Tosengeli kozonga na makasi mpo na etumba.
Maloba oyo Ministre ya Défense Pistorius alobaki na sanza ya zomi na moko 2023 ekamwisaki bato ya Allemagne.
Ministre ya Santé ya Allemagne alingi kobongisa système ya santé mpo na bitumba ya mikolo mizali koya.
Lisanga ya bingumba mpe ba municipalités ezali kosenga botongi ya ba bunkers ya sika, mpe Ministre ya Education azali
na mokano ya kokotisa mateya ya défense civile na ba kelasi.
Maloba ya ndenge moko mpe ezali koyokana uta na Royaume-Uni.
Na sanza ya yambo 2024, mokonzi ya mampinga ya Grande-Bretagne asengaki na bakonzi bámibongisa mpo na etumba na Russie.
Bazali kobongisa Eropa ya Wɛsti mpo na etumba ya makasi, to bazali sé kotombola bobangi
ya etumba mpo na kobungisa makanisi ya bato?
Ernst Wolff, mokomi-sango, mokomi ya babuku mpe moto ya mayele na makambo ya nkita,
mbongo mpe politiki, apesaki interview kala te.
Na lisolo elongo na mokomi Sören Schumann, apesi pole na likambo ya etumba na lolenge ya kotalela yango oyo ekeseni mpenza.
Biteni oyo elandi uta na interview ezali likanisi mosusu ya ntina mpo na kotɛlɛmɛla 'baganga bitumba' ya sikoyo.
Kaka baoyo bayekolaka na lisapo nde bakozongela yango te.
Nakoloba, tókende mbala moko na likambo.
Ndenge nini okoki kofingisa ezalela ya mokili ya lelo na oyo etali etumba na kimya?
Tozali wapi sikoyo?
Oh ɛɛ, nakanisi tozali na likambo ya mpasi mpenza sik'oyo.
Bon, nakanisi ete mbula misato to minei eleki, moto moko te akokaki kokanisa ete na mobu 2023 bitumba mibale bikozala na
mokili mpe bisika mibale ya likama oyo ekoki mpenza kopanzana na mikili misusu mpe mpenza kozala na likoki
ya komema na etumba ya mokili mobimba na tango moko.
Bon, makambo oyo nyonso elingaki ata kokanisa te kaka mwa bambula eleki.
Kasi sikoyo yango ezali solo, mpe tosengeli kondima yango.
Kasi na ngonga oyo, ezali na ntina koyeba ete likambo ya likama koleka na ezalela oyo mobimba ezali ete
ngambo nyonso mibale ezali komeka te kokitisa molunge.
Sik'oyo, oyo nazali komona kaka ezali ete makambo ya mabe ezali se kobakisama uta na ngambo nyonso, mpe likama ezali se kokola.
Ya solo, esika ya ba pacifistes ya kala oyo bakomi ba mobundi ya bitumba na kati ya mboka mpe ezali na ntina.
Yango wana, tosengeli te kobosana:
Awa na Allemagne, tozali na boyangeli oyo ezali na Parti ya Ba Verts, oyo esalaki kampanye na slogan
"Banzɛ́lɛ na bisika ya bitumba te!" mpe bango nde basali sikoyo ete, na ndakisa, banzɛ́lɛ koleka mbala zomi
etindami na esika ya bitumba ya Israel koleka ndenge ezalaki mbula moko na ndambo eleki.
Bongo, mbongwana ya minene esalemi na nkuku, mpe na makanisi na ngai, bilembo ezali komonisa ete mikolo ya mobulu ezali koya.
Bitumba esalemaka na likama te! Bitumba ebongisamaka ntango nyonso mpo na eleko molai mpenza.
Oyo etali Etumba ya Yambo ya Mokili Mobimba, mpe etali Etumba ya Mibale ya Mokili Mobimba.
Oyo etali bitumba nyonso banda wana. Babongami mpo na ntango molai.
Bongo, ezali mosala monene mpenza ya logistique oyo bazali kosala kuna.
Na yango, etumba esalemaka te ndenge balakisaka yango na bato, na mbalakaka, na butu moko.
Makambo ezalaka ntango nyonso kosalema na sima.
Mpe na likambo ya etumba na Ukraine, na ndakisa, emonanaki polele baposo ebele liboso ete botamboli ya basoda ezalaki kosalema.
Nyonso ebongisamaki na likebi mingi mpenza.
Mpe likambo yango mobimba, solo, ezali mpe mombongo monene.
Mpe yango wana, baoyo bazali na kati ya mosala oyo basengeli, solo, koyebisama liboso ya ntango.
Yango wana, esengeli koyebisa ba kompani ya bibundeli na ntango malamu ete mosika te bakozala na mposa ya
bibundeli ebele koleka liboso, mpo na bitumba ya boye, esengeli kobebisa bibundeli ebele mpenza na lombangu.
Mpe, solo, kobakisa esengeli kosalema na lombangu mpenza.
Likambo mosusu ya ntina na etumba ezali mbongwana ya nkita, longwa na nkita ya tango ya
kimya mpo na kokoma nkita ya tango ya etumba.
Esengeli mpe kobongisama lisusu.
Bongo, ezali na makambo ya ndenge na ndenge oyo ezali kosalema na se ya sefu, oyo moto ya mboka ya pamba ayebi ata moke te.
Likambo ya kokamwa na bitumba ezali ete, bitumba ya lelo mpe ya kala, babunaka yango te mpo na kolonga.
Bitumba ezali kaka lolenge ya kotombola industrie ya bibundeli.
Mpe lelo, industrie ya bibundeli ezali mobimba na maboko ya industrie ya IT mpe ba compagnies minene ya misolo.
Mpe bazali na mikakatano na ntango oyo; bazali kozwa matabisi ekoki te. Mpe sikoyo
bazali kozwa matabisi wana na nzela ya bitumba.
Ndenge nini kosala ete bikolo bándima kokende na bitumba mbala na mbala.
Ba gouvernements balobaka na bato ete biso tozali kotɛmɛla gouvernement mosusu.
Bongo, monguna akelami pɛtɛɛ.
Bongo na likambo ya Ukraine, na mbala moko, nyonso ekomaki kaka mpo na dictateur monene Putin.
Ukraine azali lokola David liboso ya Goliath, Russie.
Mpe bato ya malamu, na bomoto na bango, batɛlɛmɛlaka ntango nyonso na ngambo ya Davidi
mpe bakomaka mbala moko batɛmɛli ya Goliati.
Sikawa, boyangeli ya Amerika ezali komitambwisa lokola nde ezali monguna monene koleka ya boyangeli ya Chine.
Ya solo, ba kompani ya minene ya IT ya Amerika basalaka elongo na ba kompani ya minene ya IT ya Chine.
Na moboko, matomba ya nkita mpe boyokani ezalaka ntango nyonso ezali kotombolama na nkuku.
Mpe bato, bato mpamba ya balabala, bapesamaka kaka likanisi ete leta moko ezali kobunda na leta mosusu.
Mpo oyo ezali kaka nzela moko ya kosundola bato na makanisi mpo bákota mpenza na bitumba oyo mpe, na ndakisa,
kotinda bana na bango moko ya mibali mpe ya basi na etumba.
Role oyo basali ya politiki oyo bayebi mosala te mpe bakoki kotungisama basali.
Bongo, ezali na makambo mibale oyo namoni ete ezali ya kosepelisa.
Ya liboso, bozangi-makoki ya bato oyo, oyo esalaka ete bakoka mpenza te kotia mibeko ya politiki bango moko.
Mpe ya mibale, mbala mosusu mpe bolembu liboso ya chantage.
Na yango, toyebi ete bato oyo bazali sikoyo kotyama na bisika mosusu, bazalaki ata mokolo moko te na likambo na yango liboso.
Toyebi ete, na ndakisa, tozalaki na Ursula von der Leyen, oyo azalaki Ministre ya Défense, atako asalaki ata
mokolo moko te na mosala wana mpe ayebaki te mokumba na yango.
Toyebi ete bakonzi mosusu ebele bakoponama, mingi mingi na Parti Vert.
Mongombo Habeck, na ndakisa, atángáká philologie mbala moko,
Kasi sikoyo azali Ministre ya makambo ya nkita mpe esengeli azala moto ya mayele mingi mpenza na makambo ya
nkita, moto oyo asalaki na mosala oyo mbula 40 to 50.
Sikawa asengeli kopesa bango malako mpe kosala mibeko mpo na bango.
Yango ezali, solo mpenza, likambo ya zoba mpenza.
Mpe lisusu, likambo mosusu ezali.
Emonani polele ete bamosusu kati na bato oyo bakoki mpe kobangisama na pɛtɛɛ.
Na yango, esengeli tótala lisolo ya Chancelier na biso.
Chancelier na biso akoti makasi na skandale ya Cum-Ex mpe esengeli mpenza bamema ye na tribinale mpo na skandale yango.
mpe azali mpe na kati mpenza ya likambo ya faillite ya Benko, na ndenge oyo bapesaki Mongombo Benko pene ya bamilio 500 ya mosolo
ya bafuteli-mpako ya Allemagne mpo na koloba ete babikisa Karstadt-Kaufhof, likambo oyo
ezalaki ata mokolo moko te mpo na kobikisa yango.
Toyebi ete Karstadt-Kaufhof esɛngaki bokangami ya mombongo mpo na mbala ya misato na kati ya mibu
minei na pɔsɔ eleki, atako ezali na mbongo wana nyonso.
Bongo, mbongo etambolisiama na nkuku.
Mbongo ya mpako, elingi koloba mbongo oyo basali ya Allemagne bazwaka, ekoti na mabenga ya ba milliardaires.
Mpe bato ya politiki ya Allemagne, bakisa mpe Mongongo Scholz, bazalaki bato ya ntina koleka oyo bapesaki makasi na likambo oyo.
Nani mpenza nde asalaka politiki.
Mongongu Scholz ye moko mpe asalaka mibeko na ye te.
Secrétaire d'État na ye nde asalaka yango.
Mpe sekretere d'eta ya ntina mingi ya Mongongo Scholz azali Mongongo Jörg Pukis.
Mpe auti na Goldman Sachs.
Mpe actionnaire monene koleka ya Goldman Sachs ezali BlackRock moko.
Makambo oyo esalemaka na niveau ya ba secrétaires d'État ya parlement ezali ya kosepelisa,
mpo bango nde bato oyo batyaka mibeko ya Leta.
Na ndakisa, sekretere d'etat ya ntina mingi ya Mr Habeck na palema, azali mwasi na kombo ya Elga Bartsch, oyo
asalaki na JP Morgan na engumba ya Londres mibu 20 mpe asalaki mpo na BlackRock liboso ya kosangana na Mr Habeck.
Mpe mpo na ngai, nyonso oyo Mongombo Habeck azali kosala ezali kaka mosala ya mabele mpo na BlackRock.
Lolenge likambo ezali na mokili mobimba na oyo etali bato ya politiki oyo bakoki kotungisama na nzela ya bakonzi.
Lisolo ya bomwana ya Volodymyr Zelensky ezali mpe ya kosepelisa mpenza. Abimaki na mbalakaka lokola mosani ya cinema mpe akomaki
prezida na mbalakaka. Azalaki na mosungi moko monene na sima na ye, elingi koloba milliardaire moko, Mongombo
Kolomoisky, oyo na tango wana bakangelaki ye nzela ya kokota na Etats-Unis mpo na likambo ya kanyaka.
Bongo, nakanisi ete boyokani oyo moko ekomisi Mongongu Zelensky na bolembu monene liboso ya bakonzi, na boye ete okoki kopesa
ye mitindo ndenge olingi, mpe akoki lisusu koboya yango te.
Mpe, likambo ya kokamwa, likambo ya ndenge moko mpe etali Benjamin Netanyahu.
Benjamin Netanyahu azali na mikakatano ya minene na mibeko ya Israel banda bambula ebele, mpo bafundi ye
na makambo ya kopesa bato bango bango maboko, kanyaka mpe makambo mosusu ya ndenge wana.
Mpe ezali na makambo ebele na ye.
Mpe yango, solo, ekomisaka ye na likama ya kozala ko menacer.
Mpe nakanisi te ete ezali mpasi mingi soki nguya moko ezali na sima koloba na ye, "Yoka, soki osali bongo,
tokotikela yo kimya na miso ya mobeko mpo na mwa ntango."
Soki bosali te oyo tozali kosenga bino, makambo ekokoma mpasi mpo na bino na mikolo ezali koya.
Bongo bato oyo nyonso bakoki kozala na likama ya kofutisa bango mbongo na nzela ya kobangisa bango na lolenge moko boye.
Joe Biden na Amerika azali na likama ya kozwa chantage mpo na mosala na ye na Ukraine.
Azalaki moto ya ntina mingi na Ukraine mwa bambula eleki.
Mpe mwana na ye ya mobali, solo mpenza, azali na kati ya likambo monene ya kanyaka na Ukraine.
Mpe yango wana mpe Mongombo Biden azali na likama ya kozongisama na nsima.
Mokakatano monene ezali ete, ntango bato mingi bakanisi Etats-Unis, batalaka Ndako Mpembe mpe
bakanisaka ete Prezidá ya Etats-Unis azali moto oyo aleki bato nyonso na nguya na mokili mobimba.
Yango ezali bozoba mpenza.
Moto oyo aleki na nguya na mokili mobimba na ntango oyo, soki totali ye kaka, azali mobange moko ya mabele oyo emonani
polele ete ayebi lisusu te nini ezali koleka zingazinga na ye.
Mpe yango emonisi polele ete moto oyo azali lisusu na bokonzi te, kasi azali nde kokambama na nguya mosusu.
Mpe bakonzi oyo bazali kokamba ye bazali te na Ndako Mpembe, mpe te na Washington.
Kasi, bakonzi oyo bakambaka yango bazali na ngambo moko na Wall Street mpe na ngambo mosusu na Silicon Valley.
Na yango, esika nyonso otali, okomona kaka bato oyo bakoki kotyama na pression makasi na nkuku mpe na
nsima bakoki kotambwisama na ngambo oyo to mosusu.
Ernst Wolff amoni nguya moko ya makasi oyo ezali kotambwisa makambo na nkuku.
Krize ya kolongono ya nzoto ya 2019-2023 emonisi likambo moko oyo bapanzi sango ya minene babosanaki mingi:
Ata mokolo moko te na lisapo ya bikolo, pene na baguvernema 200 na mokili mobimba basalaki elongo boye.
Batiaki quarantaine mpe maske ya makasi, mpe na sima batindaki bato bámɛya mangwɛlɛ.
Guvernema moke mpenza nde baboyaki.
Mpo na ngai, oyo ezali elembo ya nguya moko ya makasi oyo ezali kotambwisa makambo na nkuku.
Na makanisi na ngai, oyo nde nguya oyo nazalaki kolobela banda mibu misato: lisanga ya makasi ya numériki na ya mbongo.
Mokili ya ba pôle ebele to na suka "bokonzi moko likolo ya mokili"?
Mpe yango wana bazali koleisa biso lisapo oyo ya sika ete tozali na nzela ya kokende na mokili ya bipolo ebele,
epai wapi bikolo ya BRICS bikokoma na ntina mingi mpenza.
Wana ezali lokuta ya monene koleka oyo ezali kopanzana sikoyo.
Emonani mpe na bisika mingi ete dolare ezali kokufa, ete bokonzi na yango ezali kokita.
Dolar ezalá naino makasi boye te lokola ezali na mibu mibale oyo euti koleka.
Mpe bikolo ya BRICS ezali eloko oyo ebongisami na lisanga ya makasi ya nkita na tekinoloji ya sika mpo na
kobenda makanisi ya bato mosika na nguya ya solo ya Amerika.
Mpo ete bikolo ya BRICS bazali kolanda programɛ moko kaka lokola ya mikili ya Mpoto.
Bongo, ekolo ya monene koleka na BRICS ezali Chine.
Na Chine, bazali kotombola mbongo ya numérike ya banki monene.
AI ezali kokoma na nguya mingi koleka.
Basalelaka ba drones mpo na kokɛngɛla, basalelaka mpe koyeba bato na bilongi, mpe bongo na bongo.
Batiká sikoyo boyangeli ya makasi ya numériki.
Ndenge moko mpe mpo na Russie.
AI ezali komata na Russie.
Rouble numérique ekobima na Russie na kati ya sanza mibale.
Yango ezali mpenza programme moko.
Na yango, bato ya politiki oyo nyonso bazali kaka ba marionnettes ya mike oyo bazali kosakana na lisano oyo, oyo ebongisami mpo na
kobenda makanisi ya bato mosika na bokonzi ya solo oyo ezali na sima ya makambo nyonso, elingi
koloba, lisanga ya makasi ya numérique na ya mbongo.
Bitumba esalemaka na libaku te.
Engebene na E. Wolff, esalelamaki ata mokolo moko te mpo na kokangola bikolo na likama mpe na bonyokoli.
Mabéngo ya bitumba ya sikoyo emonani lokola ezali mpe na ntina ya kobenda makanisi ya bato lisusu.
Kozongisa makanisi na nguya oyo etambwisaka nyonso na nkuku, oyo emonisi kaka mwa ndambo ya
elongi na yango ya mabe na nzela ya pandemi ya Corona.
Sikawa nde libaku ya komonisa bango polele mobimba.
Na yango, tosengi bino bosalisa mpo na kopanza mayele na ntina na boyokani oyo ya ntina.