WEBVTT

00:00.346 --> 00:02.586
Nou dwe vin anfòm pou lagè ankò.

00:02.586 --> 00:09.100
Deklarasyon Minis Defans Pistorius la
nan mwa novanm 2023 te sezi pèp Almay la.

00:09.100 --> 00:14.404
Minis Sante Alman an vle prepare sistèm
swen sante a pou konfli militè k ap vini yo.

00:14.404 --> 00:18.832
Asosyasyon Vil ak Minisipalite yo ap mande
konstriksyon nouvo abri, e Minis Edikasyon an ap

00:18.832 --> 00:22.049
planifye pou entwodui defans sivil nan lekòl yo.

00:22.049 --> 00:25.183
Yo tande deklarasyon menm jan an tou nan Wayòm Ini a.

00:25.183 --> 00:33.028
Nan mwa janvye 2024, chèf Lame Britanik la te mande
otorite yo pou yo prepare yo pou yon lagè ak Larisi.

00:33.028 --> 00:40.190
Èske y ap "prepare" Ewòp oksidantal pou yon gè cho,
oswa èske yo ap atise krent gè a pou distrè pèp la?

00:40.190 --> 00:47.384
Ernst Wolff, jounalis, otè ak ekspè nan ekonomi,
finans ak politik, te bay yon entèvyou dènyèman.

00:47.384 --> 00:53.376
Nan yon konvèsasyon ak otè Sören Schumann, li pote
limyè sou sijè lagè a nan yon pèspektiv totalman diferan.

00:53.376 --> 00:58.797
Ekstrè sa yo ki soti nan entèvyou a se yon
kontrepwa enpòtan pou rèl lagè aktyèl yo.

00:58.797 --> 01:03.325
Se sèlman moun ki aprann nan istwa ki pa kondane pou repete li.

01:03.325 --> 01:05.777
Mwen ta di, ann ale dirèkteman nan pwen an.

01:05.777 --> 01:16.294
Kijan ou ta rezime eta aktyèl mond lan an tèm de lagè ak lapè?

01:16.294 --> 01:18.321
Kote nou ye kounye a?

01:18.321 --> 01:21.688
Oh wi, mwen panse nou nan yon sitiyasyon vrèman preka kounye a.

01:21.688 --> 01:31.137
Ebyen, mwen panse ke twa oswa kat ane de sa, pèsonn pa t ka
imajine ke an 2023 t ap gen de lagè nan mond lan ak

01:31.137 --> 01:40.015
de pwen potansyèl ki ta ka gaye pi lwen atravè peyi
yo epi ki ta ka mennen nan yon lagè mondyal yon lè.

01:40.015 --> 01:42.990
Byen, anyen nan sa yo pa t ap imajinab jis kèk ane de sa.

01:42.990 --> 01:46.030
Men sa se reyalite kounye a, e nou dwe aksepte l.

01:46.030 --> 01:51.299
Men kounye a, li enpòtan pou rekonèt ke aspè ki
pi danjere nan tout sitiyasyon sa a se ke

01:51.299 --> 01:54.244
okenn nan de bò yo pa ap eseye kalme sitiyasyon an.

01:54.244 --> 02:03.581
Kounye a, tout sa m ka wè se ke yo ap ajoute plis ak plis gaz sou
dife a soti nan tout kote, e ke danje yo ap ogmante san rete.

02:03.581 --> 02:10.738
Natirèlman, wòl ansyen pasifis ki depi
tounen chèf lagè nan dezè a enteresan tou.

02:10.738 --> 02:11.828
Kidonk nou pa dwe bliye:

02:11.828 --> 02:18.402
Isit la an Almay, nou viv ak yon gouvènman ki
gen ladan Pati Vèt la, ki te fè kanpay sou slogan

02:18.402 --> 02:25.299
"Pa gen zam nan zòn lagè!" e ki kounye a asire, pa
egzanp, ke plis pase dis fwa plis zam ap delivre nan zòn

02:25.299 --> 02:28.741
lagè Izrayèl la pase sa ki te ye yon ane edmi de sa.

02:28.741 --> 02:36.880
Kidonk, te gen kèk gwo chanjman dèyè sèn yo, e
selon mwen, siy yo endike tan ap move devan.

02:36.880 --> 02:41.431
Gè pa janm rive pa chans! Gè toujou prepare depi lontan anpil.

02:41.431 --> 02:44.220
Sa a aplike pou Premye Gè Mondyal la,
e li aplike pou Dezyèm Gè Mondyal la.

02:44.220 --> 02:47.488
Sa a aplike pou tout lagè depi lè sa a. Yo prepare depi lontan.

02:47.488 --> 02:51.235
Kidonk, se yon gwo efò lojistik k ap fèt la.

02:51.235 --> 02:56.666
Kidonk, yon lagè pa janm rive jan yo
prezante l bay piblik la, toudenkou nan yon nuit.

02:56.666 --> 02:59.780
Toujou gen bagay k ap pase nan background la.

02:59.780 --> 03:05.484
Epi nan ka lagè nan Ikrèn nan, pa egzanp, li te klè
plizyè semèn davans ke mouvman twoup yo te kòmanse.

03:05.484 --> 03:07.999
Tout bagay te prepare trè, trè ak anpil prekosyon.

03:07.999 --> 03:10.357
Epi tout bagay la, natirèlman, se tou yon gwo biznis.

03:10.357 --> 03:14.586
E se poutèt sa moun ki enplike nan
biznis sa a dwe, natirèlman, enfòme alavans.

03:14.586 --> 03:21.523
Kidonk, endistri zam dwe enfòme alavans ke y
ap bezwen plis zam byento pase anvan, paske

03:21.523 --> 03:25.332
anpil zam dwe detwi trè vit nan yon lagè konsa.

03:25.332 --> 03:27.592
Epi, natirèlman, ranplasman dwe fèt trè vit.

03:27.592 --> 03:32.687
Yon lòt aspè enpòtan nan lagè se tranzisyon ekonomi an
soti nan yon ekonomi lapè pou rive nan yon ekonomi lagè.

03:32.687 --> 03:34.400
Sa bezwen prepare ankò tou.

03:34.400 --> 03:41.635
Kidonk, gen tout kalite bagay k ap pase nan
fon an ke sitwayen mwayèn nan pa okouran ditou.

03:41.635 --> 03:47.985
Sa ki enteresan nan lagè se ke lagè jodi a, menm jan ak
sa ki te fèt nan tan lontan, yo pa konbat pou genyen.

03:47.985 --> 03:51.516
Gè se pa anyen lòt pase yon mwayen pou ankouraje endistri zam.

03:51.516 --> 03:57.413
E jodi a, endistri zam nan antyèman nan men
endistri IT a ak gwo kòporasyon finansye yo.

03:57.413 --> 04:02.997
Epi yo ap fè fas ak difikilte kounye a; yo pa ap jenere ase
pwofi. Epi kounye a yo ap jenere pwofi sa yo atravè lagè.

04:02.997 --> 04:06.626
Kijan pou fè nasyon yo vle ale nan lagè ankò e ankò.

04:06.626 --> 04:10.875
Gouvènman yo di pèp la ke nou kont lòt gouvènman an.

04:10.875 --> 04:13.670
Kidonk, yon lènmi senpleman konstwi.

04:13.670 --> 04:18.517
Kidonk, nan ka Ikrèn nan, toudenkou
tout bagay te vin sou gran diktatè Putin.

04:18.517 --> 04:22.889
Ikrèn sanble tankou David kont Goliat Larisi.

04:22.889 --> 04:29.453
E moun nòmal yo natirèlman toujou pran
bò David epi yo imedyatman kont Goliat.

04:29.453 --> 04:35.294
Gouvènman Ameriken an ap aji kounye a tankou
si li te pi gwo advèsè gouvènman Chinwa a.

04:35.294 --> 04:41.504
An reyalite, gwo konpayi IT Ameriken yo ap
travay ansanm ak gwo konpayi IT Chinwa yo.

04:41.504 --> 04:46.499
Esansyèlman, toujou gen enterè
ekonomik ak alyans k ap ankouraje an kachèt.

04:46.499 --> 04:53.388
E pèp la, pèp òdinè sou lari a, yo senpleman ap
mennen yo kwè ke yon eta ap goumen kont yon lòt eta.

04:53.388 --> 04:59.989
Paske se sèl fason ideyolojik pou pouse moun yo
patisipe vrèman nan lagè sa yo epi, pa egzanp,

04:59.989 --> 05:03.855
voye pwòp pitit gason ak pitit fi yo nan batay.

05:03.855 --> 05:08.077
Wòl politisyen enkonpetan ak ki fasil pou chantage yo jwe.

05:08.077 --> 05:10.825
Kidonk, gen de fenomèn mwen jwenn enteresan.

05:10.825 --> 05:17.649
Premyeman, enkonpetans moun sa yo, ki fè yo
totalman enkapab pou fikse direktiv politik yo menm.

05:17.649 --> 05:20.456
Epi dezyèmman, petèt tou vilnerabilite pou chantage.

05:20.456 --> 05:27.142
Kidonk nou konnen moun yo ki kounye a ap plase nan sèten
pozisyon pa t janm gen anyen pou wè ak pozisyon sa yo anvan.

05:27.142 --> 05:32.685
Nou konnen, pa egzanp, nou te gen Ursula von der Leyen,
ki te Minis Defans, menm si li pa t janm patisipe nan

05:32.685 --> 05:35.609
domèn sa a e li pa t gen okenn konpreyansyon sou wòl la.

05:35.609 --> 05:39.708
Nou konnen ke anpil lòt minis pral nonmen, sitou nan Pati Vèt la.

05:39.708 --> 05:43.156
Mesye Habeck, pa egzanp, te etidye filoloji yon lè.

05:43.156 --> 05:47.522
Men kounye a li se Minis Afè Ekonomik e yo
sipoze li se yon ekspè ekonomik absoli, yon moun ki te

05:47.522 --> 05:49.706
travay nan endistri sa a pandan 40 oswa 50 ane.

05:49.706 --> 05:53.046
Kounye a, yo sipoze li bay yo enstriksyon epi fè lwa pou yo.

05:53.046 --> 05:54.866
Sa a se, natirèlman, totalman absid.

05:54.866 --> 05:56.220
Epi gen yon lòt faktè tou.

05:56.220 --> 05:59.443
Kèk nan moun sa yo klèman fasil pou fè chantage kont yo.

05:59.443 --> 06:02.436
Kidonk, nou bezwen gade istwa Chanselye nou an.

06:02.436 --> 06:09.122
Chanselye nou an plonje fon nan eskandal Cum-Ex la e li ta
dwe aktyèlman mennen devan lajistis pou eskandal Cum-Ex la.

06:09.122 --> 06:16.117
epi li enplike anpil tou nan fayit Benko a, nan lefèt ke Mesye
Benko te plis ou mwens resevwa anviwon 500 milyon

06:16.117 --> 06:22.700
dola nan lajan kontribyab Alman yo pou swadizan sove
Karstadt-Kaufhof, ki pa t janm yon operasyon sekou.

06:22.700 --> 06:29.332
Nou konnen ke Karstadt-Kaufhof te deklare fayit pou
twazyèm fwa nan kat ane semèn pase a, malgre tout lajan sa a.

06:29.332 --> 06:31.937
Kidonk, yo te deplase lajan dèyè sèn nan.

06:31.937 --> 06:38.272
Lajan taks la, sètadi lajan travayè
Alman yo touche, rive nan pòch milyadè yo.

06:38.272 --> 06:44.323
Epi pi gwo katalizatè nan pwosesis sa a te
politisyen Alman yo, enkli Mesye Scholz.

06:44.323 --> 06:47.069
Kiyès ki vrèman fè politik la.

06:47.069 --> 06:49.829
Mesye Scholz li menm pa fè pwòp politik li non plis.

06:49.829 --> 06:51.340
Sekretè Deta li a fè sa.

06:51.340 --> 06:55.163
Epi sekretè deta ki pi enpòtan
Mesye Scholz la se Mesye Jörg Pukis.

06:55.163 --> 06:57.475
Epi li soti nan ran Goldman Sachs.

06:57.475 --> 07:01.300
Epi pi gwo aksyonè Goldman Sachs
la se pa lòt moun pase BlackRock.

07:01.300 --> 07:07.860
Sa k ap pase nan nivo sekretè deta palmantè a
enteresan paske se moun sa yo ki detèmine politik la.

07:07.860 --> 07:15.054
Epi, pou egzanp, sekretè deta palmantè ki pi enpòtan Mesye Habeck
la se yon fanm ki rele Elga Bartsch, ki te travay pou JP

07:15.054 --> 07:21.684
Morgan nan City of London pandan 20 ane epi ki te
travay pou BlackRock anvan li te vin travay pou Mesye Habeck.

07:21.684 --> 07:27.914
E pou mwen, tout sa Mesye Habeck ap fè a se pa
anyen lòt ke travay preparatwa pou BlackRock.

07:27.914 --> 07:31.780
Sitiyasyon mondyal la konsènan
politisyen ki fasil pou yo fè chantage.

07:31.780 --> 07:41.269
Istwa Volodymyr Zelensky a tou enteresan anpil. Li parèt prèske
soti nan anyen kòm yon aktè epi toudenkou yo te fè l prezidan. Li

07:41.269 --> 07:48.257
te gen yon gwo sipòtè dèyè l, yon milyadè, Mesye
Kolomoisky, ki te deja gen yon entèdiksyon pou

07:48.257 --> 07:51.886
vwayaje Ozetazini nan epòk sa a akoz koripsyon.

07:51.886 --> 08:00.050
Kidonk, mwen panse ke koneksyon sa a poukont li fè
Mesye Zelensky tèlman vilnerab anba chantaj ke ou ka ba

08:00.050 --> 08:04.234
li enstriksyon jan ou vle, epi li pa ka reziste ankò.

08:04.234 --> 08:08.194
Epi, sa ki enteresan, yon bagay ki
sanble aplike pou Benjamin Netanyahu.

08:08.194 --> 08:16.013
Benjamin Netanyahu gen gwo pwoblèm ak sistèm jistis la
nan Izrayèl depi plizyè ane paske yo akize li de favoritism,

08:16.013 --> 08:19.709
koripsyon ak lòt bagay ankò, tankou trafik enfliyans.

08:19.709 --> 08:22.263
E gen plizyè ka kont li.

08:22.263 --> 08:25.284
E sa, natirèlman, fè l vilnerab a chantage.

08:25.284 --> 08:31.213
E mwen pa panse sa twò difisil si gen yon fòs
nan fon ki di li, "Koute, si ou fè sa, n ap

08:31.213 --> 08:34.236
kite w pou kont ou legalman pou yon ti tan."

08:34.236 --> 08:38.836
Si ou pa fè sa nou mande w, bagay yo
pral vin difisil pou ou nan lavni.

08:38.836 --> 08:41.880
Kidonk, tout moun sa yo vilnerab a chantage nan yon fason.

08:41.880 --> 08:45.868
Joe Biden Ozetazini vilnerab anba chantaj akoz wòl li nan Ikrèn.

08:45.868 --> 08:49.468
Li te yon nonm ki te trè enpòtan nan Ikrèn kèk ane de sa.

08:49.468 --> 08:54.192
Epitou pitit gason li a, natirèlman, li
plonje fon nan yon eskandal koripsyon nan Ikrèn.

08:54.192 --> 08:56.109
E se poutèt sa Mesye Biden vilnerab tou anba chantaj.

08:56.109 --> 09:02.064
Gwo pwoblèm nan se ke lè pifò moun panse ak
Etazini, yo gade Mezon Blanch lan epi yo panse ke

09:02.064 --> 09:05.418
Prezidan Etazini se nonm ki pi pwisan nan mond lan.

09:05.418 --> 09:06.858
Sa se absoliman betiz.

09:06.858 --> 09:12.420
Nonm ki pi pwisan nan mond lan kounye a, si
nou jis gade li, se yon vye nonm demans ki

09:12.420 --> 09:15.679
evidamman pa konnen sa k ap pase bò kote li ankò.

09:15.679 --> 09:21.576
E sa montre klèman tou ke nonm sa a pa gen
kontwòl ankò, men se lòt pouvwa k ap kontwole li.

09:21.576 --> 09:26.380
Epi pouvwa ki kontwole li yo pa nan
Mezon Blanch, ni yo pa nan Washington.

09:26.380 --> 09:31.660
Olye de sa, pouvwa ki kontwole li yo chita sou yon bò
sou Wall Street epi sou lòt bò a nan Silicon Valley.

09:31.660 --> 09:38.079
Kidonk, kèlkeswa kote nou gade, nou toujou jwenn
moun yo ka mete anba gwo presyon dèyè sèn yo epi apre

09:38.079 --> 09:41.709
sa yo ka dirije yo nan yon direksyon oswa yon lòt.

09:41.709 --> 09:46.466
Ernst Wolff wè yon fòs fò, k ap kowòdone, nan fon an.

09:46.466 --> 09:54.943
Kriz sante 2019-2023 la devwale yon
fenomèn medya prensipal yo te prèske inyore:

09:54.943 --> 10:01.596
Pa janm anvan nan istwa nasyon-eta yo prèske
200 gouvènman atravè lemond te aji an inyon.

10:01.596 --> 10:07.951
Yo te entwodui karantèn ak mask obligatwa,
epi apre sa yo te pouse moun pou yo "vaksiné".

10:07.951 --> 10:10.945
Trè kèk gouvènman te reziste.

10:10.945 --> 10:16.016
Pou mwen, sa a se yon endikasyon yon
fòs fò, kowòdone k ap travay an kachèt.

10:16.016 --> 10:23.354
Nan opinyon mwen, se fòs sa a mwen ap pale de
li depi twa ane: konplèks dijital-finansye a.

10:23.354 --> 10:27.127
Mond miltipòl oswa "domination yon sèl mond" apre tout?

10:27.127 --> 10:33.080
E se poutèt sa y ap ban nou nouvo kont fe sa a ki
fè kwè n ap sou wout pou n rive nan yon mond

10:33.080 --> 10:37.080
miltipolè kote peyi BRICS yo pral vin patikilyèman enpòtan.

10:37.080 --> 10:40.167
Sa se pi gwo betiz k ap gaye kounye a.

10:40.167 --> 10:46.446
Yo rapòte tou lajman ke dola a ap
mouri, ke sipremasi dola a ap diminye.

10:46.446 --> 10:49.457
Dola a pa janm te osi fò tankou li ye nan de dènye ane yo.

10:49.457 --> 10:59.701
Epi peyi BRICS yo se yon kreyasyon konplèks dijital-finansye
a pou distrè moun de pouvwa Etazini genyen an reyalite.

10:59.701 --> 11:04.972
Paske peyi BRICS yo ap pouswiv egzakteman menm ajanda ak Lwès la.

11:04.972 --> 11:06.702
Kidonk, pi gwo peyi BRICS la se Lachin.

11:06.702 --> 11:09.802
Nan Lachin, yo ap ankouraje lajan dijital bank santral la.

11:09.802 --> 11:12.686
Entèlijans atifisyèl ap vin pi plis an plis pwisan.

11:12.686 --> 11:16.205
Yo itilize dron pou siveyans, yo
itilize rekonesans figi, elatriye.

11:16.205 --> 11:19.818
Yon diktati dijital absoli etabli kounye a.

11:19.818 --> 11:21.153
Menm bagay la aplike pou Larisi.

11:21.153 --> 11:23.099
Entèlijans atifisyèl ap pran plis enpòtans nan Larisi.

11:23.099 --> 11:26.457
Roubl dijital la pral entwodwi nan Larisi nan de mwa.

11:26.457 --> 11:28.297
Se egzakteman menm ajanda a.

11:28.297 --> 11:36.700
Kidonk, tout politisyen sa yo pa plis pase ti marionèt k ap
jwe nan jwèt sa a, ki fèt pou detounen atansyon moun sou vrè

11:36.700 --> 11:41.741
pouvwa ki dèyè sèn nan, sètadi konplèks dijital-finansye a.

11:41.741 --> 11:44.336
Gè pa janm rive pa chans.

11:44.336 --> 11:50.463
Dapre E. Wolff, yo pa janm sèvi objektif
libere peyi yo anba menas ak opresyon.

11:50.463 --> 11:56.290
Kounye a, "ritm lagè a" sanble sèvi ankò pou distrè moun yo.

11:56.290 --> 12:05.286
Sa distrè nou de fòs kowòdinasyon jeneral sa a ki nan fon an, ki
fèk montre yon ti kout je sou move figi li ak pandemi Korona a.

12:05.286 --> 12:07.826
Kounye a se chans pou ekspoze yo nèt.

12:07.826 --> 12:11.393
Kidonk, tanpri ede gaye
konsyantizasyon sou koneksyon enpòtan sa yo.
