WEBVTT

00:00.346 --> 00:02.586
Без яңадан сугышка яраклы булырга тиешбез.

00:02.586 --> 00:09.100
2023 елның ноябрендә Саклану министры
Писториусның бу белдерүе Германия халкын шаукаттырды.

00:09.100 --> 00:14.404
Германия сәламәтлек саклау министры киләчәк хәрби
низаглар өчен сәламәтлек саклау системасын әзерләргә тели.

00:14.404 --> 00:18.685
Шәһәрләр һәм муниципалитетлар ассоциациясе яңа
бункерлар төзүне таләп итә, ә мәгариф министры

00:18.685 --> 00:22.049
мәктәпләрдә гражданнар оборонасын кертүне планлаштыра.

00:22.049 --> 00:25.183
Бертөрле белдерүләр Бөекбританиядән дә ишетелә.

00:25.183 --> 00:33.028
2024 елның гыйнвар аенда Бөекбритания армиясе башлыгы
хакимиятләрне Россия белән сугышка әзерләнергә чакырды.

00:33.028 --> 00:40.190
Көнбатыш Европа кайнар сугышка «әзерләнәме», әллә
халыкның игътибарын читкә юнәлтер өчен сугыш куркуы кузгатыламы?

00:40.190 --> 00:47.384
Журналист, язучы һәм икътисад, финанс һәм сәясәт
белгече Эрнст Вольф соңгы вакытта интервью бирде.

00:47.384 --> 00:53.376
Автор Сорен Шуманн белән әңгәмәдә ул сугыш
темасына бөтенләй башка яктан яктылык сала.

00:53.376 --> 00:58.797
Интервьюдан алынган түбәндәге өзекләр хәзерге
«сугыш кычкыруларына» мөһим каршы нокта булып тора.

00:58.797 --> 01:03.325
Чөнки тарихтан гына сабак алганнар
аны кабатлау язмышына дучар ителмиләр.

01:03.325 --> 01:05.777
Мин әйтер идем: турыдан-туры төп мәсьәләгә күчик.

01:05.777 --> 01:16.294
Сугыш һәм тынычлык ягыннан дөньяның хәзерге
хәлен сез ничек кыскача тасвирлар идегез?

01:16.294 --> 01:18.321
Без хәзер кайда?

01:18.321 --> 01:21.688
О, әйе, минемчә, без хәзер чыннан да бик тотрыксыз хәлдә торабыз.

01:21.688 --> 01:30.562
Минемчә, өч-дүрт ел элек беркем дә 2023 елда дөньяда ике сугыш
булачагын, шулай ук илләргә тагын да киңрәк тарала ала торган һәм

01:30.562 --> 01:36.385
ахыр чиктә дөнья сугышына китерү ихтималы
булган ике потенциаль киеренкелек чыганагы

01:36.385 --> 01:40.015
барлыкка киләчәген күз алдына да китерә алмас иде.

01:40.015 --> 01:42.990
Әйе, боларның берсе дә берничә ел
элек күз алдына да китереп булмас иде.

01:42.990 --> 01:46.030
Ләкин хәзер бу чынбарлык, һәм без моны кабул итәргә тиешбез.

01:46.030 --> 01:54.244
Ләкин хәзерге вакытта бу бөтен хәлнең иң куркыныч ягы шунда: ике
як та киеренкелекне киметү өчен бернинди тырышлык та күрсәтми.

01:54.244 --> 01:59.693
Хәзерге вакытта мин бары тик шуны күрә алам:
утны һәрьяктан күбрәк ягулык белән

01:59.693 --> 02:03.581
туендыралар, һәм куркынычлар чыннан да даими арта бара.

02:03.581 --> 02:10.738
Әлбәттә, элек пацифист булып, соңыннан чүлдәге сугыш
кузгатучыларга әйләнгән кешеләрнең роле дә кызыклы.

02:10.738 --> 02:11.828
Шуңа күрә без онытмаска тиеш:

02:11.828 --> 02:18.402
Монда, Германиядә, без Яшелләр партиясен дә үз эченә алган
хөкүмәт белән яшибез, ул лозунг астында кампания алып барды

02:18.402 --> 02:25.278
«Сугыш зоналарында кораллар булмасын!» – дип әйтүчеләр хәзер,
мәсәлән, бер ярым ел элек булганга караганда Израиль сугыш

02:25.278 --> 02:28.741
зонасына ун тапкыр күбрәк корал җибәрелеүен тәэмин иттеләр.

02:28.741 --> 02:36.880
Шулай итеп, кулисалар артында зур үзгәрешләр булды, һәм
минемчә, бу билгеләр алда давыллы һава торышын күрсәтә.

02:36.880 --> 02:41.431
Сугышлар беркайчан да очраклы рәвештә булмый!
Сугышлар һәрвакыт бик озак вакыт дәвамында әзерләнә.

02:41.431 --> 02:44.220
Бу Беренче бөтендөнья сугышына да,
Икенче бөтендөнья сугышына да кагыла.

02:44.220 --> 02:47.488
Бу шул вакыттан бирле барлык сугышларга да
кагыла. Алар озак вакыт дәвамында әзерләнәләр.

02:47.488 --> 02:51.235
Димәк, анда зур логистик тырышлык башкарыла.

02:51.235 --> 02:56.666
Шулай итеп, сугыш җәмәгатьчелеккә
күрсәтелгәнчә, кинәт кенә бер төн эчендә башланып китми.

02:56.666 --> 02:59.780
Артында һәрвакыт нәрсәләр бара.

02:59.780 --> 03:05.484
Мәсәлән, Украинадагы сугыш очрагында хәрби
көчләрнең хәрәкәте атналар алдан ук ачык күренде.

03:05.484 --> 03:07.999
Барысы да бик, бик сак итеп әзерләнде.

03:07.999 --> 03:10.357
Һәм бөтен бу эш, әлбәттә, зур бизнес та.

03:10.357 --> 03:14.586
Шуңа күрә бу эшкә кагылучылар,
әлбәттә, вакытында хәбәрдар ителергә тиеш.

03:14.586 --> 03:20.085
Шулай итеп, корал сәнәгате вакытында хәбәрдар ителергә тиеш:
хәзергегә караганда күпкә күбрәк корал

03:20.085 --> 03:25.332
тиздән кирәк булачак, чөнки мондый сугышта бик
күп коралларны бик тиз юк итәргә туры киләчәк.

03:25.332 --> 03:27.592
Һәм, әлбәттә, тулыландыру бик тиз үтәлергә тиеш.

03:27.592 --> 03:32.687
Сугышның тагын бер мөһим ягы — икътисадны тыныч
вакыттагы икътисадтан сугыш вакытындагы икътисадка күчерү.

03:32.687 --> 03:34.400
Моны да яңадан әзерләргә кирәк.

03:34.400 --> 03:41.635
Шулай итеп, фонда гади кеше
бөтенләй белмәгән төрле-төрле эшләр бара.

03:41.635 --> 03:47.985
Сугышларның кызыклы ягы шунда ки, бүгенге
һәм үткән сугышлар җиңү өчен бармыйлар.

03:47.985 --> 03:51.516
Сугышлар — корал сәнәгатен үстерү
өчен генә кулланыла торган чара.

03:51.516 --> 03:57.413
Һәм бүген корал сәнәгате тулысынча IT
сәнәгате һәм зур финанс корпорацияләре кулында.

03:57.413 --> 04:00.793
Һәм алар хәзерге вакытта кыенлыклар кичерә;
алар җитәрлек табыш китермиләр. Һәм хәзер

04:00.793 --> 04:02.997
алар бу табышны сугышлар аша гына китерәләр.

04:02.997 --> 04:06.626
Дәүләтләрне кабат-кабат сугышка барырга теләкләндерү ысулы.

04:06.626 --> 04:10.875
Хөкүмәтләр халыкка безнең башка
хөкүмәткә каршы булуыбызны әйтәләр.

04:10.875 --> 04:13.670
Шуннан соң дошман гади генә төзелә.

04:13.670 --> 04:18.517
Шулай итеп, Украина очрагында кинәт
барысы да бөек диктатор Путин турында булды.

04:18.517 --> 04:22.889
Украина Голиаф булган Россиягә каршы Давид кебек күренә.

04:22.889 --> 04:29.453
Һәм гадәти кешеләр табигый рәвештә һәрвакыт
Давытка яклап, шунда ук Голиафка каршы торалар.

04:29.453 --> 04:35.294
Америка хөкүмәте хәзер Кытай
хөкүмәтенең иң зур дошманы кебек үз-үзен тота.

04:35.294 --> 04:41.504
Чынлыкта, төп американ IT компанияләре
төп кытай IT компанияләре белән бергә эшли.

04:41.504 --> 04:46.499
Чынлыкта, һәрвакыт фонда икътисади
мәнфәгатьләр һәм союзлар алга сөртелә.

04:46.499 --> 04:53.388
Һәм гади халыкка, урамда йөрүче кешеләргә, бер дәүләтнең
икенче дәүләткә каршы сугышуы турында гына тәэсир калдырыла.

04:53.388 --> 04:59.283
Чөнки бу – кешеләрне идеологик яктан бу
сугышларда чынлап катнашырга, мәсәлән, үз

04:59.283 --> 05:03.855
ул-кызларын сугышка җибәрергә этәрүнең бердәнбер ысулы.

05:03.855 --> 05:08.077
Сәләтсез һәм шантажга дучар була
торган сәясәтчеләрнең уйнаган роле.

05:08.077 --> 05:10.825
Шулай итеп, миңа кызыклы булган ике күренеш бар.

05:10.825 --> 05:17.649
Беренчедән, бу кешеләрнең сәләтсезлеге аларны сәяси
юнәлешләрне үзләре билгеләүдән тулысынча мөмкинсез итә.

05:17.649 --> 05:20.456
Һәм икенчедән, бәлки шантажга да дучар булу мөмкинлеге.

05:20.456 --> 05:24.815
Шулай итеп, без хәзер кайбер вазыйфаларга
билгеләнүче кешеләрнең моңа кадәр бу вазыйфалар

05:24.815 --> 05:27.142
белән беркайчан да бәйләнеше булмавын беләбез.

05:27.142 --> 05:32.396
Мәсәлән, без беләбез, Урсула фон дер Ляйен
саклану министры иде, ләкин ул беркайчан да бу

05:32.396 --> 05:35.609
өлкәдә катнашмаган һәм вазифаның ни икәнен аңламаган.

05:35.609 --> 05:39.708
Без беләбез, ки башка күп министрлар
билгеләнәчәк, аеруча Яшелләр партиясендә.

05:39.708 --> 05:43.156
Мәсәлән, г-н Габек бервакыт филологияне өйрәнгән,

05:43.156 --> 05:49.706
Әмма хәзер ул Икътисади эшләр министры, һәм аны 40–50 ел буе
шушы тармакта эшләгән тулысынча икътисади белгеч дип саныйлар.

05:49.706 --> 05:53.046
Хәзер ул аларга күрсәтмәләр бирергә һәм
алар өчен кануннар кабул итәргә тиеш.

05:53.046 --> 05:54.866
Бу, әлбәттә, бөтенләй мәгънәсез.

05:54.866 --> 05:56.220
Һәм тагын бер фактор бар.

05:56.220 --> 05:59.443
Бу кешеләрнең кайберләре, әлбәттә, җиңел генә шантажлана.

05:59.443 --> 06:02.436
Шулай итеп, безгә канцлерыбызның тарихын карап чыгарга кирәк.

06:02.436 --> 06:09.122
Безнең финанс министры Cum-Ex скандалына тирәннән катнашкан
һәм чынлыкта Cum-Ex скандалы өчен җавапка тартылырга тиеш.

06:09.122 --> 06:15.869
һәм ул шулай ук Бенко банкротлыгына тирән кагылышлы: германия
салым түләүчеләре акчасыннан якынча 500 миллион евро

06:15.869 --> 06:22.700
Бенко әфәндегә Karstadt-Kaufhofны коткару өчен дип
бирелгән, әмма ул беркайчан да чын коткару операциясе булмаган.

06:22.700 --> 06:29.332
Без беләбез, бу бөтен акчага карамастан, Karstadt-Kaufhof узган
атнада дүрт ел эчендә өченче тапкыр банкротлыкка мөрәҗәгать итте.

06:29.332 --> 06:31.937
Шулай итеп, фон артында акчалар күчерелде.

06:31.937 --> 06:38.272
Салым акчалары, ягъни немец эшчеләре эшләп
тапкан акчалар, миллиардерлар кесәләренә эләккән.

06:38.272 --> 06:44.323
Һәм бу процессның иң мөһим катализаторлары —
немец сәясәтчеләре, шул исәптән г-н Шольц.

06:44.323 --> 06:47.069
Чынлап сәясәтне кем билгели?

06:47.069 --> 06:49.829
Шольц әфәнде үзе дә үз сәясәтләрен булдырмый.

06:49.829 --> 06:51.340
Аның дәүләт секретаре моны эшли.

06:51.340 --> 06:55.163
Һәм г-н Шольцның иң мөһим дәүләт секретаре — г-н Йорг Пукис.

06:55.163 --> 06:57.475
Һәм ул Голдман Сакс сафларыннан килә.

06:57.475 --> 07:01.300
Һәм Goldman Sachsның иң зур
акционеры — башка берәү түгел, ә BlackRock.

07:01.300 --> 07:07.860
Парламент дәүләт секретаре дәрәҗәсендә нәрсәләр булуы
кызык, чөнки нәкъ менә шушы кешеләр сәясәтне билгели.

07:07.860 --> 07:16.984
Мәсәлән, г-н Хабекның иң мөһим парламент дәүләт секретаре –
Эльга Бартш исемле хатын-кыз, ул Лондон шәһәрендә JP Morganда

07:16.984 --> 07:21.684
20 ел эшләгән һәм г-н Хабекка кушылганчы BlackRockта эшләгән.

07:21.684 --> 07:27.914
Минем өчен Хәбек әфәнденең башкарган барлык
эшләре – бары тик BlackRock өчен җирлек әзерләү генә.

07:27.914 --> 07:31.780
Шантажга бирелә торган сәясәтчеләр буенча дөньякүләм хәл.

07:31.780 --> 07:41.862
Володимир Зеленскийның тормыш юлы да шактый кызыклы. Ул бер кинәт
кенә актер буларак пәйда булды һәм кинәт кенә президент

07:41.862 --> 07:51.886
итеп куелды. Аның төп яклаучысы миллиардер Конопляский иде,
ул шул вакытта коррупция сәбәпле АКШка керүдән тыелган иде.

07:51.886 --> 08:00.077
Шулай итеп, минемчә, нәкъ менә бу бәйләнеш кенә Зеленскийны
шантажга шулкадәр сизгер итә ки, сез аңа теләсә нинди

08:00.077 --> 08:04.234
күрсәтмәләр бирә аласыз, һәм ул аларга каршы тора алмый.

08:04.234 --> 08:08.194
Һәм кызыклысы шунда ки, шундый ук
хәл Беньямин Нетаньяхуга да кагыла.

08:08.194 --> 08:15.792
Бенямин Нетаньяһу күп еллар буе Израильдәге гаделлек системасы
белән зур проблемаларга очрады, чөнки аңа якыннарга өстенлек

08:15.792 --> 08:19.709
бирү, коррупция һәм башка шундый ришвәтчелек гаепләре тагылды.

08:19.709 --> 08:22.263
Һәм аның каршы берничә эш бар.

08:22.263 --> 08:25.284
Һәм бу, әлбәттә, аны шантажга дучар итә.

08:25.284 --> 08:31.163
Минемчә, бу шулкадәр дә авыр түгел, әгәр артта бер көч
аңа: «Тыңла, әгәр син моны эшләсәң, без сине беркадәр

08:31.163 --> 08:34.236
вакытка закон буенча тыныч калдырачакбыз», – дип әйтсә.

08:34.236 --> 08:38.836
Әгәр сез безнең сораганны
үтәмәсәгез, киләчәктә сезгә авыр булачак.

08:38.836 --> 08:41.880
Шулай итеп, бу барлык кешеләр дә нинди
дә булса рәвештә шантажга дучар була ала.

08:41.880 --> 08:45.868
Америкада Джо Байден Украинадагы роле аркасында шантажга дучар.

08:45.868 --> 08:49.468
Ул берничә ел элек Украинада бик мөһим кеше иде.

08:49.468 --> 08:54.192
Һәм аның улы, әлбәттә, Украинадагы
коррупция скандалына тирәннән катнашкан.

08:54.192 --> 08:56.109
Һәм шуңа күрә Байден әфәнде дә шантажга дучар була ала.

08:56.109 --> 09:02.298
Зур проблема шунда ки, күпчелек кешеләр АКШ
турында уйлаганда Ак Йортны күз алдына китерәләр һәм АКШ

09:02.298 --> 09:05.418
Президентын дөньядагы иң көчле кеше дип саныйлар.

09:05.418 --> 09:06.858
Бу бөтенләй мәгънәсез.

09:06.858 --> 09:12.539
Әгәр без бары тик аңа карасак, хәзерге вакытта
дөньядагы иң көчле кеше — акылы какшаган карт,

09:12.539 --> 09:15.679
ул, күрәсең, тирә-юньдә нәрсә барганын инде белми.

09:15.679 --> 09:21.576
Һәм бу шулай ук ачык күрсәтә: бу кеше инде үзе
хәл итми, ә башка көчләр тарафыннан идарә ителә.

09:21.576 --> 09:26.380
Һәм аны контрольдә тотучы көчләр
Ак Йортта да, Вашингтонда да түгел.

09:26.380 --> 09:31.660
Дөресрәге, аны контрольдә тотучы көчләр бер яктан
Уолл-Стритта, икенче яктан Силикон үзәнендә урнашкан.

09:31.660 --> 09:37.891
Шулай итеп, кайда гына карасак та, без һәрвакыт
сәхнә артына җитди басым ясап, аннары аларны теләсә

09:37.891 --> 09:41.709
кайсы юнәлешкә юнәлтеп була торган кешеләрне табабыз.

09:41.709 --> 09:46.466
Эрнст Вольф фонда көчле, координациялаучы көч күрә.

09:46.466 --> 09:51.533
2019–2023 еллар сәламәтлек кризисы төп
массакүләм мәгълүмат чаралары тарафыннан күпчелек

09:51.533 --> 09:54.943
игътибардан читтә калган бер күренешне ачыклады:

09:54.943 --> 10:01.596
Милли дәүләтләр тарихында дөнья буйлап
якынча 200 хөкүмәт берьюлы бердәм гамәл кылмаган.

10:01.596 --> 10:07.951
Алар карантин һәм мәҗбүри битлек киюне керттеләр,
аннары кешеләрне «вакцинацияләнергә» этәрделәр.

10:07.951 --> 10:10.945
Бик аз гына хөкүмәтләр каршы тордылар.

10:10.945 --> 10:16.016
Минем өчен бу артта көчле,
координацияләүче көчнең булуын күрсәтә.

10:16.016 --> 10:23.354
Минемчә, бу — мин өч ел буе сөйләп
килгән көч: санлы-финанс комплексы.

10:23.354 --> 10:27.127
Күпполюслы дөнья яки, ниһаять, «бердәм дөнья хакимлеге»ме?

10:27.127 --> 10:37.080
Шуңа күрә безгә шушы яңа әкиятне сөйлиләр: без күпполюслы
дөньяга барабыз, анда БРИКС илләре аеруча әһәмиятле булачак.

10:37.080 --> 10:40.167
Бу хәзерге вакытта таралып торган иң зур мәгънәсезлек.

10:40.167 --> 10:46.446
Шулай ук киң таралып хәбәр ителә ки,
доллар үлә, долларның өстенлеге кими.

10:46.446 --> 10:49.457
Акча доллар соңгы ике елда булганча көчле булганы юк.

10:49.457 --> 10:55.757
Һәм БРИКС илләре — санлы-финанс комплексының
кешеләрне чынбарлыкта АКШның көченнән

10:55.757 --> 10:59.701
игътибарын читкә юнәлтү өчен булдырган булдырмасы.

10:59.701 --> 11:04.972
Чөнки БРИКС илләре Көнбатыш белән
нәкъ шул ук көн тәртибен алып баралар.

11:04.972 --> 11:06.702
Шулай итеп, БРИКСның иң зур иле Кытай.

11:06.702 --> 11:09.802
Кытайда санлы үзәк банк акчасы алга сөрелә.

11:09.802 --> 11:12.686
Ясалма интеллект көннән-көн көчлерәк була бара.

11:12.686 --> 11:16.205
Дроннар күзәтү өчен кулланыла, йөз тану кулланыла һ.б.

11:16.205 --> 11:19.818
Хәзер инде абсолют санлы диктатура урнаштырылды.

11:19.818 --> 11:21.153
Шул ук нәрсә Россиягә дә кагыла.

11:21.153 --> 11:23.099
Россиядә ясалма интеллект үсә.

11:23.099 --> 11:26.457
Цифрлы рубль ике айдан соң Россиядә кертеләчәк.

11:26.457 --> 11:28.297
Бу нәкъ шул ук көн тәртибе.

11:28.297 --> 11:34.826
Шулай итеп, бу сәясәтчеләр барысы да бу уенда катнашып уйнаучы
кечкенә марионеткалар гына, ә бу уен кешеләрне сәхнә

11:34.826 --> 11:41.741
артындагы чын хакимияттән – ягъни санлы-финанс
комплексыннан – игътибарларын читкә юнәлтү өчен уйланылган.

11:41.741 --> 11:44.336
Сугышлар беркайчан да очраклы рәвештә булмый.

11:44.336 --> 11:50.463
Э. Вольф сүзләренә караганда, алар илләрне куркынычтан һәм
басымнан азат итү максатын беркайчан да тормышка ашырмаганнар.

11:50.463 --> 11:56.290
Хәзерге «сугыш барабаннары» тагын бер кат
кешеләрнең игътибарын читкә юнәлтү максатын үти кебек.

11:56.290 --> 12:01.673
Корона пандемиясе белән явыз йөзен генә
күрсәткән, арткы планда барлык эшләрне

12:01.673 --> 12:05.286
координацияләүче бу көчтән игътибарны читкә юнәлтү.

12:05.286 --> 12:07.826
Хәзер аларны тулысынча ачу мөмкинлеге бар.

12:07.826 --> 12:11.393
Шуңа күрә, зинһар, бу мөһим бәйләнешләр
турында хәбәрдарлыкны арттырырга ярдәм итегез.