1
00:00:00,140 --> 00:00:05,410
Tout teknoloji nan peyi a jere pa Apple, Microsoft, ak Amazon.

2
00:00:05,410 --> 00:00:09,116
Epi gouvènman an esansyèlman pa fè anyen lòt pase fè lagè.

3
00:00:09,116 --> 00:00:17,490
Sa w wè la a, an prensip, se Katriyèm Revolisyon
Endistriyèl la jan yo gen entansyon deplwaye l pita an Ewòp.

4
00:00:17,490 --> 00:00:25,756
"Aplikasyon sa a se yon dezas paske li
fondamantalman fè sa Lachin deja genyen: deplwaye teknokrasi."

5
00:00:25,756 --> 00:00:28,130
Yon teknokrasi ki vrèman restriktif, an reyalite.

6
00:00:28,130 --> 00:00:34,336
Jere pa gwo konpayi teknoloji yo, pa menm
sispèk abityèl yo ki soti nan Silicon Valley.

7
00:00:34,336 --> 00:00:41,056
Jounalis endepandan Milena Preradovic ap pale ak
Tom-Oliver Regenauer sou liv li a "TRUMAN SHOW:"

8
00:00:41,056 --> 00:00:46,030
Tèks sou pwen vire nan istwa, teknokrasi ak kòporatis II.

9
00:00:46,030 --> 00:00:52,370
Tom-Oliver Regenauer se yon jounalis,
otè, pwodiktè mizik, parolye ak manadjè.

10
00:00:52,370 --> 00:00:59,610
Men yon ekstrè nan konvèsasyon sa a, kote
li rapòte sou evènman aktyèl yo nan Ikrèn.

11
00:00:59,610 --> 00:01:06,340
Li montre sa k ap pase dèyè sèn lagè a.

12
00:01:06,340 --> 00:01:11,416
"Sa k ap pase nan Ikrèn se fondamantalman
sa k te pase nan Lachin nan ane 1970 yo."

13
00:01:11,416 --> 00:01:18,095
Li ap vin tounen yon teren tès pou
òganizasyon entènasyonal ak veyikil pouvwa.

14
00:01:18,095 --> 00:01:26,151
Kidonk, depi jodi a. Mwen pa sonje pousantaj
egzak la, men yon gwo pousantaj nan tè agrikòl,

15
00:01:26,151 --> 00:01:30,630
sètadi tè ki ka kiltive, kounye a posede pa BlackRock.

16
00:01:30,630 --> 00:01:36,516
Tout teknoloji nan peyi a jere pa Apple, Microsoft ak Amazon.

17
00:01:36,516 --> 00:01:40,270
Epi gouvènman an esansyèlman pa fè anyen lòt pase fè lagè.

18
00:01:40,270 --> 00:01:48,669
Sa w wè la a, an prensip, se Katriyèm Revolisyon
Endistriyèl la jan yo gen entansyon deplwaye l pita an Ewòp.

19
00:01:48,669 --> 00:01:55,781
Kidonk, pa egzanp, yo ap teste yon aplikasyon Diia la, ki se yon
aplikasyon pou telefòn entelijan ak sou-tit "Leta nan

20
00:01:55,781 --> 00:02:02,470
yon telefòn entelijan", sa vle di ou dwe jere tout lavi
ou atravè telefòn mobil ou oswa telefòn entelijan ou.

21
00:02:02,470 --> 00:02:10,276
Kidonk genyen... Mwen panse kounye a gen plis, men li te
genyen ant 70 ak 100 fonksyon lè mwen te ekri atik la.

22
00:02:10,276 --> 00:02:17,976
E kèlkeswa si ou vle ranpli deklarasyon taks ou, montre
lisans kondwi ou, oswa bezwen pran randevou ak otorite lokal la.

23
00:02:17,976 --> 00:02:21,900
Kèlkeswa sa ou fè ak kèlkeswa kote ou kominike ak
leta, ou ka fè sa sèlman atravè aplikasyon sa a.

24
00:02:21,900 --> 00:02:28,096
E si ou gen aplikasyon sa a sou smartphone ou, ou
dwe idantifye tèt ou biyometrikman ak aplikasyon sa a.

25
00:02:28,096 --> 00:02:33,799
Kidonk, rekonesans figi oswa eskanè anprent
pou debloke aplikasyon twazyèm pati yo tou.

26
00:02:33,799 --> 00:02:39,256
Sa vle di ke si mwen vle louvri Spotify epi koute mizik,
mwen dwe premye idantifye tèt mwen sou telefòn mobil mwen.

27
00:02:39,256 --> 00:02:46,965
Epi, natirèlman, leta ka itilize fonksyon sa a an
amont pou di ke, alavni, aplikasyon videyo Rumble la

28
00:02:46,965 --> 00:02:50,860
pap pèmèt ankò sou telefòn entelijan nan peyi nou.

29
00:02:50,860 --> 00:02:57,649
Sa vle di ke lè ou idantifye tèt ou nan Leta a nan aplikasyon
Smartphone lan, li pral di ou ke ou pa ka itilize Rumble ankò.

30
00:02:57,649 --> 00:02:59,483
Epi apre sa, aplikasyon an tou senpleman pap louvri ankò.

31
00:02:59,483 --> 00:03:02,510
Oswa bous Bitcoin ou yo oswa kèlkeswa sa.

32
00:03:02,510 --> 00:03:12,123
Aplikasyon sa a se yon katastwòf paske li
esansyèlman fè sa Lachin deja genyen: deplwaye teknokrasi.

33
00:03:12,123 --> 00:03:14,503
Yon teknokrasi ki vrèman restriktif, an reyalite.

34
00:03:14,503 --> 00:03:20,650
Jere pa gwo konpayi teknoloji yo, pa menm
sispèk abityèl yo ki soti nan Silicon Valley.

35
00:03:20,650 --> 00:03:25,190
Premyeman e pi enpòtan, Amazon, Microsoft, Apple ak Google.

36
00:03:25,190 --> 00:03:33,410
Wi, e lè ou konsidere ke an reyalite pa gen okenn
opozisyon ki rete nan Ikrèn akoz sitiyasyon lagè a.

37
00:03:33,410 --> 00:03:37,190
Pa gen medya ki pi kritik ankò.

38
00:03:37,190 --> 00:03:40,870
Pa gen plis estasyon televizyon opozisyon.

39
00:03:40,870 --> 00:03:46,890
E pandan w ap ekri, èske yo pral
entwodui lajan dijital nan Ikrèn ane sa a?

40
00:03:46,890 --> 00:03:50,880
Se sa menm, dapre bank santral Ikrèn
nan, sa te planifye pou prentan sa a.

41
00:03:50,880 --> 00:03:54,116
Mwen pa sonje dat egzak la, men mwen panse se te mas oswa avril.

42
00:03:54,116 --> 00:04:05,730
Atik la deklare presizeman ke, ak lyen pou kominike pou
laprès bank santral la, yo ta dwe lanse lajan dijital Ikrèn nan.

43
00:04:05,730 --> 00:04:09,950
Natirèlman, ou genyen yo tou nan
aplikasyon telefòn entèlijan an pou rezon sa a.

44
00:04:09,950 --> 00:04:16,830
Sa vle di ke si mwen, kòm yon Ikrèn, ale sou entènèt epi poste
kontni ki kritike gouvènman an sou Facebook

45
00:04:16,830 --> 00:04:23,310
oswa lòt kote, bous mwen ap bloke rapidman epi m ap
rete san lajan paske m pap kapab fè acha ankò.

46
00:04:23,310 --> 00:04:27,450
Mwen pa ka achte gaz ankò e esansyèlman mwen pa kapab aji.

47
00:04:27,450 --> 00:04:31,975
Leta a vin gen kontwòl total sou lavi
sitwayen li yo atravè telefòn entèlijan yo.

48
00:04:31,975 --> 00:04:34,720
Epi aplikasyon an kounye a plis pase jis yon pwodwi lokal.

49
00:04:34,720 --> 00:04:42,138
Li finanse pa plizyè òganizasyon tankou National
Endowment for Democracy (NED), yon gwo òganizasyon

50
00:04:42,138 --> 00:04:46,583
ameriken... swadizan yon sant refleksyon, yon ONG CIA a.

51
00:04:46,583 --> 00:04:54,216
Yo deja ap fè diskisyon an panel nan Washington epi prezante
aplikasyon an kòm yon pwodwi ekstraòdinè ki vrèman pratik.

52
00:04:54,216 --> 00:04:57,263
Fantastik, anpil fonksyon nan yon sèl aplikasyon.

53
00:04:57,263 --> 00:04:58,347
Ou pa janm bezwen ale nan biwo a ankò.

54
00:04:58,347 --> 00:05:02,616
Epi kontak pèsonèl ak leta a prèske elimine nèt.

55
00:05:02,616 --> 00:05:04,116
Sa deja ap diskite.

56
00:05:04,116 --> 00:05:12,743
Epi li relativman evidan ke sa a se yon tè tès
pou sa yo vle lanse pita an Ewòp ak nan lòt peyi.

57
00:05:12,743 --> 00:05:17,503
Estoni, pou egzanp, deja ap aplike aplikasyon
sa a. Kidonk, an prensip, yo ap kopye pwodwi a.

58
00:05:17,503 --> 00:05:22,016
Epi li rezonab pou sipoze ke sa ap
rive tou nan lòt peyi nan lavni.

59
00:05:22,016 --> 00:05:30,803
Kòm yon fason ki trè pratik pou jere peman, pèmi
kondwi, dokiman idantite, bòdwo enèji, deklarasyon taks.

60
00:05:30,803 --> 00:05:32,719
Lè sa a, leta konnen tout bagay.

61
00:05:32,719 --> 00:05:42,184
Pi gwo pwoblèm nan, pi gwo pyèj la, se konvenyans lan ak lefèt ke
anpil moun dakò avè l paske yo pa panse sou sa, paske twa

62
00:05:42,184 --> 00:05:52,150
minit oswa yon demi èdtan li pran pou rive nan mezon vil la pi
deranjan pase telechaje aplikasyon an epi soumèt dokiman an la.

63
00:05:52,150 --> 00:05:56,116
Men apre sa, ou dwe gade sa k ap pase ak done yo nan Ikrèn.

64
00:05:56,116 --> 00:05:59,250
Sa se fondamantalman tout done gouvènman an.

65
00:05:59,250 --> 00:06:06,836
Kidonk, kèlkeswa done pèsonèl sou ou kòm sitwayen
ki estoke la, yo tout sou sèvè Amazon ak Google.

66
00:06:06,836 --> 00:06:11,689
Sa vle di ke Google konnen tout bagay e
esansyèlman jere tout done pèsonèl ou.

67
00:06:11,689 --> 00:06:14,210
Natirèlman, mwen ka travay ak sa.

68
00:06:14,210 --> 00:06:16,436
Done se lò tan nou.

69
00:06:16,436 --> 00:06:21,535
E sèl fason pou evite sa a se pa patisipe.

70
00:06:21,535 --> 00:06:25,030
Kidonk, kote li posib pou di "non", natirèlman.

71
00:06:25,030 --> 00:06:26,916
Otank posib.

72
00:06:26,916 --> 00:06:31,623
Isit la, pwogrè vle di yon bagay tankou Nokia 8210, pou egzanp.

73
00:06:31,623 --> 00:06:36,309
Kidonk, se pa yon smartphone, men yon
telefòn senp, kote ou senpleman pa gen aplikasyon.

74
00:06:36,309 --> 00:06:40,936
Refize patisipe epi, anwo tout bagay, pa sipòte sa a ap fè gè.

75
00:06:40,936 --> 00:06:48,808
Paske finalman, lagè se pi move
bagay ki ka rive moun ki enplike yo.

76
00:06:48,808 --> 00:06:51,116
Epi li toujou sèvi sèlman kasti dirijan an.

77
00:06:51,116 --> 00:06:52,976
Ou ka wè sa nan istwa.

78
00:06:52,976 --> 00:06:58,221
Anplis, yon twazyèm lagè, si li ta
rive, ap simante sa nou deja genyen.

79
00:06:58,221 --> 00:07:03,772
Sètadi, yon kòporatis entènasyonal ki fèt ak anpi san figi
tankou Nasyonzini ak Òganizasyon Mondyal Lasante, ki vin di

80
00:07:03,772 --> 00:07:06,668
nou kisa pou nou fè atravè aplikasyon sou telefòn entelijan.

81
00:07:06,668 --> 00:07:14,548
Epi ki otomatikman entèdi nou kondwi, pèmèt pòt makèt
la fèmen oswa bloke aksè a òdinatè paske nou gen opinyon

82
00:07:14,548 --> 00:07:18,460
ki diferan de opinyon sovèren ki anrejistre ofisyèlman.

83
00:07:18,460 --> 00:07:24,535
Nan yon entèvyou, Ernst Wolff te fè klè tou
kijan sitiyasyon lagè nan Ikrèn ap eksplwate

84
00:07:24,535 --> 00:07:28,395
pou pouse dijitalizasyon mondyal la pi devan:

85
00:07:28,395 --> 00:07:33,988
" Ikrèn konsidere kòm yon paradi absoli,
espesyalman pami devlopè lojisyèl, paske, natirèlman,

86
00:07:33,988 --> 00:07:37,056
pa gen okenn règleman legal an plas akoz lagè a."

87
00:07:37,056 --> 00:07:42,520
Kidonk ou pa oblije respekte okenn restriksyon
konsènan pwoteksyon pèsonèl oswa pwoteksyon done.

88
00:07:42,520 --> 00:07:44,716
Ou ka jis aji lib la.

89
00:07:44,716 --> 00:07:51,940
Anplis de Ikrèn, anpil sitwayen nan peyi
Baltik yo deja gen yon idantite dijital.

90
00:07:51,940 --> 00:07:55,520
Kat idantite a pral ranplase pa yon aplikasyon.

91
00:07:55,520 --> 00:08:02,706
Pandan yon vwayaj nan Letoni nan kòmansman mwa avril 2024,
Senatè pou Afè Ekonomik Hamburg la, Melanie Leonhard (SPD), te

92
00:08:02,706 --> 00:08:06,703
gen yon lide sou kijan sa mache e li vle adopte "kèk lide".

93
00:08:06,703 --> 00:08:13,911
Kounye a, li ap ankouraje entwodiksyon yon idantite
dijital an Almay epi ap eseye konvenk popilasyon an

94
00:08:13,911 --> 00:08:17,680
pou yo abandone done yo nèt atravè ankourajman volontè.

95
00:08:17,680 --> 00:08:23,683
Kounye a, sa depann de reyaksyon chak
moun, jan Ernst Wolff byen di l la:

96
00:08:23,683 --> 00:08:27,270
"Sa vle di nou ap abandone
otodeterminasyon nou. E se sa ki objektif la."

97
00:08:27,270 --> 00:08:29,456
Lòmèrete dwe abandone otodeterminasyon li.

98
00:08:29,456 --> 00:08:32,270
E nou dwe goumen kont sa ak tout fòs nou.