WEBVTT

00:00.346 --> 00:02.586
Re tlameha ho boela re itokisetsa ntoa.

00:02.586 --> 00:09.100
Polelo ena e entsweng ke Letona la Tshireletso,
Pistorius, ka Pudungwana 2023 e tshositse batho ba Jeremane.

00:09.100 --> 00:14.404
Letona la Bophelo la Jeremane le batla ho lokisetsa
tsamaiso ea bophelo bo botle likhohlano tsa ntoa tsa kamoso.

00:14.404 --> 00:18.804
Mokgatlo wa Metse le Masepala o kopa hore ho hahuwe
matlo a tshireletso a matjha, mme Letona la Thuto le

00:18.804 --> 00:22.049
rera ho kenya thuto ya tshireletso ya setjhaba dikolong.

00:22.049 --> 00:25.183
Lipolelo tse tšoanang li ntse li
utluoa le ho tsoa United Kingdom.

00:25.183 --> 00:33.028
Ka Pherekhong 2024, hlooho ea Sesole sa Borithane e ile
ea kopa ba boholong hore ba itokisetse ntoa le Russia.

00:33.028 --> 00:40.190
Na Europe Bophirimela e ntse e "lokisetsoa" ntoa e chesang,
kapa tšabo ea ntoa e ntse e hlohleletsoa ho khelosa batho?

00:40.190 --> 00:47.384
Ernst Wolff, moqolotsi oa litaba, mongoli le setsebi sa
moruo, lichelete le lipolotiki, haufinyane o fane ka puisano.

00:47.384 --> 00:53.376
Puisanong le mongoli Sören Schumann, o hlakisa
taba ea ntoa ka pono e fapaneng ka ho feletseng.

00:53.376 --> 00:58.797
Likarolo tse latelang tse qotsitsoeng puisanong ke
ntlha ea bohlokoa e hanyetsang 'meho ea ntoa' ea hajoale.

00:58.797 --> 01:03.325
Ke feela ba ithutang ho tsoa
nalaneng ba sa qobelloeng ho e pheta.

01:03.325 --> 01:05.777
Nka re, ha re tloheleng ho bua ka ho pota-pota.

01:05.777 --> 01:16.294
O ka akaretsa boemo ba lefatshe ba ha
jwale jwang mabapi le ntwa le kgotso?

01:16.294 --> 01:18.321
Hona joale re hokae?

01:18.321 --> 01:21.688
Ee, ke nahana hore re maemong a kotsi haholo hona joale.

01:21.688 --> 01:28.736
Hantle, ke nahana hore lilemo tse tharo kapa tse 'ne tse
fetileng, ho ne ho se ea ka nahanang hore ka 2023 ho tla ba le

01:28.736 --> 01:36.436
lintoa tse peli le lintlha tse peli tse ka qholotsang ntoa tse ka
hlileng li ka ata ho feta linaheng tse ling le ho ba le monyetla

01:36.436 --> 01:40.015
oa ho lebisa ntoeng ea lefatše ka bophara ka nako e 'ngoe.

01:40.015 --> 01:42.990
Hantle, ha ho letho la tsena le ka beng le
nahanoa lilemong tse seng kae tse fetileng.

01:42.990 --> 01:46.030
Empa joale ke nnete, mme re tlameha ho e amohela.

01:46.030 --> 01:51.530
Empa hajoale, ho bohlokoa ho hlokomela hore karolo e
kotsi ka ho fetisisa boemong bona kaofela ke hore ha

01:51.530 --> 01:54.244
ho lehlakore le le leng le lekang ho kokobetsa boemo.

01:54.244 --> 01:59.910
Hajoale, seo ke se bonang feela ke hore ho ntse ho
tšeloa mafura a mangata le ho feta mollong ho tsoa

01:59.910 --> 02:03.581
mahlakoreng 'ohle, le hore likotsi li ntse li eketseha khafetsa.

02:03.581 --> 02:08.354
Ehlile, karolo ya ba neng ba le
batlhokofatsi ba ntoa empa jwale e le batlhodi ba yona ba

02:08.354 --> 02:10.738
le naheng ya lehoatata, le yona e a kgahla.

02:10.738 --> 02:11.828
Kahoo ha rea lokela ho lebala:

02:11.828 --> 02:18.402
Mona Jeremane, re phela ka mmuso o kenyeletsang
Mokgatlo wa Botala, o neng o letsa letsolo ka lepetjo

02:18.402 --> 02:23.649
"Ha ho libetsa libakeng tsa ntoa!" mme jwale ba entse bonnete ba
hore, ka mohlala, ho iswa libetsa tse fetang tseo ka

02:23.649 --> 02:28.741
makgetlo a leshome sebakeng sa ntoa sa Iseraele ho feta
kamoo ho neng ho le kateng selemo le halofo se fetileng.

02:28.741 --> 02:36.880
Kahoo ho bile le liphetoho tse kholo ka sekhukhu, 'me ka
maikutlo a ka, matšoao a supa maemo a leholimo a mabe a tlang.

02:36.880 --> 02:41.431
Linto ha li etsahale ka tšohanyetso! Linto
li lula li lokisoa nako e telele haholo.

02:41.431 --> 02:44.220
Sena se sebetsa Ntweng ya Pele ya Lefatshe,
mme se sebetsa le Ntweng ya Bobedi ya Lefatshe.

02:44.220 --> 02:47.488
Sena se sebetsa ntoeng tsohle ho tloha
ka nako eo. Ba itokisitse nako e telele.

02:47.488 --> 02:51.235
Kahoo ke boikitlaetso bo boholo ba tsamaiso bo etsoang moo.

02:51.235 --> 02:56.666
Kahoo ntoa ha e etsahale ka tsela eo e bontšuoang ka
eona sechabeng, ka tšohanyetso bosiung bo le bong.

02:56.666 --> 02:59.780
Ho dula ho na le dintho tse etsahalang ka morao.

02:59.780 --> 03:05.484
Mme tabeng ya ntwa ya Ukraine, ka mohlala, ho ne ho hlakile dibeke
esale pele hore ho ne ho ntse ho etswa metsamao ya masole.

03:05.484 --> 03:07.999
Ntho tsohle li ne li lokisitsoe ka hloko e kholo haholo.

03:07.999 --> 03:10.357
Mme taba yohle, ehlile, hape ke kgwebo e kgolo haholo.

03:10.357 --> 03:14.586
Ke ka lebaka leo ba amehang khoebong ena ba
tlamehang, ehlile, ho tsebisoa ka nako e loketseng.

03:14.586 --> 03:20.195
Ka hona, indasteri ea libetsa e tlameha ho tsebisoa esale pele
hore haufinyane ho tla hlokahala libetsa tse ngata

03:20.195 --> 03:25.332
ho feta pele, hobane libetsa tse ngata haholo li
tlameha ho senngoa ka potlako e kholo ntoeng e joalo.

03:25.332 --> 03:27.592
Mme, ehlile, tlatsetso e tlameha ho ba kapele haholo.

03:27.592 --> 03:32.687
Ntlha e 'ngoe ea bohlokoa ea ntoa ke phetoho ea moruo ho
tloha moruong oa nako ea khotso ho ea ho oa nako ea ntoa.

03:32.687 --> 03:34.400
Le seo se hloka ho lokiswa hape.

03:34.400 --> 03:41.635
Kahoo, ho na le mefuta eohle ea lintho tse etsahalang ka
sekhukhu tseo moahi ea tloaelehileng a sa li tsebeng ho hang.

03:41.635 --> 03:47.985
Ntho e thahasellisang ka linto ke hore linto tsa
kajeno, le tsa khale, ha li loanoe hore li hlōlehe.

03:47.985 --> 03:51.516
Linto ke feela mokgwa wa ho ntshetsapele indasteri ya dibetsa.

03:51.516 --> 03:57.413
Mme kajeno, indasteri ya dibetsa e se e le ka matsohong a
indasteri ya IT le dikoporasi tse kgolo tsa ditjhelete.

03:57.413 --> 04:02.997
Mme hona jwale ba na le mathata; ha ba etse phaello
e lekaneng. Mme jwale ba etsa phaello ena ka dintwa.

04:02.997 --> 04:06.626
Mokhoa oa ho etsa hore lichaba li
ikemisetsa ho ea ntoeng khafetsa.

04:06.626 --> 04:10.875
Mebuso e bolella batho hore re kgahlanong le mmuso o mong.

04:10.875 --> 04:13.670
Ka hona, sera se etswa feela.

04:13.670 --> 04:18.517
Kahoo tabeng ea Ukraine, ka tšohanyetso tsohle
li ne li le mabapi le molaoli ea moholo Putin.

04:18.517 --> 04:22.889
Ukraine e tshwana le Davida kgahlanong le Russia e leng Goliathe.

04:22.889 --> 04:29.453
Mme batho ba tlwaelehileng ka tlhaho ba dula ba le ka lehlakoreng
la Davida mme hang-hang ba ba kgahlanong le Goliathe.

04:29.453 --> 04:35.294
Mmuso wa Amerika hajwale o itšoara jwalo ka ha eka ke
ona sera se seholo ka ho fetisisa sa mmuso wa China.

04:35.294 --> 04:41.504
Ha e le hantle, lik'hamphani tse kholo tsa IT tsa Amerika
li sebetsa 'moho le lik'hamphani tse kholo tsa IT tsa China.

04:41.504 --> 04:46.499
Ha e le hantle, kamehla ho na le lithahasello tsa
moruo le likopano tse ntse li khothaletsoa ka sekhukhu.

04:46.499 --> 04:53.388
Mme batho, batho feela ba tlasa, ba etswa hore ba
nahane feela hore naha e nngwe e lwantsha naha e nngwe.

04:53.388 --> 05:00.035
Hobane ena ke eona feela tsela ea ho susumetsa batho
ka mehopolo hore ba hlile ba nke karolo lintoeng tsena,

05:00.035 --> 05:03.855
le, mohlala, ho romela bara le barali ba bona ntoeng.

05:03.855 --> 05:08.077
Karolo e bapaloang ke bo-ralipolotiki
ba sa tšoaneleheng le ba ka ts'osoang.

05:08.077 --> 05:10.825
Kahoo ho na le liketsahalo tse
peli tseo ke li fumanang li khahla.

05:10.825 --> 05:17.649
Sa pele, ho hloka bokgoni ha batho bana, ho etsang hore ba
se ke ba kgona ho ipehela ditataiso tsa dipolotiki ka bobona.

05:17.649 --> 05:20.456
Mme sa bobedi, mohlomong hape le ho ba kotsing ya ho sekiswa.

05:20.456 --> 05:27.142
Kahoo rea tseba hore batho ba hlahlojoang mekhatlong e itseng
hona joale ha ba e-s'o ka ba ba le seabo mekhatlong eo pele.

05:27.142 --> 05:31.762
Rea tseba, mohlala, hore re ne re e-na le Ursula von der Leyen,
eo e neng e le Letona la Tshireletso leha a ne

05:31.762 --> 05:35.609
a e-s'o ka a ba le letho leo a kileng a le
etsa le yona mme a se na tsebo ka mosebetsi oo.

05:35.609 --> 05:39.708
Rea tseba hore ho tla kgethwa matona a mang a
mangata, haholoholo Mokgatlong wa Green Party.

05:39.708 --> 05:43.156
Monghadi Habeck, mohlala, o kile a ithuta thuto ya dipuo.

05:43.156 --> 05:47.419
Empa jwale ke Letona la Ditaba tsa Moruo mme ho lebelletswe
hore e be setsebi se phethahetseng sa moruo, motho ya

05:47.419 --> 05:49.706
sebeleditseng indastering ena ka dilemo tse 40 kapa tse 50.

05:49.706 --> 05:53.046
Jwale o lokela ho ba fa ditaelo le ho ba etsetsa melao.

05:53.046 --> 05:54.866
Seo, ehlile, ke bothoto bo feletseng.

05:54.866 --> 05:56.220
Mme hape ho na le ntlha e nngwe.

05:56.220 --> 05:59.443
Ho hlakile hore ba bang ba batho bana
ba boetse ba ka ts'osetsoa habonolo.

05:59.443 --> 06:02.436
Kahoo re hloka ho sheba nalane ea
Motlotlehi oa rona oa Lichelete.

06:02.436 --> 06:09.122
Chancellor ea rona o ameha haholo leqosong la Cum-Ex, 'me ha
e le hantle o lokela ho isoa lekhotleng ka lebaka la lona.

06:09.122 --> 06:15.590
hape o keneletse ka botebo ho qholotsoeng ha Benko, tabeng ea
hore Monghali Benko o ile a fuoa chelete e ka bang limilione tse

06:15.590 --> 06:20.057
500 tsa barekisi ba lekhetho ba Jeremane ho
thoe ke ho pholosa Karstadt-Kaufhof, e leng

06:20.057 --> 06:22.700
ntho eo e neng e se ketso ea pholoso le ka mohla.

06:22.700 --> 06:26.070
Rea tseba hore Karstadt-Kaufhof e ile ea etsa kopo ea ho putlama
ka mor'a selemo se fetileng bekeng e

06:26.070 --> 06:29.332
fetileng, ka lekhetlo la boraro ka hare ho lilemo
tse 'ne, ho sa tsotellehe chelete ena kaofela.

06:29.332 --> 06:31.937
Kahoo lichelete li tsamaisitsoe ka sekhukhu.

06:31.937 --> 06:35.790
Tjhelete ya lekgetho, ke hore tjhelete e
fumantsweng ke basebetsi ba Jeremane, e

06:35.790 --> 06:38.272
qetelletse e le ka dipateng tsa bomilione-milione.

06:38.272 --> 06:44.323
Mme bakhothatsi ba bohlokwahadi tshebetsong ena e ne e le
boradipolotiki ba Majeremane, ho kenyeleditswe Monghadi Scholz.

06:44.323 --> 06:47.069
Ke mang kannete ea etsang leano.

06:47.069 --> 06:49.829
Monghadi Scholz ka boyena le yena ha a iketsetse maano a hae.

06:49.829 --> 06:51.340
Mongoli oa hae oa Naha o etsa joalo.

06:51.340 --> 06:55.163
Mme mongodi wa mmuso wa bohlokwahadi wa
Monghadi Scholz ke Monghadi Jörg Pukis.

06:55.163 --> 06:57.475
Mme o tswa mehleng ya Goldman Sachs.

06:57.475 --> 07:01.300
Molekane e moholo ka ho fetisisa wa
Goldman Sachs ha se e mong haese BlackRock.

07:01.300 --> 07:07.860
Se etsahalang boemong ba bo-Sekretari ba Naha ba Palamente
se a khahla, hobane ke batho bana ba etsang liqeto ka maano.

07:07.860 --> 07:14.644
Mohlala, mongoli wa hae wa bohlokwahadi wa mmuso paramenteng,
Monghadi Habeck, ke mosadi ya bitswang Elga Bartsch, ya

07:14.644 --> 07:21.684
sebeleditseng JP Morgan Motseng wa London ka dilemo tse 20
mme a sebeletsa BlackRock pele a ikopanya le Monghadi Habeck.

07:21.684 --> 07:27.914
Mme ho nna, tsohle tseo Monghadi Habeck a di etsang ha
se letho haese mosebetsi wa motheo bakeng sa BlackRock.

07:27.914 --> 07:31.780
Boemo ba lefatshe ka bophara mabapi le
boradipolotiki ba ka tsiediwang ka ho tsoswa.

07:31.780 --> 07:39.583
Nalane ea bophelo ba Volodymyr Zelensky le eona e khahla haholo.
O ile a hlaha hoo e ka bang a tsoa lefeelleng e le motšoantšisi,

07:39.583 --> 07:46.175
'me ka tšohanyetso a fetoha mopresidente. O ne a na le motšehetsi
e moholo ka morao, e leng bilione, Monghali

07:46.175 --> 07:51.886
Kolomoisky, eo ka nako eo a neng a se a
thibetsoe ho kena United States ka lebaka la bobolu.

07:51.886 --> 08:00.124
Kahoo ke nahana hore khokahano ena feela e etsa Monghadi
Zelensky hore a be bonolo ho hlekefelwa ka tsela eo o ka mo fang

08:00.124 --> 08:04.234
litaelo kamoo o ratang, mme a se ke a hlola a ka di hanela.

08:04.234 --> 08:08.194
Mme, ka mokgwa o kgahlang, ho hong ho
tshwanang ho sebetsa ho Benjamin Netanyahu.

08:08.194 --> 08:14.199
Benjamin Netanyahu o bile le mathata a maholo le tsamaiso ya toka
naheng ya Iseraele ka dilemo tse ngata

08:14.199 --> 08:19.709
hobane o qositswe ka ho sekamela ka lehlakoreng,
bobodu le tse ding, ho kenyeletswa le tjotjo.

08:19.709 --> 08:22.263
Mme ho na le linyeoe tse 'maloa khahlanong le eena.

08:22.263 --> 08:25.284
Mme seo, ehlile, se mo etsa hore a be
bonolo ho hlekefelwa ka ho tsosolosa.

08:25.284 --> 08:31.042
Mme ha ke nahane hore hoo ho thata hakaalo haeba ho na
le matla a itseng a mo laelang, a re, "Mamela, ha o ka

08:31.042 --> 08:34.236
etsa jwalo, re tla o tlohela o le mong molaong ka nakwana."

08:34.236 --> 08:38.836
Ha o sa etse seo re se kopang ho wena,
dintho di tla ba thata ho wena nakong e tlang.

08:38.836 --> 08:41.880
Kahoo batho bana bohle ba kotsing
ea ho hlekeflehoa ka tsela e itseng.

08:41.880 --> 08:45.868
Joe Biden Amerika o ka ts'osoa ka
lebaka la karolo ea hae Ukraine.

08:45.868 --> 08:49.468
E ne e le monna wa bohlokwa haholo naheng
ya Ukraine dilemong tse mmalwa tse fetileng.

08:49.468 --> 08:54.192
Mme mora wa hae, ehlile, o keneletse ka
botebo sekgwebeng sa bobodu naheng ya Ukraine.

08:54.192 --> 08:56.109
Mme ke ka lebaka leo Monghadi Biden a boetse
a le kotsing ya ho hlekefetswa ka tsela eo.

08:56.109 --> 09:02.331
Bothata bo boholo ke hore ha batho ba bangata ba nahana ka United
States, ba sheba White House mme ba nahana hore Mopresidente

09:02.331 --> 09:05.418
wa United States ke monna ya matla ka ho fetisisa lefatsheng.

09:05.418 --> 09:06.858
Ke bosaoana bo feletseng.

09:06.858 --> 09:12.301
Motho ea matla ka ho fetisisa lefatšeng hajoale, ha
re mo sheba feela, ke tsofala ea hlanyang eo ho

09:12.301 --> 09:15.679
totobetseng hore ha a sa tseba se etsahalang ho mo potoloha.

09:15.679 --> 09:21.576
Mme seo se boetse se bontsha ka ho hlaka hore monna
enwa ha a sa laola, empa o laolwa ke matla a mang.

09:21.576 --> 09:26.380
Mme matla a mo laolang ha a White House, ebile ha a Washington.

09:26.380 --> 09:31.660
Ho e-na le hoo, matla a e laolang a fumaneha ka
lehlakoreng le le leng Wall Street le ka le leng Silicon Valley.

09:31.660 --> 09:37.891
Kahoo, hohle moo re shebang teng, re lula re fumana
batho ba ka beellwang tlasa kgatello e kgolo ka

09:37.891 --> 09:41.709
sephiring, mme ba ntan'o tsamaiswa ka tsela e itseng.

09:41.709 --> 09:46.466
Ernst Wolff o bona matla a matla a hokahanyang ka morao.

09:46.466 --> 09:51.019
Qotso: "Tlokotsi ea bophelo bo botle ea 2019-2023
e senotse ketsahalo e 'ngoe e neng e

09:51.019 --> 09:54.943
hlokomolohiloe haholo ke mecha ea phatlalatso e ka sehloohong:

09:54.943 --> 10:01.596
Ha ho eso ka ho etsahala nalaneng ea lichaba hore mebuso
e ka bang 200 lefatšeng ka bophara e sebetse ka kopanelo.

10:01.596 --> 10:07.951
Ba ile ba kenya tshebetsong karohano le ho apara
limaske ka qobello, ebe ba hatella batho hore ba 'entelwe'.

10:07.951 --> 10:10.945
Mebuso e fokolang haholo e hanne.

10:10.945 --> 10:16.016
Ho 'na, sena ke sesupo sa matla a matla
a hokahanyang a sebetsang ka sekhukhu.

10:16.016 --> 10:23.354
Ka pono ea ka, ena ke matla ao esale ke bua ka 'ona
ka lilemo tse tharo: kopano ea dijithale le lichelete.

10:23.354 --> 10:27.127
Lefatše le nang le matla a mangata kapa
qetellong ke "busoa ba lefatše le le leng"?

10:27.127 --> 10:33.511
Ke ka lebaka leo re phetheloang tšōmo ena e ncha ea
hore re le tseleng ea ho ea lefatšeng le nang le matla a

10:33.511 --> 10:37.080
mangata, moo linaha tsa BRICS li tla ba bohlokoa haholo.

10:37.080 --> 10:40.167
Ke booatla bo boholo ka ho
fetisisa bo ntseng bo haswa hona jwale.

10:40.167 --> 10:46.446
Ho boetse ho tlalehwa haholo hore dolara e a
shwa, le hore matla a yona a phahameng a a fokotseha.

10:46.446 --> 10:49.457
Dollara ha e so ka e ba matla tjena kamoo e
bileng kateng dilemong tse pedi tse fetileng.

10:49.457 --> 10:59.701
Mme dinaha tsa BRICS ke popo ya mokgatlo o kopaneng wa tsa
dijithale le ditjhelete ho kgelosa batho matleng a nnete a US.

10:59.701 --> 11:04.972
Hobane dinaha tsa BRICS di latela lenaneo le
tshwanang hantle le la dinaha tsa Bophirimela.

11:04.972 --> 11:06.702
Kahoo, naha e kholo ka ho fetisisa ea BRICS ke Chaena.

11:06.702 --> 11:09.802
China, ho ntse ho kgothalletswa
tjhelete ya banka e kgolo ya dijithale.

11:09.802 --> 11:12.686
AI e ntse e ba matla le ho feta.

11:12.686 --> 11:16.205
Li-drone li sebedisetswa ho hlokomela, ho
tseba difahleho ho a sebediswa, jwalo-jwalo.

11:16.205 --> 11:19.818
Jwale ho thehilwe puso ya bohatelli ya dijithale e feletseng.

11:19.818 --> 11:21.153
Ho jwalo le ka Russia.

11:21.153 --> 11:23.099
AI e ntse e hola Russia.

11:23.099 --> 11:26.457
Ruble ea dijithale e tla hlahisoa
Russia ka mor'a likhoeli tse peli.

11:26.457 --> 11:28.297
Ke morero o tshwanang hantle.

11:28.297 --> 11:34.934
Kahoo boradipolotiki bana bohle ha se letho haese lipopi tse
nyenyane tse bapalang papali ena, e etselitsoeng

11:34.934 --> 11:41.741
ho khelosa batho matla a sebele a ka morao, e
leng mokhatlo o kopaneng oa dijithale le lichelete.

11:41.741 --> 11:44.336
Linto ha li etsahale ka tšohanyetso.

11:44.336 --> 11:50.463
Ho ya ka E. Wolff, ha di eso ka di sebeletsa
morero wa ho lokolla dinaha tshosong le kgatellong.

11:50.463 --> 11:56.290
Modumo wa ntoa wa ha jwale le ona o
bonahala o etseditswe ho kgelosa batho hape.

11:56.290 --> 12:02.138
Ho faposa ho tloha matleng ana a laolang
tsohle ka sekhukhu, a sa tsoa bontša sekotjoana

12:02.138 --> 12:05.286
sa sefahleho sa ona se sebe ka seoa sa Corona.

12:05.286 --> 12:07.826
Jwale ke monyetla wa ho ba pepesa ka ho feletseng.

12:07.826 --> 12:11.393
Ka hona, ka kopo thusa ho phatlalatsa
tlhokomeliso ka dikamano tsena tsa bohlokwa.
