1
00:00:00,000 --> 00:00:00,512


2
00:00:00,512 --> 00:00:06,368
Ụmụ mmadụ na-adị mfe ijikwa ma
na-achịkwa ha mgbe a kụrụ ha ụjọ ọnụ.

3
00:00:06,368 --> 00:00:11,955
Taa, site n'ịkpọpụta egwu agha ụwa ma ọ bụ mberede ihu igwe, a
na-etinye ọtụtụ ndị mmadụ n'ọnọdụ hypnosis buru

4
00:00:11,955 --> 00:00:17,440
ibu, ọbụna n'ọnwụ ahụ kpatara ịda ahụ site na
ịtụ ụjọ, si otú a a na-eme ka ha ghara inwe ike.

5
00:00:17,440 --> 00:00:25,815
Ọha mmadụ dara n'ịtụ egwu nwere ike ime ka e tụọ ha
ime ka ha nabata iwu ndị kacha njọ, gụnyere iwepụ ikike

6
00:00:25,815 --> 00:00:30,940
ha, dịka o mere n'oge ọrịa coronavirus e haziri ahazi.

7
00:00:30,940 --> 00:00:38,180
E mechiri ndị mmadụ site n'ịtụ egwu njedebe ụwa, ha wee
na-anabata ntuziaka na-enweghị isi dịka iji mkpuchi

8
00:00:38,180 --> 00:00:46,180
uzuzu mgbe niile n'oge ahụ – ma ọ bụ iwu ọkụ
na-enweghị isi nke na-eme ka ụlọ obibi ghara ịdị ọnụ ala taa.

9
00:00:46,180 --> 00:00:54,524
Ihe nkiri akụkọ a na-esote, "Mass Psychosis", nke na-akọwa atụmatụ
agha uche dị mgbagwoju anya a na-eji emegide mmadụ site n'iji

10
00:00:54,524 --> 00:00:59,520
ihe atụ nke ọrịa coronavirus, dị mkpa taa karịa mgbe ọ bụla!

11
00:00:59,520 --> 00:01:07,500
Okwu mkpuchi "psychosis" na-ezo aka na ọrịa uche dị oke
njọ nke na-eme ka ndị metụtara ya tufuo njikọ ha na eziokwu.

12
00:01:07,500 --> 00:01:14,220
Mgbe mgbaàmà ndị a pụtara n'otu ìgwè
mmadụ dum, a na-akpọ ya "mass psychosis".

13
00:01:14,220 --> 00:01:20,842
Kemgbe ọtụtụ narị afọ, ndị nwere nnukwu ike emepụtala ma jiri
ọrịa nchekasị a mee ihe mgbe ha chọrọ itinye

14
00:01:20,842 --> 00:01:27,680
usoro ọchịchị zuru oke, n'ihi na naanị n'okpuru
amụma ụgha ka ndị mmadụ na-ekwe ịhapụ ikike ha.

15
00:01:27,680 --> 00:01:30,680
Taa, ụjọ a chọrọ maka nke a
na-emepụta ya karịsịa site na mgbasa ozi.

16
00:01:30,680 --> 00:01:36,960
Ma kedu ka ndị ọchịchị ike n'ọdịnihu ga-esi gbanwee uche
mmadụ n'ụzọ dị otú ahụ ka ọ na-eme ihe megidere ọdịmma ya?

17
00:01:36,960 --> 00:01:43,665
Azịza ahụ sitere na sayensị uche, nke
mepụtara okwu dịka "ịsacha ụbụrụ", "ịchịkwa uche" na,

18
00:01:43,665 --> 00:01:48,125
dịka ụdị kacha elu, "menticide" – igbu uche.

19
00:01:48,125 --> 00:01:58,968
Usoro Ivan Pavlov: Igodo maka ịkụziri echiche nke ọmaIvan
Petrovich Pavlov bụ dọkịta na onye sayensị na-amụ ọrụ anụ

20
00:01:58,968 --> 00:02:10,780
ahụ Russia, onye site na nnwale ọzụzụ ya gara nke ọma na nkịta,
gosiri na a pụrụ imegharị echiche na omume nkịta na mmadụ.

21
00:02:10,780 --> 00:02:17,792
Maka nnwale ya na nkịta, ihe niile ọ
chọrọ bụ bọl, nri nkịta, nkịta, na oge.

22
00:02:17,792 --> 00:02:22,496
Ọnụ nkịta na-agụ agụ na-amị mmiri mgbe niile mgbe ọ hụrụ nri.

23
00:02:22,496 --> 00:02:30,157
Pavlov wee tie ụda mgbe ọ bụla ọ na-enye nkịta nri. Mgbe ọtụtụ
ugboro gasịrị, nkịta ahụ ghọrọ nke a kụziri nke

24
00:02:30,157 --> 00:02:38,368
ọma, nke mere na naanị ịnụ ụda mgba ahụ na-eme ka ọnụ
ya kụọ mmiri, ọbụlagodi na enweghị nri ọ bụla dị.

25
00:02:38,368 --> 00:02:43,120
Pavlov kwenyere na e nwere ike
ịkpụzi uche mmadụ n'ụzọ yiri nke ahụ.

26
00:02:43,120 --> 00:02:50,407
O tụlere mmadụ dịka anụmanụ, ọ bụ ezie na ha mepere emepe ntakịrị
karịa, ma n'eziokwu ha ka bụ anụmanụ ndị a pụrụ

27
00:02:50,407 --> 00:02:57,360
ịzụ site na ihe na-akpali ha – echiche a banyere
mmadụ ka ndị ọchịchị Soviet n'oge ahụ na-ekekọrịta.

28
00:02:57,360 --> 00:03:06,880
N'ihi nke a, Pavlov nwetara nnukwu nkwado mgbe ndị Soviet
jidere ọchịchị ma kwere ka ọ gaa n'ihu na nnwale ya n'ahụ mmadụ.

29
00:03:06,880 --> 00:03:13,211
N'afọ 1919, Vladimir Lenin kwuru n'mkparịta ụka ya
na Pavlov, sị: "Achọrọ m ka ọtụtụ ndị Russia soro

30
00:03:13,211 --> 00:03:16,460
usoro echiche na mmeghachi omume nke ndị komunis."

31
00:03:16,460 --> 00:03:21,260
A pụrụ idozi ndị mmadụ ka ha bụrụ ihe anyị chọrọ ka ha bụrụ.

32
00:03:21,260 --> 00:03:26,060
Ebumnuche kacha elu nke usoro kọmunist bụ ịgbanwe àgwà mmadụ.

33
00:03:26,060 --> 00:03:32,128
Ma nchọpụta Pavlov nyere ntọala echiche maka iru ebumnuche a.

34
00:03:32,128 --> 00:03:39,712
Usoro Pavlov haziri kpọmkwem maka isi okwukwe
Marxism – ịzụgharị mmụta na imegharị àgwà mmadụ.

35
00:03:39,712 --> 00:03:47,599
N'ozuzu, uche doro anya na-emepụta mkpuchi nchebe megide mmetụta
dị otú ahụ, ma site n'ịkpalite ike gwụrụ ahụ,

36
00:03:47,599 --> 00:03:54,752
adịghị ike anụ ahụ na nrụgide uche, nnwale
ahụ gbajiri mmụọ ma gbanyụọ echiche ziri ezi.

37
00:03:54,752 --> 00:04:01,480
A pụrụ ịkụziri ndị nwere ọgụgụ isi echiche – mmadụ nwekwara ike
ikwu na a zụrụ ha – n'ụzọ dị mfe dịka a si kụziri uche dị mfe.

38
00:04:01,480 --> 00:04:06,400
Ịsachapụ uche, ịkpagbu uche na nkwenye ụgha

39
00:04:06,400 --> 00:04:14,886
Ịsachapụ uche na nkwupụta ụgha ọ na-emepụta ekwesịghị ịtụle
ya n'echiche oge etiti, dịka n'oge a na-achụ ndị amụma ọjọọ,

40
00:04:14,886 --> 00:04:19,400
mgbe onye a na-emegbu kwetara ihe ọ bụla ka ahụhụ ahụ kwụsị.

41
00:04:19,400 --> 00:04:26,222
Kama nke ahụ, ọ bụ omume emume a haziri nke ọma nke ịkụziri
echiche n'usoro na ime ka mmadụ mee ihe n'ike, iji gbanwee ya

42
00:04:26,222 --> 00:04:34,400
ma mee ka ọ kweta mmehie ya, nke ebumnuche ya bụ ibibi echiche
na nghọta mmadụ gbasara eziokwu ma dochie ha na nke ọhụrụ.

43
00:04:34,400 --> 00:04:42,380
Dọkịta na onye sayịkọlọjist Dutch Joost Meerloo
mepụtara okwu "menticide," nke pụtara igbu uche.

44
00:04:42,380 --> 00:04:46,368
Enwere ike ikwu kwa: igbu echiche doro anya.

45
00:04:46,368 --> 00:04:56,128
Otú ọ dị, mpụ a nke dị kemgbe ọtụtụ afọ megide ezi uche e haziri
ya nke ọma ma mee ka ọ dịkwuo mma n'ime narị afọ nke iri abụọ.

46
00:04:56,128 --> 00:05:06,175
Ndị merụrụ ahụ n'ụdị egwu uche dị otú ahụ mechara
kwupụta ụgha nke ha onwe ha kwere, kwetara mpụ ha emebeghị.

47
00:05:06,175 --> 00:05:14,340
Vidiyo a na-esote na-akọwa oke eji ma ọ
bụ nwalee ụdị egwu uche a n'ụlọ mkpọrọ.

48
00:05:14,340 --> 00:05:19,091
E ji ụjọ uche a nwalee ma ọ bụ nwalee ya n'ụlọ mkpọrọ:

49
00:05:19,091 --> 00:05:21,504
Ọkwa 1:

50
00:05:21,504 --> 00:05:31,424
Mbụ, ndị merụrụ ahụ dara mbà, ọ bụghịkarị site n'ike mwakpo
anụ ahụ dị ukwuu, kama site n'agụụ, oyi, ịnọ naanị na egwu.

51
00:05:31,424 --> 00:05:37,984
A na-eji mkpuchi ihu na-egbochi iku ume
kwa, dịka ọmụmaatụ n'ụlọ mkpọrọ Guantanamo.

52
00:05:37,984 --> 00:05:43,614
Ajụjụ na-adịgide adịgide na enweghị ụra
butere ike gwụrụ nke ukwuu na ọnwụ olileanya

53
00:05:43,614 --> 00:05:47,360
kpamkpam, ruo n'ókè ndị na-asachapụ uche chọrọ iru.

54
00:05:47,360 --> 00:05:52,768
Ịda nke onye merụrụ ahụ na-adịkarị mberede.

55
00:05:52,768 --> 00:06:00,720
Meerloo dere banyere oge a, ma m na-ekwupụta:
"Ọ dị ka ozugbo gbanwere n'ịnabata na nkwenye."

56
00:06:00,720 --> 00:06:06,452
Site n'oge a gaa n'ihu, n'okwu nyocha uche,
superego na-adabere na-ebi n'ime mkpụrụobi

57
00:06:06,452 --> 00:06:10,912
onye, na-ekwupụta olu nke onye nwe ọhụrụ ya.

58
00:06:10,912 --> 00:06:16,451
Nkwụsị mberede a bụ usoro na-enweghị uche ma bụrụ nke mmetụta
uche kpamkpam, ọ nwekwara ike kpalite ihe a

59
00:06:16,451 --> 00:06:22,000
na-akpọ "Stockholm syndrome", ebe onye merụrụ ahụ
n'ime mpụ na-enwe ebere maka onye mere mpụ ahụ.

60
00:06:22,000 --> 00:06:25,820


61
00:06:25,820 --> 00:06:29,723
Ọkwa nke abụọ:

62
00:06:29,723 --> 00:06:37,400
Mgbe mmebi ahụ gasịrị, a gụrụ nkwupụta ụgha ahụ
ugboro ugboro, si otú a kụrụ ya n'uche onye ahụ.

63
00:06:37,400 --> 00:06:42,586
E nyerekwa okwu mgbakwunye na nkwenye iji mee
ka akụkọ ahụ pụta ka ọ bụrụ nke a pụrụ

64
00:06:42,586 --> 00:06:47,200
ịtụkwasị obi nke ukwuu, ọ bụ ezie na ọ bụ ụgha niile.

65
00:06:47,200 --> 00:06:49,120
Ọkwa nke atọ:

66
00:06:49,120 --> 00:06:55,200
Ugbu a, onye a na-akpọ ikpe nwere ike ime
nkwupụta ụgha ya ma mee ka ndị ọzọ bụrụ ndị mmehie kwa.

67
00:06:55,200 --> 00:07:03,307
Otu ihe atụ (n'ime ọtụtụ) bụ Frank H. Schwable, onye
nwere ọkwa dị elu n'ime United States Marine Corps,

68
00:07:03,307 --> 00:07:09,060
onye dara n'aka ndị Komunis China n'oge Agha Korea.

69
00:07:09,060 --> 00:07:18,400
Mgbe ọnwa ole na ole nke ịdọ ya n'aka, o kwetara – n'ihe
zuru ezu – na Amerịka na-eme mpụ agha biọlọjị na Korea.

70
00:07:18,400 --> 00:07:28,320
Mgbe ọ laghachiri United States, ọ kwụrụ onwe ya n'ihu ụlọikpe
agha, sị, "Okwu ahụ bụ nke m, mana echiche ahụ bụ nke ha."

71
00:07:28,320 --> 00:07:35,872
Ọ jụrụ ihe ọ kwupụtara ma kọọrọ otu e si saa uche ya.

72
00:07:35,872 --> 00:07:40,096
Otú ọ dị, ọ bụghị onye ọ bụla nwere ike ime mmụọ dị ka Schwable.

73
00:07:40,096 --> 00:07:47,712
Ihe dị ka otu n'ime atọ n'ime ndị agha US ndị
ndị China jidere ghọrọ ndị komunis siri ike.

74
00:07:47,712 --> 00:07:52,384
Ịsachapụ uche ọha niile

75
00:07:52,384 --> 00:07:58,880
Dị ka o siri kwe omume itinye echiche ndị mba ọzọ n'ụzọ usoro
n'ime otu mmadụ, otu ahụ ka o kwe omume ime ya n'ime nnukwu ìgwè.

76
00:07:58,880 --> 00:08:07,200
N'ihi na ọha mmadụ mejupụtara ndị mmadụ onwe ha, a pụrụ ijikwa
ha site n'itinye obi abụọ, enweghị nkwụsi obi na ụjọ n'ime ha.

77
00:08:07,200 --> 00:08:16,300
N'isiokwu e bipụtara na Die Zeit n'afọ 1969, ọkà mmụta uche Czech
Ivo Planava (amụrụ ya n'afọ 1934) kọwara ụzọ

78
00:08:16,300 --> 00:08:24,268
dị iche iche eji n'usoro wepụ njirimara
mmadụ n'onwe ha na nke ìgwè mmadụ dị ka ndị a:

79
00:08:24,268 --> 00:08:33,620
Dị ka Planava si kwuo, ndị bi n'okpuru ọchịchị totalitarian
na-adaba n'enweghị mmasị (enweghị mmetụta) banyere ihe na-eme.

80
00:08:33,620 --> 00:08:43,900
Ndị a na-enweghị mmasị adịghịzi nwee ike ime mkpebi n'uche
ma gbaa mbọ ruo ebumnuche karịrị inweta nri ha kwa ụbọchị.

81
00:08:43,900 --> 00:08:54,820
Enweghị mmasị a nwere ike ime, dịka e kọwara, site na mmebi
uche ozugbo, ma ọ bụ site na usoro nwayọ nke ịhapụ onwe ya.

82
00:08:54,820 --> 00:09:02,217
A na-ekwu na usoro a na-eme nwayọ nwayọ, nke na-ewe
ogologo oge iji mebie uche, dịkwuo irè ma dịkwuo kwụsie ike,

83
00:09:02,217 --> 00:09:07,360
karịsịa mgbe ndị e kpalitere n'ụzọ yiri nke a bi n'otu ebe.

84
00:09:07,360 --> 00:09:14,290
N'otu a, ihe ndị dịkwa mkpa bụ mgbagwoju anya mmehie –
ya bụ, ịkpa onwe gị ikpe – na igwu egwu na olileanya.

85
00:09:14,290 --> 00:09:21,249
Ugboro ugboro, a na-enye ndị mmadụ olileanya
maka ihe – nke mechara ghara imezu – iji mee ka

86
00:09:21,249 --> 00:09:25,700
ha ghara inwe mmasị ma ghara ịlụso ọchịchị ọgụ.

87
00:09:25,700 --> 00:09:29,880
Ntụnyere na usoro "coronavirus" nke
ugbu a na-adọrọ uche nke ukwuu ebe a.

88
00:09:29,880 --> 00:09:38,208
N'ebe a kwa, gọọmenti na-arụ ọrụ n'usoro na nkwa
nzọpụta ma ọ bụrụ na ọtụtụ mmadụ mee nke a ma ọ bụ nke ahụ.

89
00:09:38,208 --> 00:09:46,700
Mgbe ọmụmụ ọhụụ nke onye ọ bụla na-egbochi mmekọrịta na ụwa
mpụga, a na-achịkwa nkwurịta okwu n'ime ìgwè mmadụ buru ibu.

90
00:09:46,700 --> 00:09:51,168
– taa anyị na-enwe ahụmịhe nke a site na mgbasa ozi jikọtara ọnụ.

91
00:09:51,168 --> 00:09:56,780
Propaganda na-aga n'ihu mgbe niile
na-eduga na mmetụta abụọ megidere onwe ha:

92
00:09:56,780 --> 00:10:04,668
Otu ìgwè na-etolite enweghị mmasị, ghọọ ndị na-adịghị eche
ihe, ebe otu ìgwè ọzọ – nke pere mpe – na-etolite mmeghachi

93
00:10:04,668 --> 00:10:10,100
omume iguzogide na ọchịchọ ịchọta eziokwu dị n'azụ mgbasa ozi.

94
00:10:10,100 --> 00:10:19,173
Ọnọdụ zuru oke maka ịkewapụ ọha mmadụ nke
gara aga biri ọnụ n'udo, nke na-eme ọzọ ugbu a!

95
00:10:19,173 --> 00:10:23,624
eserese "Diagram of Compulsion" nke Biderman na "Corona" tụrụ

96
00:10:23,624 --> 00:10:31,144
Albert D. Biderman, onye sayensị mmekọrịta mmadụ na US Air Force,
kọwara n'ihe a na-akpọ "diagram of coercion" ya

97
00:10:31,144 --> 00:10:37,660
ụzọ mgbachi ahụ nke ndị China na ndị Korea ji
na-eme ka e zụọghachi ndị agha America n'usoro.

98
00:10:37,660 --> 00:10:43,616
Dị ka Biderman si kwuo, ihe atọ bụ isi
maka nke a bụ: ịdabere, adịghị ike na ụjọ.

99
00:10:43,616 --> 00:10:50,694
Ụzọ asatọ dị iche iche nke "ụzọ ntaramahụhụ dị nro",
nke jikọtara ọnụ nke ọma, na-agbanwe ndị nwere onwe uche

100
00:10:50,694 --> 00:10:54,560
ka ha bụrụ ndị na-eso iwu nke ọchịchị kpamkpam chọrọ.

101
00:10:54,560 --> 00:11:01,632
Ka anyị leba anya nke ọma na ụkpụrụ asatọ a ma
tụnyere ha na usoro nchedo megide coronavirus dị ugbu a!

102
00:11:01,632 --> 00:11:06,440
Usoro ịsa ụbụrụ ike dịka Albert Biderman si kwuo Usoro
1: Ịkewapụ / ime ka ihe dị otu mgbe niile / iwepụ mmetụta

103
00:11:06,440 --> 00:11:11,814
Site n'ịkewapụ onye mkpọrọ kpamkpam ma ọ bụ
n'otu ìgwè, ndị mkpọrọ tufuru nkwado mmekọrịta

104
00:11:11,814 --> 00:11:14,760
mmadụ niile ma ha enweghịzi ike ichebe onwe ha.

105
00:11:14,760 --> 00:11:23,520
Ị ga-anọgide na-eme ihe mgbe niile, ị naghị enweta mmega ahụ
zuru oke, ma ị na-eme otu usoro na-adịghị atọ ụtọ kwa ụbọchị.

106
00:11:23,520 --> 00:11:27,660
Mgbochi mmegharị n'ihi coronavirus
na iwu ịdị anya nwere otu mmetụta.

107
00:11:27,660 --> 00:11:33,922
A kagburu omenala, egwuregwu na omenala ezinụlọ, ma ka
ichepụ onwe onye na-adịgide ogologo oge, ka mmetụta ya na

108
00:11:33,922 --> 00:11:38,528
ahụike anụ ahụ na nke uche nke ndị metụtara ya na-adịwanye njọ.

109
00:11:38,528 --> 00:11:43,700
Nsogbu ahụike uche abawanyela nke ukwuu
n'oge mkpọchi, karịsịa n'etiti ụmụaka.

110
00:11:43,700 --> 00:11:45,200
Usoro nke abụọ: Ịchịkwa otu esi ahụ ihe

111
00:11:45,200 --> 00:11:49,728
Uche nwere ike ilekwasị anya naanị na mberede dị ugbu a.

112
00:11:49,728 --> 00:11:52,940
A gbochiri ihe ndị ọzọ ga-adọpụ uche pụọ na nke a.

113
00:11:52,940 --> 00:12:00,496
A na-etinye ndị mkpọrọ n'ọchịchịrị ma ọ bụ n'ìhè na-enwu
gbaa, ma nkuzi na-aga n'ihu mgbe niile na imeghachi ụgha

114
00:12:00,496 --> 00:12:05,024
na ụkpụrụ okwukwe ugboro ugboro ka e ji kụzie ha n'isi.

115
00:12:05,024 --> 00:12:08,266
Ọ̀ bụghị nke a na-eme ka anyị cheta mgbasa ozi
na-adịghị akwụsị nke ọnụọgụ na-enweghị ngwụcha

116
00:12:08,266 --> 00:12:10,260
gbasara "ọnụọgụ ikpe" coronavirus na mgbasa ozi?

117
00:12:10,260 --> 00:12:15,914
Ma, n'ezie, mbọ na-arịwanye elu iji gbochie olu
niile na-emegide ma mee ka ọha ghara ịnụ ha,

118
00:12:15,914 --> 00:12:20,448
n'agbanyeghị otu ndị ọkachamara si dị elu ma nwee nsọpụrụ.

119
00:12:20,448 --> 00:12:27,660
Usoro nke atọ: ime ka ike gwụọ, ime ka ahụ daa O
doro anya na n'oge ụfọdụ, ndị mmadụ na-agwụ ike.

120
00:12:27,660 --> 00:12:32,320
Ndị na-emegbu mmadụ na-agbanwe onwe ha,
ma onye mkpọrọ ahụ enweghị ike ime otu a.

121
00:12:32,320 --> 00:12:41,568
Agụụ, ọrịa e kpatara, enweghị ụra na ajụjụ ọnụ ogologo oge bụ
naanị ụfọdụ n'ime ụzọ e ji eme ka ike gwụọ mmadụ n'echiche.

122
00:12:41,568 --> 00:12:43,460
Ihe yiri coronavirus:

123
00:12:43,460 --> 00:12:48,338
Mgbe otu afọ na ọkara nke mgbasa ozi
na-enweghị nkwụsị gasịrị, ọtụtụ mmadụ akwụsịrị

124
00:12:48,338 --> 00:12:51,560
mgba ma kwe ka akụkọ gọọmenti banye n'uche ha.

125
00:12:51,560 --> 00:12:56,200
Ha agwụla ike na ya... ma n'ụzọ
ụfọdụ ị nwekwara ike ịghọta nke ahụ!

126
00:12:56,200 --> 00:13:02,112
Ị erutela ọnọdụ enweghị mmasị Ivo Planava kọwara.

127
00:13:02,112 --> 00:13:04,529
Usoro nke anọ: Ihe egwu

128
00:13:04,529 --> 00:13:11,554
Ndị na-emegbu mmadụ jiri egwu ọnwụ, ịnọ naanị
ruo mgbe ebighị ebi na mkpọrọ, tinyere egwu

129
00:13:11,554 --> 00:13:16,660
megide ezinụlọ ndị ahụ, iji tinye ụjọ na ọnwụnwa.

130
00:13:16,660 --> 00:13:24,864
Naanị ụjọ e kere eke gbasara ịkụ ọrịa coronavirus ka
mere ka anyị nabata usoro ndị ndọrọndọrọ ọchịchị mere.

131
00:13:24,864 --> 00:13:31,020
A gwara ụmụaka na ha ga-etinye nna nna na nne nne ha n'ihe
ize ndụ ma ọ bụrụ na ha gara leta ha ma ọbụna jidere ha n'ahụ.

132
00:13:31,020 --> 00:13:35,987
N'eziokwu, ọ doro anya kemgbe opupu ihe ubi
afọ 2020 na ọnụego ọnwụ sitere na

133
00:13:35,987 --> 00:13:39,840
coronavirus hà dakọtara na nke ọrịa flu oge ọ bụla.

134
00:13:39,840 --> 00:13:45,040
N'agbanyeghị nke ahụ, mgbasa ozi
gbasara agha gara n'ihu na-enweghị nkwụsị.

135
00:13:45,040 --> 00:13:53,240
Akwụkwọ atụmatụ ime ụlọ sitere na Ụlọ Ọrụ
Nchekwa Ụlọ nke Germany na-egosi na e kere ụjọ

136
00:13:53,240 --> 00:13:58,176
ndị a n'echiche ma jiri aghụghọ chịkwaa ha.

137
00:13:58,176 --> 00:14:01,984
Usoro 5: Nnwere onwe oge ụfọdụ

138
00:14:01,984 --> 00:14:08,397
Ugbu a, ndị na-eme mpụ na-aghọ ndị ọma... mgbe
ụfọdụ. Ebere na-atụghị anya ya na ụgwọ ọrụ

139
00:14:08,397 --> 00:14:13,340
na-emepụta njikọ mmetụta ma na-eme ka onye mkpọrọ soro iwu.

140
00:14:13,340 --> 00:14:18,533
Ha na-ebuli olileanya na ọnọdụ ya ga-aka
mma – olileanya ndị a na-adịkarịghị imezu, ma

141
00:14:18,533 --> 00:14:23,060
na-eme ka ọ daa mgbagwoju anya ma daa mbà.

142
00:14:23,060 --> 00:14:25,760
Nke ahụ na-ada ka ihe a maara, ọ bụghị ya?

143
00:14:25,760 --> 00:14:31,700
Mgbochi ee – mgbochi mba, iwu a – iwu ahụ, enyemaka dị n'ihu.

144
00:14:31,700 --> 00:14:35,136
Naanị izu ole na ole fọdụrụ, mgbe ahụ anyị ga-emecha...

145
00:14:35,136 --> 00:14:39,960
Ugboro ugboro, a na-enwe olileanya na anyị
ga-alaghachi n'ọnọdụ nkịtị n'oge na-adịghị anya.

146
00:14:39,960 --> 00:14:43,424
Nke ahụ bụ akụkụ nke atụmatụ uche!

147
00:14:43,424 --> 00:14:50,720
Usoro 6: Igosipụta "ike zuru oke" na "amata ihe niile"
A na-eme ka onye mkpọrọ kweta na iguzogide ọ bụla

148
00:14:50,720 --> 00:14:57,184
adịghị uru, na ọ dị ala ma ga-anọgide dị otú ahụ mgbe niile.

149
00:14:57,184 --> 00:15:04,000
N'otu akụkụ na coronavirus: Ụtù ndị uwe ojii eji emegide ndị
na-eme ngosipụta gosiri ịdị elu ike anụ ahụ nke ọchịchị steeti.

150
00:15:04,000 --> 00:15:10,929
Ọ bụ ọbụna Onye Nchịkọta Pụrụ Iche nke UN maka Ịkpagbu, Nils
Melzer, kụziri, ma ana m ezo aka: "Mmegbu ndị uwe

151
00:15:10,929 --> 00:15:18,272
ojii na-arịwanye elu n'ụwa niile ma na-ebibi ntụkwasị obi
ọha, udo ọha, njikọta na ọchịchị onye kwuo uche ya."

152
00:15:18,272 --> 00:15:23,648
Gọọmentị ga-akwụsị ịtụ ndị ha n'onwe ha dị ka ndị iro!

153
00:15:23,648 --> 00:15:31,200
Usoro 7: Mmebi Ịdị n'okpuru ebere onye kpamkpam
na-ebibi olileanya ọ bụla na iguzogide ga-erite ihe ọ bụla.

154
00:15:31,200 --> 00:15:34,880
Nke a na-eme ka onye mkpọrọ daa n'ọkwa dị ka nwa ma ọ bụ anụmanụ.

155
00:15:34,880 --> 00:15:40,104
Ndị na-emegbu mmadụ na-eme nke a site n'itinye ntaramahụhụ na-eme
ka onye ahụ daa mbà, n'ime ebe dị uzuzu na

156
00:15:40,104 --> 00:15:46,688
unyi, site n'ịkpa ákwá na ịkpa ọchị, ma ọ bụ
site n'ịjụ onye mkpọrọ ohere nzuzo ọ bụla.

157
00:15:46,688 --> 00:15:54,995
Maski ndị ahụ naanị ha bụ mmegbu zuru oke, mgbe ahụ
e nwekwara ule ndị ọtụtụ mmadụ na-ahụta dị oke njọ.

158
00:15:54,995 --> 00:16:01,120
China ruru ọbụna n'ịwere swab n'ọnụ-azụ
site n'aka ndị Japan na-abanye n'ala ahụ.

159
00:16:01,120 --> 00:16:06,880
Ịkpa mmadụ asị ma ọ bụ ime ha ọchị n'ihi na
ha anaghị enweta mgbochi bụ ihe a na-ahụkarị.

160
00:16:06,880 --> 00:16:15,360
Kedu ka mbọ iji dọta ndị mmadụ ka ha nata mgbochi
ọrịa site na bratwurst ma ọ bụ burger si arụ ọrụ?

161
00:16:15,360 --> 00:16:23,104
Ọ̀ na nke ahụ anaghị eme ka ị cheta nkịta Pavlov, ndị imi ha
na-amị mmiri mgbe ụda mgbaàmà ụka na-ada iji gosi oge iri nri?

162
00:16:23,104 --> 00:16:27,556
Usoro 8: Ịkwado nkwupụta ndị dị mfe

163
00:16:27,556 --> 00:16:31,380
Ndị mkpọrọ ga-eso iwu usoro na-adịghị atọ ụtọ ma na-adịghị uru.

164
00:16:31,380 --> 00:16:39,328
Nke a mere ka ha na-emezu iwu ndị ọchịchị ha,
n'agbanyeghị otú iwu ndị ahụ siri enweghị isi.

165
00:16:39,328 --> 00:16:43,280
Atụmatụ ndị na-enweghị isi aghọwo usoro nke
ụbọchị kemgbe mmalite nke a na-akpọ ọrịa mba ụwa.

166
00:16:43,280 --> 00:16:49,071
Dịka ọmụmaatụ, a ghaghị idobe oke anya kacha nta mgbe a
na-eme ndebanye na ọdụ ụgbọelu, ma nkeji ole na ole ka e mesịrị,

167
00:16:49,071 --> 00:16:52,832
ndị njem ahụ ka a na-etinye ha ka ha nọrọ nso ibe ha n'ụgbọelu.

168
00:16:52,832 --> 00:16:57,120
Enwere m obi ike na unu nwere ike ichepụta ọtụtụ
ihe atụ ndị ọzọ ozugbo, ndị na-ekiri m hụrụ n'anya!

169
00:16:57,120 --> 00:17:01,717
Ebumnuche ndị na-eme atụmatụ n'azụ nke a dị
mfe: anyị ekwesịghị iche echiche, anyị

170
00:17:01,717 --> 00:17:04,520
ekwesịghị ịjụ ajụjụ ọ bụla, kama anyị mụta ịgbaso iwu.

171
00:17:04,520 --> 00:17:07,264
Njirimara a na-ahụkarị nke ọchịchị onye kwuo uche ya!

172
00:17:07,264 --> 00:17:15,220
Nkwubi okwu ruo ugbu a: O yiri ka e mezuola isi asatọ
niile nke eserese a nke ime ihe ike n'ihe gbasara coronavirus.

173
00:17:15,220 --> 00:17:20,080
Kedu ka mmadụ ga-esi guzobe ike ọchịchị totalitarian?

174
00:17:20,080 --> 00:17:24,741
Ajụjụ bụ: Kedu ka ị ga-esi mee ka ndị mmadụ,
ndị tozuru onwe ha n'nnwere onwe na ọchịchị

175
00:17:24,741 --> 00:17:27,160
onye kwuo uche ya, kwụsịtụrụ ikike ha bụ isi ọzọ?

176
00:17:27,160 --> 00:17:31,456
Kedu ka e si agbanwe ndị nwere nnwere onwe ka
ha bụrụ ndị nọ n'okpuru ọchịchị totalitarian?

177
00:17:31,456 --> 00:17:38,560
Ọ dị mwute na e mere nke a ọtụtụ ugboro n'akụkọ ihe
mere eme, ma ugbu a a na-eme mbọ a ọzọ n'ụwa niile.

178
00:17:38,560 --> 00:17:43,980
Ọrịa uche ọtụtụ mmadụ e kpalitere
n'echiche, nke e kọwara n'elu, bụ isi ihe a.

179
00:17:43,980 --> 00:17:51,107
Dị ka ọkà mmụta okpukpe Arthur Versluis si kwuo,
ọchịchị zuru oke bụ ihe omume nke oge a nke ikike steeti

180
00:17:51,107 --> 00:17:55,420
etiti niile jikọtara na iwepụ ikike mmadụ onye ọ bụla.

181
00:17:55,420 --> 00:18:02,834
A na-ekewa ọha mmadụ n'ime ìgwè abụọ: ndị ọchịchị, a na-ebuli
ha ruo n'ọkwa fọrọ nke nta ka ọ bụrụ chi, na ọtụtụ mmadụ, bụ ndị

182
00:18:02,834 --> 00:18:06,976
na-adabere dị ka ndị nọ n'okpuru ọchịchị nke a na-akpọ "elite".

183
00:18:06,976 --> 00:18:12,462
Ha abụọ na-emegide àgwà mmadụ, n'ihi na ndị ọchịchị bụkwa mmadụ
nwere ike imehie, na ịtụgharị ndị bi n'obodo ka ha

184
00:18:12,462 --> 00:18:20,040
bụrụ ndị nọ n'okpuru ọchịchị enwere ike imezu naanị site
n'aghụghọ yiri mmeghachi omume onye ọrịa schizophrenia.

185
00:18:20,040 --> 00:18:27,968
Nzọụkwụ mbụ bụ mgbe niile ịkụ egwu, nke
na-arụ ọrụ nke ọma karịsịa n'ọgbọ egwu uche.

186
00:18:27,968 --> 00:18:35,984
Meerloo na-ede, m na-ekwupụta: "Olu egwu ọ bụla na-emepụta
mmetụta ya nke ka ike karịa nke gara aga mgbe e mesịrị ntakịrị,

187
00:18:35,984 --> 00:18:39,860
n'ihi na ndị mmadụ ka na-atụ egwu n'ihi ahụmịhe gara aga."

188
00:18:39,860 --> 00:18:46,675
Mmụọ obi na-adaba nwayọ nwayọ, mmetụta uche nke
mgbasa ozi aghụghọ ọhụrụ ọ bụla na-esiwanye

189
00:18:46,675 --> 00:18:51,328
ike; ọ na-eru ọha mmadụ nke e meela ka ha dị nro.

190
00:18:51,328 --> 00:18:56,420
N'otu oge ahụ, mgbasa ozi ndọrọndọrọ
ọchịchị na-enyere aka ịkpasu uche ọtụtụ mmadụ.

191
00:18:56,420 --> 00:19:02,740
A na-ekesa ozi ụgha gbasara isi mmalite
nke ihe egwu na ụdị nsogbu ahụ n'ụzọ usoro.

192
00:19:02,740 --> 00:19:10,800
N'oge ịntanetị, a na-ezigara ozi kpọmkwem ma ọ bụ ọbụna gbochie
ya kpamkpam, ya bụ, a na-eme nchịkwa ozi site n'iji algọridim.

193
00:19:10,800 --> 00:19:18,496
Dabere na ihe onye ọrụ ahụ hụrụ na Ịntanetị
n'oge gara aga, a na-egosi ya ozi yiri nke ahụ ọzọ.

194
00:19:18,496 --> 00:19:29,664
Ya mere, ìgwè ndị a na-elekwasị anya dị iche iche
nwere ike ịnwe nghọta zuru ezu dị iche gbasara eziokwu.

195
00:19:29,664 --> 00:19:36,829
Teknụzụ dị ka ihe na-akpata ịdabere, ịnọ naanị dị ka ihe
na-akwalite Ebe ọ bụ na mgbasa ozi nke oge a na-abịa n'ụdị

196
00:19:36,829 --> 00:19:42,623
teknụzụ na-adọrọ mmasị – ekwentị mkpanaaka,
ịntanetị, telivishọn wdg. – a na-eji ya nke ukwuu

197
00:19:42,623 --> 00:19:45,220
ma na-enwe mmasị ya, ọtụtụ mmadụ adịla ya n'ọrịa.

198
00:19:45,220 --> 00:19:51,560
Ma ọ na-arụ ọrụ nke ọma karị mgbe a
na-egbochi ndị mmadụ ka ha ghara inwe mmekọrịta ọha.

199
00:19:51,560 --> 00:19:59,566
Ọ bụghị onye ọ bụla ka propaganda kpuchiri anya, ya mere a
na-eji "ịdị anya n'ọha mmadụ" belata ike ndozi nke ndị

200
00:19:59,566 --> 00:20:04,416
amaghị mmetụta site na mgbasa ozi ụgha na-aga n'ihu mgbe niile.

201
00:20:04,416 --> 00:20:12,220
Joost Meerloo dere, m na-ekwupụta: "Ịkewapụ na imeghachi ihe
na-akpali akpali nwayọ nwayọ dị mkpa iji mee ka anụ ọhịa dị nro."

202
00:20:12,220 --> 00:20:15,020
Ndị na-achị ọchịchị zuru oke soro iwu a.

203
00:20:15,020 --> 00:20:19,368
Ha maara na ha nwere ike ime ka ndị ha na-emegbu
n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị nwee àgwà ha

204
00:20:19,368 --> 00:20:21,840
chọrọ ngwa ngwa ma ọ bụrụ na a na-edebe ha iche.

205
00:20:21,840 --> 00:20:27,493
Mgbe a na-awakpo ọha mmadụ site n'ọnụ mmiri ụjọ nke
uche ruo ogologo oge, ọ na-aghọ enweghị olileanya ma

206
00:20:27,493 --> 00:20:30,500
dịkwa mfe imerụ. Ndị mmadụ na-achọ ụwa nwere usoro.

207
00:20:30,500 --> 00:20:39,180
N'oge a, ndị ọchịchị zuru oke na-enye ụwa dị otú ahụ – ma
n'ọnụahịa nnwere onwe, n'ọnụahịa ịchịkwa ndụ onwe onye.

208
00:20:39,180 --> 00:20:46,304
Otu ndị mmadụ nwere onwe ha ma na-enwe onwe
ha ghọrọ ndị na-anabata iwu ma na-eso iwu!

209
00:20:46,304 --> 00:20:51,407
Aghụghọ na mgbagwoju anya dị ka ngwá ọrụ bara
uru A na-akụziri ndị dara n'okpuru ọchịchị

210
00:20:51,407 --> 00:20:54,820
totalitarian ka ha na-agwa ụgha n'echiche ebumnuche.

211
00:20:54,820 --> 00:21:01,302
Ịnụ mgbe niile ozi ụgha nke na-agbanwe ụzọ n'echiche ugboro
ugboro na-eme ka echiche ziri ezi daa mgbagwoju anya nke ukwuu,

212
00:21:01,302 --> 00:21:05,040
nke na-eme ka ụfọdụ ndị kwụsị ichebe onwe ha megide ụgha ndị ahụ.

213
00:21:05,040 --> 00:21:09,040
Ndị mmadụ na-aghọ ndị na-anaghị arụ
ọrụ ma na-etinye akụkọ ahụ dum n'obi ha.

214
00:21:09,040 --> 00:21:15,584
Ịtụ uche n'efu na-anọ n'azụ, a
na-etinye ịkụziri echiche n'ọnọdụ ya.

215
00:21:15,584 --> 00:21:20,032
Asụsụ bụ akụkụ dị mkpa nke mgbasa ozi ụgha dị otú ahụ.

216
00:21:20,032 --> 00:21:26,944
Okwu na-efu ihe ha pụtara mbụ, nke ahụkwa bụ mwakpo ihu n'uche.

217
00:21:26,944 --> 00:21:31,584
Ụmụ mmadụ bụ ihe e kere eke nke na-adabere n'omume.

218
00:21:31,584 --> 00:21:36,352
Nwayọ nwayọ, n'ụzọ nwayọ, ma n'eziokwu, ndị
obodo na-amalite ịnabata usoro mebiri emebi.

219
00:21:36,352 --> 00:21:41,460
Ọ dị mfe ịmata usoro ọchịchị zuru oke n'ime mba
dị anya ma ọ bụ site n'ile akụkọ ihe mere eme azụ.

220
00:21:41,460 --> 00:21:46,376
Mgbe ị na-ele North Korea anya, dịka ọmụmaatụ, onye ọ bụla
n'Ọdịda Anyanwụ ga-asị: "Kedu otu okwukwe nzuzu

221
00:21:46,376 --> 00:21:51,640
a!" Otú ọ dị, ọ dị mwute na ọ bụghị mfe ịhụ mmalite
ya mgbe ị nọ n'ime ya onwe gị, dịka anyị nọ ugbu a.

222
00:21:51,640 --> 00:21:56,640
Anyị na-amụta kwa ịgbaso iwu na ịkwanyere ndị nwe ikike ùgwù!

223
00:21:56,640 --> 00:22:00,448
Ọ̀ na nke ahụ anaghị eme ka ị cheta oge ọjọọ n'ala anyị?

224
00:22:00,448 --> 00:22:07,412
Malite na "ezi uche", wee daa n'ịda uche Ọtụtụ
echiche na-adọta ndị na-eso ụzọ ha site n'echiche ziri

225
00:22:07,412 --> 00:22:10,900
ezi – ma ọ dịkarịa ala, nke na-ada ka ọ ziri ezi.

226
00:22:10,900 --> 00:22:17,473
Were coronavirus dịka ihe atụ: echiche
banyere ọrịa na-efe efe na-efe n'ụwa jikọtara ọnụ

227
00:22:17,473 --> 00:22:21,152
dakọtara na echiche ndị mmadụ nwere ugbu a.

228
00:22:21,152 --> 00:22:26,920
Nke a bụ ihe mere ọtụtụ mmadụ ji
kwado usoro nchebe ahụike na mbido.

229
00:22:26,920 --> 00:22:32,096
N'otu oge n'ime usoro ịsacha ụbụrụ,
agbanyeghị, ezi uche adịghịzi arụ ọrụ.

230
00:22:32,096 --> 00:22:35,080
N'ụzọ na-atụghị anya ya, ihe megidere ya bụ eziokwu n'ezie.

231
00:22:35,080 --> 00:22:42,482
Mmegide na-eme ka ike echiche sie ike karị, dịka ihe
atụ nke okpukpe ndị na-akwado ụkpụrụ siri ike si

232
00:22:42,482 --> 00:22:46,780
gosi. Ihe a na-akpọ "sunk costs" na-arụkwa nnukwu ọrụ.

233
00:22:46,780 --> 00:22:54,490
Mmefu ego dara ada – n'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, mmefu ego dara ada ma ọ
bụ nke enweghị mgbagharị – pụtara na ị tinyela ọtụtụ oge na

234
00:22:54,490 --> 00:23:03,392
ume, ma eleghị anya ego, n'ọrụ ngo, nke mere na ọ na-esiri gị
ike ma ọ bụ na ọ gaghị ekwe omume ịhụ ọrụ ngo ahụ dị ka mmejọ.

235
00:23:03,392 --> 00:23:10,475
Nkwa mebiri mebiri bụ usoro Ò kwesịrị ka anyị ka na-eju anya mgbe
ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-eme ihe mgbe a họpụtara ha dịka ha

236
00:23:10,475 --> 00:23:14,816
na-eche, "Gịnị ka m ga-echegbu onwe m maka ihe m kwuru ụnyaahụ?"

237
00:23:14,816 --> 00:23:19,160
Nkwa mebiri mebiri bụ ihe a na-ahụkarị
n'ọchịchị n'ozuzu, nakwa gbasara coronavirus.

238
00:23:19,160 --> 00:23:23,908
Enweghị ngwụcha nke usoro ndị ahụ, enweghị nchebe
site na mgbochi ọrịa, enweghị ngwụcha nke iyi mkpuchi imi

239
00:23:23,908 --> 00:23:26,880
na ọnụ na ọrụ yiri nke ahụ maka ndị e gbochiri ọrịa.

240
00:23:26,880 --> 00:23:32,960
Ma n'agbanyeghị nke ahụ, ọtụtụ n'ime ndị bi n'ala
ka na-atụkwasị gọọmentị ha na ọbụna mgbasa ozi obi.

241
00:23:32,960 --> 00:23:40,640
Nke a bụ ihe atụ nke "Stockholm syndrome" e kwuru
n'elu, ma ọ na-egosi ịda ụwa niile nke ndị bi n'ime echiche.

242
00:23:40,640 --> 00:23:47,007
Egwu nke ịkwụsị usoro mgbochi coronavirus Anyị nwere ike ịhụ otú
mgbasa ozi ụgha ahụ si mee nke ọma site

243
00:23:47,007 --> 00:23:52,860
n'eziokwu na ụfọdụ ndị mmadụ achọghịzi ịlaghachi
n'ụwa na-enweghị usoro mgbochi coronavirus.

244
00:23:52,860 --> 00:24:02,336
Ha etinyela echiche ahụ n'obi ha nke ukwuu, nke
mere ka ha mepụta 'cave syndrome' – ụjọ nke ihe nkịtị.

245
00:24:02,336 --> 00:24:06,951
Ndị dị otú ahụ na-etinye nrụgide n'aka ndị
na-eche echiche n'ụzọ dị iche, ndị amaghi ụgha

246
00:24:06,951 --> 00:24:10,176
ahụ ma na-achọsi ike ịlaghachi n'ụzọ ndụ nkịtị.

247
00:24:10,176 --> 00:24:16,972
Nke a bụ kpọmkwem ihe ọchịchị onye kwuo uche ya chọrọ: nrụgide ọ
bụghị nanị "site n'elu" – ya bụ, site n'aka gọọmenti na mgbasa ozi

248
00:24:16,972 --> 00:24:21,484
– kamakwa "site n'akụkụ" – ya bụ, site n'aka ndị obodo ibe ya.

249
00:24:21,484 --> 00:24:25,975
N'oge a, anyị ga-achọ ịnyefe okwu nye onye ọrụ ibe anyị.

250
00:24:25,975 --> 00:24:32,903
Ndị na-ekiri, mgbe ị na-ele nyocha a nke akwụkwọ akụkọ
ExpressZeitung, ọ gaghị ekwe omume ịghara iche na n'azụ iwu na

251
00:24:32,903 --> 00:24:37,995
mgbochi ndị a niile na-emegiderịta onwe ha
ma na-adịkarị nnọọ nzuzu, e nwere atụmatụ e

252
00:24:37,995 --> 00:24:40,480
chepụtara nke ọma nke ukwuu ma dị aghụghọ.

253
00:24:40,480 --> 00:24:45,940
O yiri ka e nwere agha uche dị
mgbagwoju anya na-alụso mmadụ niile ebe a.

254
00:24:45,940 --> 00:24:54,080
Mgbe a na-ele ya n'echiche a, ihe ndị a niile na-eme ezi uche –
site n'echiche ndị na-achịkwa ihe niile! Nyocha a na-atụ ụjọ.

255
00:24:54,080 --> 00:25:02,400
Ma naanị site n'ịche ihu nsogbu a na-atọghị ụtọ ma
na-ewute ahụ, ka anyị ga-esi were usoro mgbochi kwesịrị ekwesị.

256
00:25:02,400 --> 00:25:12,980
Otu ihe dị mkpa bụ ozi n'onwe ya. Biko kesaa mmemme a! Ka ọtụtụ
mmadụ wee ghọta mmemme ịsacha ụbụrụ na-eme ugbu a ma kwụsị ya.

257
00:25:12,980 --> 00:25:22,460
N'ime ntụaka ndị a sochirinụ, ị ga-ahụkwa njikọ na akwụkwọ
akụkọ Express, ebe ị nwere ike ịtụ mbipụta mbụ ka ị gụọ ya.

258
00:25:34,540 --> 00:25:35,940


