WEBVTT

00:00.140 --> 00:05.410
Tout teknoloji nan peyi a jere pa Apple, Microsoft, ak Amazon.

00:05.410 --> 00:09.116
Epi gouvènman an esansyèlman pa fè anyen lòt pase fè lagè.

00:09.116 --> 00:17.490
Sa w wè la a, an prensip, se Katriyèm Revolisyon
Endistriyèl la jan yo gen entansyon deplwaye l pita an Ewòp.

00:17.490 --> 00:25.756
"Aplikasyon sa a se yon dezas paske li
fondamantalman fè sa Lachin deja genyen: deplwaye teknokrasi."

00:25.756 --> 00:28.130
Yon teknokrasi ki vrèman restriktif, an reyalite.

00:28.130 --> 00:34.336
Jere pa gwo konpayi teknoloji yo, pa menm
sispèk abityèl yo ki soti nan Silicon Valley.

00:34.336 --> 00:41.056
Jounalis endepandan Milena Preradovic ap pale ak
Tom-Oliver Regenauer sou liv li a "TRUMAN SHOW:"

00:41.056 --> 00:46.030
Tèks sou pwen vire nan istwa, teknokrasi ak kòporatis II.

00:46.030 --> 00:52.370
Tom-Oliver Regenauer se yon jounalis,
otè, pwodiktè mizik, parolye ak manadjè.

00:52.370 --> 00:59.610
Men yon ekstrè nan konvèsasyon sa a, kote
li rapòte sou evènman aktyèl yo nan Ikrèn.

00:59.610 --> 01:06.340
Li montre sa k ap pase dèyè sèn lagè a.

01:06.340 --> 01:11.416
"Sa k ap pase nan Ikrèn se fondamantalman
sa k te pase nan Lachin nan ane 1970 yo."

01:11.416 --> 01:18.095
Li ap vin tounen yon teren tès pou
òganizasyon entènasyonal ak veyikil pouvwa.

01:18.095 --> 01:26.151
Kidonk, depi jodi a. Mwen pa sonje pousantaj
egzak la, men yon gwo pousantaj nan tè agrikòl,

01:26.151 --> 01:30.630
sètadi tè ki ka kiltive, kounye a posede pa BlackRock.

01:30.630 --> 01:36.516
Tout teknoloji nan peyi a jere pa Apple, Microsoft ak Amazon.

01:36.516 --> 01:40.270
Epi gouvènman an esansyèlman pa fè anyen lòt pase fè lagè.

01:40.270 --> 01:48.669
Sa w wè la a, an prensip, se Katriyèm Revolisyon
Endistriyèl la jan yo gen entansyon deplwaye l pita an Ewòp.

01:48.669 --> 01:55.781
Kidonk, pa egzanp, yo ap teste yon aplikasyon Diia la, ki se yon
aplikasyon pou telefòn entelijan ak sou-tit "Leta nan

01:55.781 --> 02:02.470
yon telefòn entelijan", sa vle di ou dwe jere tout lavi
ou atravè telefòn mobil ou oswa telefòn entelijan ou.

02:02.470 --> 02:10.276
Kidonk genyen... Mwen panse kounye a gen plis, men li te
genyen ant 70 ak 100 fonksyon lè mwen te ekri atik la.

02:10.276 --> 02:17.976
E kèlkeswa si ou vle ranpli deklarasyon taks ou, montre
lisans kondwi ou, oswa bezwen pran randevou ak otorite lokal la.

02:17.976 --> 02:21.900
Kèlkeswa sa ou fè ak kèlkeswa kote ou kominike ak
leta, ou ka fè sa sèlman atravè aplikasyon sa a.

02:21.900 --> 02:28.096
E si ou gen aplikasyon sa a sou smartphone ou, ou
dwe idantifye tèt ou biyometrikman ak aplikasyon sa a.

02:28.096 --> 02:33.799
Kidonk, rekonesans figi oswa eskanè anprent
pou debloke aplikasyon twazyèm pati yo tou.

02:33.799 --> 02:39.256
Sa vle di ke si mwen vle louvri Spotify epi koute mizik,
mwen dwe premye idantifye tèt mwen sou telefòn mobil mwen.

02:39.256 --> 02:46.965
Epi, natirèlman, leta ka itilize fonksyon sa a an
amont pou di ke, alavni, aplikasyon videyo Rumble la

02:46.965 --> 02:50.860
pap pèmèt ankò sou telefòn entelijan nan peyi nou.

02:50.860 --> 02:57.649
Sa vle di ke lè ou idantifye tèt ou nan Leta a nan aplikasyon
Smartphone lan, li pral di ou ke ou pa ka itilize Rumble ankò.

02:57.649 --> 02:59.483
Epi apre sa, aplikasyon an tou senpleman pap louvri ankò.

02:59.483 --> 03:02.510
Oswa bous Bitcoin ou yo oswa kèlkeswa sa.

03:02.510 --> 03:12.123
Aplikasyon sa a se yon katastwòf paske li
esansyèlman fè sa Lachin deja genyen: deplwaye teknokrasi.

03:12.123 --> 03:14.503
Yon teknokrasi ki vrèman restriktif, an reyalite.

03:14.503 --> 03:20.650
Jere pa gwo konpayi teknoloji yo, pa menm
sispèk abityèl yo ki soti nan Silicon Valley.

03:20.650 --> 03:25.190
Premyeman e pi enpòtan, Amazon, Microsoft, Apple ak Google.

03:25.190 --> 03:33.410
Wi, e lè ou konsidere ke an reyalite pa gen okenn
opozisyon ki rete nan Ikrèn akoz sitiyasyon lagè a.

03:33.410 --> 03:37.190
Pa gen medya ki pi kritik ankò.

03:37.190 --> 03:40.870
Pa gen plis estasyon televizyon opozisyon.

03:40.870 --> 03:46.890
E pandan w ap ekri, èske yo pral
entwodui lajan dijital nan Ikrèn ane sa a?

03:46.890 --> 03:50.880
Se sa menm, dapre bank santral Ikrèn
nan, sa te planifye pou prentan sa a.

03:50.880 --> 03:54.116
Mwen pa sonje dat egzak la, men mwen panse se te mas oswa avril.

03:54.116 --> 04:05.730
Atik la deklare presizeman ke, ak lyen pou kominike pou
laprès bank santral la, yo ta dwe lanse lajan dijital Ikrèn nan.

04:05.730 --> 04:09.950
Natirèlman, ou genyen yo tou nan
aplikasyon telefòn entèlijan an pou rezon sa a.

04:09.950 --> 04:16.830
Sa vle di ke si mwen, kòm yon Ikrèn, ale sou entènèt epi poste
kontni ki kritike gouvènman an sou Facebook

04:16.830 --> 04:23.310
oswa lòt kote, bous mwen ap bloke rapidman epi m ap
rete san lajan paske m pap kapab fè acha ankò.

04:23.310 --> 04:27.450
Mwen pa ka achte gaz ankò e esansyèlman mwen pa kapab aji.

04:27.450 --> 04:31.975
Leta a vin gen kontwòl total sou lavi
sitwayen li yo atravè telefòn entèlijan yo.

04:31.975 --> 04:34.720
Epi aplikasyon an kounye a plis pase jis yon pwodwi lokal.

04:34.720 --> 04:42.138
Li finanse pa plizyè òganizasyon tankou National
Endowment for Democracy (NED), yon gwo òganizasyon

04:42.138 --> 04:46.583
ameriken... swadizan yon sant refleksyon, yon ONG CIA a.

04:46.583 --> 04:54.216
Yo deja ap fè diskisyon an panel nan Washington epi prezante
aplikasyon an kòm yon pwodwi ekstraòdinè ki vrèman pratik.

04:54.216 --> 04:57.263
Fantastik, anpil fonksyon nan yon sèl aplikasyon.

04:57.263 --> 04:58.347
Ou pa janm bezwen ale nan biwo a ankò.

04:58.347 --> 05:02.616
Epi kontak pèsonèl ak leta a prèske elimine nèt.

05:02.616 --> 05:04.116
Sa deja ap diskite.

05:04.116 --> 05:12.743
Epi li relativman evidan ke sa a se yon tè tès
pou sa yo vle lanse pita an Ewòp ak nan lòt peyi.

05:12.743 --> 05:17.503
Estoni, pou egzanp, deja ap aplike aplikasyon
sa a. Kidonk, an prensip, yo ap kopye pwodwi a.

05:17.503 --> 05:22.016
Epi li rezonab pou sipoze ke sa ap
rive tou nan lòt peyi nan lavni.

05:22.016 --> 05:30.803
Kòm yon fason ki trè pratik pou jere peman, pèmi
kondwi, dokiman idantite, bòdwo enèji, deklarasyon taks.

05:30.803 --> 05:32.719
Lè sa a, leta konnen tout bagay.

05:32.719 --> 05:42.184
Pi gwo pwoblèm nan, pi gwo pyèj la, se konvenyans lan ak lefèt ke
anpil moun dakò avè l paske yo pa panse sou sa, paske twa

05:42.184 --> 05:52.150
minit oswa yon demi èdtan li pran pou rive nan mezon vil la pi
deranjan pase telechaje aplikasyon an epi soumèt dokiman an la.

05:52.150 --> 05:56.116
Men apre sa, ou dwe gade sa k ap pase ak done yo nan Ikrèn.

05:56.116 --> 05:59.250
Sa se fondamantalman tout done gouvènman an.

05:59.250 --> 06:06.836
Kidonk, kèlkeswa done pèsonèl sou ou kòm sitwayen
ki estoke la, yo tout sou sèvè Amazon ak Google.

06:06.836 --> 06:11.689
Sa vle di ke Google konnen tout bagay e
esansyèlman jere tout done pèsonèl ou.

06:11.689 --> 06:14.210
Natirèlman, mwen ka travay ak sa.

06:14.210 --> 06:16.436
Done se lò tan nou.

06:16.436 --> 06:21.535
E sèl fason pou evite sa a se pa patisipe.

06:21.535 --> 06:25.030
Kidonk, kote li posib pou di "non", natirèlman.

06:25.030 --> 06:26.916
Otank posib.

06:26.916 --> 06:31.623
Isit la, pwogrè vle di yon bagay tankou Nokia 8210, pou egzanp.

06:31.623 --> 06:36.309
Kidonk, se pa yon smartphone, men yon
telefòn senp, kote ou senpleman pa gen aplikasyon.

06:36.309 --> 06:40.936
Refize patisipe epi, anwo tout bagay, pa sipòte sa a ap fè gè.

06:40.936 --> 06:48.808
Paske finalman, lagè se pi move
bagay ki ka rive moun ki enplike yo.

06:48.808 --> 06:51.116
Epi li toujou sèvi sèlman kasti dirijan an.

06:51.116 --> 06:52.976
Ou ka wè sa nan istwa.

06:52.976 --> 06:58.221
Anplis, yon twazyèm lagè, si li ta
rive, ap simante sa nou deja genyen.

06:58.221 --> 07:03.772
Sètadi, yon kòporatis entènasyonal ki fèt ak anpi san figi
tankou Nasyonzini ak Òganizasyon Mondyal Lasante, ki vin di

07:03.772 --> 07:06.668
nou kisa pou nou fè atravè aplikasyon sou telefòn entelijan.

07:06.668 --> 07:14.548
Epi ki otomatikman entèdi nou kondwi, pèmèt pòt makèt
la fèmen oswa bloke aksè a òdinatè paske nou gen opinyon

07:14.548 --> 07:18.460
ki diferan de opinyon sovèren ki anrejistre ofisyèlman.

07:18.460 --> 07:24.535
Nan yon entèvyou, Ernst Wolff te fè klè tou
kijan sitiyasyon lagè nan Ikrèn ap eksplwate

07:24.535 --> 07:28.395
pou pouse dijitalizasyon mondyal la pi devan:

07:28.395 --> 07:33.988
" Ikrèn konsidere kòm yon paradi absoli,
espesyalman pami devlopè lojisyèl, paske, natirèlman,

07:33.988 --> 07:37.056
pa gen okenn règleman legal an plas akoz lagè a."

07:37.056 --> 07:42.520
Kidonk ou pa oblije respekte okenn restriksyon
konsènan pwoteksyon pèsonèl oswa pwoteksyon done.

07:42.520 --> 07:44.716
Ou ka jis aji lib la.

07:44.716 --> 07:51.940
Anplis de Ikrèn, anpil sitwayen nan peyi
Baltik yo deja gen yon idantite dijital.

07:51.940 --> 07:55.520
Kat idantite a pral ranplase pa yon aplikasyon.

07:55.520 --> 08:02.706
Pandan yon vwayaj nan Letoni nan kòmansman mwa avril 2024,
Senatè pou Afè Ekonomik Hamburg la, Melanie Leonhard (SPD), te

08:02.706 --> 08:06.703
gen yon lide sou kijan sa mache e li vle adopte "kèk lide".

08:06.703 --> 08:13.911
Kounye a, li ap ankouraje entwodiksyon yon idantite
dijital an Almay epi ap eseye konvenk popilasyon an

08:13.911 --> 08:17.680
pou yo abandone done yo nèt atravè ankourajman volontè.

08:17.680 --> 08:23.683
Kounye a, sa depann de reyaksyon chak
moun, jan Ernst Wolff byen di l la:

08:23.683 --> 08:27.270
"Sa vle di nou ap abandone
otodeterminasyon nou. E se sa ki objektif la."

08:27.270 --> 08:29.456
Lòmèrete dwe abandone otodeterminasyon li.

08:29.456 --> 08:32.270
E nou dwe goumen kont sa ak tout fòs nou.
