WEBVTT

00:00.000 --> 00:06.140
Ka la 20 Hlakubele 2024, sethala sa litaba se fapaneng sa
Multipolar se phatlalalitse likhatiso tsa likopano tse neng

00:06.140 --> 00:13.596
li le sephiring tsa sehlopha sa tsamaiso ea maemo a tšohanyetso
sa Setsi sa Robert Koch (RKI) nakong ea seoa sa coronavirus.

00:13.596 --> 00:19.351
Lirekoto tsena li ile tsa tlameha ho fumanoa ke
Multipolar ka ntoa ea molao ea lilemo tse peli hobane RKI e

00:19.351 --> 00:22.709
ne e sa batle ho li etsa hore li fumanehe ho sechaba.

00:22.709 --> 00:28.823
Leha ho le jwalo, ditokomane tse fetang
200 di ile tsa hlophiswa haholo ke RKI.

00:28.823 --> 00:32.000
Multipolar hajoale e nka mehato ea molao
khahlanong le ho tlosoa hona ha lintlha.

00:32.000 --> 00:37.830
Se hlahang ho tsoa maqepheng ana a
sentsweng feela ke sekgobo se makatsang.

00:37.830 --> 00:41.056
– Tlōlo ea molao e ipiletsang hore e fuputsoe!

00:41.056 --> 00:47.996
Stefan Magnet oa Auf1TV o hlahloba lintlha tse tsoang
ho li-minutes le karabelo ea mecha ea litaba ho tsona.

00:47.996 --> 00:55.753
Sistimi e maemong a tšohanyetso hobane lifaele tsa RKI li
ntse li hlakisetsa batho ba bangata le ho feta kamoo sehlopha

00:55.753 --> 00:59.440
sa ba matla se sebelisang mashano ka boomo khahlanong le bona.

00:59.440 --> 01:06.380
Jwale dintho di se di qala ho tsamaya. Na qetellong re ka qobella
hore ho be le tlhahlobo botjha ya tsietsi ya coronavirus?

01:06.380 --> 01:11.540
Hobane litlolo tsa molao tse amanang le bomenemene
ba coronavirus li sa ntse li le hole le ho sebetsoa:

01:11.540 --> 01:18.200
Bobegakgang le boradipolotiki ba leka ka matla a maholo ho pata,
ho nyenyefatsa le ho qoba mofuta ofe kapa ofe wa dipatlisiso.

01:18.200 --> 01:23.873
Ba batla ho iphapanyetsa taba ena le ho
tswelapele ka "demokrasi ya bona e ntsho".

01:23.873 --> 01:29.076
Hobane dihlopha tseo tse tshwanang tse
qalileng bomenemene ba coronavirus ka 2020 jwale di

01:29.076 --> 01:32.046
rera ditlolo tsa molao tsa tsona tse latelang.

01:32.046 --> 01:37.460
Mme hara pherekano ena kaofela,
ho tlameha ho be le motho ya reng:

01:37.460 --> 01:42.406
Tšoarelo e sa tsoang pelong ha e ea lekana.

01:42.406 --> 01:50.853
E tla fela feela ha batlōli ba molao ba
coronavirus ba fumane kotlo ea bona e loketseng.

02:04.879 --> 02:13.393
Demokrasi ena ha e sa na kamano le
thato ea bongata kapa ponaletso.

02:13.393 --> 02:16.180
Demokrasi ena e khelohiloe.

02:16.180 --> 02:21.813
Re pheta-pheta ho bona tšebetso ea "demokrasi ena e ntšo".

02:21.813 --> 02:26.713
Ba rera menyako e koetsoe. Ba ikarola.

02:26.713 --> 02:34.842
Ba laela bongata mme ha ba etse hore metheo ya bona,
dihlahlobo, mabaka le diqeto tsa bona di fumanehe ho

02:34.842 --> 02:39.980
setjhaba, ho bongata, jwalo ka ha ho tlwaelehile demokerasing.

02:39.980 --> 02:45.479
Ba re hanela, rona bongata, ponaletso, phihlello ea
tlhahisoleseling, le ho ba le lentsoe

02:45.479 --> 02:51.960
litabeng, 'me ha ba batle ho etsa hore litumellano
tsa bona tsa sephiri li fumanehe phatlalatsa.

02:51.960 --> 02:59.385
Ke ka lebaka la boitelo ba Paul Schreyer le makasine
ea hae ea Multipolar feela hore sechaba joale se fumane

02:59.385 --> 03:03.453
phihlello ho liqoso tse ngata tsa RKI le tsa likopano.

03:03.453 --> 03:11.580
E ne e le ntoa ea molao e nkileng lilemo tse fetang
peli. RKI e ne e sa batle ho fana feela ka liprothokholo.

03:11.580 --> 03:17.514
Mme ke sesupo se totobetseng sa "demokrasi ena e ntšo" hore ba
qetella ba fana ka lifaele tse sirelelitsoeng ha

03:17.514 --> 03:22.186
ba qobelloa ke lekhotla ho li phatlalatsa, e le ho
fana ka ponahalo ea ho pepenene e seng ea 'nete.

03:22.186 --> 03:28.813
Ka tsela, RKI e tšehelitsoe ka lichelete ke lekhetho la hau! Ka
2020, selemo sa seoa sa coronavirus moo melaoana ea

03:28.813 --> 03:36.013
RKI e tsoang teng, RKI e fumane li-euro tse
limilione tse 108 tsa lekhetho bakeng sa mesebetsi ea eona.

03:36.013 --> 03:44.010
Mme re bone sena kgafetsa, ho kenyeletswa le difaele tsa Pfizer,
ho dutla ha tshedimosetso ya Pfizer naheng ya United States, le

03:44.010 --> 03:51.826
dikonteraka tsa Pfizer pakeng tsa moetsi wa ente, Pfizer, le
EU: le mona, ha ho difaele tsa setjhaba tse ileng tsa lokollwa.

03:51.826 --> 03:54.205
Ho bile le ho dutla ha tlhahisoleseding,
mme e ile ya phatlalatswa. E ile ya

03:54.205 --> 03:56.080
phatlalatswa hape e na le dikarolo tse phimotsweng.

03:56.080 --> 04:00.111
Ha ho pepeseha lintlha tse sa hlophisoang tse
tsoang litokomaneng, li ile tsa latolua kapa

04:00.111 --> 04:03.100
tsa se ke tsa fana ka maikutlo ho tsona ho hang.

04:03.100 --> 04:04.966
Ha ba batle ponaletso.

04:04.966 --> 04:11.620
Ke ka lebaka leo re lokelang ho bua feela ka "demokrasi
e ntšo" kapa "demokrasi e fifalitsoeng" nakong e tlang.

04:11.620 --> 04:17.959
Ba pata eng? Ho patiloe eng kannete?

04:17.959 --> 04:24.446
Moemong ona, hape nka rata ho bolela Ursula von
der Leyen, Mopresidente oa Khomishene ea Europe.

04:24.446 --> 04:31.519
Ka nako eo, Ursula von der Leyen o ile a buisana ka likonteraka
tsa ente le moetsi oa ente, Pfizer, ka melaetsa e mekhutšoanyane,

04:31.519 --> 04:39.179
a sebelisa melaetsa e mekhutšoanyane fonong ea hae e bohlale, e
ileng ea nyamela ka tšohanyetso hore e se ke ea hlola e lateloa.

04:39.179 --> 04:45.296
Rakgwebo e mong le e mong, ebang o le Jeremane, Austria,
Switzerland kapa South Tyrol, o tlameha ho boloka

04:45.296 --> 04:52.306
ditokomane tse nepahetseng tsa mosebetsi wa hae, haeba mmuso o
ka tla mme o botsa, "O tsamaisitse kgwebo ya hao jwang?"

04:52.306 --> 04:57.486
Joale ke hloka qotso, netefatso ea
odara, lengolo la phano le invoise.

04:57.486 --> 05:01.266
Sena sohle se hlokahala bakeng sa poloko ea
lirekoto, moo litokomane li bolokoang ka makhethe.

05:01.266 --> 05:05.746
Ha ke se na seo, ke tla kena
mathateng le ofisi ea lekhetho, le mmuso.

05:05.746 --> 05:10.586
Mof. von der Leyen o mpa a ngola likonteraka tsa hae ka
molaetsa oa selefouno ebe o li hlakola kamorao ho moo.

05:10.586 --> 05:14.739
Ka tsela ena chelete ea baboloki ba lekhetho e ka
bang libilione e sebetsoang ka eona ka hara

05:14.739 --> 05:18.060
Mokhatlo ona oa Europe, ka hara "demokrasi ena e ntšo".

05:18.060 --> 05:23.471
Empa jwale difaele tsena tsa RKI, tseo ba neng ba sa batle ho
di nehelana, qetellong di lokolotswe kamora kgato ya molao.

05:23.471 --> 05:27.439
Mme phallo e ka sehloohong e moferefereng o moholo, e tshohile.

05:27.439 --> 05:30.920
Mme seo re se bonang ke hore ba lwana ka matla.

05:30.920 --> 05:38.020
Ho na le sehlotšoana se batlang ho sebelisa boemo bona hape, se
batlang ho kena lebelong la lipolotiki le mecheng ea phatlalatso.

05:38.020 --> 05:42.113
Jwale ba batla ho ba baqolotsi ba ditaba ba
betere, kamora ho dula ba kgutsitse ka dilemo.

05:42.113 --> 05:47.580
Mme ba bang ba batla ho kgotsofatsa, ho
kokobetsa, ho nyenyefatsa le ho ntse ba pata.

05:47.580 --> 05:54.442
Koranta ea Bild, e seng e ikemiselitse ka bohlale bo
boholo lehlakoreng la ba pepesang liphiri, ha e le hantle

05:54.442 --> 05:58.193
e bua ka ho phatloha ha lipolotiki ha lifaele tsa RKI.

05:58.193 --> 06:04.486
Mme ra bona hore koranta ya Bild le yona e ne e
tsepamisitse maikutlo haholo mekolokong ya balemi ka Pherekgong.

06:04.486 --> 06:09.662
Ke leqheka le tšoanang kamehla la koranta ea Bild,
le etsoang ka bohlale bo boholo, le sutumelletsa

06:09.662 --> 06:12.746
ntho e le 'ngoe holimo, le bopa motsamao o nyolohang.

06:12.746 --> 06:20.017
U ipeha e le mocha oa sehlooho, u hula tlhokomelo eohle ho ntlo
ena e kholo ea mecha ea litaba, ha re ka

06:20.017 --> 06:26.846
rialo, ebe u fumana nako e nepahetseng ea ho
tlohela motsamao o hlohleletsoeng hore o kokobetse.

06:26.846 --> 06:30.132
Feela jwalo ka ha koranta ya Bild e entse ka
boipelaetso ba balemi, moo ka tshohanyetso

06:30.132 --> 06:32.119
ho sa kang ha hlola ho ngolwa letho ka bona.

06:32.119 --> 06:35.993
Ka lebaka la tlhokomelo e neng e shebane le boipelaetso ba
balemi, re hopola hore mokhatlo o kopaneng oa mabone a

06:35.993 --> 06:39.879
tseleng o batlile o tlameha ho itokolla mosebetsing,
kaha khatello e ne e le kholo ka Pherekhong selemong sena.

06:39.879 --> 06:45.073
Eaba ka tšohanyetso ho hlaha mokhatlo o khahlanong le
mapheo a letona, o boetse o phahamisitsoe ke koranta ea Bild.

06:45.073 --> 06:52.020
Mme ka tshohanyetso, mmuso wa kopanelo, o neng o kile wa nyatseha,
o ile wa boela wa babatswa hobane, ho ya ka koranta ya Bild,

06:52.020 --> 06:57.046
o ne o emetse ditokelo tsa botho le demokerasi e lokolohileng.

06:57.046 --> 07:02.693
Ke hakanya hore ka lifaele tsa RKI, sistimi
e tla etsa ntho e tšoanang joalo ka mehleng.

07:02.693 --> 07:06.022
Ba batla ho emela. Mohlomong ho tla fumanoa
batho ba seng bakae ba tla nkoa e le molato,

07:06.022 --> 07:08.140
bao ho tla tlameha hore ba tlosoe mesebetsing.

07:08.140 --> 07:11.526
Mohlomong ho tla etswa ditumellano tse le nngwe kapa tse pedi.

07:11.526 --> 07:16.606
Leha ho le jwalo, ho ke ke ha ba le dipatlisiso tse tebileng, mme
haufinyane re tla bona phetoho e

07:16.606 --> 07:21.946
potlakileng le e kgolo ya sehlooho, moo ho seng ya
tla hlola a bua ka difaele tsena tsa RKI.

07:21.946 --> 07:29.353
Mecha ea phatlalatso, e hlakileng hore e batla ho pata pale
ena, e etelletsoe pele ke setsi sa phatlalatso sa sechaba, ARD.

07:29.353 --> 07:36.206
Ha re shebeng mona: Tagesschau, mohlahlobi oa lintlha
oa ARD: "Lifaele tsa RKI le sekhobo seo e seng sekhobo".

07:36.206 --> 07:42.386
Le Der Spiegel e tlaleha ka mokhoa o
tšoanang: "Thabo e kholo, litaba tse fokolang".

07:42.386 --> 07:46.853
Mme Frankfurter Allgemeine Zeitung, FAZ, e feta moo.

07:46.853 --> 07:54.126
Jasper von Altenbockum, hlooho ea lipolotiki tsa
lehae, o ngola: "Litlamorao tsa chefo ea Corona".

07:54.126 --> 07:59.966
Puisano eohle hona joale mabapi le lifaele tsa RKI e
tšoaelitsoe ke chefo ebile e susumetsoa ke moea oa bohata.

07:59.966 --> 08:06.260
A re hopoleng hore na Monghadi enwa Jasper von
Altenbockum ke mang ho FAZ, le hore na o ne a le mang.

08:06.260 --> 08:10.815
E ne e le e mong wa babuelli ba tjhesehileng
ka ho fetisisa ba di-lockdown. Ka mohlala, o

08:10.815 --> 08:13.440
ile a ngola nakong ya lockdown ya coronavirus:

08:13.440 --> 08:19.351
"Ha ho be le mekgwa e boima ya ho thibela, ho
hlokahala mabaka a mangata ho itlama bakeng

08:19.351 --> 08:22.526
sa molemo wa bohle," o ile a ngola ka nako eo.

08:22.526 --> 08:28.806
Mme yaba o latola ka ho toba bokgoni ba
Majeremane ba ho etsa jwalo, tlhalosong ya hae.

08:28.806 --> 08:38.446
O ngotse ka bohlale bo boholo mona: "Lebaka lena la boahi le
atile hohle kamoo motho a ka lakatsang, empa feela litemeng."

08:38.446 --> 08:42.455
E fetoletswe matshwele: Le dithoto
haholo mme ha le kgone ho itshwara.

08:42.455 --> 08:46.433
Ha o kgone ho ikobela melao ka boithaopo, ka
hona di-lockdown di tlameha ho o qobelloa.

08:46.433 --> 08:52.506
Ke ka lebaka leo o tlamehang ho roala
maske, e le hore o utlwisise hore o phela sewa.

08:52.506 --> 08:56.146
Le bo-ralipolotiki ba ntse ba leka ho nka mekgwa e fapaneng mona.

08:56.146 --> 09:02.201
Ba-Greens, ka tlhaho, ba nyatsa "leqheka la bohata"
le potileng melaoana ea coronavirus. Ho hlakile

09:02.201 --> 09:05.666
hore ba hloka ho tsoa bothateng boo le ho fokotsa taba.

09:05.666 --> 09:10.259
CDU, e leng mmusong wa kopanelo le ha e le
bohanyetsing, ka tshohanyetso e a nyatsa.

09:10.259 --> 09:17.300
Kandite ea mehleng oa bo-chanselara oa CDU, Armin Laschet, eo e
neng e sa ntse e le Mopresidente oa Kabinete oa North

09:17.300 --> 09:24.320
Rhine-Westphalia qalong ea seoa sa coronavirus, joale o
kopa hore ho hlakisoe 'me o re re tlameha ho senola tsohle.

09:24.320 --> 09:28.466
Ka 2021, Laschet o ne a ntse a le e mong wa
batšehetsi ba matla ka ho fetisisa ba lockdown.

09:28.466 --> 09:34.899
Ka nako eo, o ile a kopa mmuso ho beha mekgwa e
tiileng le ho feta ya ho kwalela ka Mmesa 2021.

09:34.899 --> 09:42.620
Molulasetulo oa CDU o bua ka karolo e thata ka ho fetisisa ea
seoa sa 2021 mme o kopa hore ho be le boikitlaetso bo kopaneng:

09:42.620 --> 09:50.699
Ho hlokahala mehato e matla ho fokotsa likopano.
Mmesa 2021, Laschet. Hona joale o kopa hore ho senoloe.

09:50.699 --> 09:58.768
Mme FDP, e leng karolo ya kopanelo le Mokga wa Greens, e bua
pepeneneng hore Motlatsi wa Modulasetulo wa Bundestag, Wolfgang

09:58.768 --> 10:07.228
Kubicki, o dumela hore taba ena e tlameha ho sebetswa hona jwale
le hore difaele tsa RKI di lokela ho senolwa di sa na diphokotso,

10:07.228 --> 10:11.913
e le hore, ke qotsa, "...taba e ka qetella e hlakisitswe."

10:11.913 --> 10:17.670
Che, Monghadi Kubicki, seo ha se lekane ho
hlakisa taba, hobane feela datha le metsotso

10:17.670 --> 10:20.966
ya kopano di ntan'o fumaneha di sa sireletswa.

10:20.966 --> 10:27.432
Phuputso e tla phetheha feela ha lekala la boahloli le ka sebetsa
ka bolokolohi le ka ho se nke lehlakore, ho

10:27.432 --> 10:33.340
ipapisitsoe le datha e sa fetolwang le e pepeneneng,
ntle le kgatello le ntle le ditaelo tsa dipolotiki.

10:33.340 --> 10:39.853
Ke feela ha litlolo tsa molao li rarollotsoe 'me batloli ba molao
ba le ka sehlopheng sa baqosuoa ba fumana likahlolo tsa

10:39.853 --> 10:47.173
bona kapa ba lokolloa, joalo ka ha ho ka khoneha ka boahloli
bo ikemetseng, ke hona feela toka e tla be e phethahantsoe.

10:47.173 --> 10:52.699
Mme re thabile haholo ho bona hore na dintho di tla
tsamaya jwang. Ba tla tswela pele ho lwantshana hakae

10:52.699 --> 10:55.760
moferefereng ona kaofela? Ke mang ya tla panya e mong?

10:55.760 --> 11:00.970
Mme ke eng hape seo ba tla se senola phatlalatsa qabang ena e
neng e lokela ho salela ka kamoreng e

11:00.970 --> 11:06.000
koetsoeng? Jwale, ke tlhahisoleseding efe e ka
phatlohang e fumanehang difaeleng tsa RKI?

11:06.000 --> 11:12.992
Prof. Dr. Stefan Homburg o arolelane setšoantšo
mecheng ea litaba tsa sechaba ho Ex-Twitter se ileng sa ata

11:12.992 --> 11:16.906
ka potlako haholo 'me sa arolelanoa makhetlo a likete.

11:16.906 --> 11:24.348
Ke tla e kenya hona joale: "Setsi se mano". Mme o e akaretsa
ka bokgutshwane bo boholo mona: Diprothokholo tsa sephiri tse

11:24.348 --> 11:28.433
seng di phatlaladitswe di paka hore RKI e ne e tseba ka hare:

11:28.433 --> 11:34.603
Kotsi tsa bophelo bo botle tsa coronavirus li ne li
le mahareng qalong, empa li ne li nkoa ke sechaba

11:34.603 --> 11:38.260
e le tse phahameng ho isa ho tse phahameng haholo.

11:38.260 --> 11:42.059
Ka hare-hare, ho ne ho tsejwa hore ente e qobelloang e ne e sa
eletsehe ebile e le kgahlanong le boitshwaro bo

11:42.059 --> 11:46.606
botle. Leha ho le jwalo, phatlalatsa, e ne e hlahiswa
jwalo ka ha eka ente e qobelloang e ne e hlokahala.

11:46.606 --> 11:53.645
Ka hare ho mokgatlo, ditekolo tsa lockdown di ile tsa fihlela
qeto ya hore melemo e ne e imelwa ke dikotsi, ke hore,

11:53.645 --> 12:00.086
tshenyo e bakilweng ke lockdown maemong a mang e ne e
le kgolo ho feta melemo. Mme ka ntle, re a tseba hore:

12:00.086 --> 12:05.702
Ha ho na khetho e 'ngoe ho hang ntle le ho koala sechaba. Ho
tšoana le ka limaske: limaske tsa FFP2 ha li na

12:05.702 --> 12:11.613
thuso. Tlhokahalo ea ho roala limaske tsa FFP2 e
ile ea hlahisoa, ea amoheleha, 'me ea lokafatsoa.

12:11.613 --> 12:16.311
Mabapi le liente: ho ile ha boela ha ngolwa hore karete ya ente e
lokela ho tlaleha ditlamorao dife kapa dife tsa

12:16.311 --> 12:21.053
nako e telele. Leha ho le jwalo, ho ile ha bolelwa
phatlalatsa hore ha ho na ditlamorao tsa nako e telele.

12:21.053 --> 12:25.913
Karl Lauterbach o ntse a bua jwalo le kajeno
mme o phatlalatsa mohopolo wa ente e se

12:25.913 --> 12:28.606
nang ditlamorao. Seo ha sea lokela ho lebalwa.

12:28.606 --> 12:32.864
Ka lebaka la lifaele tsa RKI, joale re tseba hore tsohle e ne e
le leshano, e ne e le phatlalatso ea maikutlo

12:32.864 --> 12:37.806
feela; ka sephiring, batho ba ne ba bua ka tsela e
fapaneng le kamoo ba neng ba bua kateng phatlalatsa.

12:37.806 --> 12:42.442
Ba ne ba sa tsebe le bona hore na mehato eo
ba neng ba e sebedisa ho hlorisa, ho hatella

12:42.442 --> 12:45.133
le ho kenya setjhaba teronkong e ne e thusa.

12:45.133 --> 12:48.526
Empa, ha re shebeng sena, ba ile ba mpa ba tswela pele.

12:48.526 --> 12:55.207
Qotso e tsoang ho lifaele tsa RKI ho tsoa litokomaneng tsa
mantlha: "Mehato ea hajoale ha e bonahale e na le phello e

12:55.207 --> 12:59.079
bonahalang holim'a ketsahalo ea mafu a mahlahahlaha (...)."

12:59.079 --> 13:05.373
Mme: "Phello ya ho emisa diketsahalo kapa
ho kwala direschorente/dibara/dibaka tsa

13:05.373 --> 13:08.346
ho noa ha e eso hlakiswe ka ho phetheha."

13:08.346 --> 13:12.885
Ha ho so hlakisoe ka ho phetheha, ho bolela
litsebi tsa RKI, empa leha ho le joalo batho

13:12.885 --> 13:15.373
ba ile ba tswela pele ho kwalellwa kgafetsa.

13:15.373 --> 13:23.766
Ka morao-rao ka boipelaetso bo boholo ba coronavirus
Berlin ka Phato 2020, ho ka be ho bonahaletse lefatšeng lohle:

13:23.766 --> 13:28.574
Ho ne ho se ketsahalo e bakileng phatlalatso e kholo ea
coronavirus boipelaetsong, moo batho ba likete-kete ba neng ba

13:28.574 --> 13:33.015
bokane sebakeng se koaletsoeng literateng, moo mapolesa a ileng a
kena lipakeng ka sehlōhō hamorao, le moo ho

13:33.015 --> 13:37.540
neng ho hlophisitsoe liketso tsa bohata ho
tšoaea meeli ea boipelaetso ba coronavirus.

13:37.540 --> 13:43.653
Metshwantshiso ena e meholo ha e buuwe ka
yona difaeleng tsa RKI; ha ho buuwe ka yona moo.

13:43.653 --> 13:48.722
Empa motho o ne a tla tlameha ho e hlahloba ho ka re, e,
bahlahlobisisi ba mehato ea coronavirus ba kena literateng,

13:48.722 --> 13:54.260
kapa bahlabani ba coronavirus, kamoo ba neng ba bitsoa kateng
ka nako eo, ba kena literateng 'me ha ho letho le etsahalang.

13:54.260 --> 13:56.620
Hase ba latolang coronavirus ba welang joaloka lifofu.

13:56.620 --> 14:00.053
Ke seo o neng o se bala mecheng ea litaba tsa
sechaba mehleng eo: Joale bohle ba tlo shoa!

14:00.053 --> 14:05.617
Ha ho motho ea hlokahetseng, ntle le mohlomong ka
lebaka la tlhekefetso ea mapolesa hamorao nakong ea mekete e

14:05.617 --> 14:09.573
fapaneng ea ho hopola, maeto a Mantaha le boipelaetso.

14:09.573 --> 14:13.993
Le hlokometse ntshetsopele ya di-lockdown lefatsheng ka bophara.

14:13.993 --> 14:19.453
Litsebi tsa RKI li ile tsa lula fatše hammoho 'me tsa buisana
ka hore na li-lockdown tsa Afrika li tsamaile joang, mohlala.

14:19.453 --> 14:25.093
Mme jwale ho tla polelo ena ya bohlokwa
haholo: "Ditlamorao tsa dikoalo tsa dinaha

14:25.093 --> 14:28.353
maemong a mang di tebile ho feta Covid ka boyona."

14:28.353 --> 14:32.680
Ba ne ba tseba hore liketso tsa bona li ka ba
kotsi, empa ba ile ba li phetha leha ho le joalo.

14:32.680 --> 14:36.626
Kamehla potso ke hore, moemong oa mang, le ka litaelo tsa mang?

14:36.626 --> 14:41.493
Ho na le ditletlebo tsa hore ha ho so be
le diphuputso tse phethahetseng ka dimaskô.

14:41.493 --> 14:47.204
Leha ho le jwalo, ho ne ho ena le bahlahlobisisi ba bangata
ba neng ba supa hore limaske di kotsi, hore limaske ha di

14:47.204 --> 14:50.653
na molemo ho thibela ho ata ha dikokwanahloko ka tsela ena.

14:50.653 --> 14:57.296
Ka mohlala, ho ne ho e-na le litsebi tsa CO2, tseo re bileng ra
li hlahisa ho AUF1, tse ileng tsa fihlela qeto ea hore ho roala

14:57.296 --> 15:04.506
maske letsatsi lohle ha se feela ho se na thuso, empa hape ho
kotsi haholo, hobane o lula o hema moea oa hau oo u o ntšitseng.

15:04.506 --> 15:08.400
CO2, eo ka tloaelo e leng kotsi haholo, e na le molemo maskareng.

15:08.400 --> 15:13.014
Re hopola seo koranta ea Bild e se entseng ka nako eo:
"Mang kapa mang ea sa roalang maske HA A NA BOITšoaro BA

15:13.014 --> 15:17.346
SECHABENG!" – re sa bue ka boitšoaro bo khahlanong le sechaba.

15:17.346 --> 15:21.286
Batho ba neng ba nyatsa maske ba ile ba hlorisoa le ho nyatsoa.

15:21.286 --> 15:25.579
Ke fumane sena hape hobane ke boletse "maske ea lekhoba".

15:25.579 --> 15:31.520
Ka 2020 le 2021, mecha ea phatlalatso e ka sehloohong e
ile ea ferekana haholo ka lentsoe "maske oa bokgoba":

15:31.520 --> 15:36.379
"Magnet e phatlalatsa mehopolo ea morero oa bomenemene ka
coronavirus, e bitsa limaske tsa sefahleho 'limaske tsa

15:36.379 --> 15:39.386
bokhoba' 'me e lemosa khahlanong le ente (...)" Ao nts'o!

15:39.386 --> 15:45.118
Tsena ke lintho tsohle tseo re ka ikhapelang
tsona joaloka likhau, hobane ke litokomane tsa

15:45.118 --> 15:48.113
bosafeleng. E, maske e ne e le ea makhoba kamehla!

15:48.113 --> 15:51.891
Sena se boetse se bonahala ho tswa ho
metsotso, ho tswa ho ditokomane tsa Lefapha la

15:51.891 --> 15:53.966
tsa Lehae, le ho tswa ho metsotso ya RKI:

15:53.966 --> 15:58.513
Ba sebedisitse maske ho laola batho, ho ba
hlakisetsa hore, ee, jwale re boemong ba tshohanyetso.

15:58.513 --> 16:05.066
Hona joale re kotsing. Hona joale re sehlahlahleng hobane
bohle ba roala limaske, kahoo ho tlameha ho ba joalo, akere?

16:05.066 --> 16:11.773
Setsi sa Robert Koch se boetse se fumane
hore bana ba ne ba se kotsing le ka mohla:

16:11.773 --> 16:16.744
"(...) palo ea linyeoe tsa mafu a matla a
phefumoloho e ntse e le ka tlase ho boemo ba

16:16.744 --> 16:19.500
selemo se fetileng (hlabula)," ho boletse RKI.

16:19.500 --> 16:23.600
Kahoo lehlabuleng la selemo se fetileng,
palo ea linyeoe tsa mafu a phefumoloho e ne e

16:23.600 --> 16:26.173
phahame, ha coronavirus e ne e e-so be teng.

16:26.173 --> 16:36.246
Mme: "(...) palo ya diketsahalo tsa COVID-19 hara bana le batjha
e tlase haholo ho feta hara batho ba baholo." E tlase haholo!

16:36.246 --> 16:43.766
Bana ba ile ba hlokofatsoa joang? Ba ile ba
qheletsoa fatše joang ka mekhoa ena eohle e se nang thuso,

16:43.766 --> 16:47.926
ba kenngoa mekoallong, ba kenngoa thutong ea lapeng?

16:47.926 --> 16:51.660
Thuto e ile ea emisoa feela ka likhoeli.

16:51.660 --> 16:56.706
Bana ba ile ba siuwa hae e le hore le
batsoali ba bona ba ka dula hae, hobane ho ne ho

16:56.706 --> 16:59.813
se na motho ya ba hlokomelang ba banyenyane.

16:59.813 --> 17:08.660
Bana ba ile ba sebediswa e le sesebediswa sa
ho laola batho ba baholo, ho ba kenya kgohong.

17:08.660 --> 17:11.873
E ne e le sesebediswa sa ho laola batho ba baholo.

17:11.873 --> 17:18.633
Ke bone poso mecheng ea litaba tsa sechaba
moo mosali a neng a behile posetara ena.

17:18.633 --> 17:24.906
O ne o se o sa dumellwa ho ya mabenkeleng le lelapa la hao, o ne
o ya o le mong feela. Bana ba ne ba tlameha ho leta ka koloing.

17:24.906 --> 17:28.211
Ba ne ba le kotsi, e ne e le tšokelo. Ba ne ba sa
lumelloa ka matlong a tlhokomelo ea maqheku

17:28.211 --> 17:32.360
hobane e ne e le baphatlalatsi ba seholo ba tšoaetso.

17:32.360 --> 17:35.306
Taba e ne e le ka eng? E ne e le feela
ka ho jala tšabo, ka ho hasa letšoso.

17:35.306 --> 17:39.430
Maemong ana, ke rata ho le hopotsa hore
lifaele tsa RKI ha se tsona feela litokomane tsa ka

17:39.430 --> 17:42.126
hare tse seng li fumaneha phatlalatsa ho rona.

17:42.126 --> 17:46.907
Moemong ona, ke rata ho bua ka pampiri ena ea
leano ea maqephe a 17 e tsoang ho Lekala la

17:46.907 --> 17:49.953
Federale la Litaba tsa Lehae naheng ea Jeremane.

17:49.953 --> 17:56.900
Tokomane ena e na le sehlooho se
reng "Kamoo re ka laolang COVID-19".

17:56.900 --> 18:03.373
"Kamoo re ka laolang COVID-19" – mohlomong ho ka
ba molemo ho bolela kamoo re ka laolang sechaba.

18:03.373 --> 18:10.721
Tokomane ena e ile ya ngolwa ka Hlakubele 2020, dilemo
tse nne tse fetileng hantle, Lefapheng la tsa Lehae, mme ya

18:10.721 --> 18:14.480
abelwa makala a mang a tshebetso ka la 18 Hlakubele 2020.

18:14.480 --> 18:20.964
Ka mohlala, leqepheng la 13, re bala seo ke se nkang e le temana
e buang haholo, moo ho boleloang hore sechaba se

18:20.964 --> 18:28.313
tlameha ho tšosetsoa hore se tšehetse mehato eo, hobane se
le sethoto haholo hore se ka e ela hloko ka boithaopo.

18:28.313 --> 18:33.744
E le hore ho fihlellwe phello e lakatsehang ya ho
tshosa, ditlamorao tse totobetseng tsa ho qhoma ha

18:33.744 --> 18:37.540
sewa ho setjhaba sa batho di tlameha ho hlakiswa.

18:37.540 --> 18:41.220
Ho fihlella ditlamorao tse lakatsehang tsa ho tsosa
kgahlamelo! O kanna wa be o se o kile wa utlwa sena

18:41.220 --> 18:43.506
pele, empa ho molemo ho se utlwa hape moelelong ona.

18:43.506 --> 18:48.173
Ntlha ea 2 ebe e re: "Bana ba tla
sokola hanyenyane feela ke seoa."

18:48.173 --> 18:50.080
Polelo ena ha e nepa.

18:50.080 --> 18:55.806
Bana ba ka tšoaetsoa habonolo, leha ho na le
lithibelo tsa lockdown, mohlala ke bana ba moahelani.

18:55.806 --> 19:02.961
Haeba ba ntan'o tšoaetsa batsoali ba bona 'me e mong oa bona a
hlokahala a le bohlokong bo boholo lapeng, 'me ba ikutloa ba le

19:02.961 --> 19:08.356
molato hobane, mohlala, ba lebetse ho hlapa
matsoho kamora ho bapala, ke ntho e tšabehang ka ho

19:08.356 --> 19:12.673
fetisisa eo ngoana a ka bang le eona bophelong.

19:12.673 --> 19:19.531
Hape ho hobe ka tsela e makatsang ha ngoana a
tlameha ho mamella tlhathobo e joalo ea kelello,

19:19.531 --> 19:23.473
a tlameha ho hlaheloa ke mano a joalo a kelello.

19:23.473 --> 19:29.536
Bana ba holetseng nakong ena ba holetse ba roetse limaske ka
lilemo tse ngata, haholo-holo haeba batsoali ba

19:29.536 --> 19:35.346
bona ba ne ba ba qobella ho li roala letsatsi
le letsatsi, eseng feela ka tlung empa le kantle.

19:35.346 --> 19:41.633
Bana ba tla ba le kotsi e sa foleng bophelo
bohle ba bona. E ne e le feela ho tsosa tšabo.

19:41.633 --> 19:48.619
Sena ke hobane batho ba tshabang ba arabela ditaelo le
ditaelo tse tswang mekgatlong e nkoang e ba matla ho feta,

19:48.619 --> 19:53.466
jwalo ka mmuso, oo batho ba bangata ba ntseng ba o tshepa.

19:53.466 --> 19:57.666
Mme e ne e le ka ho etsa hore ba neng ba
e kgahlanong ba shebahale ba nyatseha.

19:57.666 --> 20:04.129
Ho nyenyefatsa, re hopola: "Covidiots" e ne e le lentsoe le neng
le sebediswa ho hlalosa batho ba neng ba hlahisa dintlha tseo

20:04.129 --> 20:08.106
hona jwale ho buuwang ka tsona difaeleng tsa RKI, "Covidiots".

20:08.106 --> 20:14.747
Ba ile ba tšoaroa ka nyeliso, ba lelekisoa, mme mapolesa le
tsamaiso eohle ea puso, ho tloha mecheng ea

20:14.747 --> 20:24.040
phatlalatso ho ea ho makhotla a boahloli, li ile tsa sebelisoa
ho hatella batho bana ka teko ea ho felisa ba hananang.

20:24.040 --> 20:30.163
Neue Zürcher Zeitung (NZZ) e phatlalalitse
tlhaloso e thahasellisang haholo e

20:30.163 --> 20:34.005
ngotsoeng ke rasaense ea bitsoang Christoph Lütge.

20:34.005 --> 20:41.053
O ile a lelekoa Lekgotleng la Melao ya
Boitshwaro la Bavaria ke Kabinete ya Bavaria ka 2021.

20:41.053 --> 20:49.286
O lelekilwe Lekgotleng la Melao ya Boitshwaro kamora
hore pele a be a nyatsitse mehato e meng ya coronavirus.

20:49.286 --> 20:57.399
Mme jwale kaha difaele tsa RKI di senotswe, o re:
"Diminete tse phatlaladitsweng di senola mehopolo ya bolaodi e

20:57.399 --> 21:02.193
pele e neng e bolelwa e le dikgopolo tsa morero o lefifi."

21:02.193 --> 21:08.933
Jwale re a tseba hore le RKI e ne e na le dipelaelo
mabapi le mekento, dikoalo le dimaske tse tlamang.

21:08.933 --> 21:15.542
Ho bonahala eka ba entse liqeto tsa bona ho
ipapisitsoe le merero ea lipolotiki ho e-na le

21:15.542 --> 21:18.966
ho ipapisa le lintlha kapa lintlha tsa 'nete.

21:18.966 --> 21:26.510
Sena se bontša hore esale ba re thetsa ka mashano
le hore e ne e le morero oa bona ho tloha qalong ho

21:26.510 --> 21:30.973
laola batho e le hore ba fihlele sepheo se itseng.

21:30.973 --> 21:36.399
Ha re kopanya lifaele tsa RKI le litokomane tse ling tse
phatlalalitsoeng le tse lutlisitsoeng,

21:36.399 --> 21:42.833
butle-butle empa ka tieo, le ho motho oa ho qetela, ho
hlaha setšoantšo se feletseng le se utloahalang.

21:42.833 --> 21:46.680
Mabapi le taba ena, nka rata ho
bua ka likonteraka tsa Pfizer le EU.

21:46.680 --> 21:51.246
Jwalokaha ke boletse, ha re tsebe ho hang
dikarolo tsa bohlokwa, mme ha re na ho ke re tsebe.

21:51.246 --> 21:56.680
Li teng melaetseng ea mongolo ea Von der
Leyen, 'me moo li nyametse 'me li hlakotsoe.

21:56.680 --> 22:02.866
Ka la 26 Mphalane selemong se fetileng,
likonteraka tsa Pfizer li ile tsa lutla li sa hlophisoa.

22:02.866 --> 22:06.100
Re ntse re sa tsebe hore na ke mang,
empa li ile tsa qala ho sebelisoa.

22:06.100 --> 22:11.138
Eaba re qeta libeke re leka ho fumana karabo ho
tsoa ho Khomishene ea Europe, Paramente ea

22:11.138 --> 22:14.060
Europe, Lekhotla le Ofisi ea Boralitaba ea Europe.

22:14.060 --> 22:18.466
Na litokomane tse lutlisitsoeng ke tsa 'nete?

22:18.466 --> 22:23.374
U ka pheha kgang jwang hore ditokomane tse
hlakotsweng di ntse di le teng, mme ha di a lokollwa di sa

22:23.374 --> 22:27.273
hlakotswa? Maqephe a mangata a tletseng dihlakolo!

22:27.273 --> 22:28.786
Ha ho karabo.

22:28.786 --> 22:33.321
Mokgatlo wa Matjhaba a Yuropa ha o fane ka maikutlo mabapi le ho
dutla ha tlhahisoleseding, ha o fane ka maikutlo mabapi le mefuta

22:33.321 --> 22:35.960
e sa hlophiswang, mme ha o phatlalatse mefuta e sa hlophiswang.

22:35.960 --> 22:39.369
Hona ke "demokrasi e ntšufalitsoeng" hape.
Ba hana ho arabela, ba lumela hore ba ka

22:39.369 --> 22:41.880
etsa eng kapa eng eo ba e batlang ka matšoele.

22:41.880 --> 22:46.933
Le re fe litokomane tse hlophisitsoeng,
ho sa tsotellehe seo le se buang mona hae.

22:46.933 --> 22:51.900
Tsoelang pele ho kgetha, tsoelang pele ho lefa makgetho,
sebedisang mecha ya phatlalatso, jang seo le se fuwang.

22:51.900 --> 22:57.321
Ha ho na taba, re se re ile, re ikoaletse ka
hare Strasbourg le Brussels, re pota-potiloe ke

22:57.321 --> 23:00.673
terata, balebeli, taolo ea phihlello le litšitiso.

23:00.673 --> 23:05.266
Ha re na taba le seo le se buang mane tlase – ke ona molaetsa!

23:05.266 --> 23:10.986
Empa re ka bala ka sona litokomaneng
tse hlophisitsoeng le tse lutlisitsoeng.

23:10.986 --> 23:21.063
Karolo e qapilweng ka botlalo, eo jwale e seng sephiring,
leqepheng la 48.4 e bontsha kamoo dikotsi, ditlamorao le ho se

23:21.063 --> 23:26.446
tsamaisane hohle ho amanang le ente ho ileng ha qapilwa feela.

23:26.446 --> 23:29.240
Ba ne ba tseba ka yona esale pele, pele ba fana ka mekento.

23:29.240 --> 23:34.734
Ba ne ba tseba hore ente e ne e se bolokehile ebile e
na le litlamorao tse sa hlakang, empa ba ile ba pata

23:34.734 --> 23:37.626
tsebo ena eaba ka boomo ba bolella batho se fapaneng.

23:37.626 --> 23:42.612
Litlamorao tse kotsi le tse atileng li ne li tsebahala hantle.

23:42.612 --> 23:50.313
Konteraka ea ente lipakeng tsa Pfizer le EU le eona
e ile ea phetheloa pele ente e ka ba e amohetsoe.

23:50.313 --> 23:57.864
Leha ho le jwalo, Pfizer, moetsi wa ente, le European Union ba
dumellane maqepheng a 24/25 a konteraka

23:57.864 --> 24:04.326
hore ha ho le ya mong, ebang ke Pfizer kapa EU,
ya tla ikarabella bakeng sa ditshenyehelo.

24:04.326 --> 24:09.280
Ke hore, ke dinaha tseo e leng ditho feela, ke hore,
lona le le balefi ba lekgetho, le nang le boikarabelo.

24:09.280 --> 24:12.700
Qetellong, ke phello ea likonteraka tsena tse kholo.

24:12.700 --> 24:16.920
A re iponeng: "Pfizer le EU HA BA
ikarabelle bakeng sa tshenyo e latelang":

24:16.920 --> 24:26.405
Ha ba na boikarabello bakeng sa lefu, ho kula, kotsi, bokooa bo
latelang ente, kotsi ea kelello kapa ea maikutlo, tahlehelo kapa

24:26.405 --> 24:36.740
tšenyo ea thepa le maruo, 'me EU le Pfizer ha ba na boikarabello
bakeng sa litahlehelo tsa moruo kapa litšitiso tsa khoebo.

24:36.740 --> 24:39.866
Ba ne ba boetse ba tseba hore ente e ne e se na thuso.

24:39.866 --> 24:53.586
Ba boletse: "Tšebetso e sa tsejoeng (ea ente), litla-morao
tse sa tsejoeng, litlamorao tsa nako e telele tse sa tsejoeng."

24:53.586 --> 25:00.254
Ho ne ho le kgatello e kaakang e neng e
behilwe setjhabeng, ho rona bohle, e re qobellang

25:00.254 --> 25:05.300
ho enta, e le ho phahamisa sekgahla sa ente.

25:05.300 --> 25:11.653
Na o sa hopola? Na o sa utlwisise
maikutlo a neng a le teng mehleng eo?

25:11.653 --> 25:15.813
Na o ile wa hanela kapa o ile wa qobellwa?

25:15.813 --> 25:21.295
Na ba ile ba o hatella nako e telele, ba etsa hore
bophelo ba hao bo be bo ke keng ba phediswa hoo o

25:21.295 --> 25:25.260
ileng wa tlameha ho nka karolo tekong ena ya dijini?

25:25.260 --> 25:28.653
Na o ile wa qobelleha ho ya k'honeng, kapa wa emella?

25:28.653 --> 25:34.720
Letona la Bophelo bo Botle Jens Spahn, ke
hopola mekhahlelo ena kaofela ea khatello:

25:34.720 --> 25:38.686
"Mokento wa Coronavirus ke
boikarabelo ba boitshwaro," o re boleletse.

25:38.686 --> 25:43.300
Ka lehlakoreng le leng, qotso e tsoang ho Pulungoana 2021:

25:43.300 --> 25:47.205
Ho sa na le ba dumelang hore vaerase e ke ke ya ba ntsha kotsi.

25:47.205 --> 25:53.414
Nka rata ho hula batho bana ka phaposing ea tlhokomelo e
matla, 'me, ha ba ntse ba utloa bohloko, ke ba botse hore

25:53.414 --> 25:57.493
na ke eng hape se lokelang ho etsahala hore ba utloisise.

25:57.493 --> 25:59.940
E le hore o ka entoa.

25:59.940 --> 26:07.773
Koranta ea Bild, sehlooho se seholo sa kholomo: "Pono –
Ha ho sa na liteko tsa mahala bakeng sa ba hanang ente!"

26:07.773 --> 26:11.600
Kapa: "Merkel o phatlalalitse ho
kwalwa ha naha bakeng sa ba sa entwang."

26:11.600 --> 26:18.506
"Merkel le Söder" – joale CDU, bapholosi ba baholo –
"Merkel le Söder ba ts'osa ka lockdown ho ba hanang liente".

26:18.506 --> 26:21.120
Ehlile, le Austria ho ne ho se betere.

26:21.120 --> 26:28.381
Letona la mehleng la Litaba tsa Lehae le Chancellor oa hajoale,
Karl Nehammer, ea batlang ho khethoa hape ka lehwetla, o

26:28.381 --> 26:32.846
tšepisitse: "Liente tse tharo lia sireletsa ebile lia thusa!"

26:32.846 --> 26:37.089
Kwalo-tsela bakeng sa ba sa entwang ha se
sepheo ka boyona, empa e sebeletsa bophelo bo

26:37.089 --> 26:40.246
botle ba bohle. Bophelo bo botle ba bohle.

26:40.246 --> 26:45.773
Ehlile, ho ne ho sa fapana le Switzerland. A re
hopoleng Letona la Bophelo bo Botle Alain Berset.

26:45.773 --> 26:53.479
Ka la 12 Phato 2021, o ile a re, lentsoe ka
lentsoe: "Mokento oa coronavirus o sireletsa khahlanong

26:53.479 --> 26:57.773
le tšoaetso, ho ata ha vaerase le bokuli bo matla."

26:57.773 --> 27:04.013
E ne e le mashano kaofela a neng a etseditswe ho qobella
batho ho entwa ka lengwalo hore ba nke karolo tekong ya lefutso.

27:04.013 --> 27:06.399
Leha ho le jwalo, Molao wa Nuremberg o hanela sena.

27:06.399 --> 27:12.033
E amohetswe ka 1947 mme e tlama dingaka le mebuso.

27:12.033 --> 27:22.233
Ka mohlala, ho bolelwa hore bankakarolo ditekong tsa
bongaka ba tlameha ho nka karolo ka boikemelo le ka boithaopo.

27:22.233 --> 27:28.473
Tumellano ya boithaopo ya motho ya lekolwang e bohlokwa haholo.

27:28.473 --> 27:37.918
Ka mantsoe a qaqileng, ho boleloa hore motho enoa o tlameha ho
khona ho "setsa kahlolo ea hae ntle le ho susumetsoa

27:37.918 --> 27:46.753
ke likhoka, bomenemene, thetso, khatello,
boikaketsi kapa mofuta ofe kapa ofe oa kholiso kapa qobello".

27:46.753 --> 27:50.393
Na ho bile le tlhaloso pele liente tse limilione li fanoa?

27:50.393 --> 27:54.844
Ha o ne o entoa, na dipuisano tsa tlhaloso
di bile jwalo ka ha o ne o ka lakatsa ha o

27:54.844 --> 27:57.540
tadima morao, mme jwalo ka ha molao o hloka?

27:57.540 --> 28:03.220
Che, rea tseba hore toka e tlotsoe makhetlo a likete.

28:03.220 --> 28:09.693
A re nahane ka mahlomola ohle a bakilweng ka boomo le ka morero.

28:09.693 --> 28:16.513
Mme jwale boradipolotiki le boraditaba ba eme moo, ba sa bontshe
kgathatseho mme ba batla ho fetela pele ho merero ya bona?

28:16.513 --> 28:19.266
Sekhobo se hokae, botsa mecha ea litaba.

28:19.266 --> 28:25.253
Kapa, ho qotsa FAZ, a re kopo re
qobe ho kena dipuisanong tse kotsi.

28:25.253 --> 28:29.826
Ke mang ea fafatsitseng le ho entela sechaba chefo ena kaofela?

28:29.826 --> 28:31.913
Ke mang ea kentseng chefo potolohong?

28:31.913 --> 28:41.320
Ke mang ea hasitseng chefo ka sebopeho sa karohano ea sechaba,
khatello, taolo le ho amoha tokoloho ka tekanyo e kholo?

28:41.320 --> 28:47.426
Paseka ea 2020, Paseka ea lilemo tse 'ne tse
fetileng, joale lilemo tse 'ne tse fetileng, na o sa hopola?

28:47.426 --> 28:52.300
Re ne re sa dumellwa ho keteka le malapa
a rona. Re ne re sa dumellwa ho kopana.

28:52.300 --> 28:56.907
Kapa a re hopoleng matlo a bophelo a batho ba
tlohetseng mosebetsi le lipetlele, moo ho neng ho hlokahala

28:56.907 --> 28:59.540
tumello ea ho kena, moo motho a neng a sa lumelloa ho kena.

28:59.540 --> 29:05.309
Batho ba baholo, joalo ka ba nang le dementia kapa Alzheimer's,
ka tšohanyetso ba ne ba se ba sa tsebe motho, hobane batho bao ba

29:05.309 --> 29:08.887
neng ba ba tloaetse, ba neng ba ba etela
letsatsi le letsatsi, ba ne ba se ba sa

29:08.887 --> 29:11.386
lumelloe ho kena lehaeng la tlhokomelo ea maqheku.

29:11.386 --> 29:14.800
Ba ne ba ferekane mme ba bangata ba shwa ka ho fellwa ke tshepo.

29:14.800 --> 29:22.420
Ho ne ho etsahala'ng mekhatlong ha bana
ba tsoaloa kapa ha motho a isoa sepetlele?

29:22.420 --> 29:23.560
O ne o sa dumellwa ho mo etela.

29:23.560 --> 29:27.633
Ho fihlela kajeno, melao ena e sa utloahaleng e
ntse e sebetsa makamoreng a pelegi, e leng se

29:27.633 --> 29:32.426
bolelang hore batho ha ba sa lumelloa ho etela khafetsa.

29:32.426 --> 29:37.093
Ho thweng ka mafu a batho ba neng ba le mibedeng ya bona ya lefu?

29:37.093 --> 29:42.948
Ke tseba batho ba sa kang ba dumellwa ho ya
sepetlele ho ya ts'ehetsa batswadi ba bona ha ba

29:42.948 --> 29:46.466
le makgatheng a lefu, hobane ba ne ba sa entwa.

29:46.466 --> 29:51.086
Ha ho ne ho kenngwa tshebetsong thibelo ya motsamao
bakeng sa batho ba sa entwang naheng ya Austria, mohlala,

29:51.086 --> 29:54.200
re ne re se re sa dumellwa le ho tsamaya ka bolokolohi.

29:54.200 --> 29:58.495
Mme ha batho ba ne ba hlokahala, ha ba ne ba
tlameha ho hlokahala ba le bang, ho ne ho sa

29:58.495 --> 30:00.180
dumellwa hore mang kapa mang a be teng lepating.

30:00.180 --> 30:01.900
Na o kile wa iphumana o le maemong a mabe hakana?

30:01.900 --> 30:08.817
Ke utlwile dipale tse ngata haholo ho tswa ho batho ba neng ba
mpolella kamoo metswalle ya bona ya kgale, ba neng ba setse ba na

30:08.817 --> 30:14.544
le metswalle e mmedi kapa e meraro feela, ba sa dumellwa ho ya
phiring, moo ba neng ba kopa ba re, 'Ke tla

30:14.544 --> 30:21.353
dula hole, ke tla rwala maske, ke entilwe
makgetlo a mararo, empa ha ke dumellwe ho ya phiring?'

30:21.353 --> 30:24.266
Kamora dilemo tse 80 tsa setswalle?

30:26.746 --> 30:36.875
Phihlello ea lits'ebeletso tsa sechaba, li-cinema,
li-pub, le lireschorente, ka app ea mohala feela.

30:36.875 --> 30:41.524
Na o entilwe? Na o entswe tlhahlobo? Na o fodile?

30:41.524 --> 30:46.391
App e ne e tlameha ho bontša botala,
'me khoutu ea QR e ne e tlameha ho nepa.

30:46.391 --> 30:50.011
Kgaohano, chefo ya kgaohano, ba sa
entwang kgahlanong le ba entweng.

30:50.011 --> 30:58.266
Ho ile ha hlahloa kgaohano pakeng tsa setsoalle sa dilemo tse
mashome esita le malapa, hohle, ho bohle, ho fihlela le kajeno.

30:58.266 --> 31:04.271
Liente tse tlamang le khatello ea ho entoa,
limaske tse tlamang bakeng sa maqheku le bana.

31:04.271 --> 31:06.573
Na u na le bana? Na u na le litloholo?

31:06.573 --> 31:10.605
Na ua tseba hore na ho ne ho le joang
mehleng eo, ha o ne o tlameha ho etsa qeto ya

31:10.605 --> 31:13.124
hore na ngwana wa hao a roale maske le kantle?

31:13.124 --> 31:17.302
Na ngoana oa ka o roala maske sekolong? Na
o tla qheleloa ka thoko haeba a sa e roale?

31:17.302 --> 31:25.168
Bana ba ile ba amohela limaske ka boithaopo
hobane ba ne ba sa batle ho qheletsoa ka thoko.

31:25.168 --> 31:28.439
Mme haeba ba ne ba sa ba amohele ka
boithaopo, ba ne ba qobelleha ho etsa jwalo.

31:28.439 --> 31:35.419
Na ua hopola livideo tseo re li boneng tsa bapalami ba
sefofane le basebeletsi ba sefofane ba qobella ngoana

31:35.419 --> 31:41.477
ea lilemo li peli ho roala maske ha a ntse a hoeletsa?

31:41.477 --> 31:45.684
Litlamorao tsa nako e telele, tšabo e
tšabehang masepetseng a boimana, mona hona joale.

31:45.684 --> 31:48.573
Re se re buile ka taba ena mananeong a rona.

31:48.573 --> 31:54.471
Sekgahla sa tswalo hara basadi le bo-mme ba entilweng.

31:54.471 --> 32:00.133
Lifu tsa letsatsi le letsatsi, tse tšohanyetso le tse sa
lebelloang tsa linaleli, batho ba tummeng le libapali tsa bolo

32:00.133 --> 32:03.595
ea maoto, hobane ke moo li qala ho tsejoa ke sechaba teng.

32:03.595 --> 32:07.319
Ha ke batle le ho tseba palo e
hakantsoeng ea linyeoe tse sa tlalehoang.

32:07.319 --> 32:10.846
Ho qhoma ha mofetše, hona joale ka 2024.

32:10.846 --> 32:18.460
Liphetho, tlhahlobo le lithuto tse ngata le ho feta
li bontša hore sekhahla sa mofetše se nyoloha ka

32:18.460 --> 32:22.940
lebelo le leholo, ho tloha ha ente ea Covid e fihla.

32:22.940 --> 32:27.440
Feela jwalo ka ha sekgahla sa tswalo se
theohile haholo mme lefu le feteletseng le eketsehile.

32:27.440 --> 32:36.479
Moruo o sentsoe, moruo o senyehile ka ho feletseng, libilione
li tebile, lik'hamphani, likhoebo tsa meloko li isitsoe

32:36.479 --> 32:41.086
timetsehong 'me li qobelloa ho putlama ka lebaka la li-lockdown.

32:41.086 --> 32:43.546
Ke lik'hamphani tse kae tse ileng tsa tlameha ho inehela?

32:43.546 --> 32:45.140
Ho bile le ho putlama ha likhoebo ho hakae?

32:45.140 --> 32:50.670
Lentsoe leo boradipolotiki ba kajeno ba sitoang
le ho le hlalosa: "ho hloka ho lefa likoloto".

32:52.353 --> 32:58.399
Nakong ea seoa sa coronavirus, Amazon le lik'hamphani
tse ling tse kholo tsa theknoloji tsa inthaneteng li

32:58.399 --> 33:01.561
entse khoebo e kholo ka ho fetisisa nalaneng ea tsona.

33:01.561 --> 33:04.522
Ba qalile khoebo ea boleng ba bilione ea liponto.

33:04.522 --> 33:12.971
Ho latela makasine ea Forbes, bo-bilione bana, bao kaofela
ba lumellanang le mehopolo ea transhumanist, ba holisitse

33:12.971 --> 33:17.603
leruo la bona makhetlo a 'maloa nakong ea seoa sa coronavirus.

33:17.603 --> 33:23.536
Peter Thiel, mothehi wa PayPal, o ne a na le
dibilione tse 2.3 pele ho sewa sa coronavirus.

33:23.536 --> 33:27.290
Kamora coronavirus, dibilione tse 5: ho feta habeli.

33:27.290 --> 33:34.303
Sergey Brin oa Google ho tloha ho libilione
tse 49 ho isa ho tse 107: ho feta habeli.

33:34.303 --> 33:40.073
Larry Page oa Google ho tloha ho libilione
tse 50 ho isa ho tse 119: ho feta habeli.

33:40.073 --> 33:47.972
Bill Gates, Microsoft, £98 bilione pele,
£129 bilione: keketseho e kholo haholo.

33:47.972 --> 33:55.986
Jeff Bezos, oa Amazon, o ekelitse leruo la hae
ho tloha ho £113 bilione ho isa ho £171 bilione.

33:55.986 --> 33:58.063
Kaofela ke batšehetsi ba khatello-phetoho ea botho.

33:58.063 --> 34:05.829
Mme ka pono ya bona ya lefatshe ya bo-transhumanist,
kaofela ba ipha tokelo ya ho hlekefetsa matshwele a se nang

34:05.829 --> 34:09.916
thuso, ho a nka e le maoatla le ho iphumantsa ka ho a tswa.

34:09.916 --> 34:11.380
Ke pono ea bona ea lefatše.

34:11.380 --> 34:20.967
Mme ho tloha ka la 18 Tlhakubele 2024, kakaretso ya matlotlo
a bomilione-milione ba Maamerika e nyolohile ka 87% ho fihla

34:20.967 --> 34:25.629
ho £5.5 trillion ho tloha qalong ya sewa se neng se rerilwe.

34:25.629 --> 34:33.206
Bamilione-mali ba Maamerika ba na le leruo le
kopaneng la lidolara tse dibilione tse 5,500.

34:33.206 --> 34:37.007
Mme bilione, ka kopo, ke dimilione tse sekete.

34:37.007 --> 34:40.860
Tsena ke lipalo tseo re seng re sa hlalehle.

34:40.860 --> 34:49.476
Ha re na le ho qala ho utlwisisa boholo ba leruo leo batho bana
ba bileng le lona le seo ba ka se etsang ka tjhelete eo yohle.

34:49.476 --> 34:53.803
Ba batla ho tiisa puso ea bona ka ho sa feleng.

34:53.803 --> 35:01.088
Hohle moo ba fumanang matla teng, batšehetsi ba
bokahohle ba monya leruo ho tsoa ho sehlopha se bohareng le

35:01.088 --> 35:05.099
sechaba, ba ntse ba ruile le ho ba le matla le ho feta.

35:05.099 --> 35:12.283
Batho ba laoloa, ba amohuoa litokelo tsa bona, 'me ba bolaoa
ka bongata; phokotso ea palo ea batho – ke sona se etsahalang.

35:12.283 --> 35:17.605
Bosenyi bofe kapa bofe kgahlanong le tokoloho,
seriti sa botho kapa botlalo ba mmele bo a amoheleha

35:17.605 --> 35:20.933
ho bona, e le mokgwa o motle wa ho fihlella sepheo.

35:20.933 --> 35:30.458
Mme ha mecha ya phatlalatso le boradipolotiki, ba amanang le ho
hokahana ka tsela e ke keng ya arohanngwa, jwale ba

35:30.458 --> 35:39.606
re boradipolotiki ha ba a laela RKI letho, le hore
RKI e ikemetse, ba re phepela leshano le latelang.

35:39.606 --> 35:46.779
Re tsebile ho tloha qalong hore RKI le
boradipolotiki ba ntse ba sebetsa letsoho le letsoho.

35:46.779 --> 35:52.056
Empa le ho Die Welt, eo ho sa belaellweng hore ke
setsha sa phatlalatso sa morero o lefifi, le ho Die

35:52.056 --> 35:54.180
Welt, taba ena e ne e se e tlalehilwe ka Hlakola 2021.

35:54.180 --> 36:01.769
Ho thoe'ng haeba boradipolotiki ba fa saense
sepheo se batlehang sa lipatlisiso esale pele?

36:01.769 --> 36:05.650
Phuputso e entsoeng ke Welt am Sonntag e
fana ka maikutlo a hore sena ke sona hantle se

36:05.650 --> 36:08.120
ileng sa etsahala nakong ea selemo sa 2020.

36:08.120 --> 36:14.289
Ka lebaka leo, Lekala la Naha la tsa ka Hare le ile la
kopa bafuputsi ho hlahisa mohlala o ka sebelisoang e

36:14.289 --> 36:17.982
le motheo oa ho rera mehato ea thibelo le ea khatello.

36:17.982 --> 36:23.817
E seng bafuputsi bohle, empa ke ba tsoang ho Robert Koch
Institute, Leibniz Institute for Economic Research,

36:23.817 --> 36:29.920
German Economic Institute, German Institute for
International and Security Affairs, le liunivesithi tse 'maloa.

36:29.920 --> 36:31.473
Mme kaofela ba ile ba thabela ho kenela.

36:31.473 --> 36:41.424
Kahoo hape, esita le koranta ea Welt am Sonntag e tlalehile ka
Hlakola 2021 hore boradipolotiki ba kopile RKI

36:41.424 --> 36:50.669
hore e hlahise mohlala o ka sebelisoang e le
motheo oa ho rera mehato ea thibelo le ea khatello.

36:50.669 --> 36:56.389
Kahoo ke mosebetsi o tloaelehileng o laetsoeng, oo ho nang le
chelete e ka etsoang ho oona, 'me ho hlokahala hore o phethoe.

36:56.389 --> 37:00.125
Mme ntle le hoo, RKI e tlameletsoe ke ditaelo,
e leng tse tswang Lefapheng la Bophelo bo

37:00.125 --> 37:02.625
Botle le Mongodi wa Naha wa tsa Bophelo bo Botle.

37:02.625 --> 37:07.761
E bile e le ditabeng, lenaneong lona leo la
ditaba le batlang ho lebala ka tsohle hona jwale.

37:07.761 --> 37:12.060
ARD Tagesschau, qotsulo, ke tla e
bontsha: "RKI e tlameletsoe ke ditaelo."

37:12.060 --> 37:18.770
RKI "e tlamiloe ke litaelo 'me e ke ke ea
hana litaelo tse tsoang ho Lauterbach".

37:18.770 --> 37:24.653
Ka hona, RKI e ile ea sitoa ho hana likopo
tse tsoang ho Jens Spahn le balekane ba hae.

37:24.653 --> 37:28.610
RKI e tlameletsoe ke litaelo, feela joalokaha
lekala la boahloli le tlameletsoe ke litaelo.

37:28.610 --> 37:35.516
Boradipolotiki ba beha melawana mme makala a mmuso a
tlameha ho e phethahatsa – ke phetho ka boikemelo ba RKI.

37:35.516 --> 37:38.382
Lauterbach joale o kena ntoeng ea ho qetela e etsang qeto.

37:38.382 --> 37:45.672
O a hakana livideong tse fapaneng mme o leka ho hlalosa hore RKI
e sebetsa ka boikemelo, hore borasaense ba ke ke ba dumella

37:45.672 --> 37:50.435
borapolitiki ho kena-kenana, mme o lemosa
hore ena ke ntwa ya ho qetela, a lemosa

37:50.435 --> 37:53.506
kgahlanong le ho kena-kenana ha mebuso ya kantle.

37:53.506 --> 37:57.308
E, ke mang ea lokelang ho beoa molato bakeng sa
lifaele tsa RKI tse seng li phatlalalitsoe 'me

37:57.308 --> 37:59.853
boralipolotiki le mecha ea litaba ba tlameha ho itšutla?

37:59.853 --> 38:02.723
Ke Putin, ehlile. Ke mang hape?

38:02.723 --> 38:05.150
Ke mang hape?

38:07.010 --> 38:11.916
Che, ha re fetele pele lenaneong.

38:11.916 --> 38:14.936
Re ke ke ra lebala.

38:14.936 --> 38:19.900
Ho thweng ka tlhahlobo-bocha eo
kaofela eo o lulang o bua ka yona?

38:19.900 --> 38:24.710
Ho thweng ka tlhahlobo-bocha eo o lulang o
bua-bua ka yona? E kae, tlhahlobo-bocha ena?

38:24.710 --> 38:31.009
Hobaneng ha lingaka li ntse li tshwerwe kapa li le
tjhankaneng ka lebaka la ho fana ka ditifikeiti tsa

38:31.009 --> 38:34.580
tokollo ya ho rwala maske kapa tsa tokollo ya ente?

38:34.580 --> 38:40.036
Dingaka tseo tse emetseng ho sireletsa bakudi ba tsona.

38:40.036 --> 38:41.680
Hobaneng ba ntse ba le tshwarong?

38:41.680 --> 38:44.270
Hobaneng hekhe tsa chankana li sa buloe?

38:44.270 --> 38:52.446
Ho thweng ka matšeliso bakeng sa lingaka, le bakeng sa baitseki ba
ileng ba kena literateng ho loana bakeng sa 'nete le tlhaloso?

38:52.446 --> 38:55.746
Hobaneng ditefiso tsohle tsa coronavirus di sa busetswe?

38:55.746 --> 38:59.931
Hobaneng ha lingaka tse kang Ronny Weikl li ntse li
hlekefetsoa ka litefiso tsa lidolara tse likete-kete tsa euro ka

38:59.931 --> 39:03.740
lebaka la ho fana ka litifikeiti tsa tokollo ea ho roala maske?

39:05.923 --> 39:08.323
Ha re batle iphetetso.

39:08.323 --> 39:11.895
Re batla toka.

39:11.895 --> 39:20.673
Mme toka hape e bolela, bonyane kutlwisisong ya rona ya boleng,
hore dinyofu ha di tsamaye di lokolohile, empa hore ditlolo tsa

39:20.673 --> 39:27.724
molao di fuputswe, di senolwe, mme lekgotla la
dinyewe le ikemetseng le ka etsa mosebetsi wa lona mme,

39:27.724 --> 39:31.863
ha ho hlokahala, la etsa hore dinyofu di ikarabelle.

39:31.863 --> 39:38.433
Mme melato e meholo e entswe, mme ba rera e latelang.

39:38.433 --> 39:45.213
"Ho aha tshepo ka ponaletso" esale e le moono oo a o kgethileng.

39:45.213 --> 39:51.398
Empa "demokrasi e ntšo", joalokaha ho bontšitsoe
ke lifaele tsa Pfizer le lifaele tsa RKI, e bontša

39:51.398 --> 39:55.280
hore ha ba chesehele ponaletso le tšepo hakaalo.

39:55.280 --> 40:01.340
Joale, ke mang "Monghadi E-mong" enwa ya
neng a dula a tlameha ho fa RKI tumello?

40:01.340 --> 40:07.026
Re e fumana litokomaneng tsa tlhahlobo ea
kotsi ea hajoale liprothokholong tsa RKI:

40:07.026 --> 40:13.693
Sebokeng sa kajeno sa boralitaba, o fane ka tlhahisoleseding
mabapi le tlhahlobo e ntlafalitsoeng ea likotsi.

40:13.693 --> 40:20.490
Ka lebaka la keketseho e matla ya palo ya diketsahalo, kotsi ya
bophelo bo botle ho setjhaba jwale e nkuwa e le 'e phahameng'.

40:20.490 --> 40:25.183
Kapa sebakeng se seng: "Tlhahlobo e ncha
ea kotsi e lokisitsoe mafelong a beke."

40:25.183 --> 40:27.323
Ho reriloe hore e atolosoe bekeng ena.

40:27.323 --> 40:33.569
Tlhahlobo ea kotsi e tla phatlalatsoa hang ha a fana ka sesupo.

40:33.569 --> 40:36.683
Joale motho enoa e ne e le mang?

40:36.683 --> 40:42.213
E ne e se yena moqapi e moholo, e ne e le feela moromuwa.

40:42.213 --> 40:47.233
E ne e le motho wa mahareng,
mohlokomedi wa dikamano, ha o ka rata.

40:47.233 --> 40:52.916
Empa e re atametsa haufi le ba laolang
ka sekhukhu le bahlophisi ba liketsahalo.

40:52.916 --> 40:59.749
Ke ka lebaka leo ho leng bohlokoa hore
melaoana ena e qetellong e phatlalatsoe e sa

40:59.749 --> 41:04.890
fetolwa, leha ba sa tlo etsa jwalo ka boithaopo.

41:04.890 --> 41:09.206
Morero oa sephiri e ne e le oa lefatše ka
bophara, o tloha Wuhan ho ea Berlin le Washington.

41:09.206 --> 41:16.640
Jwale ba tla leka ho e mamella hape
e le hore ba tle ba tswelle pele.

41:16.640 --> 41:19.596
Hobane matla a thehilwe hodima mamello ya matshwele.

41:19.596 --> 41:24.307
Ho ne ho le jwalo ka di-lockdown, ke ka hoo dipuisano
di ileng tsa tshwarelwa ka sephiring mabapi le hore na

41:24.307 --> 41:27.616
ho ka tshoswa matshwele jwang le ho etsa hore a mamele.

41:27.616 --> 41:29.886
Ha ba na ho inehela ka boithaopo.

41:29.886 --> 41:34.640
Ke ka lebaka leo re tlamehang ho
tswela pele ho tiisetsa re sa inehele.

41:34.640 --> 41:40.866
Corona e bile lets'oao la qaleho la
Tokiso e Kholo le phetoho e feletseng.

41:40.866 --> 41:47.823
E ne e le moralo oa motheo bakeng sa 'muso oa taolo le oa teronko
oa lefats'e ka bophara o thehiloeng mohlaleng oa Sechaena.

41:47.823 --> 41:52.013
Puisano e mabapi le melaoana ea RKI
ke tlhōlo ea bohlokoa e tšoaetsang.

41:52.013 --> 41:57.633
Ha batho ba ntse ba hlokomela se
etsahalang kannete, monyetla oa rona o ntse o hola.

41:57.633 --> 42:02.768
Haeba re ka atleha ho fihlella palo e lekaneng ka lifaele tsa
RKI, kopano e matla ea likhoebo, mecha ea

42:02.768 --> 42:08.766
phatlalatso le lipolotiki e ka qhaqholloa, 'me litlolo
tse ling tsa molao tse ntseng li raloa li ka emisoa.

42:08.766 --> 42:15.713
Haeba ho se jwalo, re tobane le maemo a mang a tshohanyetso a
sewa, taolo e eketsehileng le e sehlōhō ka ho eketsehileng,

42:15.713 --> 42:22.483
le ho amohuwa thepa, esita le ntwa e pepeneneng, eo
e seng e se ntho e thibetsoeng mehleng ena e hlanyang.

42:22.483 --> 42:26.043
Motho e mong le e mong ea tsohang o bohlokoa.

42:26.043 --> 42:29.346
Mmoho re ngata.

42:29.346 --> 42:37.646
Ho ruta le ho phahamisa tlhokomeliso ke taba ea
bohlokoa ka ho fetisisa selemong sena sa bohloko sa 2024.
