WEBVTT

00:00.400 --> 00:04.680
Түбәндә сез «Хаталы эксперт
хисаплары» турында программаны карый аласыз.

00:04.680 --> 00:07.125
Балаларны көчләп алып китү

00:07.125 --> 00:10.268
Өйдә калу һәм аның нәтиҗәләре

00:10.268 --> 00:13.650
Балаларны карауга алу – зур бизнес

00:13.650 --> 00:15.570
Яшьләр иминлеге бүлекчәләрендә эш йөкләнеше артуы

00:15.570 --> 00:20.051
Балаларны кеше сату өчен ишек ачу

00:20.051 --> 00:27.119
2022 елда Германиядә балалар һәм яшьләрнең 66
меңнән артык очрагында алар тәрбиягә алынган.

00:27.119 --> 00:32.873
Алар дәүләт карамагына тапшырылды һәм тәрбия
гаиләләренә яки балалар йортларына урнаштырылды.

00:32.873 --> 00:38.700
Алар арасында 28 600 ялгыз килгән
кечкенә яшьтәге качаклар бар иде.

00:38.700 --> 00:43.208
Еллар буе бу саннар гомумән алганда
үсеп килде яки охшаш дәрәҗәдә калды.

00:43.208 --> 00:47.926
Германия — халыкара күчерүләр саны буенча иң күп ил.

00:47.926 --> 00:54.209
Германиядә чынлап та дөньядагы иң куркыныч һәм
сәләтсез ата-аналар бармы, әллә бу куркыныч

00:54.209 --> 00:58.406
дәрәҗәдә югары саннар артында башка сәбәпләр ятамы?

00:58.406 --> 01:06.840
Бу программа мәсьәләне ачыклый һәм
күчерүләр артындагы системаны җентекләп карый.

01:06.840 --> 01:13.897
66 000 очракларның күпчелегендә балаларны ата-ана
тәрбиясеннән алу сәбәпләре – ата-ананың көч куллануы,

01:13.897 --> 01:18.419
игътибарсызлыгы яки алкогольгә яки наркотикка бәйлелеге түгел.

01:18.419 --> 01:24.118
Күпчелек балалар ата-аналары, диләр, үз
бурычларын үти алмау сәбәпле, тәрбиягә алына.

01:24.118 --> 01:31.479
Башка сәбәпләргә ата-аналар белән балалар арасындагы «бәйләнеш
бозылулары», бер ата-ананың «бәйләнешкә түзә

01:31.479 --> 01:39.760
алмаучылыгы» яки – ышансаң да, ышанмасаң да – күп очракта
«ана белән бала арасындагы артык якын мөнәсәбәт» керә.

01:39.760 --> 01:47.738
Мондый очракларда бала еш кына гади генә әйткәндә,
әнисе белән яхшы һәм гармонияле мөнәсәбәткә ия була.

01:47.738 --> 01:52.940
Дөрес булмаган хисаплар

01:52.940 --> 01:59.400
Психологик суд хисаплары законлы вәкилләр турында
еш кына балаларны карауга алу барышында әзерләнә.

01:59.400 --> 02:06.637
Бу хисаплар җаваплы гаилә мәхкәмәсе судьяларының
бәяләве өчен мөһим нигез булып тора, һәм аларның

02:06.637 --> 02:11.060
нәтиҗәләренә карап балаларның киләчәге хәл ителәчәк.

02:11.060 --> 02:17.641
Бу эксперт фикерләре кабат-кабат зур зыян китерә,
чөнки алар гаилә тормышына массакүләм тыкшынуга китерә.

02:17.641 --> 02:21.400
Алар зыян күрүчеләр өчен дә зур чыгым таләп итә.

02:21.400 --> 02:28.308
Алар ата-аналарга 15 000 еврога кадәр чыгым китерергә
мөмкин, ә әгәр алар түли алмаса, салым түләүче түли.

02:28.308 --> 02:34.040
Бу ел саен барлыгы берничә йөз миллион евро китерә.

02:34.040 --> 02:38.659
Ләкин бу хисапларда еш кына ачык кимчелекләр бар.

02:38.659 --> 02:47.742
Доктор Андреа Христидис, психолог, эксперт шаһит, суд психологы
һәм бихевиорал терапевт, гаилә мәсьәләләре буенча 1000 дән артык

02:47.742 --> 02:52.400
эксперт хисабы язган, бу тема буенча түбәндәге белдерүне ясый:

02:52.400 --> 02:59.746
Мин әле бер генә дә чынлап та барлык
техник таләпләргә туры килгән хисап күрмәдем.

02:59.746 --> 03:03.711
Аларның диярлек барысында да җитди кимчелекләр ачыкланды.

03:03.711 --> 03:10.558
Күп очракта тикшерүчеләр кыска гына сөйләшүләрдән
соң, кайчакта телефоннан гына сөйләшүләрдән соң да

03:10.558 --> 03:14.478
әти-әниләргә яки тиешле ата-анага диагноз куйдылар.

03:14.478 --> 03:17.658
Доктор Христодис моны аңлата:

03:17.658 --> 03:23.701
Кызганычка каршы, хәзерге канун буенча судья
билгеләгән һәркем эксперт бәяләмәсен әзерләргә рөхсәт ителә.

03:23.701 --> 03:26.165
Аның моны эшли алуы – башка сорау.

03:26.165 --> 03:33.460
Әгәр судья «Әйе, ул моңа оста, мин аны компетентлы
дип саныйм» дисә, ул эксперт хисапларын әзерли ала.

03:33.460 --> 03:39.160
Күренгәнчә, хәтта махсус әзерлек үткән
психологлар да еш кына фәнни булмаган ысуллар белән эшли.

03:39.160 --> 03:43.373
Мәсәлән, Роршах сыеклык тамгасы тесты балалар белән кулланыла.

03:43.373 --> 03:48.720
Анда ул сыя тапларын күрә һәм
алардан нәрсә тануын тасвирларга сорала.

03:48.720 --> 03:57.581
Мондый тестлар судта дәлил буларак бөтенләй яраксыз, әмма алар
баланың иминлеге турында карарлар кабул итү нигезе итеп китерелә.

03:57.581 --> 04:00.588
Доктор Христидис болай ди:

04:00.588 --> 04:03.373
Син аны теләсә ничек аңлый аласың. Син гади генә ирекле.

04:03.373 --> 04:10.781
Анда нәрсә күрү белгечнең психикасына
бәйле, бала нәрсә күрүенә мәҗбүри түгел.

04:10.781 --> 04:19.653
Бу фәнни булмаган һәм бик бәхәсле нигезләрдә белгеч
теләгән теләсә нинди нәтиҗәне диагноз куярга мөмкин.

04:19.653 --> 04:22.228
Нәтиҗәләре күпчелек очракта үлемле була.

04:22.228 --> 04:29.000
Хисапларда ата-аналарга еш кына тәрбия
осталыгы җитмәү яки шәхес бозылулары диагнозы куела.

04:29.000 --> 04:36.126
Менә шушы сәбәпләр ата-ана хокукыннан мәхрүм итүгә һәм балаларны
тәрбия гаиләләренә яки балалар йортларына урнаштыруга китерә.

04:36.126 --> 04:38.860
Күпчелек кешеләр бу фактларны белми.

04:38.860 --> 04:46.460
Бу процедураларның берсе дә җәмәгатьчелеккә
ачык түгел, һәм аларга керү мөмкинлеге диярлек юк.

04:46.460 --> 04:53.797
Балаларны көчләп алу һәм аның нәтиҗәләре

04:53.797 --> 05:01.609
Кайбер гаиләләргә йогынты ясаган бу җитәрлек
булмаган, еш кына арттырылган һәм хаталы бәяләмәләрнең практик

05:01.609 --> 05:05.871
нәтиҗәләре түбәндәге очрак анализлары аша күрсәтелә.

05:05.871 --> 05:09.000
Түбәндәге күренешләр бик борчулы булырга мөмкин.

05:09.000 --> 05:14.133
Ләкин күп балалар һәм аларның ата-аналары
бу газапларны үз күзләре белән күрәләр.

05:14.133 --> 05:20.510
Шуңа күрә без сездән күз яздырмаска, ә бу балаларның һәм аларның
гаиләләренең газаплары белән турыдан-туры очрашырга сорыйбыз.

05:20.510 --> 05:25.351
Балалар зәгыйфь һәм якланмаган, аларның
лоббисе юк һәм беркем дә аларны ишетми.

05:25.351 --> 05:31.860
Әгәр безнең һәрберебез дә торып, бу
гаделсезлеккә каршы актив көрәшмәсәк.

05:31.860 --> 05:41.385
Түбәндәге очракта ана улы белән әтисен арасын читләштерүдә
гаепләнә, чөнки малай үзе әтисенә барырга теләмәвен әйткән.

05:41.385 --> 05:46.914
Аннары анага дөрес булмаган бәяләмә
нигезендә шәхес бозылуы диагнозы куелды һәм аның

05:46.914 --> 05:50.151
бала тәрбияләү хокукларынан мәхрүм ителде.

05:50.151 --> 05:57.306
4 яшьлек малай кызу белән ятса да, ул
әнисеннән тартып алынды, түбәндә күренгәнчә.

05:57.306 --> 06:03.600
Шул көнне әби-бабайлар анда иделәр һәм бу
күренешне үзләренең мобиль телефоннары белән төшерделәр.

06:03.600 --> 06:13.391
"Кызы эшли иде, аннары кыңгырау чыңлады, аннары социаль
хезмәтләр һәм баланың атасы коридорга чабып керделәр."

06:13.391 --> 06:16.816
Һәм ишеккә аяк кертелде.

06:16.816 --> 06:26.226
Аннары алар Элиасны карауга алырга һәм
аны әтисе янына күчерергә карар кылдылар.

06:26.226 --> 06:29.541
Һәм кыз эштән туры өйгә кайтты.

06:29.541 --> 06:35.386
Бераздан ишек кыңгыравы кабат чыңлады, һәм пристав килеп җитте.

06:35.386 --> 06:42.058
Аннары пристав Элиасны сорады: «Синең әтиең ишек
төбендә басып тора; ул хәзер сине үзенә алырга тели».

06:42.058 --> 06:47.480
Аннары ул елап җибәрде дә: «Юк, мин анда барырга теләмим», диде.

06:47.480 --> 06:55.826
Аннары пристав тагын китте һәм
Элиасны әлегә монда калып, савыгырга кушты.

06:55.826 --> 07:03.488
Аннары биш-алты офицер килеп җитте, хәзер төгәл әйтә
дә алмыйм, һәм алар Элиас белән яткан кызның караваты

07:03.488 --> 07:07.974
тирәсендә басып тордылар да, аны алып китәргә теләделәр.

07:07.974 --> 07:13.881
"Аннары хатыным белән мин акыллы булып, гади
генә мобиль телефоннарыбызны чыгарып,

07:13.881 --> 07:18.450
нәрсәнедер теркәп калдыру өчен аларны күтәреп тоттык."

07:18.450 --> 07:32.480
"Ау, ау, ау." "Мин бары тик баланың
әтисе белән генә сөйләшергә телим."

07:32.480 --> 07:38.903
Балага куртка һәм аяк киеме ала
алабызмы? Гафу ит? Балага куртка һәм аяк киеме!

07:38.903 --> 07:42.457
"Син аны алырга телисеңме?"

07:45.268 --> 07:52.044
Стеффи, монда кил. Монда кил. Киткәндә кимендә хушлаш.

07:52.044 --> 07:56.945
Бер тапкыр хушлаш. Бер тапкыр хушлаш. Бер
тапкыр хушлаш. Ишектән кулны ал. Ишектән кулны ал.

07:56.945 --> 08:00.100
"Син улыңны күрешмичә күпме вакыт узды?"

08:00.100 --> 08:03.851
"Әйе, аннары мин аны бөтенләй күрмәгән дүрт ай булды."

08:03.851 --> 08:10.136
Киләсе очракта ана хаталы эксперт бәяләмәсе
нигезендә шәхес бозылуы белән ялгыш гаепләнде

08:10.136 --> 08:13.820
һәм аның бала тәрбияләү хокуклары тартып алынды.

08:13.820 --> 08:21.578
Аның кызы видеога төшерә: иртәнге биш яртыда яшьләр
иминлеге идарәсе хезмәткәрләре полиция белән бергә ишек

08:21.578 --> 08:27.066
төбендә басып, аның 7 яшьлек улын көчләп алып китәләр.

08:31.479 --> 08:40.585
"Әйе, һәм әгәр без әйтсәк, безнең абый китәргә
теләми, китәргә теләми икән, димәк..." "Мин теләмим!"

08:40.585 --> 08:44.549
Кемдер дөрес булмаган нәрсәне дәгъва итә дигән өчен генә...

08:44.549 --> 08:53.321
Мин теләмим! Мин барырга теләмим!

08:53.321 --> 08:58.116
Ләкин син мине бернинди дә ялгыш эшләдем дип гаепләргә булмыйсың.

08:58.116 --> 09:01.749
Бик начар нәрсә. Кайдадыр балалар ачлыктан
интегә, ә моны бетерү өчен берни дә эшләнми.

09:01.749 --> 09:04.894
Минем балам яхшы карала, һәм аны моннан чыгарып китәчәкләр.

09:04.894 --> 09:09.213
Юк, мин теләмәсәм, юк. Мин теләмим!

09:09.213 --> 09:11.725
Ләкин мин барырга теләмим!

09:11.725 --> 09:20.061
"Бүгенге көнгә кадәр дә мин улымның кычкыру тавышын
колагымнан чыгара алмыйм, аны баскычтан тартып төшергәндә."

09:20.061 --> 09:22.766
Һәм урамның каршы ягындагы күрше барысын да күрде.

09:22.766 --> 09:29.179
Полиция аны тартып киткәндә, ул аның ишек
рамкасына ябышырга тырышуын күргән иде.

09:29.179 --> 09:38.434
Аннары бу полиция хезмәткәре, бик зур, көчле кеше, минем кечкенә
җиде яшьлек улымның кулларына борып, миңа таба тартып алды.

09:38.434 --> 09:41.494
Аннары ул үзен аның иңенә ташлап, аның белән качып китте.

09:41.494 --> 09:45.796
Һәм улым кычкырып кычкырып кычкырып кычкырып торды.

09:45.796 --> 09:49.618
Һәм син моны колакларыңнан чыгара алмаячаксың.

09:49.618 --> 09:54.938
Кемдер моны гади аерым очраклар һәм
тулысынча искәрмә генә дип уйларга мөмкин.

09:54.938 --> 10:00.080
Кызганычка каршы, күп кенә ата-аналар һәм
балалар мондый явыз вакыйгалар турында хәбәр итәләр.

10:00.080 --> 10:06.801
Бу травматик тәҗрибәләрнең нәтиҗәләре белән
еш кына гомер буе көрәшеп бетереп булмый.

10:06.801 --> 10:13.154
Борчылу, паника һөҗүмнәре һәм бәйләнеш
бозылулары — балалар һәм гаиләләр гомер буе

10:13.154 --> 10:18.000
көрәшергә мәҗбүр булган нәтиҗәләрнең берничәсе генә.

10:18.000 --> 10:21.788
Менә моны аңлату өчен ике очрак өйрәнүе:

10:21.788 --> 10:31.260
"Мин кире кайткач, бик курктым: бервакыт ике кеше,
ир-атлар, шунда гына басып торып, мине янә алып китәрләр дип."

10:31.260 --> 10:39.695
"Мин алты ай буена аны мәктәпкә озатып
бардым, янында утырдым һәм, әйе, аңа ярдәм итү

10:39.695 --> 10:45.243
һәм куркуын юк итү өчен бар көчемне куйдым."

10:45.243 --> 10:49.708
"Полны гаиләсеннән алганда ул бары тик ике яшь кенә иде."

10:49.708 --> 10:54.918
Ул сөйләшүне туктатты һәм бүген дә сөйләм авырлыклары бар.

10:54.918 --> 11:00.780
Моннан тыш, күп балалар таныш
мохитләреннән аерылу травмасыннан да газап чигә.

11:00.780 --> 11:05.940
Бу мотлак рәвештә балаларда тирән
травмага һәм тәртип үзгәрешләренә китерә.

11:05.940 --> 11:11.636
Әти-әниләргә балаларына килү рөхсәт
ителгәндә, бу килүләр гадәттә күзәтү астында уза.

11:11.636 --> 11:16.384
Бу очрашуларга катгый кагыйдәләр
гамәлдә, алар гадәттә бик сирәк була.

11:16.384 --> 11:21.660
Әти-әниләр бернинди хисләр дә күрсәтергә ярамый
һәм үзара уртак үткәннәре турында сөйләшмәскә тиеш.

11:21.660 --> 11:26.104
Әгәр кагыйдәләр бозылса, килүләр тулысынча тыелачак.

11:26.104 --> 11:31.960
Өйдә торулар һәм аларның нәтиҗәләре

11:31.960 --> 11:40.815
Балаларның иминлегенә игътибар төп булуга карамастан,
күп очракта өйдә калу аларның хәлен кискен начарландыра.

11:40.815 --> 11:45.576
Балалар йортында яшәү еш кына балалар
һәм яшьләр өчен җитди нәтиҗәләргә китерә.

11:45.576 --> 11:51.723
Яңадан Вакианы мисал итеп алыйк.

11:51.723 --> 11:57.373
Өйдә өч елдан артык булу шат күңелле Вакияга нинди зыян китерде?

12:03.499 --> 12:07.741
Бу мине шактый үзгәртте.

12:07.741 --> 12:15.011
Яңа гына танышкан кеше нинди яхшы
булмасын, аңа чынлап та ышанырга ярамый.

12:15.011 --> 12:18.108
Мин шуннан шуны өйрәндем.

12:29.300 --> 12:34.160
Доктор Христидис аңлата: бу аерым очрак түгел:

12:34.160 --> 12:39.406
"Шулай итеп... кыскасы:
учреждениеләрдә балаларга бөтенләй ярдәм ителми."

12:39.406 --> 12:45.020
Бу бары тик җитди рәвештә җәфаланган һәм
суд-медицина экспертизасы балаларда җитди

12:45.020 --> 12:49.018
җәрәхәтләрнең ачык дәлилләрен тапкан очракта гына мөмкин:

12:49.018 --> 12:50.921
Җенси көч куллану – нинди генә очракта да – әйе?

12:50.921 --> 12:57.175
Ләкин бу тема буенча бөтен тикшеренүләр бар – мәсәлән,
балалар йортлары, католик балалар йортлары яки дияконлык

12:57.175 --> 13:00.828
учреждениеләре турында мәгълүматлар интернетта җәмәгатькә ачык.

13:00.828 --> 13:09.576
Мин кайбер документларны йөкләп алдым, алар
күрсәткәнчә, балаларның яки яшьләрнең якынча

13:09.576 --> 13:14.202
90%ы чыгуга кадәр нинди дә булса зыян күргән.

13:14.202 --> 13:18.858
Алар я наркоманнар, я алкоголиклар, я җинаятькә батканнар.

13:18.858 --> 13:25.896
Алар бернинди дә лаеклы квалификация ала алмыйлар, бөтенләй
берсе дә юк, хәтта лаеклы эш квалификациясе дә юк, шуңа

13:25.896 --> 13:29.810
күрә алар еш кына дәүләткә йөк булып калалар, чөнки алар ...

13:29.810 --> 13:32.480
Балалар йортларындагы балаларга нәрсә була?

13:32.480 --> 13:33.718
Алар ышанычлы сак астында тотылалар.

13:33.718 --> 13:37.376
Аларда кадрлар нисбәте коточкыч, шулай бит?

13:37.376 --> 13:40.080
Шулай итеп, анда да экономия ясала,
чөнки барысы да шәхсиләштерелгән.

13:40.080 --> 13:42.240
Алар барысы да бары тик табыш эшләргә телиләр.

13:42.240 --> 13:45.459
Шулай итеп, балалар игътибарсыз кала һәм аларны рухландырмыйлар.

13:45.459 --> 13:48.568
Алар әйткәннәре бөтенесе дә мәгънәсезлек.

13:48.568 --> 13:53.255
Балаларны карауга алу – зур бизнес

13:53.255 --> 14:02.538
2022 елда 121 000 бала балалар йортларында яшәгән,
ә якынча 86 000 бала тәрбия гаиләләрендә яшәгән.

14:02.538 --> 14:10.878
Баланы балалар йортына бер елга
урнаштыру чыгымы 42 000–54 000 евро арасында.

14:10.878 --> 14:21.140
Гаиләләр тәрбиягә бала алган өчен, баланың яшенә карап,
ай саен 700–900 евро күләмендә тәрбия пособиесе алалар.

14:21.140 --> 14:27.318
Салым түләүчеләр бу чаралар өчен ел саен 4,9 миллиард евро түли.

14:27.318 --> 14:37.320
Түбәндәге өзек, дистә еллар яшьләр иминлеге өлкәсендә
эшләгән хезмәткәр белән әңгәмәдән алынган, хәлне ачык күрсәтә.

14:37.320 --> 14:41.556
"Торак секторы һичшиксез иң күп акча китерүче өлкә."

14:41.556 --> 14:48.668
Мин әйтәм, еллар узу белән стационар
учреждениеләр көннән-көн киңрәк таралганын күрергә була.

14:48.668 --> 14:53.940
Балаларны, әйтерсең лә, базарга
ташлаучылар – яшьләр иминлеге бүлекчәләре.

14:53.940 --> 14:55.626
"Аны базарга ташла?"

14:55.626 --> 14:57.578
"Мин моны бик ниятләп әйтәм:

14:57.578 --> 15:03.060
Моны базарга чыгар! Чөнки шулай бит:
барысы да акча турында, барысы да акча.

15:03.060 --> 15:09.315
Әгәр яшьләр иминлеге бүлеге миңа билгеле бер көнлек яки айлык
түләүгә яшь кеше тәкъдим итсә, мин яшьләр

15:09.315 --> 15:14.683
иминлеге бүлегенә тәкъдим ясыйм, һәм яшьләр
иминлеге бүлеге бу тәкъдимне кабул итәме-юкмы ди.

15:14.683 --> 15:16.223
Ни булса да, бу бизнес.

15:16.223 --> 15:22.220
Һәм ниһаять, яшьләр иминлеге бүлекчәләре
яшьләрне үзләреннән алып китүче оешма булуына шат.

15:22.220 --> 15:28.994
Яшьләр иминлеге бүлеге хезмәткәрләре еш кына учреждениеләрдә
балаларның ничек яшәвен һәм анда кабул ителгән чараларның

15:28.994 --> 15:33.180
балаларга туры килүен һәм файдалы булуын тиешенчә бәяли алмыйлар.

15:33.180 --> 15:37.791
Германиядән чит илләрдәге тәрбия гаиләләренә
һәм балалар йортларына җибәрелгән балалар

15:37.791 --> 15:40.793
катнашындагы скандаллар кабат-кабат ачыклана барды.

15:40.793 --> 15:46.693
Алар анда мәктәпкә йөрмәделәр, һәм аларның башка
эшчәнлекләре дә күзәтелмәде, контрольдә тотылмады.

15:46.693 --> 15:49.936
Биредә финанс ягы баланың иминлегеннән өстенрәк.

15:49.936 --> 15:55.605
Оешма яшьләр иминлеге идарәсеннән һәр
бала өчен айына 5000 еврога кадәр ала.

15:55.605 --> 16:05.250
Мәсәлән, учреждение баланы Польшадагы тәрбия гаиләсенә җибәрсә,
моның өчен ай саен бары тик 600 евро гына түләргә кирәк.

16:05.250 --> 16:10.574
Калган акча белән ни булганын еш кына тикшермиләр.

16:10.574 --> 16:14.841
Яшьләр иминлеге бүлекчәләрендә артык йөк

16:14.841 --> 16:21.176
Яшьләр иминлеге бүлекләренең күбесе дә кадрлар җитмәүдән
интегә, һәм хезмәткәрләр даими артык йөкләнеш астында эшли.

16:21.176 --> 16:27.526
Шуңа күрә балаларның кайда булуын һәм
иминлеген күзәтү өчен вакыт та, персонал да җитми.

16:27.526 --> 16:33.340
Күп социаль хезмәткәрләр үз эшләреннән китәләр, чөнки
алардан көтелгән эшләү рәвешен тагын яклап тора алмыйлар.

16:33.340 --> 16:36.540
Берлиннан яшьләр иминлеге идарәсе хезмәткәре болай ди:

16:36.540 --> 16:42.938
"Чынлык шунда ки, кешеләр монда калырга һәм мондый
шартларда эшләргә теләмиләр. Хезмәттәшләр китә,

16:42.938 --> 16:46.436
чөнки алар артык зур басым астында, һәм болай диләр:

16:46.436 --> 16:53.123
Юк, минем өчен бу инде социаль эш түгел, мин
аны эшләргә телим – аннары башка җиргә китәргә.

16:53.123 --> 16:54.840
Бу хәлне тагын да катлауландыра.

16:54.840 --> 16:58.560
Моннан тыш, анда эшне соңыннан кем башкарачак дигән сорау кала.

16:58.560 --> 17:07.600
Күп еллар буена законсыз күчерүләр белән шөгыльләнеп, шәхсән күп
очракларны хәл иткән доктор Христидис түбәндәгечә фикер белдерә:

17:07.600 --> 17:14.074
"Һәм идарә, ягъни яшьләр иминлеге бүлеге
хезмәткәрләре, минемчә, бары тик башкаручылар гына."

17:14.074 --> 17:22.641
Һәм элеккечә анда психологлар яки социаль хезмәткәрләр
бар дип уйлама, әлбәттә, кайберләре монда-тонда бар.

17:22.641 --> 17:31.294
Хәзер бездә ярым ставкага балалар бакчасы укытучысы
бар, һәм хәрәкәт терапиясе өчен җаваплы мотолог та бар.

17:31.294 --> 17:37.476
Кайбер очракларда бөтенләй берни дә белмәгән кешеләр.
Шулай ук университеттан куылганнар; чыннан да күпләп.

17:37.476 --> 17:43.406
Бу аларның һөнәри белемнәре юк, бары тик
рәсми вәкаләтләре генә бар дигән сүз, шулай бит?

17:43.406 --> 17:45.921
Аларга мондый эшләр өчен түлиләр.

17:45.921 --> 17:52.030
Бу кадрлар кысылуы шулай ук җәфалау, игътибарсызлык яки көч
куллану аркасында экзистенциаль авыр хәлдә

17:52.030 --> 17:58.206
калган балаларның иминлеген һәм шуның белән аларның
иминлеген тәэмин итү мөмкин түгеллеген аңлата.

17:58.206 --> 18:06.410
Будан күренгәнчә, еллар буе бу бозуларны белгән
дәүләт балалар һәм аларның иминлеге турында кайгыртмый.

18:06.410 --> 18:13.953
Бюджеттагы кыен хәлне исәпкә алып, социаль тармак та
хәзер миллионлаган фунт күләмендәге кыскартуларга дучар була.

18:13.953 --> 18:16.553
Бу урында түбәндәгеләрне ассызыкларга кирәк:

18:16.553 --> 18:21.077
Яшьләр иминлеге бүлегендә күп кенә
хезмәткәрләр һәм өйләрдә эшләүче тәрбиячеләр бар,

18:21.077 --> 18:23.675
алар үз эшләрен яраталар һәм аңа тугрылыклы.

18:23.675 --> 18:27.853
Алар мәрхәмәтле һәм балаларга,
аларның иминлегенә игътибар итәләр.

18:27.853 --> 18:34.831
Ләкин югарыда җентекләп аңлатылганча, аларның үз
эшләрен намус белән, тиешле саклык һәм игътибар

18:34.831 --> 18:39.206
белән башкаруы көннән-көн мөмкинсезрәк була бара.

18:39.206 --> 18:44.200
Балаларны кеше сату өчен ишек ачык*

18:44.200 --> 18:49.920
Монда кыскача гына тасвирланыр
тагын бер аспект – балаларны кеше сату.

18:49.920 --> 18:56.507
Бу караңгы һәм бик аз күзәтелгән системада
балаларны беркем дә сизмичә юкка чыгару җиңел.

18:56.507 --> 19:00.630
Бу ел саен меңләгән балаларда моның булуы исбатланган.

19:00.630 --> 19:06.608
Бу балалар балалар борделендә тоткынлыкта
тотылырга һәм ритуаль кыйнау өчен дә кулланылырга мөмкин.

19:06.608 --> 19:12.830
Оешмаларда һәм өйләрдә балалар еш кына
караучыларының мәрхәмәтендә була һәм алардан тулысынча бәйле.

19:12.830 --> 19:19.728
Бу зыянлы файдалануга ишек ача, һәм бу
юнәлештә күп кенә скандаллар инде ачыкланды.

19:19.728 --> 19:26.109
Югары дәрәҗәле сәясәтчеләр, судьялар, полиция
хезмәткәрләре һәм социаль хезмәткәрләр еш кына балаларга

19:26.109 --> 19:29.448
карата көч куллану очракларында катнашулары ачыкланды.

19:29.448 --> 19:38.644
Бу тема буенча Kla.TV-да инде эфирга чыккан башка тапшыруларны
карагыз, алар программа астындагы титрларда күрсәтелгән.

19:38.644 --> 19:46.003
Йомгак Яшьләр иминлеге хезмәтләре балаларны ата-анасыннан тартып
алып, аларның гомер буена травмаланып, зыян күрүләре ачык булды.

19:46.003 --> 19:54.013
Күп очракта бу табыш турында гына бара һәм балаларны саклау,
зыяннан саклап калу урынына аларны «тауар» итеп карыйлар.

19:54.013 --> 19:57.328
Система бу кыйнауны яшерә һәм аны стимуллаштыра.

19:57.328 --> 19:59.828
Кристидис ханым моны түбәндәгечә аңлата:

19:59.828 --> 20:04.811
Бу дәүләтнең мәгарифне үз контроленә алуы турындамы?

20:04.811 --> 20:07.468
Әти-әниләр барлык хокукларыннан мәхрүм ителерме?

20:07.468 --> 20:20.080
2002 елда Олаф Шольц Die Welt газетасына: «Без балаларның
ятак өстендәге һава киңлеген яулап алырга телибез», — диде.

20:20.080 --> 20:29.066
Һәм бераздан соң ул әйтте: «Без, СДП, балалар
караватлары өстендә һава өстенлеген инде яулап алдык.»

20:29.066 --> 20:34.004
Гади телдә әйткәндә, бу дәүләтнең балалар
тәрбияләүгә мөмкин кадәр зур йогынты ясавын аңлата.

20:34.004 --> 20:39.300
Ата-ана хокуклары исәпкә алынмый
һәм гаилә эшенә тышкы тыкшыну бар.

20:39.300 --> 20:43.191
Бу БМО кабул иткән гендер программасына туры килә.

20:43.191 --> 20:49.656
Башка әйберләр арасында, бу бөтендөнья буенча бердәм
гаилә һәм социаль модельне гамәлгә ашыру өчен ата-аналарның

20:49.656 --> 20:53.220
балалары өстендәге хокукларын юк итүне үз эченә ала.

20:53.220 --> 21:00.707
Гендер идеологиясе буенча балаларны тәрбияләү һәм аларның
иминлеген тәэмин итү җаваплылыгы беренче чиратта

21:00.707 --> 21:09.220
гаиләгә түгел, ә дәүләткә һәм аның учреждениеләренә –
мәктәпләргә, яшьләр үзәкләренә, интернатларга һ.б. йөкләнә.

21:09.220 --> 21:16.473
Балаларны урлау, балаларны урлауда гаепләнү һәм балаларны сатуга
кагылышлы даими ачыклана торган бөтен скандаллар һәм фактларга

21:16.473 --> 21:21.785
карамастан, үзләрен конституцион дәүләт дип
атаучылар тарафыннан мәсьәләнең асылына төшү өчен

21:21.785 --> 21:24.860
җентекле тикшерүләр яки ачыклаулар үткәрелмәде.

21:24.860 --> 21:34.911
Җәмәгать масс-медиа да нигездә тын кала: скандалларны киң күләмдә
игълан итми һәм гамәл кылучылардан җаваплылык таләп итми.

21:34.911 --> 21:40.910
Бәхәсле һәм гаепләүче хәбәрләр
матбугат архивларыннан өлешчә бетерелде.

21:40.910 --> 21:44.540
Шулай итеп, моны туктату өчен нәрсә эшләргә кирәк?

21:44.540 --> 21:52.767
Балалар хокукларын яклаучы күпсанлы оешмалар һәм шәхесләр,
мәсәлән, фидакарь табиблар, психологлар һәм адвокатлар, бу

21:52.767 --> 21:57.560
сорауга ачык җавап бирә: җәмәгатьчелек белән элемтәләр эше.

21:57.560 --> 22:00.468
Бу фактларны җәмәгатьчелеккә ачык итәргә кирәк.

22:00.468 --> 22:11.465
Мәсәлән, 2023 елның декабрендә MWGFD e.V. «Безнең балаларга карата
институциональ кыйнау» темасына матбугат симпозиумы уздырды.

22:11.465 --> 22:19.948
MWGFD һәм безнең балаларыбызның иминлеге турында кайгыртучы
һәркемнең теләге — бу мәсьәләне һәр көн саен, кызыл кисәтү

22:19.948 --> 22:24.660
утлары кебек, барлык ватандашларыбызның игътибарына җиткерү.

22:24.660 --> 22:30.563
Бу безнең барыбыздан да бу мәгълүматны
киң таратырга ярдәм итүне таләп итә.

22:30.563 --> 22:36.963
Судьялар, прокурорлар, укытучылар, мәгариф хезмәткәрләре һәм
бигрәк тә медицина белгечләре бу әйтеп

22:36.963 --> 22:43.976
бетергесез баткаклыкны корытуда үз өлешләрен кертү
өчен хәбәрдар ителергә һәм чакырылырга тиеш.

22:43.976 --> 22:54.051
Нәтиҗә болай булырга тиеш: безгә батыр кешеләр кирәк – тын калу
һәм күз йомган булу вакыты үтте – хәзер һәркем гамәлгә чакырыла.
