Jendea errazten manipulatu eta kontrolatu daiteke beldurra modu kolektiboan txertatzen zaienean.
Gaur egun, mundu-gerra baten edo klima-katastrofe baten mehatxua irudikatuz, biztanle osoak hipnosi masiboaren
egoeran, baita shockak eragindako paralisi egoeran ere, jartzen dira, eta horrela botere gabe uzten dira.
Beldurrez traumatizatutako populazio bat, antolatutako koronabirus pandemiaren bitartean jada gertatu den bezala, eskubideak
kentzea barne, lege kriminalenak onartzera behartu daiteke.
Munduaren amaieraren beldurrez paralizatuta, biztanleria orduan edo orduko hauts-maskaren etengabeko erabilera bezalako xede
gabeko jarraibideak edo gaur egun pisu bat eskuratzea ezinezko egiten duten xede gabeko berokuntza-legeak irensten ditu.
Hurrengo dokumental hau, "Mass Psychosis", gizateriaren aurkako gerra psikologiko sofistikatuen estrategiak
koronabirusaren pandemiaren adibidea erabiliz azaltzen dituena, inoiz baino egokiagoa da gaur egun!
"Psikosi" termino orokorrak errealitatearekiko harremana galtzen duten gaixotasun mental larriak adierazten ditu.
Sintoma hauek pertsona-talde oso batean agertzen direnean, "psikosi masiboa" deitzen zaio.
Mendeetan zehar, boteretsu pertsonaiek antsietate nahasmendu hau sortu eta ustiatu dute sistema totalitario bat
ezarri nahi dutenean, delirio baten eraginez bakarrik baitira pertsonak beren eskubideak uzteko prest.
Gaur egun, honetarako behar den beldurra nagusiki hedabideek sortzen dute.
Baina nola molda ditzakete etorkizuneko tirano hauek gizakiaren espiritua bere interesen aurka jarduteko moduan?
Erantzuna psikologiak ematen du, zeinak "garun-garbiketa", "adimen-kontrola" eta, azken forma gisa, "mentizidioa"
– adimenaren hiltzea – bezalako terminoak asmatu dituen.
Ivan Pavlov-en metodoak: Indoktrinazio arrakastatsurako gakoa Ivan Petrovitx Pavlov errusiako mediku eta fisiologo bat izan
zen, eta txakurrekin egindako prestakuntza esperimentu arrakastatsuen bidez erakutsi zuen txakurren eta gizakien
pentsamendu eta portaera-ereduak berrprogramatu daitezkeela.
Bere txakurren esperimentuetarako, behar zuen guztia kanpai bat, txakur-janaria, txakur bat eta denbora ziren.
Gosez zegoen txakurraren ahoa beti urarekin betetzen zen janaria ikusten zuenean.
Pavlovek orduan kanpai bat jotzen zuen txakurra elikatzen zuen bakoitzean. Errepikapen askoren ondoren, txakurra
hain baldintzatuta geratu zen ezen kanpaiaren hots hutsak ahoan urak jartzen zizkion, janaririk gabe ere.
Pavlov konbentzituta zegoen gizakiaren burmuina antzeko moduan moldatu zitekeela.
Gizakiak animalitzat hartzen zituen, nahiz eta zertxobait garatuagoak izan, baina, oinarrizko aldetik, estimuluengatik
baldintzatu zitezkeen animaliak zirela – eta gizateriaren ikuspegi hori garaiko Sobiet
Batasuneko agintariek ere partekatzen zuten.
Hori dela eta, Sobietarrek boterea hartu ondoren, Pavlovek bultzada handia jaso zuen eta gizakietan
egindako esperimentuak jarraitzeko baimena eman zioten.
1919an, Vladimir Leninek Pavlovekin izandako elkarrizketa batean esan zuen, eta hona hemen: "Errusiako masek pentsatzeko
eta erreakzionatzeko komunista eredua jarraitzea nahi dut."
Pertsonak zuzendu daitezke eta nahi dugun modukoak bihurtu.
Komunismo-sistemaren azken helburua gizakiaren izaera eraldatzea zen.
Eta Pavlovek egindako ikerketak helburu hori lortzeko oinarri teorikoa eskaini zuen.
Pavlov-en metodoak Marxismoaren ideologia-muinarako neurrira eginda zeuden – gizakien berrhezkuntza eta berr-baldintzapena.
Normalean, burmuin garbi batek halako eraginei aurre egiteko babes-isats gisa jarduten du, baina nahita eragindako nekea,
ahultasun fisikoa eta estres psikologikoa baliatuta, esperimentuek "espiritua apurtu" eta pentsamendu logikoa itzali zuten.
Pertsonak adimentsuak indoktrina daitezke – edo, bestela esanda, trebatu – burmuin sinpleak bezain erraz.
Garun-garbiketa, tortura mentala eta faltsu aitortzak
Garun-garbiketa eta horrek eragindako faltsu aitortzak ez dira Erdi Aroko testuinguruan, sorgin ehizan bezala,
irudikatu behar; han torturatutako biktimak fisikoki jasaten zuen mina gelditzeko edozein gauza aitortzen baitzuen.
Aitzitik, doktrinamendu sistematiko eta koertzio sofistikatu baten erritual bat da, norbait bihurtzeko eta bere burua
erruduntzat jotzera behartzeko, pertsonaren jarrera oinarrizkoak eta errealitatearen pertzepzioak suntsitu
eta haien ordez berri batzuk ezartzea helburu duena.
Herbehereetako mediku eta psikologo Joost Meerlook "menticide" terminoa asmatu zuen, adimena hiltzea esan nahi du.
Hala ere esan liteke: pentsamendu argiaren hilketa.
Hala ere, arrazoiaren aurkako antzinako krimen hau XX. mendearen bitartean bakarrik modu
eraginkorrean sistematizatu eta are gehiago dotoretu zen.
Horrelako terrorismo psikologikoaren biktimak, azken finean, gezurrezko aitortzak egin zituzten, haiek berak
sinetsi zituztenak, inoiz egin ez zituzten delituak onartuz.
Hurrengo bideoak azaltzen du zein neurritan erabili edo probatu zuten terror psikologiko hau kartzela-kanpamentuetan.
Terror psikologiko hau espetxe-kanpamentuetan erabili edo probatu zuten:
Lehen fasea:
Lehenik eta behin, biktimak ahuldu egin ziren, gehienbat ez indarkeria fisiko gogorragatik,
baizik eta gose, hotz, isolamendu eta beldurragatik.
Arnasa murrizten zuten maskak ere erabili ziren, adibidez Guantanamoko espetxe-kanpamenduan.
Galdera etengabeek eta lo-ezaugarri faltak neke muturreko eta itxaropen gabetasun osoa eragin
zuten, garun-garbitzaileek lortu nahi zuten punturaino.
Biktimaren kolapsoa normalean bat-batekoa izaten zen.
Meerlook idatzi zuen fase honi buruz, eta hona hemen: "Dirudienez, bat-batean menpekotasun eta baieztapen bihurtzen da."
Hemendik aurrera, psikoanalisiaren terminoetan, superego parasitiko bat bizi da pertsonaren
kontzientzian, bere maisu berriaren ahotsa hitz eginez.
Kapitulatze bat-batekoa kontzientziarik gabeko eta emozio hutsezko prozesu bat da, eta, gainera, "Estokolmoko
sindromea" deiturikoa eragin dezake, non krimen baten biktimak egilearekiko nolabaiteko enpatia sentitzen duen.
hamabi hiru lau hiru bi bat hamabi hiru lau hiru bi bat hamabi hiru lau hiru bi bat hamabi hiru lau hiru bi bat
hamabi hiru lau hiru bi bat hamabi hiru lau hiru bi bat hamabi hiru lau hiru bi bat hamabi hiru lau
Bigarren fasea:
Hausturaren ondoren, faltsu aitortza behin eta berriro irakurri zuten eta, horrela, biktimaren garunean txertatu zuten.
Narratiba ahalik eta sinesgarriagoa izan zedin, argumentu eta justifikazio osagarriak ere
aurkeztu ziren, nahiz eta dena gezurra izan.
Fase 3:
Orain akusatuak bere faltsu aitortza egin eta beste batzuk ere erruduntzat eman zitzakeen.
Adibide bat (beste askoren artean) Frank H. Schwable izan zen, Estatu Batuetako Itsas Infanteriako kide
goi-mailakoa, Koreako Gerran Txinako Komunisten esku erori zena.
Askatasunik gabe egon zen hilabete askoren ondoren, xehetasun handiz aitortu zuen AEBek
Koreako gerra-krimen biologikoak egiten ari zirela.
Estatu Batuetan, epaitegi militar baten aurrean bere burua defendatu zuen, eta hauxe esan zuen, eta aipatuko dut:
"Hitzak nireak ziren, baina pentsamenduak haienak ziren."
Bere lekukotza ukatu eta garun-garbiketako metodoak agerian utzi zituen, berari aplikatu zizkiotenak.
Hala ere, ez zuten guztiek Schwablek zuen bezalako erresilientzia mentala.
Txinatarrek preso hartu zituzten AEBetako soldaduen ia heren bat komunista sutsuak bihurtu ziren.
Gizarte osoa garun-garbitzeko
Banako baten baitan pentsamendu atzerritarrak modu sistematikoan txertatu daitekeen bezala,
talde handi baten baitan ere hori egitea posible da.
Gizarte bat osatzen baitute manipulatu daitezkeen pertsonak, haiei zalantza, ziurgabetasun eta beldurra txertatuz.
1969ko Die Zeit egunkarian argitaratutako artikulu batean, txekiar psikologo Ivo Planava-k (1934an jaioa) pertsona
eta taldeak modu sistematikoan despersonalizatzeko erabiltzen ziren hainbat metodo honela deskribatu zituen:
Planavaren arabera, erregimen totalitarioetan biztanleria orokorra gertakarien aurrean apatiara (indiferentziara) erortzen da.
Apatiko pertsona hauek ezin dute gehiago kontzienteki erabakiak hartu eta eguneroko ogia
irabazteaz haratago doazen helburuak jarraitu.
Apati honek, deskribatu bezala, bat-bateko krisi mental baten bidez edo norberaren
abandonamenduaren prozesu motz baten bidez gerta daiteke.
Pentsamendua pixkanaka higatzeko epe luzeko metodo hau are eraginkorragoa eta iraunkorragoa dela diote, batez ere
antzera manipulatutako pertsonak inguru berean bizi direnean.
Aldaera honetan berdin garrantzitsuak dira errugabetasun konplexua – hau da, norberaren
aurkako akusazioa – eta itxaropenarekin jolastea.
Berriro eta berriro, jendeari zerbaitetarako itxaropena ematen zaie – eta gero hori ez da gauzatzen
– apatiko mantentzeko eta matxinatu ez daitezen.
Hemen egungo "koronabirus" politikarekin alderaketa benetan harrigarria da.
Hemen ere, gobernuak modu sistematikoan salbamendu-promesekin lan egiten du, jende-masek soilik hau edo hura egingo balute.
Banakako "ber-hezkuntzak" kanpoko munduarekiko harremana eragozten duen bitartean,
komunikazioa pertsona-talde handiagoetan kontrolatzen da.
– gaur egun hau komunikabide sinkronizatuetan bizitzen ari gara.
Propaganda etengabeak bi efektu kontrajarri sortzen ditu:
Talde batek apatia garatzen du, indiferente bihurtuz, beste talde txikiagoak, aldiz, erantzun errebeldia eta
propagandaren atzean dagoen egia aurkitzeko gogoa garatzen du.
Lehen bakean elkarrekin bizi zen gizarte bat sakonki zatitzeko baldintza ezin hobeak, eta hori berriro gertatzen ari da orain!
Bidermanen "Konpultsioaren Diagrama" eta "Corona" neurriak
Albert D. Biderman, AEBetako Aire Indarretako gizarte zientzialari batek, bere "koercioaren diagrama" deitu zuen
horretan, txinatar eta korear tortura-metodoak deskribatu zituen, AEBetako gerra-presoak
sistematikoki berrerhezi egiteko erabiltzen zirenak.
Bidermanen arabera, honako hauek dira horretarako hiru elementu nagusiak: mendekotasuna, ahultasuna eta beldurra.
Elkar estu lotutako zortzi tortura leuneko teknika desberdinek pentsamendu independenteak dituzten
pertsonak totalitarismo erregimen batek behar dituen obedientziazko subjektu bihurtzen dituzte.
Begirada hurbilago bat bota dezagun zortzi printzipio hauei eta alderatu ditzagun egungo koronabirus-neurriak!
Albert Bidermanen arabera indarrezko garun-garbiketako metodoak 1. metodoa: isolamendua /
behartutako monotoniakotasuna / sentsazioen ukapena
Isolamendu osoan edo talde-isolamenduan, presoek gizarte-laguntza guztia galdu zuten eta ezin izan zuten beren burua defendatu.
Etengabe norberak bere burua okupatuta egon behar zuen, ariketa nahikorik egin gabe, eta egunero errutina aspergarri bera zuen.
Koronabirusaren konfinamenduek eta distantzia-arauak eragin bera dute.
Kultura-, kirol- eta familia-ohiturak bertan behera geratu dira, eta isolamendua zenbat eta luzeagoa izan,
orduan eta ondorio dramatikoagoak izango dituzte eraginduen osasun fisiko eta mentalean.
Osasun mentaleko arazoak nabarmen handitu dira konfinamenduetan, batez ere haurren artean.
Metodoa 2: Pertzepzioaren monopolioa
Arreta bakarrik larrialdi berehalakoan zentratu daiteke.
Hori oztopatuko luketen beste estimulu guztiak blokeatuta daude.
Presoak iluntasunera edo argi distiratsuera kondenatu zituzten, baina berdin eraginkorrak izan ziren etengabeko hitzaldiak eta
buruan txertatzeko maiz errepikatzen ziren gezurrak eta dogmak.
Honek ez al gaitu gogorarazten hedabideetan koronabirusaren "kasuen" amaigabeko zenbakien etengabeko bonbardaketa?
Eta, noski, gero eta ahalegin handiagoak egiten ari dira desadostasun-ahots guztiak zentsuratzeko eta
publikoaren esku ez jartzeko, adituak zenbat eta gehiago estimatu eta errespetatu izan, orduan eta gehiago.
Metodoa 3: Induzitutako nekea, ahultzea Jakina, noizbait pertsonak nekatuta geratzen dira.
Torturatzaileek txandaka jardun zuten, baina presoak ezin izan zuen.
Gosea, eragindako gaixotasunak, lo-eza eta galdeketa luzeak agortasuna nahita eragiteko
erabiltzen ziren metodoetako batzuk besterik ez ziren.
Koronabirusarekiko antzekotasunak:
Urte eta erdi etengabeko propagandaren ondoren, askok jada amore eman dute eta gobernuaren
narrazioa beren burmuinetan sartzen utzi dute.
Sinpleki nekatuta daude horretaz... eta nolabait, hori ere ulertu dezakezu!
Jada Ivo Planavak deskribatutako apatiko egoerara iritsi zara.
Metodo 4: Mehatxuak
Torturatzaileek heriotza-mehatxuak, amaigabeko isolamendua eta espetxeratzea, baita biktimen familien aurkako mehatxuak
ere, beldurra eta desesperazioa eragiteko erabili zituzten.
Koronabirusarekin kutsatzeko artifizialki sortutako panikak bakarrik eraman gaitu politikariek hartutako neurriak onartzera.
Haurriei esan zitzaien aiton-amonen arriskua handituko zutela haiek bisitatuz eta baita besarkatuz ere.
Egiazki, 2020ko udaberrian jada argi zegoen koronabirusaren heriotza-tasa ohiko gripe denboraldikoaren parekoa zela.
Hala ere, gerra giroko hedabideen estaldura etenik gabe jarraitu zuen.
Alemaniako Barne Ministerioaren barne-estrategia-txosten batek agerian uzten du beldur
horiek nahita sortu eta manipulatu zituztela.
Metodo 5: Noizbehinkako malgutasuna
Orain egileak noizean behin atsegin bihurtzen dira. Ustekabeko adeitasunek eta sariak lotura emozionala
sortzen dute eta presoak arauak betetzea ziurtatzen dute.
Bere egoeraren hobekuntza baten itxaropenak pizten dituzte – normalean ez diren bete ohi diren itxaropen
horiek, baina berak nahastu eta desanimatu egiten dituzte.
Hori ere ezaguna dirudi, ezta?
Konfinamendua bai – konfinamendua ez, arau hau – arau hura, eta lasaitasuna ikusgai.
Aste batzuk gehiago besterik ez, eta bukatuta egongo gara...
Berriro eta berriro, itxaropenak pizten dira laster normaltasunera itzuli gaitezkeela.
Hori psikologiko estrategiaren zati bat da!
Metodo 6: "Guztia-ahalmenaren" eta "guztia-jakintasunaren" erakustaldia Presoari sinestarazten zaio
edozein erresistentzia alferrikakoa dela, bera inferiora dela eta beti horrela jarraituko duela.
Koronabirusarekin paraleloan: manifestarien aurka erabiltzen den poliziaren indarkeriak
estatuaren boterearen nagusitasun fisikoa erakusten du.
Nazio Batuen Torturaren gaineko Txostengile Berezi ofiziala den Nils Melzerrek ere ohartarazi zuen, eta hona hemen bere hitzak:
"Poliziaren bortitzailea mundu osoan areagotzen ari da eta publikoaren konfiantza, bake
soziala, kohesioa eta demokrazia suntsitzen ari da."
Gobernuek beren herritarrak etsaitzat hartzeari utzi behar diote!
7. metodoa: Degradazioa . Norbaiten erabat menpe egoteak erresistentziak ezer lortuko duen itxaropen oro suntsitzen du.
Honek presoari haur edo animalia baten mailara jaisten dio.
Torturatzaileek hori lortzen dute zigorrik umiliagarrien bidez, ingurune zikina, irain eta
txantxak, edo presoari pribatutasunik ukatuaz.
Maskarak bakarrik umiliazio hutsa dira, eta gainera probak daude, askok oso desatseginak iruditzen zaizkietenak.
Txinak, gainera, herrialdera sartzen ari ziren japoniar herritarrei analeko hisopoak hartu zituen.
Txertorik hartu ez duten pertsonen iraintzea edo barre egitea ohikoa da.
Eta zein eraginkorra da bratwurst edo hanburgesa batekin jendea txertatzera erakartzeko saiakera?
Ez al zaizu Pavlov-en txakurrak gogorarazten, elikatzeko ordua adierazteko kanpaiak jotzean ahoan saliba jariatzen zitzaienak?
Metodo 8: Trivialak diren aldarrikapenak betearaztea
Presoek aspergarri eta baliogabeak ziren protokolo-arauak bete behar izan zituzten.
Honek ohitu zituen beren agintarien aginduak betetzera, zenbat eta zentzugabeagoak izan.
Pandemia deiturikoaren hasieratik, alferrikako neurriak izan dira eguneko ohitura.
Adibidez, aireportuan erregistratzean gutxieneko distantziak mantendu behar dira, baina minutu gutxira bidaiari
berberak hegazkinean elkarren ondoan eserita egoten dira.
Ziur nago burutik beste adibide asko etor daitezkeela, ikusle maiteok!
Horren atzean dauden estrategien asmoa sinplea da: ez pentsatu behar dugu, ez ezer zalantzan jarri
behar dugu, baizik eta obedientzia ikasi behar dugu.
Diktadura baten ezaugarri tipikoa!
Orain arteko ondorioa: Dirudienez, koronabirusaren kasuan "presio-diagrama" honetako zortzi puntu guztiak betetzen dira.
Nola ezarri daiteke estatu totalitarioaren boterea?
Galdera hau da: nola lortzen duzu askatasunari eta demokraziari ohituta zegoen herri
bati bere oinarrizko eskubideak berriro uzteko?
Nola bihur daitezke pertsona askeak sistema totalitario baten menpeko subjektu bihurtu?
Zoritxarrez, hau historian zehar askotan egin da, eta orain ahalegin hau berriro martxan dago – mundu mailan.
Goian deskribatutako asmoz eragindako masa-psikosiak da gakoa.
Erlijio-ikertzaile Arthur Versluisen arabera, totalitarismoa da "estatu zentralizatutako botere osoaren eta banako
giza eskubideen suntsipenaren arteko fenomeno moderno bat".
Gizartea bi taldetan banatuta dago: agintariak, ia jainko moduko estatus batera goratuak, eta masaak, hain
deitutako "elite" horren menpeko subjektu bihurtzen direnak.
Biek gizakiaren izaeraren aurka doaz, agintariak ere akatsak dituzten izaki baitira, eta biztanleria menpeko
bihurtzea eskizofreniko baten erreakzioekin antzeko engainu batzuen bidez bakarrik lor daiteke.
Lehenengo urratsa beti beldurra zabaltzea da, eta hori bereziki eraginkorra da terror psikologikoko uhinetan.
Meerlook idazten du, eta hona hemen bere hitzak: "Terroraren olatu bakoitzak etenaldi baten ondoren aurrekoarena
baino indartsuago garatzen du bere eragina, jendea aurreko esperientziak oraindik nahasita baitagoelako."
Morala etengabe jaitsiz doa eta propaganda-kanpaina berri bakoitzaren eragin psikologikoa gero eta indartsuagoa
da; jada bigunduta dagoen publikoarengana iristen ari da.
Era berean, propagandak masaen burmuinak nahasteari laguntzen dio.
"Mehatxuaren" iturriari eta "krisiaren" izaerari buruzko desinformazioa modu sistematikoan zabaltzen da.
Interneten aroan, informazioa algoritmoen bidez zuzendu edo, are gehiago, guztiz blokeatu edo zentsuratu daiteke.
Erabiltzaileak Interneten aurretik ikusi duenaren arabera, antzeko informazioa berriro aurkezten zaio.
Horrela, helburu-talde desberdinek errealitatearen pertzepzio erabat desberdinak garatu ditzakete.
Teknologia mendekotasun-faktore gisa, isolamendua katalizatzaile gisa Propaganda modernoak teknologia erakargarri baten itxura
duenez – smartphoneak, internet, telebista, etab. –, zabalki eta gogotsu kontsumitzen
da, eta jende askok horretan mendekotasuna du.
Eta eraginkorrena da jendea bere gizarte-harremanetan mugatuta dagoenean.
Ez dira guztiak propagandaren eraginez itsutu; horregatik erabiltzen da "gizarte-distantzia" etengabeko
gezurrezko informazio-bonbardaketaren eraginik jaso ez dutenek duten zuzentzeko ahalmena neutralizatzeko.
Joost Meerloo-k idazten du, eta hona hemen bere hitzak: "Animali basatiak domatzeko isolamendua eta
estimuluak pazientziaz errepikatzea beharrezkoa da."
Totalitaristek arau hau jarraitu zuten.
Badakite beren biktima politikoak isolatuta mantentzen badituzte, azkarren baldintzatu ahal dituztela.
Populazio bat nahikoa denbora psikologikoko terror-uhinek astinduta egon denean, etsipenez beteta eta ahul
bihurtzen da. Jendeak mundu ordenatu bat desiratzen du.
Une honetan, totalitariek halako mundu bat eskaintzen dute – baina askatasunaren prezioan,
norberaren bizitzaren gaineko kontrolaren prezioan.
Behin aske eta independente ziren pertsonak meneko eta obedientziadun subjektu bihurtu dira!
Geziak eta nahasmendua tresna erabilgarri gisa Totalitarismo erregimenetako biktimak nahita irakasten dituzte gezurrak esaten.
Etengabe gezurrezko mezuak entzuteak, mezu horiek behin eta berriro norabidea aldatzen dutenean, pentsamendu
logikoa hainbeste nahasten du ezen pertsona batzuek gezurren aurka defendatzeari uzten diotela.
Jendea pasiboa bihurtzen da eta narrazioa osorik barneratzen du.
Pentsamendu askea atzean geratzen da eta ideologia-sartzeak haren lekua hartzen du.
Hizkuntza propaganda horren osagai garrantzitsua da.
Hitzek beren jatorrizko esanahia galtzen dute, eta hori ere adimenari egindako eraso zuzena da.
Gizakiak ohiturez bizitzen diren izakiak dira.
Poliki-poliki, pixkanaka, baina ziur asko, herritarrak akatsak dituen sistema bati ohitzen ari dira.
Erraza da totalitarismoaren egiturak urruneko herrialdeetan edo historiaren atzera begirada batean identifikatzea.
Ipar Koreari begiratzean, adibidez, Mendebaldean denek ziurrenik esango dute: Zein sekta zoroa! Hala ere,
zoritxarrez, hasierak ez dira hain erraz ikusten bertan harrapatuta zaudenean, guk orain gauden bezala!
Guk ere agintariei obedientzia eta errespetuari ohitzen ari gara!
Ez al dizu gure herrialdeko garai ilunak gogorarazten?
"Arrazioz" hasita, gero zoroaldian murgilduz Ideologia gehienek beren jarraitzaileak arrazoizko – edo,
gutxienez, arrazoizko diruditen – ideiekin erakartzen dituzte.
Adibidez, hartu koronabirusa: gaixotasun kutsakor batek mundu globalizatu batean zabaltzen dela
pentsatzea jendearen nagusi diren ikuspegiekin bat dator.
Hori dela eta, hasieran gehienek osasuna babesteko neurriak babestu zituzten.
Buru-garbiketaren prozesuaren une jakin batean, hala ere, logikak ez du jada paperik.
Absurdoa bada ere, alderantzizkoa da egiazki egia.
Kontradikzioek ideologia baten boterea are gehiago indartzen dute, erlijio fundamentalisten adibideak
erakusten duen bezala. "Sunk costs" deituriko fenomenoak ere paper garrantzitsua jokatzen du.
Galdu diren kostuak – beste modu batean esanda, galduak edo atzeraezinak diren kostuak – esan nahi dute proiektu batean
dagoeneko hainbeste denbora eta energia, eta agian dirua ere, inbertitu dituzula, eta proiektu hori
akats bat dela onartzea zaila edo ezinezkoa dela.
Hitz apurtuak sistematikoak dira Harritu behar ote gara oraindik politikariek hauteskundeen ondoren, 'Atzo zer esan
nuen axola al zait?' pentsatzen duten moduan jokatzen dutenean?
Hitz-apurtuak sistematikoak dira, bai politikaren alorrean oro har, bai koronabirusari dagokionez.
Neurriei amaierarik ez, txertaketaren bidez immunitaterik ez, maskaren erabilerari eta txertatutako
pertsonentzako antzeko betebeharrei amaierarik ez.
Hala ere, biztanleriaren gehiengoak bere gobernuei eta baita hedabideei ere konfiantza izaten jarraitzen du.
Hau da aipatutako "Stockholm sindromearen" adibide bat eta biztanleriaren ideologia batera
mundu mailan irristatze orokorra adierazten du.
Koronabirus-neurriak amaitzeko beldurra Propagandak jada izan duen arrakasta ikus dezakegu, jende batzuek koronabirus-neurriak
gabeko mundura itzuli nahi ez dutela ikusita.
Ideologia hori hain barneratu dute ezen 'kobazulo sindromea' garatu duten – hau da, normalitatearen beldurra.
Halakoek, ondoren, presioa egiten diete bestela pentsatzen dutenengan, gezurrei engainatu ez direnengan
eta bizitza normalera itzultzeko irrikan daudenengan.
Hau da erregimen totalitario batek behar duena: ez bakarrik "goitik" – hau da, gobernutik eta hedabideetatik – presioa,
baizik eta "albotik" – hau da, herritar kideetatik – presioa ere.
Une honetan, gure lankideari pasatu nahi genieke.
Maiteak ikusleok, ExpressZeitung egunkariak egindako azterketa hau ikusita, ezin da susmatu gabe geratu kontraesankor eta
askotan erabat absurdoak diren arau eta debeku guztien atzean oso ondo pentsatutako eta perfidoa den estrategia bat dagoela.
Dirudienez, hemen gizateriaren aurka gerra psikologiko sofistikatua bat egiten ari da.
Argi honetan ikusita, neurri hauek guztiak zentzuzkoak dira – hariak mugitzen dituztenen
ikuspuntutik! Azterketa hau beldurgarria da.
Hala ere, gai atsegin eta deseroso honi aurre eginez bakarrik har daitezke neurri egokiak.
Informazio garrantzitsu bat informazioa bera da. Mesedez, partekatu programa hau! Horrela, gero eta jende
gehiagok ulertu ahal izango du gertatzen ari den garun-garbiketaren programa eta bertan behera utziko du.
Hurrengo erreferentzietan Express egunkariaren esteka ere aurkituko duzu, non
edizio originala eskatu eta irakurri dezakezun.