איך האָב לעצטנס געזוכט די מערסט מצליחע פּליימייקערס צווישן אַלטערנאַטיווע לערערס און
בין אָנגעקומען צו Kla-TV, צווישן אַנדערע.
די געשיכטע פֿון דעם גרינדער, דעם שווייצער איבו סאַסעק, איז געווען אַזוי שפּאַנענדיק, אַז איך האָב זיך
געמיינט: איך מוז אים גאָר אײַנלאָדן פֿאַר מײַנע צוקוקער.
איך האָב שנעל אַן ענטפֿער באַקומען, וואָס האָט געזאָגט אַז דער גרינדער פֿון קלאַ־טעלעוויזיע רייזט ניט מער צוליב
קאַפּאַציטעט־סיבות און דערפֿאַר גיט ער ניט מער אינטערוויועס.
אָבער איך וואָלט געהאַט די געלעגנהייט צו רעדן מיט דער טאָכטער און מיט דער פּראָדוקציע־מאַנאַגערין פֿון Kla-TV, לויס.
און דאָס איז פּונקט וואָס איך וועל הײַנט טאָן.
און מיט דעם, ברוכים הבאים צו אַ נײַער אויסגאַבע פֿון שפּילמאַכער AUF1.
ברוכים הבאים צו די אויף1 סטודיאָס אין לינץ, טײַערע לואיס.
עס איז גרויס אַז איר זענט געקומען פֿון דער גאַנצער שווייץ צו באַזוכן אונדז און דערציילן אונדז מער
וועגן קלאַ־טעלעוויזיע און אײַער באַרימטן טאַטע.
אָבער פֿאַרשטייט זיך, מיר ווילן אויך אַ סך וועגן אײַך וויסן.
אַ גרויסן דאַנק פֿאַר דער איינלאַדונג, טײַערער טאָמאַס, טײַערע AUF1־מאַנשאַפֿט.
ערשטנס, וויל איך איבערגעבן וואַרעמע גרוסן פֿון מײַן גאַנצער משפּחה און פֿון מײַן טאַטע, איוואָ סאַסעק.
מיר זייער אָפּשאַצן אייער אַרבעט.
מיר ווינטשן אײַך אַלע הצלחות אין דעם אונטערנעמונג.
מיר ליבן אײַך. מיר דאַנקען אײַך. אַ דאַנק פֿאַר דער איינלאַדונג.
פֿאַר דער ערשטער מאָל הייבט זיך אַ שפּילמאַכער־עפּיזאָד אָן מיט אַ דערקלערונג פֿון ליבע, וואָס איך דאַנקבאַר אָנערקענען.
לאָמיר רעדן וועגן קלאַ־טעלעוויזיע. איר זענט דאָ זינט 2012.
דאָס מיינט אַז דו ביסט געווען איינער פֿון די ערשטע אַלטערנאַטיווע סעקס־בילדונגער וואָס זענען אויך געוואָרן
זעבאַר אויף טעלעוויזיע, אויף אינטערנעץ און אויף דײַן אייגענעם קאַנאַל. ווי איז דאָס געשען?
טאַקע, עס האָט זיך אָנגעהויבן אפילו פריער, אין 2008, מיט דער גרינדונג פֿון דער AZK, דער אַנטי־צענזור־קאָאַליציע.
וואָס איז געשען איז, לויט מײַן מיינונג, אַז מײַן טאַטע איז שוין אַזוי לאַנג ווי איך קען
געדענקען ערנסט באַשמוצט געוואָרן דורך די מאַס־מידיאַ.
און אין אַ געוויסן מאָמענט האָט טאַטע פֿאַרשטאַנען, אַז ער איז נישט דער איינציקער וואָס מען האָט
באַשמוצט. אויך אַנדערע זענען באַשמוצט געוואָרן.
דאָס איז געווען די פּאָליטישע סעקטע און די עקאָנאָמישע סעקטע, און דאָס איז די וויסנשאַפֿטלעכע סעקטע, און עפּעס איז אַלץ אַ סעקטע.
און אַלעמען איז כּמעט אויף דער זעלבער אופֿן באַהאַנדלט געוואָרן.
און דאַן האָט ער געטראַכט: יאָ, קיינער קריגט טאַקע נישט אַ פּלאַטפֿאָרמע אין די מעדיע און
די געלעגנהייט צו רעדן אָן צענזור, ווי ער טוט.
און דאַן האָט ער פשוט געגרינדעט די פּלאַטפֿאָרמע, און דו ווייסט וואָס איך מײן, רעכט? AUF1, Stefan Magnet – וואָס איז ער? דער
קאָנספּיראַציע־מידיע־קעניגפּין, עקסטרעם, רעכט־ווינג־עקסטרעמיסט און אַנטיסעמיט, אַנטיסעמיט, זיכער, אָדער AUF1, אָרגאַניזירטער
נײַ־נאַציזם. איך מיין מיר אַלע ווייסן וואָס דאָס איז.
דאַניעלע גאַנסער. קאָנספּיראַציע־גורו, אַנטיוועסטערן קאָנספּיראַציע־אונטערנעמער, AfD איז אַ הויפֿן מיסט.
איך האָב אַ קוק געטאָן, און עס שיינט אַז הייקאָ שראַנג איז נישט גאַנץ אין סדר אין קאָפּ,
און מיר אַלע ליידן פֿון אַ גײַסטיקער עפּידעמיע.
און אַזוי איז עס שטענדיק געווען, און דאָס איז געווען דער טריט וואָס האָט געפֿירט מײַן טאַטע צו גרינדן די
פּלאַטפֿאָרמע, וווּ עס איז פשוט קיין צענזור, וווּ מען קען פֿרײַ רעדן און אויך אַ קעגנשטעלונג געבן.
אין אונדזער פאַל האָבן מיר גאַנץ רעגאַלן פול מיט טעקעס, וואָס אַנטהאַלטן קעגנשטעלונגען וואָס די מעדיע האָט נישט פֿאַרעפֿנטלעכט,
קלאָרונגען, וואָס איז ריכטיק און וואָס איז נישט ריכטיק.
איך מוז דאָ פֿאַר אַ מאָמענט אַרויסגיין פֿון דער טעמע. נאָר אין די לעצטע פּאָר וואָכן איז געווען נאָך אַ שמוץ־קאַמפּאַניע אויף
SRF, וווּ עמעצער האָט זיך געמאַכט ווי ער וואָלט געווען דער הויפּט פֿון Kla-TV במשך יאָרן און איצט
ברענגט ער אַנטפּלעקונגען וועגן דער רעדאַקציע־מאַנשאַפֿט.
זי איז דאָרט געווען פֿאַר אַ פּאָר חדשים ווי אַ טעכנישע אַסיסטענטקע, אָן קיין אחריות און אָן
קיין אַרײַנבליק אין דער רעדאַקציע־אָפּטיילונג.
איך האָב פֿיר זײַטן קעגנשטעלונגען, אַזוי נאָר פֿון אונדזערע טעקעס, דאָ איז אַ בײַשפּיל: ריכטיק, נישט
ריכטיק, ריכטיק, נישט ריכטיק, קיין ענטפֿער, גאָרנישט דאָרט.
און אַזוי האָט עס אָנגעהויבן מיט דעם AZK. ביז הײַנט האָבן איבער 100 רעדנער אָנטייל גענומען אין 19 קאָנפֿערענצן, און דער פּרינציפּ
איז שטענדיק געווען צו פאָרשטעלן ביידע זײַטן פֿון דער דיסקוסיע, אַזוי אַז ביידע קולות קענען זײַן געהערט זײַט בײַ
זײַט. ווען מען הערט ביידע זײַטן, קען מען ניצן די אינטואַציע צו באַשטימען וועלכע זײַט מען פֿילט איז ריכטיק.
און אויב די מעגלעכקייט ניטאָ איז, איז עס ניט מעגלעך.
און אַזוי איז עס געווען, אַז ווען טאַטע האָט אין 2008 געגרינדעט די AZK, האָבן אַלע גלייך געזאָגט: "דו קענסט דאָס
קיינמאָל נישט טאָן, דאָס איז אוממעגלעך, דו קענסט נישט צוזאַמענברענגען מער ווי פֿופֿציק מענטשן."
אָבער מײַן טאַטע איז טאַקע אַ העלד פֿאַר מיר; ער האָט געזאָגט אַז דו קענסט דאָס טאָן. איך וועל פשוט אָנהייבן.
ביז 3,000 מענטשן זענען געקומען, און די צאָלן האָבן זיך ווייטער געוואַקסן. איצט, דאַנק
סטרימינג, זענען דאָ טויזנטער צוקוקער פֿון 48 לענדער.
און ווען קלאַ-טעלעוויזיע איז געגרינדעט געוואָרן אין 2012, איז עס געווען פּונקט דער זעלביקער.
דאָרט האָבן אַלע געזאָגט אַז מען קען דאָס נישט טאָן, מען קען נישט מאַכן אַ טעלעוויזיע און אַזוי
ווייטער, און ער האָט פשוט געזאָגט אַז מען קען.
מיר קענען אָנהייבן, מיר מוזן צושטעלן אַ פּלאַטפֿאָרמע, מיר מוזן שאַפֿן אונדזער אייגענע מעדיע.
און צוועלף יאָר צוריק וואָלט קיינער נישט געמיינט וואָס מיר האָבן הײַנט: הונדערטער אויסשפּיר־פֿליִגער, אויסשפּיר־טראַנסמיטערס,
שטענדיק נײַע נעמען. איך מוז זאָגן, איך בין שטאָלץ אויף מײַן טאַטע, און ער האָט געהאַט די עניוות צו אָנהייבן קליין.
אַזוי האָט אַלץ אָנגעהויבן. און יעדער קען שיקן זײַן קלאָג צו די מעדיע, דערפֿאַר עקזיסטירט Kla-TV.
Kla-TV אַרבעט גאָר אויף פֿרײַוויליקער באַזע, מיט אַלע מיטאַרבעטער וואָס אַרבעטן אין אַן ערע־אַמט. ווי איז מעגלעך צו דערגרייכן אַזאַ
קוואַליטעט און קוואַנטיטעט מיט פֿרײַוויליקע? ווי איז דאָס אָרגאַניזירט, ווי ווערן די
מיטאַרבעטער אויסגעבילדעט, און ווי ווערט אַלץ פאַרוואַלטעט?
אַזוי, למעשה, אַלעמען זענען אין אַרבעט־לעבן.
און נאָך דער אַרבעט אין אָוונט הייבט זיך טאַקע אָן די אַרבעט פֿון קלאַ־טעלעוויזיע, און קיינער
נעמט נישט קיין געלט פֿאַר זייער אַרבעט. גאָרנישט.
עס זענען נישט קיין רעכענונגען, נישט קיין בקשות פֿאַר נדבֿות, און אַלץ איז נאָר פֿאַר שפּאַס, ווי אַ האָבי. אויב דו קויפסט עפּעס נײַ
פֿאַר דיין קליימבינג־אויסרוסטונג אָדער וואָס־אימער, דאַן ברענגט איינער אַ מיקראָפֿאָן, דער צווייטער אַ קאַמערע, וואָס־אימער.
און איך מיין, די GEZ־אָפּצאָלן פֿאַר דײַטשלאַנד זענען 8.5 ביליאָן, פֿאַר עסטרײַך 2.1 ביליאָן, אויב מיר איצט
רעכענען 7 מיליאָן בײַשטײַערער, אָדער 17.7 ביליאָן אין שווייץ.
אַזוי קענט איר זען אַז עס איז אַן אומענדיקע אויסנוצונג פֿאַר האַס־רעדע, שרעק־מאַכן, לשון־הרע, ליגנס,
מלחמה־פּראָפּאַגאַנדע, און מיר ווילן שיקן אַ אָנזאָג אַז דאָס אַלץ קען מען אויך טאָן אָן געלט.
דאָס קען מען דערגרייכן דורך פּערזענלעכע מחויבות.
דאָס באַזונדערע בײַ Kla-TV איז, אַז יעדער קען זיך אַליין אַרײַנמישן קעגן די געזעץ־ברעכונגען, קעגן
קאָרופּציע, קעגן פֿאַרמאַצעווטישן שווינדל און מעדיע־ליגנס.
און דאָס מאָטיווירט יעדן איינצעלן צו טאָן עפּעס דאָ קעגן דער מאַכטיקער עליטע.
און דאָ איז עס טאַקע ממש ווי אַ משפּחה, און אַלץ איז פֿרײַוויליק. דאָס איז דער פּרינציפּ.
עס איז אויך מתּנה־אָריענטירט, אַזוי אַז יעדער קען זען וואָס ברענגט זיי איצט פרייד.
עס זענען גאַנץ מאַנשאַפֿטן וואָס טאָן נאָר פאָרשונג, בשעת אַנדערע שרײַבן טעקסטן.
דערנאָך זענען דאָ יענע וואָס מאַכן נאָר אַ באַקאַפּ פֿון די מקורים אויף אונדזערע סערווערס, ווײַל אַלץ ווערט כּסדר אויסגעמעקט.
דאָס זענען הונדערטער נאָר צו פֿאַרזיכערן די מקורות.
אָדער הויזפֿרויען וואָס שטעלן טאַגס און זוך־טערמינען, כּדי אַז פּראָגראַמען זאָלן זײַן גרינגער צו געפֿינען.
אָדער מיר האָבן אונדזער אייגענעם מעדיע־אַרכיוו.
מאָל זענען אפילו יונגערע טינעידזשערס וואָס זאָגן: "איך וויל איצט צולייגן טאַגס; שרײַבט שטענדיק וואָס מען קען זען אויף
דער בילד, אַזוי אַז עס איז גרינגער צו געפֿינען אין דער זוך."
שנײַדן, פּראָגראַמירן, פּלאַנירן, טײַפּן, רעדאַגירן
עס זענען אַזוי פֿיל וועגן צו העלפֿן, אַז כּמעט יעדער קען געפֿינען עפּעס פֿאַר זיך.
עטלעכע וואָס איצט נאָר דאַוונען, זאָגן: איך דאַוונען אַז דאָס וועט דורכברעכן, אַז ליכט וועט אַרײַנקומען.
עטלעכע מענטשן רעדאַגירן, מאָדערירן און רעדן אין דער פּראָגראַם.
און די אַנדערע אויך, וואָס קאָכן אָדער האַלטן דײַן צוריק פֿרײַ, זענען פּונקט אַזוי אַ טייל דערפֿון.
זיי פילן זיך דערצו אויף דער זעלביקער אופֿן. און דאָס איז דער פּרינציפּ הינטער קלאַ־טעלעוויזיע.
מיר אַרבעטן צוזאַמען ווי איין גוף.
אַזוי, דער שליסל־וואָרט איז אָרגאַניזם. יעדער מיטגליד איז וויכטיק.
מענטשן שאַצן זיך אָפּ, ווײַל יעדער דאַרף דאָס.
עס איז נישט מעגלעך אָן דעם פֿינגער, אָן דעם האַרץ, אָן די לונגען.
און יעדער אָרגאַן איז וויכטיק. מיר שאַצן איינער דעם אַנדערן.
און דאָס איז די אָרגאַנישע אינטעראַקשאַן וואָס מיר דערלעבן דאָרט.
עס איז אַ האַרמאָניע, עס איז ווי אַ משפּחה, ווי מיר עס דערלעבן.
אָבער איך מוז זאָגן, אַז דער יסוד פֿון פֿרײַער קאָאָפּעראַציע איז שוין מער ווי צוועלף יאָר אין
קראַפֿט, זינט קלאַ־טעלעוויזיע איז געגרינדעט געוואָרן.
דאָס איז טאַקע אַ יסוד פֿון 47 יאָר.
מײַן טאַטע זאָגט דאָס בײַם סוף פֿון יעדער רעדע.
איך בין איוואָ סאַסעק, וואָס האָט שוין 47 יאָר געשטאַנען פֿאַר גאָט.
און דאָס איז טאַקע דער פאַל. ער האָט דאָס פֿאַר 47 יאָר בײַשפּיל געגעבן.
ער האָט אַלץ פֿאַר אומזיסט געטאָן. ביכער, סידיס, פֿילמען.
בײַ די געשעענישן זענען גאַנצע טישן מיט ביכער. מענטשן האָבן זיך אָנגעזאַמלט ביכער.
די זעקל זענען אָנגעפילט געוואָרן. אַלעס פֿרײַ.
דאָס מיינט נאַטירלעך אויך אַז עס איז היימיש געמאכט.
מיר האָבן אַלע ביכער. ער האָט געשריבן אַכצן ביכער.
מיר האָבן אַליין געמאכט פיל מער פּראָדוקטן.
דאָס הייסט, איצט אין שווייץ. ער איז אויך אַן דערפֿינדער.
דאַן האָסטו געמאַכט די ביכער מיטן ראַקלעט־אויוון, האָסטו אין דעם אויוון דעם קליי געשמאָלט און דאַן עס אָפּגעשניטן.
דאַן פּרעגלט עס אויף דער קאָכן. דאָס וועט עס שיין צוזאַמענבינדן.
דאָ האָב איך אַ בײַשפּיל פֿון אַזאַ האַנט־געמאַכט בוך.
און דאָרט זענען אויך די זאַכן פֿון דער געשיכטע "הער פֿון ענדערונג".
איר קענט דאָס אויך אָפּלאָדן אָדער באַשטעלן אומזיסט.
און אַלץ איז האַנטגעמאַכט.
דאָס ברענגט אויך מיט זיך געוויסע באַגרענעצונגען.
מאָל אין די ערשטע יאָרן האָט ער אָפֿט נישט געקענט באַצאָלן פֿאַר קאַווע.
דו האָסט די נעגל געגלייכט ווען דו האָסט געמוזט עפּעס בויען.
אָבער די באַזונדערע זאַך איז, אַז ער שטייט שוין 47 יאָר פֿאַר גאָט.
ער האָט גאָט דערפֿאַרן, גאָר אומגעריכט, ווי ער טאַקע איז.
דאָס האָט גאָרנישט צו טאָן מיט רעליגיע אָדער מיט דער קירכה.
איך האָב נאָר איצט פֿאַרשטאַנען אַז דאָס איז גאָט.
דאָס איז לעבן. דאָס איז פרייד. דאָס איז גליק.
און ווען ער האָט דאָס אָנגערירט, האָט ער נאַטירלעך אָנגעהויבן לייענען די ביבל.
און דאָרט, למשל, שטייט אין מתיא ו׳:ל״ג: "זוכט קודם דעם מלכות־שמים און זײַן גערעכטיקייט, און
אַלע די זאַכן וועלן צו אײַך צוגעגעבן ווערן."
און דאַן האָט ער געזאָגט: איך וויל דאָס פּרוּוון. דאָס איז גײַסטיקע וויסנשאַפֿט.
דאַן האָב איך אַוועקגעגעבן אַלע מײַנע געלט, האָב קיינער נישט געזאָגט און האָב זיך פֿאַרלאָזט אויף גאָט.
און דאָס איז די געשיכטע, וואָס שוין האָט דרײַ טיילן, וווּ ביז 2018 זענען געשען ניסים אויף ניסים, וווּ ווען עס איז
נישט געבליבן קיין געלט, איז עמעצער געלאָפֿן אַרײַן אין הויז.
אויב דו האָסט עס קיינמאָל נישט געזען, לייג נאָר אַן ענוועלאָפּ; דו ווייסט אפילו נישט אַז עס איז געווען אויף דער רעכענונג.
און דאָס זענען, פֿאַרשטייט זיך, פֿאַנטאַסטישע מאָמענטן.
אָדער ווען גאָרנישט איז געבליבן, איז עמעצער געקומען.
עס זענען פשוט געווען יענע מאָמענטן.
ער קומט מיט גרייט־געמאַכטע עסן פֿאַר צוואַנציק אָדער דרייסיק מענטשן.
און דאָס איז די דערפֿאַרונג, וווּ מען דערקענט אַז דאָס איז אמת.
גאָט זאָרגט פֿאַר אונדז.
און דאָס איז געווען נאָר איינער פֿון יענע פּרינציפּן, וואָס מען האָט דיר נישט דערלויבט צו דערציילן צו קיינער.
פּשוט אַז מען טאַקע פּרוּווט צי גאָט איז געטריי אָדער נישט.
און דאַן האָט עמעצער עס צעבראָכן. דאַן איז אויף עפּעס אַ אופֿן געלט פאַרשוווּנדן.
און דאַן האָט נאָך עמעצער געזאָגט אַז עפּעס אַנדערש קומט אַרײַן. דאַן זענען 800 פראַנק אַרײַנגעקומען.
ווען טאַטע האָט זיך דערוווּסט, האָט ער געזאָגט: "מע קען עס נישט צוריקגעבן."
אַזוי איז דאָס פשוט דער יסוד פֿון דער גאַנצער זאַך, וואָס מיר איצט זיך אַליין דערלעבן, פֿאַרשטייט זיך.
מיר זענען איצט די קינדער פֿון מאַמע און טאַטע.
ווען די שטויבזויגערס זענען צעבראָכן, דו בעטסט פֿאַר שטויבזויגערס, און דאַן קומט אַ שטויבזויגער.
עמעצער האָט אין זינען צו געבן אַ שטויבזויגער ווי אַ מתּנה.
מײַן ייִנגערע שוועסטער האָט געזאָגט אַז איך מוז פֿאַר עפּל דאַוונען.
מיר האָבן נישט קיין עפּל, אַזוי וועלן מיר באַקומען עפּל ווי אַ מתּנה.
עס איז טאַקע פֿאַנטאַסטיש.
דו ווייסט אַז עטלעכע מענטשן זיצן איצט פֿאַר זייערע מאָניטאָרן און טראַכטן: "העלא, אַרבעט דאָס טאַקע?"
קענסטו איצט, דו ביסט געבוירן געוואָרן אין 1988, אויב איך מעג דאָס אַנטפּלעקן.
דו ביסט שוין אויף דעם פּלאַנעט כּמעט 36 יאָר.
קענסטו באַשטעטיקן אַז ווען דו האָסט גאָט געבעטן צו העלפֿן דיר, האָט ער דאָס געטאָן?
שטענדיק, שטענדיק, אָן קיין אויסנאַם.
דאָס איז אַ פֿאַנטאַסטישער אָנזאָג. גאָר זיכער.
עס גייט אפילו ווייטער, אפילו געדאנקען אין עטלעכע פאַלן.
איך בין אין דער קראָם, איך מיין אַז די שיך געפֿעלן מיר, אָבער איך קען זיי איצט נישט באַצאָלן.
אָבער איך טראַכט נאָר וועגן דעם, איך גיי ווייטער.
אַ פּאָר טעג שפּעטער איז געקומען אַ זעקל פֿון דער שכנה, איר חבֿרטע וואָס האָט נאָר אַרײַנגעקוקט, מיט שיך דערין, און
דאָרט איז גענוי דער שיך מיט די פּאַלעטן, מיט די גליטערדיקע פּינטעלעך וואָס איך האָב ליב געהאַט, און דו זאָגסט נאָר:
גאָט, דו הערסט מיך, דו זעסט מיך, דו זעסט מײַן האַרץ.
און אַזוי פֿאַרזאָרגט ער אונדז ביז הײַנט.
לעצטע וואָך איז נאָך איינער געקומען מיט אַלע די עסנוואַרג וואָס זיי ברענגען.
מאָל זענען אויך זאַכן וואָס זיינען באַלד אויסגיין, אָבער דאַן עסט מען זיי שנעל.
דאָס איז אונדזער לעבן. גאָט זאָרגט פֿאַר אונדז.
לאָמיר צוריקקערן צו קלאַ-טעלעוויזיע און אײַער פּראַקטישע אַרבעט.
עס איז פֿאַר מיר אומפֿאַרשטענדלעך, ווי עמעצער וואָס איז איצט געוווינט צו דער פּראָפֿעסיאָנעלער אַרבעט בײַ AUF1 און
דערלעבט זי יעדן טאָג, אַז איר פּראָדוצירט פּראָגראַמען ווי למשל "דער טעדראָס־פֿײַל" אין אַזאַ סענסאַציאָנעלער קוואַליטעט.
דו האָסט איצט געמאכט נאָך אַ סענסאַציאָנעלן ווידעא, ווי דו רופסט עס, וועגן דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע.
אַזוי, טאַקע אויסערגעוויינטלעכע קוואַליטעט.
ווי אַרבעט דאָס אין פּראַקטיק מיט פֿרײַוויליקע?
דו ביסט דער פּראָדוקציע־מאַנאַגער.
דו וועסט זיכער קענען אונדז דאָס באַשרײַבן.
יאָ, אַלץ איז פֿרײַוויליק. דאָס איז די וויכטיקסטע זאַך.
און עס איז שטענדיק, אַזוי מיר זאָגן, למשל, די טעדרעס־טעקע איז ווי אַ קוכן.
דו לייגסט עס אין מיטן, שניידסט עס אין שטיקלעך, און אַלע זאָגן: "איך בין הונגעריק פֿאַר דעם שטיקל."
איך טו די קלאַנג. אָ, איך טו די אַנימאַציע. אָ, איך טו די טיטלען.
איך בין איצט פריילעך, איך שרײַב דעם טעקסט, איך קאָנטראָליר די מקורות אָדער וואָס עס איז.
אָבער מיר האָבן פֿאַרשיידענע וועגן צו אַרבעטן צוזאַמען, בעיקר צו טיילן די אחריות.
אָבער עס גייט אפילו ווייטער ווי דאָס. איך קען דערציילן אַ קליינע עפּיזאָד פֿון דער אָרגאַנישער אינטעראַקשאַן.
איך האָב אַ סקריפּט אין מײַן האַנט, עס איז דאנערשטיק, זיבן אין אָוונט.
אַ גרויסער סקריפּט, און איך קען עס פילן ווי עס עלעקטריפיצירט מיך.
אָבער איצט, קורץ, דאָנערשטיק נאָכמיטאָג בײַ צוויי זייגער האָבן מיר שוין געהאַט אַ
שוואַרמ־אויפֿרוף. וואָס איז אַ שוואַרמ־אויפֿרוף?
דאָס איז ווען דו זאָגסט, "אוי, עס ברענט," וואָלט איך געזאָגט, אָדער מיר זאָגן אויך "בליץ," עס איז בליץ.
מיר האָבן נאָך עטלעכע זייער וויכטיקע פֿילמען צו פּראָדוצירן שנעל, ווײַל מיר האָבן אַ גרויסע געשעעניש שבת.
דאָס מיינט אַז מיר האָבן נאָך געמאכט פֿילמען; אַ פּאָר צענדליקער מענטשן זענען ספּאָנטאַן געקומען
און געזאָגט: "אָ, איך בין פֿרײַ, איך קום גלייך."
ווי אַ שוואַרעם אַקראָדיקען קען אַליין פֿאַרצערן אַ בוים, אַזוי ווערט דאָס צוזאַמענלעבן
אין אַ מינוט פֿאַרצערט. דאָס איז דער פּרינציפּ.
אַזוי, די סוואַרם־אָפּעראַציע האָט זיך דורכגעפֿירט נאָכמיטאָג, עס איז איצט זיבן אין אָוונט, און מיר האָבן אַ גרויסע געשעעניש שבת.
בײַ דער געשעעניש קומען מענטשן פֿון דער גאַנצער וועלט.
מיר שטעלן עס אַליין אויף; דאָס איז פֿאַר און נאָך.
אַ פּאָר הונדערט מענטשן קומען פשוט אַרײַן אין דעם ליידיקן זאַל, און דאַן ווערט אַלץ אויפגעשטעלט.
דאָס מיינט אַז מענטשן מוזן נאָך זיך צוגרייטן, אַזוי זיי מאַכן קאַבל־פּלאַנען, און דאָס איז אַ גאַנץ ריזיקער שוואַרעם.
אין דרײַ שעה ווערן 20 טאָנען מאַטעריאַל אויפגעשטעלט, און אין אַ האַלב שעה ווערט אַלץ ווידער אַראָפּגענומען, אָבער
שטענדיק לויט דעם שוואַרמ־פּרינציפּ. יעדער מוז זײַן גרייט.
עס איז דאנערשטיק אָוונט, זיי מוזן גיין נאָך דער אַרבעט פרייטאג אָוונט, און איך האָב מײַן סקריפּט, אָבער עס מוז ווערן
איבערגעגעבן שבת, ווײַל עס איז וויכטיק, וויכטיק, דרינגלעך.
און איצט קומט, איצט קומט אונדזער שטאַרקייט, און איך פֿאַרשטיי אַז אויב דער סקריפּט איז וויכטיק, איז דאָ אַ וועג.
און דאַן, איצט זאָג איך: גאָט, אויב דער סקריפּט איז וויכטיק פֿאַר דיר, שיק מיר די מענטשן וואָס איך דאַרף אָן אַז
איך מוז קיינער פרעגן, אָדער איך וועל עס פשוט אַליין טאָן.
איך בין אַזוי געשפּאַנט צו זען דעם פֿילם, איך מוז אים איצט זען, אַנדערש וועל איך נאָר אַרבעטן
אַ נאַכטשיכט, אָבער אַנדערש שיקט מיר די מענטשן.
דאַן זיץ איך זיך אַראָפּ, הייב אָן צו מאַכן מײַן ערשטן שניט, דאַן הער איך דעם ערשטן, אַזוי
שמועס מיט מיר און זאָג: "לויס, וואָס טוסטו?"
קען איך אייך העלפֿן? וואָס טוט איר?
פֿראַוקע. איך זאָג אַז איך בין נאָר אָנהייב צו פּראָדוצירן אַ דאָקומענטאַר, און איך בין ממש אויפגערײַסט דערפֿון.
היי, מיר ווילן דיר העלפֿן, איך און איקע ווילן דיר העלפֿן.
איך וועל איבערגעבן די ערשטע און צווייטע טיילן פֿון דעם סקריפּט.
דאַן וויל איך צוריקגיין צו דעם, דאַן קלינגט דער טעלעפֿאָן אין דער סטודיאָ, עמעצער פֿון צענטראַל־דײַטשלאַנד, אַ ציוויל־אינזשעניר,
דער אַנדערער איז געווען אַ שײַמעסטערין, אַ פֿיזיאָטעראַפּיסט, רופט: "צי דאַרפֿט איר הילף אין דער פֿילם־סטודיאָ?"
און איך זאָג, דאָ איז עפּעס פֿאַר מיר. קוק דאָ, טייל פֿיר, טייל פינף.
איך וויל צוריקגיין צו מײַן טייל זעקס, דאַן קומט נאָך אַ אָנזאָג פֿון צפֿון־דײַטשלאַנד, דער
דענטיסט סטפֿאַן זאָגט: "לויס, דאַרפֿסטו מײַן הילף?"
ער האָט מיך קיינמאָל נישט דירעקט קאָנטאַקטירט.
איך פֿיל ווי איך האָב נאָך נישט אויסגענוצט מײַן וואָך גאַנץ.
איך זאָג, דאָ איז עפּעס פֿאַר מיר. מיטן סקריפּט מוז מען איבערקוקן דאָס און דאָס.
מיר דאַרפֿן נאָך אָרגאַניזירן די רעדנער.
וועסטו עס טאָן? זיכער, גאָר זיכער.
און איך זאָג, איך מאַך עס איצט קורץ.
בײַ אָוונט זענען מיר אַלע עלף אויף דעם אופֿן אָנגעקומען.
דער פֿילם וועט זײַן גרייט אין אָוונט.
און איך גיי צו בעט איבערגליקלעך, כּמעט ניט קענען שלאָפֿן פֿון אויפֿרעגונג.
אָבער דאַן פילן אַלע אַזוי.
און דאָס איז דער פּרינציפּ וואָס איך האָב פריער דערמאָנט, צו אַרבעטן צוזאַמען ווי איין גוף.
טאַטע לערנט דאָס שוין צענדליקער יאָרן.
מיר זענען דער אָרגאַניזם, די געליימער פֿון דעם גוף.
אָבער גאָט איז דער קאָפּ וואָס לעבט דאָס אַלץ.
איר קענט עס אויך רופן העכערע מאַכט אָדער גוטע ענערגיע.
יעדער האָט זײַנע אייגענע ווערטער דערפֿאַר, אָבער מיר דערלעבן עס ווי דעם גײַסט וואָס וווינט אין דעם גוף, און יעדער גייט מיט
די אימפּולסן, אָדער מיר טריינירן זיך צו גיין מיט די אימפּולסן.
דאָס זענען אויסברוכן פֿון פרייד, דאָס זענען גרייטקייטן פֿאַר זאַכן וווּ דו מיינסט אַז עס איז דאנערשטיק־אָוונט.
העלא, מיר האָבן אַ גרויסע געשעעניש.
דו קענסט שפּירן אַז איך בין פריילעך.
דאַן פֿאַרשטייסטו אַז אַזוי טוט דער אייבערשטער זאַכן.
נאָך אַ עפּיזאָד, נאָר כּדי אַז דו פֿאַרשטייסט אַ ביסל.
עס איז געווען נײַ־יאָר־אױװנט, אַלע האָבן געוואָלט פֿײַערן.
און איך פֿאַרשטיי אַז מיר האָבן זיך פֿאַרפּאַטשט מיט אונדזער יערלעכן איבערבליק.
עס איז עפּעס נישט אין אָרדענונג מיטן טעקסט־דאָקומענט; אַ סצענע פעלט.
און ווען איך טראַכט אַז איך דאַרף עמעצער צו איבערקוקן דעם טעקסט־דאָקומענט און פֿאַרזיכערן די מקורות.
דאָרי פֿון עסטרײַך, לויס, איך קען עס נישט דורכברענגען, דאַרפֿסטו מיך?
דאָ, טעקסט־דאָקומענט. און דאַן פֿאַרשטיי איך אַז איך דאַרף אַ קאַטער.
די וויכטיקסטע סצענע, די וויכטיקסטע געשעעניש, פעלט דאָ.
נורנבערג־ווינקל, האַנאַ זאָגט אַז איך קען העלפֿן. זי איז אַ רעדאַקטאָרין.
און איצט האָב איך נאָר אַלעס אין איין אָוונט צוזאַמענגעפֿאַסט, בײַ אַ סילװעסטער־פֿײַערונג.
דאָס איז געווען מײַן פּערזענלעכע נײַ־יאָר־אױװנט־פֿײַער, אָן קיין אָרגאַניזאַציע.
פֿון די געביטן איז פּונקט אין צײַט דער ריכטיקער מענטש פאָרויסגעטראָטן.
ביז דער ברודער וואָס נאָך קלאַפּט, לויס, דאַרפֿסטו מיך איצט?
איך זאָג, מאַך דאָס און דאָס טעלעפֿאָן.
עס איז דאָס פֿאַנטאַסטישע פֿאַרפֿלעכטונג, וווּ יעדער הערט זײַן אינערלעכן קול.
וווּ בין איך נייטיק, וווּ האָב איך הנאה?
איינער איז אַ לאַסט, דער צווייטער אַ פֿאַרגעניגן.
אויב איך הנאה נישט, נעם איך נישט אָנטייל. דאָס איז דער פּרינציפּ בײַ Kla-TV.
און אַזוי גייט עס, טאָג אַרײַן, טאָג אַרויס.
איר קענט זען, טײַערע צוקוקער, אַז די פֿרוי איז פּאַסיאָנירט וועגן וואָס זי טוט.
איך נעם אָן אַז דיין טאַטע לעבט זײַן רוף מיט דער אַרבעט. יאָ.
און דו מסתּמא אויך.
עס איז נישט געווען גרינג צו ברענגען דיך קיין לינץ. אַ סך אַפּוינטמענטן.
עס האָט כּמעט געקלונגען ווי אויב מיר וואָלטן געמוזט פּראָדוצירן דעם פּראָגראַם אין 2025.
ווײַל עס זענען אַ סך וויכטיקע פּראָיעקטן אויף אײַער אַגענדע.
דערציילט אונדז וועגן די קומענדיקע הויפּט־פּראָגראַמען אויף קלאַ־טעלעוויזיע. אויף וואָס אַרבעט איר איצט?
נו, איך מוז זאָגן אַז בײַ ווײַט דער וויכטיקסטער פּראָיעקט וואָס מיר איצט האָבן איז דער אינטערנאַציאָנאַלער אויפֿרוף וועגן דעם
פּאַנדעמיע־אָפּמאַך פֿון דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע.
אַזוי, די אָפּשטימונג וועט פֿאָרקומען אין זשענעװע פֿון 27סטן מײַ ביזן 1טן יוני.
עס זענען דעלעגאַטן פֿון 194 לענדער.
און מען מוז זאָגן אַז זיי פּלאַנירן איצט טאַקע אַ פּוטש דאָ.
אַזוי זאָל מען געבן דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע (WHO) און איר דירעקטאָר־גענעראַל, טעדרעס, אַזוי פֿיל
אויטאָריטעט און מאַכט, אַז זיי קענען טאַקע דערקלערן פּאַנדעמיעס.
זיי זענען ווי מיט אַ סקאַלפּעל; די שטאַטן ווילן זיי טאַקע קאַסטרירן און זיך שטאַרק מאַכן.
דאָס מיינט אַז זיי קענען דאַן דערקלערן וואַקסינאַציע, קאַראַנטין און באַגרענעצונגען אויף פֿרײַהייט ווי זיי ווילן און ווי ער וויל.
און מיר האָבן שוין די טעדרעס־טעקע דיסקוטירט.
מיר האָבן אויך שוין ליכט געוואָרפֿן אויף זײַן קרימינעלער פֿאַרגאַנגענהייט.
און דאָס איז טאַקע דער ערגסטער פאַל.
און דערפֿאַר מוז איך זאָגן אַז דאָס איז דער וויכטיקסטער פּרויעקט איצט.
ווײַל אַלע אויפזיכט־אָרגאַנען, זענען ניטאָ קיין אומאָפּהענגיקע אויפזיכט־אָרגאַנען.
איר האָט שוין אויף AUF1 באריכטעט אַז זיי ווילן אַ מאָנאָפּאָל אויף דער אמת און צו באַשטימען וואָס איז
ריכטיק און וואָס איז פאַלש. באַזייַטיקט דיסאינפֿאָרמאַציע.
און איצט האָבן מיר אויך געשאַפֿן אַ פאַקט־בלאַט מיט די וויכטיקסטע פאַקטן פֿון דעם טעקסט פֿון דער אַגרימענט, אַזוי אַז
איר קענט גיין צו אייער פּאָליטיקער מיט דער גענויער פֿאָרמולע און האָבן טאַקע גוטע פאַקטן צו דיסקוטירן.
און יעדער קען גיין צו זייערע פּאָליטיקער אין זייער אייגן לאַנד און טאַקע שלאָגן די טראָמל צו אַנטפּלעקן דעם אונטערשטעליקן פּוטש.
ווײַל פֿון אונדזער פּערספּעקטיוו איז עס איצט טאַקע קריטיש.
און אַזוי האָב איך גענומען אַ זייער סטראַטעגישן בליק אויף דער וועלט־מאַפּע.
אַזוי, אין וועלכן לאַנד רעדט מען וועלכע שפּראַך, כּדי אַז מיר קענען דערגרייכן אַלע לענדער?
ווײַל דאָס באַטרעפֿט אַלע לענדער.
און דאַן האָבן מיר גענומען אַ טאַקע סטראַטעגישן בליק אויף וועלכע שפּראַכן מיר קענען נוצן צו דערגרייכן די לענדער.
און איצט האָבן מיר טאַקע אַרויסגעגעבן דעם פּראָגראַם אין 39 שפּראַכן, אַזוי אַז אַלע סטראַטעגישע לענדער
זענען אויך דעקט דורך אונדזערע פֿרײַוויליקע איבערזעצער.
איך וואָלט געוואָלט ניצן די געלעגנהייט אײַך, טײַערע צוקוקער פֿון Auf1, צו דערמאָנען צו קוקן אויף דעם פאַקט־בלאַט וואָס איז
פֿאַרבונדן אונטן דעם פּראָגראַם, ווי אויך אויף די פֿלייערס און אַרגומענטן פֿאַר די הויפּטשטראם־מענטשן און פּאָליטיקער.
אַז מיר טאַקע איצט גייען דערפֿאַר און פֿירן אַ דיאַלאָג מיט פּאָליטיקער.
און אויב איר האָט קאָנטאַקטן אין אַנדערע לענדער, פֿרײַנד אין אַנדערע לענדער, קרובֿים, ביטע זאָרגט
אַז זיי זאָלן וויסן וועגן דעם וויכטיקן פּראָגראַם.
דער מאַטעריאַל איז אויך איבערגעזעצט געוואָרן אין די שפּראַכן.
מיר אַרבעטן טאַקע דאָ טאָג און נאַכט.
אָבער דער מאַטעריאַל איז טאַקע דאָ צו נעמען און צו פֿאַרשפּרייטן.
ווייל, לאָז איך דיר זאָגן, נאָר צוזאַמען קענען מיר אָפּשטעלן דעם משוגעת.
דאָס איז טאַקע אַ גלאבאלע קאַטאַסטראָפֿע, טאַקע.
און מיר דאַרפֿן טאַקע בלײַבן צוזאַמען און שאַפֿן סינערגיעס.
די פּראָדוקט־פּלאַסמאַנט, טײַערע צוקוקער, איז אויסדרוקלעך דערלויבט.
אַזוי, ווען עס קומט צו דער WHO און אירע פּלאַנען, איז פֿאַרשפּרייטונג גאָר ערלויבט.
לאָמיר רעדן וועגן דער סאַסעק־משפּחה.
אויב דו טוסט אַ ביסל פאָרשונג, דערווייטע משפּחה, עלף ברידער און שוועסטער.
צי אַרבעטן זיי אַלע בײַ קלאַ־טעלעוויזיע?
ווי וואָלט איר באַשרייבן אייער משפּחה־לעבן, באַטראַכטנדיק וואָס איר טוט?
איך האָב צען געשוויסטער, מיר זײַנען אַלע צוזאַמען עלף.
דער יונגסטער האָט איצט געוואָרן צוואַנציק יאָר אַלט.
און אפֿשר וועגן משפּחה־היסטאָריע. מײַנע עלטערן זענען זייער שעפֿעריש.
אַזוי האָבן זיי אין די ערשטע יאָרן געמאַכט קליינע טעאַטער־פּראָדוקציעס מיט אונדז, מוזיקאַלן, און
דערנאָך טורנען, וווּ יעדער האָט געקענט שרײַבן אַ ליד יעדן יאָר, גלײַך פֿון האַרצן, וועגן וואָס האָט זיי באַוועגט.
מיר האָבן אויך אונדזערע יום־טובֿים אַזוי פֿאַרבראַכט.
עס איז שטענדיק געווען שפּאַס, מיר האָבן געשפּילט מוזיק, יעדער האָט געקענט אויסקלײַבן אַ אינסטרומענט.
זיי האָבן שטענדיק גענומען גרויס זאָרג, אַז יעדער זאָל קענען בליען, אַנטדעקן זיינע טאַלאַנטן און זיי אַנטוויקלען. צי עס זענען
געווען זינג־לעקציעס, טאַנץ־לעקציעס אָדער עפּעס אַנדערש, האָבן זיי שטענדיק געזאָרגט, אַז מיר טאַקע קענען אויסדריקן
וואָס איז אין אונדזערע הערצער און עס אין פּראַקטיק ברענגען.
און אַזוי איז עס טאַקע אַז יעדער האָט גאָר אַנטוויקלט זײַנע טאַלאַנטן.
למשל, מײַן יונגערע שוועסטער, רוט־עלפּידאַ, איז אַ ווונדערלעכע קאָמפּאָזיטאָרין.
זי קאָמפּאָזירט פֿילם־מוזיק און איז אַ שפּיץ־קלאַס לידער־שרײַבערין. זי קאָמפּאָזירט
אויך מוזיק פֿאַר Kla.TV און פֿיצשער־פֿילמען.
מײַן ברודער אליעס איז אַ געניוס אין דער גאַנצער IT־וועלט.
אַזוי וואָס זיי שטעלן צוזאַמען, מיט דער גאַנצער סערווער־ינפֿראַסטרוקטור הינטער Kla-TV, מיט אַלע וועבזײַטן.
דאָס איז פשוט גאוניש.
און זיי, למשל, נײַן פֿון זיי, ער און זײַן מאַנשאַפֿט, האָבן טאַקע עפּעס אָפּגעהאַלטן
האַקער־אַטאַקעס במשך נײַן חדשים, טאָג און נאַכט.
און עס איז געווען ממש פּראָפֿעסיאָנעל. זיי האָבן אַרײַנגעלייגט מיליאָנען אין דעם פּרויעקט צו אונדז אומפֿעיִק מאַכן.
און אליהו איז פשוט אַ נס־מאַכער.
מײַן ברודער יאַן־חנך איז ווידער גאָר אַנדערש.
ער איז דאַן גאָר פֿאַרמישט אין קאַנסטרוקציע, עלעקטרישע אינזשעניריע, מעכאַניק, פּלאַמבינג,
אינסטאַלאַציע, קילער־טעכנאָלאָגיע און זונ־טעכנאָלאָגיע.
ער זאָרגט פֿאַר דער גאַנצער באַזע און טוט ווידער זײַן זאַך.
דערנאָך איז באָאַסאַ, וואָס איז פּאַסיאָנירט פֿאַר קאָכן און ליבט הויזהאַלטונג, לאַנדווירטשאַפֿט און גאַסטראָנאָמיע.
אַזוי פּאַסן אַלע זאַכן צונויף.
אָבער איצט הנאה זי טאַקע אויך צו קומען אין דעם פֿילם־סטודיאָ, נאָר צו העלפֿן מיט דער רעדאַקטירונג.
עס איז פשוט אַ משפּחה־געשעפֿט, אָדער בעסער געזאָגט, אַ אָרט וווּ יעדער דערגאַנצט דעם אַנדערן.
סולמית, מײַן שוועסטער, און אַנדרעאַס זענען אמתע פּראָפֿעסיאָנאַלן אין גראַפֿיק, פֿילם־עדיטירונג און פֿילם־שנייד.
דערנאָך טריינירן זיי הונדערטער בײַשטײַערער וואָס פֿירן אַזעלכע קורסן.
אַנאַ־סאָפֿיע אויך, זי איז אויך אַ פּראָפֿעסיאָנאַלע, אַ רעדאַקטאָרין.
אָבער איצט איז זי צוריק, לפחות פֿאַר מיר, ווי אַ שטערן־זינגערין און אַ שטערן־אַקטריסע.
אַזוי ריהאַנאַ בלײַבט נישט הינטער.
אָבער די עלטערן האָבן שטענדיק געקענט עס פֿון זיי אַרויסקריגן.
נוֹעמי, נו, אַזוי פֿיל געשוויסטער, איך וועל נישט נעמען קיין ריזיקע.
זי איז אַ טאַלאַנטירטע שניידערקע, בוכהאַלטערין און הויזהאַלטערין, דאָס איז בריליאַנט.
זי שרייבט אויך טעקסטן פֿאַר אונדז און מאָביליזירט מענטשן.
סטעפֿאַן און ראַמאָן זענען ווידער סופּער־טאַלאַנטירטע אַל־ראַונדערס.
פּאַסיקע האַנטווערק, סטאָליערס, גאָרטנערס, לאַנדשאַפֿט־גאָרטנערס
אַזוי דאַרפֿן מיר דאָס אויך אויף יעדן ווינקל.
איך האָף אַז דו האָסט קיינער נישט פֿאַרגעסן אין דיין ליפט? ניין, נישט אַמאָל.
נישט אַז קיין ברודער אָדער שוועסטער וועט זאָגן: "היי, פֿאַרוואָס האָסטו מיך נישט דערמאָנט?"
און איצט האָב איך נאָך אַ גוטע לייזונג.
אַזוי, אומענדיקער אָרגאַניזאַציאָנעלער טאַלאַנט.
אין יעדן פאַל, מיר השפּירן איינער אויף דעם אַנדערן.
און דאָ אויך, אין דעם בוך פֿון פֿאַרוואַנדלונגען, האָט יעדער זײַן וואָרט.
אַזוי קענסטו אַ ביסל מער נאָענט לייענען ווי אַלעמען זיך באַטייליקט.
יעדער קריגט טאַקע אַ געלעגנהייט צו רעדן. דו קענסט זיך טאַקע אַרײַנטונקען אין עס.
אָבער דאָס איז נאָר אַ קליינער בליק אין אונדזער משפּחה.
ווי איז דאָס געווען פֿאַר דיר ווי אַ יונג מיידל?
איז עס גלײַך קלאָר געווען פֿאַר דיר אַז דו וועסט זיך אָנשליסן צו דעם משפּחה־געשעפֿט?
הײַנט ביסטו דער פּראָדוקציע־פֿאַרוואַלטער.
צי האָט דאָס שטענדיק געווען דײַן נייג?
נו, טאַקע, האָב איך שוין פֿון אַ יונגן עלטער געוואָלט זײַן דער סעקרטאַר פֿון מײַן טאַטע.
די לערערס און די תּלמידים האָבן טאַקע פּרוּווירט מיך אָפּרעדן.
אבער זיי האָבן נישט מצליח געווען. דאָס איז געווען באַשטימט. דאָס איז פשוט געווען מײַן האַרץ־ווילן.
איך האָב פשוט פֿאַרשטאַנען אַז איך וויל שטיצן וואָס טאַטע טוט מיט מײַן לעבן.
און דאָס איז געווען דאָס. איך בין געווען דער ערשטער וואָס האָט געפרעגט דעם טאַטע צי איך קען זיך אָנשליסן צו
דער אָרגאַניזאַציע, צו דער צדקה, צו זײַן לעבנס־אַרבעט.
און דאָס איז נישט געווען אַזוי גרינג.
דערנאָך האָט ער מיר געזאָגט, אַז ער האָט מיר געגעבן פינף וואָכן צו איבערטראַכטן.
דו ווייסט אַז איך באַטראַכט די קאָנסעקווענצן.
איך האָב נישט קיין זיכערהייט, איך האָב נישט קיין לאָנע.
אַלץ קען איבער נאַכט פאַרענדיקט ווערן. די באַשמוצונג, די פֿאַרפֿאָלגונג.
און ער האָט מיר גלײַך פֿון אָנהייב געזאָגט, אַז אויב דו וועסט זיך אָנשליסן צו אונדז, וועסטו האָבן אחריותן.
דו קענסט נישט פשוט זאָגן, "זײַ געזונט, איך גיי איצט אַוועק, איך בין נישט מער אינטערעסירט."
דאָס מיינט פינף וואָכן צו איבערטראַכטן דאָס, מיט אַלע קאָנסעקווענצן.
האַלט, דו ווייסט אפֿשר בכלל נישט וואָס דו זאָגסט.
אָדער אַרום 15. יאָ, איך טו, נישט אַזוי?
אָבער דאַן האָב איך זיך באַשלאָסן. איך האָב געוואוסט וואָס איך האָב געוואָלט.
און דאָס איז געווען שפּאַנענדיק.
איך האָב דאַן אַרויסגערופֿן אַ כוואַליע־ווירקונג אין דער משפּחה.
דערנאָך איז דער ערשטגעבוירענער אויך געקומען צו טאַטע און געזאָגט: דאָס איז מײַן חזון פֿאַרן לעבן.
איך האָב עס דורכגעטראַכט.
און דאַן האָבן אַלע דורכגעגאַנגען דאָס זעלבע, וווּ זיי האָבן געזאָגט: "קוק אויף אַלע די קאָנסעקווענצן, איצט טראַכט דערוועגן."
דו קענסט עס נישט פשוט אַזוי טאָן, אַזוי איז עס אַ ביסל מחויבות.
יאָ, און דאַן די גאַנצע זאַך.
מען קען מאַכן אַ קאַריערע פֿאַר זיך.
איך מיין, מיר זענען געווען זייער גוט אין שול. פּונקט.
און פשוט מאַכן דעם באַשלוס דאָרט.
און דאַן האָט עס טאַקע איין נאָך דעם צווייטן אַרײַנגעוואָשן, וואָלט איך געזאָגט.
און ווי דאַמינאָס.
און דאָס איז געווען באַזונדער, ווײַל די קולט־עקספּערטן האָבן פאָרויסגעזאָגט אַז ווען דער
ערשטער וועט ווערן 18 יאָר אַלט, וועט ער אַוועקגיין.
ער וועט אַוועק לויפן. איצט איז פּונקט דער אומגעקערט געשען.
ווען דער ערשטער איז געווען 18, דאָרט האָט עס טאַקע אָנגעהויבן.
דאָס מיינט אַז איינער נאָך דעם צווייטן האָט זיך פֿרײַוויליק אָנגעשלאָסן, איבערצייגנדיק דעם טאַטן: "איך וויל אויך."
דאָס מיינט אַז מיר האָבן איבער די צוועלף יאָר ביז דעם אויסגיין־דאַטום וואָס די קולט־עקספּערטן האָבן אונדז
געגעבן, אַלץ צוזאַמען געבויט. צוזאַמען ווי אַ גאַנץ משפּחה.
און דאַן זענען די קולט־עקספּערטן צוריקגעקומען.
דאָס איז זייער אומנאַטירלעך. די צוזאַמענהאַנג וואָס גייט ווײַטער ווי די משפּחה־איינהייט.
אַזוי האָבן קולט־עקספּערטן שטענדיק געהאַט עפּעס צו זאָגן. דאָס איז קיינמאָל נישט געווען ריכטיק.
דערנאָך האָבן זיי אפילו אַ מידיאַ־שטורעם פֿון גאָרנישט אַרויסגערופֿן, ווי אויב מײַן ברודער
אליעס וואָלט פֿון דער באַנד אַרויסגעגאַנגען.
עס איז געווען אַ אמתע באַשמוצ־קאַמפּאַניע.
מײַן ברודער ליידט נאָך אלץ פֿון דעם ליגנט.
איך זאָג נאָר אַז וואָס מיר האָבן געטאָן, איז קיינמאָל נישט געווען גענוג גוט פֿאַר די מעדיע.
דאָס ברענגט אונדז צוריק צו דער טעמע וואָס ליגט אויפֿן טיש.
מיר מוזן אויך ווידער דיסקוטירן די טעמע פֿון סעקטן. איך בין גאַנץ אינטערעסירט אין דעם.
אָבער נאָך אַ פֿראַגע.
דו האָסט געזאָגט אַז דו אַרבעט אָן באַצאָלונג.
ניין, דאָס איז אויך נישט ריכטיק.
ווי זאָל מען זיך דאָס פֿאָרשטעלן?
דו מוזט עפּעס קריגן.
מײַן באַלוינונג איז פּונקט דאָס, ווען עפּעס מצליח ווערט, ווי איך האָב פריער באַשריבן.
דאָס איז די מערסט אומגעהויערע באַלוינונג.
דו ליגסט אין בעט און באַמערקסט אַז איך בין פאַרלוירן אין געדאַנקען.
דאָס איז געווען פשוט געוואַלדיק.
דאָס איז דער מערסט באַפרידיקנדיקער געפיל, ווען מען דערקענט עס נאָך אַ אַרבעט.
יעדער דערציילט דעם אַנדערן מער. אַ דאַנק, אַ דאַנק, אַ דאַנק, אַ דאַנק.
און אַלץ וואָס איך דאַרף איז שטענדיק דאָרט.
עס איז דאָך אַ באַציִונג מיט גאָט.
און דאָס איז צוטרוי פֿון טאָג צו טאָג.
און נאָר לעצטע וואָך איז ווידער געווען עסן אויף דער טיש.
עס קומט, עס גייט.
איך וויל נאָר זאָגן אַז עס איז נישט אָן באַלוינונג.
אָבער אויב דו פֿאָרסט פֿון שווייץ קיין עסטרײַך, וועסטו מוזן אָנפֿילן דיין אויטאָ מיט בענזין.
און דאָס איז ווען דו דאַרפֿסט געלט.
ווי קומט דאָס געלט אין אייער קאַסע?
איך האָב געזאָגט אַז מײַן טאַטע איז דער בעסטער בײַשפּיל.
ער לעבט עס.
ער גיט, גיסט אויס, גיסט אויס.
און אַזוי הייבט יעדער אָן לויט ווי ער פֿילט אין זײַן האַרץ.
איצט, ווי דער פֿאָרער וואָס האָט מיך געפֿאָרן זאָגט, לויס, איך בין אויף וואַקאַציע.
קען איך אײַך פֿירן?
צי מוז איך באַצאָלן פֿאַר אַ שאָפֿער?
איך האָב געהאַט די גאַנצע פינף שעה דאָרט הינטן צו טראַכטן וועגן אייערע פֿראַגן.
אָבער זעסטו, איך וואָלט געמוזט באַצאָלן פֿאַר אַ שאָפֿער.
דאָס קומט פֿון אינעווייניק.
און אויב גאָט איז אַזוי גרויס אַז ער זאָרגט פֿאַר די פֿייגל און גיט די בלומען די שענסטע קליידער.
פארוואס זאָל עס נישט אַרבעטן פֿאַר אונדז?
דאָס איז וואָס ישוע זאָגט אין דער ביבל. אַזוי לעבן מיר.
אָבער דאָס זאָל קיינער נישט מאַכן קיין דרוק.
איך זאָג נאָר אַז אַזוי שטעלט טאַטע אַ בײַשפּיל.
די נײַע וועלט איז אָן געלט.
מיר געבן זיך איינעם דעם צווייטן מיט אַלע אונדזערע הערצער.
און דאָס פֿליסט צוריק מער און מער ווי מען קען געבן.
וואָס פֿאַסצינירט אײַך אין אײַער אַרבעט און וואָס מאָטיווירט אײַך?
דאָס איז קלאָר די אָרגאַנישע אינטעראַקשאַן.
וווּ דו פֿאַרשטייסט אַז עס אַרבעט אַ העכערע אינטעליגענץ וואָס פֿירט אַלץ.
פֿאַר מיר איז דאָס ריינע פֿאַסצינאַציע.
דאָס באַטרעפֿט נישט נאָר אונדז.
איך מיין, אַלע די בילדונגס־באַוועגונגען וואָס שפּראָצן ווי פּילצן.
איך פיל פשוט אַז עס איז אַ קראַפט הינטער דעם וואָס איז פשוט בריליאַנט.
און איך דערלעב דאָרט יעדן טאָג ניסים.
און וואָס האָט מיך זייער פֿאַסצינירט זינט איך בין געווען קליין, איז אַז איך האָב שטענדיק
באַמערקט ווי הונדערטער מענטשן זענען געענדערט געוואָרן.
אַזוי זאָג איך, עגאָס, עגאָיִסטן זענען געוואָרן איר מענטשן.
גייריקע מענטשן זענען פשוט געוואָרן נדיב.
אָדער ליטיגיעזע, קריגזאַמיקע מענטשן זענען פּלוצלינג געוואָרן ליבנדיק, זאָרגנדיק,
פֿאַרבונדן, מילד און האָבן געהאַט אַ לעבן פֿאַר אַנדערע.
און דיפּרעסירטע, פֿאַרצווייפלטע און מלאַנכאָלישע מענטשן זײַנען פריילעך און גרוסן שטענדיק מיט זייערע בעסטע גרוסן און זאָגן
גלויביקע ווערטער; חתונות און משפּחות זענען צוריקגעשטעלט געוואָרן.
דאָס איז וואָס מיר זייער פֿאַסצינירט, ווײַל ענדערונג הייבט זיך אָן אין אייגענעם האַרץ.
אין דער גאַנצער באַוועגונג וואָס טאַטע האָט דאָ אָנגעהויבן.
וווּ עס איז קנאה, ריב, קנאה, חמדנות און רווח-זוכן, הייבט זיך דאָס שטענדיק מיט מיר אָן.
איך קען גלייך אָנהייבן די וועלט צו טוישן.
אָבער איך ווייס אַז עס גייט ביז צום סוף פֿון דער וועלט.
די מאַכט וואָס קען דאָס טאָן.
און מײַן טאַטע איז אין דעם זאַך פשוט גאָר אויטענטיש, ווײַל ער לעבט און אָטעמט עס.
ער האָט געשריבן אַכצן ביכער.
טויזנטער לעקציעס זענען אָרגאַניזירט געוואָרן אומזיסט.
וווּ עס גייט שטענדיק וועגן דעם זעלבן זאַך.
וועגן דעם ריזיקן כּוח וואָס שפּילט דאָ אַ ראָלע.
אָבער איצט איז אויך קעגנשטעל. עס איז דאָ באַשמוצונג, נאָך אַלעס.
דו האָסט פריער אַליין דאָס וואָרט דערמאָנט.
איר האָט לעצטנס געהאַט אַ מחלוקת מיט דער שווייצער בראָדקאַסטינג־קאָרפּאָראַציע.
ווי איז דאָס געשען? וועגן וואָס איז עס געווען?
אַזוי דאַרף איך זיך דאָ אַ ביסל צוריקנעמען.
די זאַך איז, איך האָב זיך שוין פריער געפרעגט, פֿאַרוואָס די SRF יאָגט אונדז נאָך.
און שטענדיק זענען באַטייליקט געוויסע נעמען. געאָרג אָטאָ שמיד, הוגאָ שטאַם. שטענדיק די זעלבע נעמען.
און איצט, אין די לעצטע יאָרן, האָב איך פֿאַרשטאַנען אַז דאָס זענען די זעלבע מענטשן וואָס אַטאַקירן אונדז,
אָבער וואָס אונטערשאַצן אָדער פאַרטיידיקן אַנדערע גרופּעס.
מענטשן וואָס ווערן באַשולדיקט אין אמתע אַטראָסיטעטן.
אַזוי רעדן מיר וועגן טויזנטער איבערלעבער פֿון דער גאַנצער וועלט, וואָס הייבן אָן צו דערציילן וועגן ממש שרעקלעכע זאַכן.
פֿון אַ סאַטאַנישער סעקטע, דאָס הייסט סאַטאַנישע אידעאָלאָגיע.
דאָס גייט אַרײַן ביז ברוטאַלע קינד־קרבנות, ריטואַלער מיסברויך, פֿאָלטירונג פֿון קינדער און טאָרמאַנטירן קינדער.
יעצט, עטלעכע פֿון אײַך קענען טראַכטן: וועגן וואָס רעדט זי?
איך וועל דאָ קורץ ציטירן, אָבער איך דאַרף אַ ביסל צוריקגיין.
דער סאַטאַנישער גורו עלייסטער קראולי זאגט אין זײַן עפנטלעכן בוך "טעאָריע, פּראַקטיק און
מאַגישקייט", אין "טעאָריע און פּראַקטיק", באַנד 4, זײַט 87:
בלוטיקער קרבן איז שטענדיק געווען דער מערסט געערטער טייל פֿון מאַגישקייט.
צו דערגרייכן דעם העכסטן גײַסטיקן נוץ, מוז מען דעריבער אויסקלײַבן אַ קרבן וואָס פֿאַרמאָגט די גרעסטע און ריינסטע קראַפֿט.
אַ זון־קינד פֿון גאַנצער תּמימות און הויכער אינטעליגענץ איז דער צופֿרידנשטעלנדיקסטער און פּאַסיקסטער קרבן.
מענטשלעכע קרבן איז בעסער פֿאַר כּמעט אַלע צילן.
אַזוי, שטעלט אייך פאָר, אַז מײַן טאַטע וואָלט דאָס געשריבן. גוט, שליסן די בריקעט.
יעצט האָבן אין שווייץ פילע שטימען זיך אויסגעדריקט און דעם זעלבן שבתאי־קולט אַנטפּלעקט.
שליסל־וואָרט: דער Nathalie־פאַל, און אַזוי ווייטער.
אַ סך האָבן געפֿונען דעם מוט צו עדות זאָגן.
און איצט איז געאָרג אָטאָ שמיד ווידער אין דער פּראָזשעקטאָר־ליכט.
דער זעלבער הוגאָ שטאַם, דער זעלבער SRF אין אַ קאָטעריע.
דאָס איז אַלעס אַ קאָנספּיראַציע־טעאָריע.
זיי מאַכן די גאַנצע זאַך אויסזען לעכערלעך.
זיי האָבן געלאַכט אויף די קרבנות און עדות.
אָ יאָ, און די ווייניק פֿאַנס פֿון דער טשערטש פֿון סאַטאַן, דאַרפֿן מיר בכלל נישט זאָרגן וועגן זיי.
אַזוי פּלוצלינג זײַנען די זעלבע מענטשן, וואָס דעמאָניזירן מײַן טאַטע, וועמען איך האַלט פֿאַר
דעם ליבסטן מענטש צו מיר, פּלוצלינג זייער חנפֿלעך.
ניין, איך האָב נישט קיין מורא, עס איז גאָרנישט צו מורא האָבן.
און דאַן האָב איך אַרויסגעגעבן דעם דאָקומענטאַר, וווּ איך האָב אָנגעהויבן אַנטפּלעקן די פֿאַרבינדונגען צווישן SRF און אַלע די
קרײַזן און דעם זשורנאַליסט ראָבין רעהמאַן מיט דער סאַטאַנישער סעקטע, ניצנדיק פאַקטן און בײַװײַזן, געזאַמלט פֿון אַלע
אינפֿאָרמאַציע, וואָס די איבערלעבער האָבן צוזאַמענגעשטעלט.
און דאַן איז עס געוואָרן שפּאַנענדיק.
זונטיק, נאָך דער בראָדקאַסט, האָב איך באַקומען אַ דראָענדיקן בריוו מיט אַ צוויי־שעהדיקן אולטימאַטום צו נעמען
עס גלייך אַראָפּ, באַגלייט מיט דראָונגען פֿון לעגאַלע קאָנסעקווענצן אויב איך וואָלט נישט צוגעשטימט.
דאָס איז טאַקע געווען די עקסטרעמסטע זאַך וואָס איך האָב קיינמאָל דערלעבט.
און דאַן, פֿאַרשטייט זיך, האָב איך ווײַטער פֿאָרשט.
איך האָב עס דאַן קורץ אַראָפּגענומען.
אקעי, דאָס וואָלט געווען מײַן קומענדיקע פֿראַגע.
האָסטו עס אַראָפּגענומען?
איך האָב עס קורץ אַראָפּגענומען.
דער בריוו האָט מיר אַזוי שטאַרק געדראָט.
איך האָב זיך שוין געקענט זען הינטער שטאַנגען.
און דאַן האָב איך נאָך אַ ביסל פאָרשונג געטאָן און פֿאַרשטאַנען אַז אַלץ איז שטאַרק.
עס איז פיל מער ווי וואָס איך האָב געבראַכט.
זיי האָבן שוין געפֿײַערט און געשריבן צו אַלעמען וואָס נאָך האָבן עס דאָרט אויבן.
קלאַ-טעלעוויזיע האָט עס אַראָפּגענומען.
דו מוזסט אויך, דו מוזסט אויך, דו מוזסט אויך.
ביטעל טעלעוויזיע, אַלץ געגאַנגען, געגאַנגען, געגאַנגען.
און דאַן בין איך צוריקגעקומען מיט אַ קעגנשטעלונג צו דעם דראָענדיקן בריוו און דעם פֿילם.
ווידער אַרויפֿגעלאָדן, איך האָב עס ווידער אַרויפֿגעלאָדן מיט נאָך מער פֿאַקטן.
און האָט ווידער באַשטעטיקט יעדן פֿאַקט.
און דאַן איז דער ווידעא געשפּרונגען צו 1.86 מיליאָן קוקן און איז געוואָרן וויראַל.
און דאַן איז עס געוואָרן שטיל אין וואַלד.
איך האָב קיינמאָל מער גאָרנישט געהערט פֿון SRF.
דאָס האָט מיך זייער חשדן געמאכט.
אָבער וואָס איך וויל זאָגן, מײַן מסקנא פֿון דעם גאַנצן ענין, איז דאָס.
אָנהערישע, גערעכטע מענטשן ווי מײַן טאַטע ווערן באַשמוצט און קרימינאַליזירט אויף דער ערגסטער מעגלעכער אופֿן.
און איך קריג דעם אײַנדרוק אַז דער ציל איז צו פאַרמיידן אַז עמעצער זאָל באַקומען דעם
געדאַנק צו גראָבן אַרום וווּ די אמתע פשעס פּאַסירן.
דאָס איז מײַן איצטיקער מצבֿ.
ווײַל דאַן זאָגן די קריסטן אַז די וואָס זענען דאָרט זענען זייער בייז און אַז זיי דאָרטן בעטן טאָג און נאַכט.
אָבער איך גלייב נישט אַז זיי שטעלן קיין סכּנה; עס איז מער מסתּמא אַז עס וועט קומען פֿון מענטשן ווי זיי.
און איצט מוז איך ווידער צוריקקערן צו מײַן פאָרשונג וועגן סאַטאַניזם.
וווּ איך פֿיל אַז מיר דאַרפֿן קוקן ווער ציעט די שטריקן אויבן.
און דאָ דערמאָנט זיך מיר דער זיך-באַשטעטיקטער סאַטאַניסט אַלבערט פּײַק.
ער איז געווען אַ פֿרײַמאַסאָן פֿונעם 33סטן גראַד און דער גרינדער פֿון דער סאַטאַנישער סעקטע.
און באַמערקט: ער איז אויך געווען אַ בריגאַדיער־גענעראַל און גרויסער קאָמאַנדיר, דאָס הייסט
דער העכסט־ראַנגיקער אָפֿיציר אין דער אַרמיי.
און דאַן איז אַ וויכטיקער דאָקומענט אַרויסגעקומען אין 1891, וואָס ווייזט ווי ער האָט פּלאַנירט די
דרײַ וועלט־מלחמות. דאָקומענטירט און אָרגאַניזירט.
דער ערשטער וועלט־מלחמה, איך וועל עס קורץ צוזאַמענפֿאַסן.
די מאַכט פֿון דעם צאַר מוז אין רוסלאַנד צעשטערט ווערן, און דאָס לאַנד זאָל ווערן אַ פֿעסטונג
פֿון אַטעאיסטישן קאָמוניזם. צווייטער וועלט־מלחמה.
עס מוז אַרויסקומען פֿון די חילוקים צווישן פֿאַשיסטן און ציוניסטן, כדי צו פֿאַרניכטן נאַציזם און צו שטאַרקן פּאָליטישן ציוניזם.
דער ציל פֿון דער צווייטער וועלט־מלחמה איז געווען די גרינדונג פֿון מדינת ישראל.
דער דריטער וועלט־מלחמה מוז אָנגעצונדן ווערן צווישן די פּאָליטישע ציוניסטן און די פּאַלעסטינער, אָדער
בעסער געזאָגט, צווישן די פירער פֿון דער איסלאמישער וועלט.
וואָס פּאַסירט איצט, שיינט אונדז מסתּמא באַקאַנט.
און איך וויל נאָר אָנווײַזן אַז מיר זאָלן פאָקוסירן אונדזער אויפמערקזאַמקייט אויף וווּ די פשעס טאַקע פּאַסירן.
און דאָס ווערט ווידער באשטעטיקט דורך דעם סאַטאַניסט אַלייַסטער קראולי, ווידער אין זײַן בוך וואָס איך האָב פריער דערמאָנט,
וווּ ער זאָגט אַז דער גאַנצער פּלאַנעט מוז זיך באַדן אין בלוט.
דער גרויסער קריג מוז געפֿירט ווערן, ווײַל עס איז אַ מאַגישע אָפּעראַציע פֿון העכסטער וויכטיקייט.
ער קען דאָס אָפֿן שרײַבן, קיינער קוקט נישט, קיין מעדיע־אָרגאַן באַריכטעט נישט וועגן דעם.
שטעלט אייך פאָר, אויב מײַן טאַטע וואָלט דאָס געשריבן.
מיר מוזן באַדן דעם פּלאַנעט אין בלוט.
דײַן טאַטע איז געווען אויסגעזעצט צו אַ גרויסער מאָס באַשמוצונג.
ווי האָסטו דאָס אויפֿגענומען ווען דו ביסט געווען אַ קינד?
טייל 1 פֿון דער פֿראַגע, אָבער וואָס אונדז אויך אינטערעסירט, איז פֿאַרשטייט זיך, ווי האָט דײַן טאַטע יענע צײַט דורכגעמאַכט?
ער איז גערופֿן געוואָרן אַ קאָנספּיראַציע־טעאָרעטיקער, אַ קולט־פֿירער, אַ האָלאָקאָסט־לייקענער, און ווער ווייסט וואָס נאָך.
דאָס האָט אַ ווירקונג אויף אַ מענטש. ווי האָסטו זיך דערפֿילט?
דו האָסט זיכער געהערט איין זאַך אָדער אַן אַנדערע פֿון דײַנע מיטשולער אין שול.
און ווי האָסטו דערלעבט דײַן טאַטן במשך פֿון אַלע יענע יאָרן?
צי זענען אויך געווען מאָמענטן פֿון אַנטוישונג, פֿון פֿרוסטראַציע?
אַזוי, למעשה, איך הייב אָן מיטן צווייטן.
עס איז כּמעט אַ טייל פֿון דער טאָג־טעגלעכער לעבן, די נול־פּונקטן, וווּ מען ווערט מאָל גערירט ביז טרערן פֿון אַלע אומגערעכטיקייטן.
אבער מײַן טאַטע ווײַזט דאָס טאַקע אויף אַ גרויסן אופֿן: אין יענע מאָמענטן, ווען ער איז בײַם נידעריקסטן פּונקט, ווען מען קען נאָר
וויינען, ווען מען ליגט אָנמאַכטיק אויף דער ערד, דרייט ער זיך פשוט שטענדיק צו גאָט, ווייסט אַז עס
איז גערעכטיקייט און ציעט שטאַרקייט פֿון זײַן אמונה.
עס איז ווונדערלעך אַז ער האָט דאָס אַלץ איבערגעלעבט.
איך קען דערציילן מעשׂה נאָך מעשׂה.
דערפֿאַר איז ער מײַן גרעסטער ראָלע־מאָדעל, ווײַל ער שטענדיק שטייט ווידער אויף פֿון די מאָמענטן פֿון שוואַכקייט
און מאַכטלאָזיקייט, קיינמאָל ניט פאַרלירט זײַן גלויבן אין גאָט און שטענדיק בלײַבט געטרייַ.
און דו האָסט אפילו געפרעגט מיך, ווי איך פיל זיך דערפֿון. זיכער איז עס שווער.
מען האָט געוואָרפֿן אײַער אויף אונדזערע פֿענצטער, מען האָט געקראַצט אונדזערע אויטאָס, מען האָט אונדז דאָ און דאָרט געוויזן
דעם מיטל־פֿינגער, מען האָט אונדז צוויי מאָל געראָבט, מען האָט אונדזער הויז אָנגעצונדן, עס זענען געווען אַטאַקעס אויף דער
משפּחה, מען האָט געשניטן די רעיפֿן, מען האָט געלאָזט די שרויפֿן, און איין מאָל איז כּמעט די גאַנצע משפּחה אומגעקומען.
עס שטייט דאָ אויך אַזוי, עס איז אויך אַ נס אַז עס איז נישט געשען.
דאָס איז שרעקלעך, אַזוי ווי די באַשמוצונג אין שול.
איך מיין, אַלע די לשון־הרע, זיי לייענען אויך די צײַטונג.
איך בין אפילו געשלאגן געוואָרן פֿון די יינגלעך, איך בין טאַקע, נו, אָפּגעװאָרפֿן געוואָרן.
אָבער וואָס איך האָב געפֿונען נאָך ערגער, אָדער כּמעט ערגער, איז נישט נאָר דאָס, נאָר אויך דער פאקט אַז, למשל, זינט
מײַנע טינידזשער־יאָרן האָבן זיי מיר שטענדיק געדריקט אַז איך זאָל זיך קעגן מײַנע עלטערן אויפֿשטעלט.
שטענדיק געפּאָוטשט, גיי אַרויס פֿון דאָרט, קום דאָ, נעם זיך.
אפילו די SRF אַליין, איך מיין עוועלין פאָלק פֿון SRF, האָט מיר געזאָגט: "קום, קום און העלף אונדז, קום צו אונדז."
דאָס איז איצט זייער פֿאַרלאָקנדיק, איך מײן, די שווייצער צאָלן גוטע לאָנען, אַזוי קען מען דאָרט גוט לעבן, נישט אַזוי?
אָבער איך געפֿין עס אומגערעכט, אַז אַלעמען — און איך מײן טאַקע אַלעמען — אַז געוויסע כּוחות און געוויסע
יחידים האָבן שטענדיק פּרוּווירט אונדז צו צעטיילן און אונדז אַוועקצופירן פֿון דער משפּחה.
אָבער איך האָב זיך געזאָגט אַז איך וויל אַז די וועלט זאָל וויסן ווער מײַן טאַטע און מײַן מאַמע טאַקע זענען.
איך האָב אויך אין 2010 אַ פּרעזענטאַציע געגעבן, וואָס מען קען געפֿינען אויף דער AZK וועבזײַט,
וווּ איך האָב אַ דערקלערונג וועגן מײַן טאַטע געמאכט.
איך האָב געזאָגט: היי מאַמע און טאַטע, זיי וועלן אונדז מאָרגן קושן בײַם מיטאָג, אין אָוונט און אונדז אַרומנעמען.
מיר גייען קיינמאָל נישט צו בעט מיט שפּאַנונגען.
אַלץ וועט שטענדיק ווערן קלאָר.
איך האָב קיינמאָל נישט דערפֿאַרונג געהאַט פֿון כּעס.
איך האָב נאָר געזאָגט וואָס איך טראַכט, פשוט צו געבן זיי אַ קול.
אַזוי האָב איך זיך דערמיט אָפּגעגעבן, ווײַל איך וויל עדות זאָגן אויף דעם פאקט אַז מיר האָבן געהאַט גן־עדן אויף דער ערד.
איך וויל עדות זאָגן אַז מיר האָבן קיינמאָל נישט געלאָזט די זון אַראָפּגיין אויף קיין מחלוקת, אויף קיין חילוק.
פֿאַר מיר זענען זיי די בעסטע עלטערן אין דער וועלט, און די וועלט דאַרף דאָס וויסן.
און אַזוי האָב איך זיך אָפּגעגעבן מיט דער גאַנצער זאַך.
איך וויל זײַן אַ קעגנשטימיקער קול, דערפֿאַר בין איך דאָ געקומען.
איצט האָסטו כּמעט שוין פֿאָרויסגעזאָגט מײַן ענטפֿער אויף אַ פֿראַגע, אָבער איך וויל זי נאָך אַמאָל פֿרעגן.
ווייל ווען דו טוסט דיין פאָרשונג, קומסטו אויך אויף דעם טעמע פֿון בילדונג.
און מען זאָגט אַז דײַן טאַטע איז זייער שטרענג, און עטלעכע וועבזײַטן טענהן אַז באַשטראָפֿן קינדער
איז אַ פֿאָרויסבאַדינג צו מאַכן זיי גוטע מענטשן.
ווי האָסטו דאָס דערלעבט ווי אַ קינד און אַ טיניידזשער?
ערשטנס, טוט־טוט־טוט, ביפּ־ביפּ, ליג, דאָס איז נישט אמת.
צו באַטראַכטן די שטראַפֿונג פֿון קינדער ווי אַ פֿאָרויסזעצונג צו ווערן אַ גוטער מענטש איז גאַנץ נאַרישקייט, מיסט.
מײַן טאַטע האָט קיינמאָל נישט געזאָגט אַזוי עפּעס, און אויך קיינמאָל נישט גערופֿן דערפֿאַר.
אולי וואָלט איך אים געזאָגט אַז ער רופט צו קערפּערלעכע שטראַפֿונג, אַלע נאַרישקייט.
דאָס איז קיינמאָל נישט געווען דער פאַל.
איך האָב קיינמאָל נישט דערלעבט גוואַלד פֿון מײַן מאַמע אָדער פֿון מײַן טאַטע.
איך האָב שטענדיק דערלעבט די ליבעדיקע אינטעראַקשאַן.
קיינמאָל נישט צו ווערן כעסדיק, קיינמאָל נישט צו שטראַפֿן פֿון עמאָציע, קיינמאָל נישט.
אָבער די מעדיע ווילן דאָס נישט הערן, און איך מוז דיר דערציילן אַ קליינע מעשה וועגן ווי SRF ווידער האָט דורכגעפֿירט אַ אינטערוויו
בײַ איין פֿון אונדזערע געשעענישן מיט גיאורג אָטאָ שמיד.
און איך טראַכט, איך בין 17 יאָר אַלט, איצט איז מײַן מאָמענט, איך קען זאָגן ווי עס טאַקע איז גלייך פֿאַר דער קאַמערע.
און דאַן זאָגט ער פֿאַר דער קאַמערע: "דו מוזט די קינדער דיסציפּלינירן און ברעכן זייער ווילן."
און דאַן האָב איך גלייך געזאָגט, דאָס איז נישט אמת, וואַרט אַ מינוט, מײַן טאַטע איז דער ליבסטער מענטש, איך האָב אים קיינמאָל
נישט געזען אין כּעס, קיינמאָל נישט געזען ווי ער ניצט גוואַלד.
איך האָב אַלץ געזאָגט אין די קאַמערע, גלייך אין די SRF-קאַמערע.
דער קאַמערמאַן האָט זיך געאײַלט אַרום, דער רעזשיסאָר איז שוין אַזוי געווען, עס איז געווען אַ ביסל אַ מאָדנע אַטמאָספֿערע.
און איך האָב געמיינט, סוף־כּל־סוף האָבן מיר עס געטאָן. שטימע נאָך שטימע.
מענטשן קענען דאַן זען פֿאַר זיך אַליין.
איז דאָס איבערגעטראָגן געוואָרן?
און דאַן האָט זיך באַלד אַנטוישונג אײַנגעשטעלט, ווײַל איך בין נאָך אַ מאָל אַרום דעם זאַל געגאַנגען.
אַ ביסל שפּעטער זע איך זיי ביידע ווי זיי ווידערהאָלן דעם אינטערוויו אין אַ פאַרבאָרגענעם נישע, אָן מיר.
פֿאַרשטייט זיך, עס איז קיינמאָל נישט איבערגעגעבן געוואָרן.
אַזוי ווייסטו אַז עס איז נישט געוואלט.
און איצט, פֿאַר אַלעמען וואָס פאָרשט דאָס, און אפילו דו, ווי אַ גוטער לערער, ווען דו טרעפֿסט די ליגנס, וויל איך נאָר
זאָגן אַז די מעדיע זענען נישט אינטערעסירט אין ווי די זאַכן טאַקע זענען, אָבער דאָס איז אויך פּובליק צוטריטלעך.
מײַן טאַטע האָט געשריבן אַ בוך, "בילדונג מיט חזון".
דאָס איז שטענדיק געווען דער פאָקוס.
מיר האָבן אויך געמאַכט אַ גאַנץ משפּחה־טור, וווּ מיר טאַקע האָבן געווידמעט גאַנצע לידער צו דער טעמע.
יעדער קען רעדן וועגן ווי ער האָט עס דערלעבט.
יעדער קען דאָס זען.
און דו וועסט דאָרט נישט געפֿינען קיין פֿון דעם שמוץ.
אָבער איך וואָלט געוואָלט זאָגן אַ פּאָר ווערטער וועגן דעם, ווײַל דאָס באַטרעפֿט יעדן.
פֿאַר מיר איז דער שליסל־זאַץ "לערנען מיט חזון". חזון.
ווײַל אַזוי קען מען צאַמענפֿאַסן די דערציִונג פֿון מײַנע עלטערן.
ווײַל טאַטע האָט אונדז שטענדיק געזאָגט אַז אַלץ גייט וועגן שטאַרקייט.
אַזוי ווײַט אַוועק, די מלחמות, די קאָרופּציע, די אויסנוצונג, דאָס זענען פינסטערע כּוחות.
און זיי קלאַפּן אויף אונדזערע הערצער פֿון אַ יונגן עלטער.
און אַלץ וואָס פּאַסירט דאָרט אין דער גרויסער וועלט, הייבט זיך דאָ אין האַרצן אָן. קריגערײַ, קנאה, גניבה.
און די חזון איז שטענדיק געווען צו באַזיגן בייז אין מײַן האַרץ און דאַן אין דער גאַנצער וועלט.
און גאָט אין מיר קען און וועט באַזיגן בייז.
און ער דאַרף אונדז אויך דערפֿאַר.
ער קען עס נישט אַליין טאָן. ער דאַרף כלים.
און עס איז נישט קיין חילוק צי איך איבערקומען עפּעס קליין און בייז אין מײַן טאָג־טעגלעכן לעבן אָדער עפּעס גרויס.
ביידע דאַרפֿן איבערנאַטירלעכע שטאַרקייט.
אין ביידע פאַלן איז עס נישט גענוג נאָר צו באַשליסן עפּעס גוטס צו טאָן.
און אַזוי האָבן זיי אונדז אויפֿגעצויגן.
אַזוי האָב איך עס דערלעבט.
און אין אַלץ האָבן זיי אונדז שטענדיק געפֿירט צו רײַפֿקייט, אַזוי אַז מיר אַליין האָבן פֿאַרשטאַנען: "האַלט, דאָס איז פאַלש."
אַ, דאָס איז מלחמה.
דאָס איז געווען אַ קליינער טעראָר־אַקט.
און איך מוז טאַקע זאָגן, אַז טאַטע האָט אונדז נישט אויפגעצויגן מיט יין־יאַנג־טעאָריעס, זאָגנדיק: "יאָ, דאָ איז
בייז און דאָ איז גוט, און מען מוז זיי האַלטן אין באַלאַנס, דאַן וועט אַלץ זײַן אין אָרדענונג."
ווײַל בייז, אַפֿילו אויב עס מאַכט נאָר 10%, וועט שטענדיק קעגן גוט קעמפן, פֿון אים גנבֿן,
אים אונטערדריקן און אים אין שקלאַפֿערײַ נעמען.
אַזוי איז די יין־יאַנג־טעאָריע נישט ווי מיר זענען אויפגעצויגן געוואָרן, ווײַל עס איז דאָס זעלבע אין אונדזער משפּחה.
דו קענסט נישט זאָגן, נו, אַ קליינער גנב וואָס גנבט פֿון אונדז, און דער איבעריקער טייל איז בסדר.
איר האָט ניט מער שלום אין אייער משפּחה.
די בייז מוזן מיר באַזיגן.
דערפֿאַר איז אונדזער משפּחה־מאָטאָ שטענדיק געווען שלום און רוּה פֿאַר אַלעמען.
און דערפֿאַר האָבן מיר אָפֿט שעהען געזעסן ווען עפּעס איז געשען, ביז אַלעמען איז געווען צופרידן, ביז
אַלעמען איז געווען אינעווייניק פֿרײַ און אין שלום.
און דאַן, ווי אַ רעזולטאַט פֿון דער לשון־הרע, איז מײַן טאַטע טאַקע אַרעסטירט געוואָרן פֿאַר אויספֿאָרשונג.
און אַז מען האָט אים אויסגעפֿרעגט, און מען האָט אונדז אַלע גלײַך פֿון שול אַרײַנגערופֿן, אונדז אונטערזוכט
אויף סימנים פֿון מיסברויך, פּשוט אין דער גאַנצער כוואַליע.
און דאָס האָט זיך אַרויסגעוויזן צו זײַן גאָרנישט מער ווי אַ שטורעם אין אַ טעפּל.
דו האָסט געזאָגט אַז דאָס איז אַ שטורעם אין אַ טיי־טאַס, דו האָסט דאָ הימלישן שלום, אויב אַלע וואָלטן
געווען ווי דו, וואָלטן מיר דאָ ניט געהאַט קיין אַרבעט.
דאָס איז וואָס די פּאָליציי זאָגן, דאָס איז וואָס די אויטאריטעטן זאָגן.
און איך מוז איצט זאָגן, יאָ, זיי וואָלטן ניט מער געהאַט קיין אַרבעט, אָבער דערווייַל
האָבן זיי גאַנץ אַ סך אַרבעט, די פּאָליציי.
זיי מוזן מער און מער אַרויסגיין אין די שולן.
איך האָב די אינפֿאָרמאַציע פֿון ערשטע־האַנט־מקורות פֿון לערערס, ווײַל קינדער טאַקע ווייסן שוין נישט קיין גרעניצן.
גאָרנישט, זיי זײַנען נישט מער גוט אויפֿגעפֿירט, וואָס מיינט אַז זיי ריאָטן, זיי זײַנען גוואַלדיק, און די פּאָליציי־אָפֿיצירן
זײַנען דאָרט אויך, זיי האָבן נישט קיין באַמבו־שטעקן מיט זיך, זיי האָבן זייער אויסרוסטונג
מיט זיך, און די לערערס האָבן זייערע ברענאוטס.
זיי קענען שוין נישט זיך אָפּהאַנדלען מיט די קינדער.
אַזוי, נאָר אַ קורצע באַמערקונג וועגן דעם:
די אידעאָלאָגיע אַז עס זענען נישט מער גרעניצן.
אַלץ איז דערלויבט.
גאָרנישט איז מער גוט אָדער בייז.
דו ביסט אויך אַ פֿרוי און אַ מאַן און אַלע שאַטן צווישן; דאָרט איז נישט קיין אָריענטאַציע געבליבן.
דאָס איז אויך אַ גאַנץ נײַער פֿענאָמען פֿאַר מיר.
און, ווייסטו, דאָס איז ניט מער קיין טאַבוס, ניט מער קיין גרעניצן; איך וואָלט געזאָגט, עס איז ווי צו זאָגן אַז קױן דאַרפֿן ניט מער
קיין פּלויטן, ווײַל זיי דריקן זיך דערפֿון; איצט קענען זיי אַרומֿלויפֿן אויף דער גאַס, און אפילו אויב מענטשן
שטאַרבן ווען זיי פאָרן אַרײַן אין זיי, איז דאָס גוואַלד.
עס זאָל ניט זײַן מער קיין גרעניצן.
איך וויל נאָר זאָגן אַז איך מיין אַז די אידעאָלאָגיע אַז עס זענען נישט קיין גרעניצן איז אויך עפּעס גאָר נײַ, און אַזוי קענט איר מיר
נאָכגיין, קענט איר פֿאַרשטיין וואָס איך מיין? יאָ, יאָ, זיכער.
איך האָב געוואָלט רעדן וועגן דעם בוך.
אויב דו טוסט אַ ביסל פאָרשונג, וועסטו געפֿינען אַז דו האָסט מיט דײַנע ברידער, סימאָן און דוד, אַ פּאָר יאָר צוריק אַ
בוך אַרויסגעגעבן מיטן טיטל: "מאַמע, ביטע דיסציפּליניר מיך."
איז דאָס בעצם די אינסטרוקציע־בוך פֿאַר וואָס דו האָסט נאָר געזאָגט, אַז דו מוזסט אויך באַשטימען גרעניצן?
ערשטנס, דער טיטל מאַכט אַז דו מאַכסט אַ פֿראָנץ.
ערשטנס, דער טיטל איז אַ ציטאַט, אַ פּראָוואָקאַטיווער ציטאַט פֿון אַ אינצידענט, וווּ אַ עלף־יאָריק מיידל
איז מיט טרערן געקומען אין דעם ביוראָ פֿון איר טאַטע.
זי האָט אונדז געזען ווי קינדער, אָבער זי האָט אויך זיך געזען, און זי האָט געזאָגט: קוק, אייערע קינדער קענען זײַן ליבנדיק.
אייערע קינדער קענען גוט טאָן.
איך קען עס נישט טאָן. איך מוז שטענדיק טאָן די פאַלשע זאַך.
איך מוז שטענדיק נישט מסכים זײַן. איך קען קיינמאָל נישט געהאָרן.
מײַן מאַמע לייגט מיר אויך קיינמאָל נישט אַ האַנט אויף מיר. זי שטעלט מיר נישט קיין גרעניצן.
און זי האָט טאַקע אין טרערן געבעטן איר טאַטע, אַז ער זאָל פֿרעגן איר מאַמע, צי ער קען אפֿשר אין אַזעלכע מאָמענטן נוצן די שטעקן.
אַזוי האָט ער דאָס אויפגענומען און פשוט אונדז געגעבן די געלעגנהייט צו זאָגן ווי מיר עס
דערלעבן ווען אַ קליינע גרענעץ ווערט באַשטימט.
נאָר אַ בײַשפּיל פֿון אַ קליינעם שפּראָץ: מען פּלוקט אים אַרויס, אַ ביסל אַ קניפּל, וואָלט איך געזאָגט, אָבער
נאָר אין אויסערגעוויינטלעכע סיטואַציעס וווּ עס איז נייטיק.
קליינער גנב, קליינע פּיק. גרויסער גנב אַרבעט ניט מער.
דראָג־דילערס, באַנק־ראָבערס, ליגנערס, קליינע ליגנערס, גרויסע ליגנערס, פּאָליטיקערס, וואָס עס
איז, מע קען שוין נישט שנעל דערפון אַרויסקומען.
דאָרט האָבן מיר געהאַט די געלעגנהייט פשוט אַ ביסל דערפֿון צו רעדן.
ווי מיר עס דערלעבן, און אַז מיר האָבן קיינמאָל נישט דערלעבט עפּעס ווי כּעס אָדער אומגעקלערטע באַציִונגען.
אָבער מען בלאָזט עס אַרויס פֿון פּראָפּאָרציע, ווי אויב דער באַמבו־שטעקן איז די איינציקע
פּראָבלעם וואָס מיר נאָך האָבן אויף דער ערד.
דאָס, וואָס איז געווען אַ געוויינטלעכע פּראַקטיק פֿאַר יאָרהונדערטער, אפילו מילעניום, איז געווען אַז
אין עקסטרעמע פאַלן איז אַ גרענעץ באַצייכנט געוואָרן.
און דאָס איז פּונקט וואָס איך זאָג: פֿאַרוואָס האָבן סאַטאַניסטן זייער גרעסטן יום־טובֿ
אויף דעם טאָג פֿון ניט־געוואַלדיקער בילדונג?
ווײַל דאָרט איז דער ברוט־אָרט פֿאַר טאַקע גרויסע שׂדים.
אויב דו שטעלסט נישט קיין גרעניצן, זאָג: טו וואָס דו ווילסט.
גיי וווּ דו ווילסט.
קליינע קומען, קליינע שדים ווערן געצוכט.
מיר האָבן נאָר גערעדט וועגן זיך אַליין, וועגן אונדזערע שול־חבֿרים, וועגן ווי עס איז ווען מען זיצט דאָרט און
וויינט און פֿאַרשטייט אַז מען קען נישט טאָן דאָס ריכטיקע.
איך בין פֿאַרכאַפּט אויף דראָגס.
איך האָב דאָ איין פֿרײַנד נאָך אַן אַנדערן.
איך בין געשעפט פֿון תּאווה און זינד.
איך וואָלט געוואָלט אַז עמעצער האָט מיר געוויזן וווּ די גרענעץ איז געווען ווען איך בין געווען קליין.
און דאָס איז וווּ איך מוז זאָגן, דאָס איז וואָס אונדזערע עלטערן האָבן.
מײַן טאַטע האָט עס מודה געווען.
איך מיין, דער באַמבו־הוט איז נאָך יאָרן געווען נאָרמאַל.
דאָס איז איצט אַ נײַע אידעאָלאָגיע.
איך האָב געוואָלט פֿריִער זאָגן אַז דו קענסט טאָן וואָס דו ווילסט. לאָמיר זאָגן, איך האָב איצט לוסט צו נעמען דײַן בײַטל.
דאָס איז די אידעאָלאָגיע.
איך קען טאָן וואָס איך וויל, ווען איך וויל.
אָבער די אידעאָלאָגיע אַרבעט נישט, ווײַל דאַן האָסטו אַ פּראָבלעם, ווײַל איך גנב דײַן וואָלטל.
דו זעסט, עס איז שטענדיק אַ גאַנץ.
און דאָרט זאָג איך אַז טאַטע איז נאָך אָפֿן וועגן דעם.
אָבער פֿאַר וואָס טוען זיי דאָס אַזוי אין געשיס?
דערפֿאַר האָב איך עס פריער דערמאָנט: כאָטש אַלע גלייבן אַז באַמבו־שטעקן זײַנען דער גרעסטער פּראָבלעם וואָס מיר נאָך
האָבן, זיי וואַרפֿן זייערע באָמבעס און פֿאַרװונדן זייערע מענטשן.
און קיינער קוקט דאָרט נישט.
קענסטו אַ ביסל נאָכפאָלגן?
יאָ, זיכער.
נו, איך געהער צו דער דור, וווּ מאַמע און טאַטע אַמאָל, ווי מען זאָגט, האָבן זיך געטעותט.
און אויך זענען געווען אַ פּאָר אויף דער הינטערזייט.
מײַן מאַמע האָט שטענדיק גענוצט אַ האָלצערנע לעפֿל.
און אפילו אויב אַנדערע טענהן דאָס קעגן, גלייב איך נישט אַז עס האָט מיר קיין שאָדן געטאָן.
פֿון צײַט צו צײַט איז עס אויך געווען נוצלעך.
הײַנטצײַטיק זאָגן מענטשן אַז מע טוט שוין נישט אַזעלכע זאַכן.
יאָ, אָבער איך רעקאָמענדיר דעם בוך טאַקע אויך, ווײַל דער ספּעקטרום פֿון ווי אונדזערע עלטערן
האָבן אונדז אויפגעצויגן איז אַזוי פאַנטאַסטיש.
ווייטער און ווייטער געוויזן, זע, אויב דאָס גייט ווייטער, אויב דו טוסט דאָס איצט, וואָס מיינט דאָס פֿאַר דיין סביבה?
וואָס מיינט דאָס פֿאַר דיין ברודער אויב דו גנבסט איצט פֿון אים? וואָס מיינט דאָס?
און אַזוי האָט מײַן ברודער אין דעם בוך דערקלערט ווי ער האָט אָנגעהויבן גנבֿן פֿון דער קאַסע.
און שטענדיק גליטשן, שטענדיק גנבֿן.
דאַן האָט ער אין שול אָנגעהויבן גנבֿן.
ער האָט די פּענס פֿון די תּלמידים געשטאָלן.
און ער איז געוואָרן מער און מער טרויעריק, מער און מער באַלאָדן.
לעסאָף האָט ער ניט מער געהאַט גוטע גראַדן, נאָר שלעכטע פאָרשטעלונגען.
ער האָט זיך בכלל נישט געפֿילט גוט.
און ווען ער זאָגט ווי באַפרײַנדיק עס איז געווען נאָר צו זען די גרענעץ, איז דאָס נישט גוט.
אָדער נאָך אַן אַנדערער, דאַן מוז איך עס פאַרענדיקן דערציילן, דאַן האָט ער געשטאַנען פֿאַר דער קלאַס, האָט געזאָגט: "איך
האָב בײַ דיר געשטאָלן, איך בין אַנטשולדיג," און האָט געוויינט.
די גאַנצע קלאַס איז געווען אויס פֿון זיך פֿון אויפֿרעגונג.
וווּ דו פֿאַרשטייסט, היי, גוט איז ווידער גוט, בייז איז ווידער בייז.
אָדער איך זאָג, מיר האָבן אויך אַמאָל געהאַט אַ פאַלש־פֿלאַג־אַקט אין אונדזער משפּחה; צוויי פֿון זיי האָבן
געשפּילט מיט פֿײַער, און דער טעפּעך האָט זיך אָנגעברענט.
און דאַן, געבענטשטער גיהנום, רעכט? איצט איז עס צעבראָכן.
דאַן די צוויי, די עלטערע, האָבן געהאַט דעם געדאַנק צו באַשולדיקן זייער יונגער שוועסטער.
און דאַן האָט די יונגערע שוועסטער דורכגעפֿירט דעם קליינעם טעראָר־אַקט ווי אַ
פֿאָלקס־פֿלאַג־אָפּעראַציע, דאָס איז געווען זי, נישט אַזוי?
וואָס, פֿאַרשטייט זיך, איז אַנטדעקט געוואָרן.
אַלעמען איז געווען צופרידן און האָט געזאָגט אַז דאָס איז נישט גוט.
דאָס איז נישט גוט.
דו זאָלסט דאָס נישט ווידער טאָן.
אויב נישט, וועט עס ווייטער גרעסער ווערן.
און אַזוי איז עס אויך אין דעם בוך: אַ קליינער גנב, אַ גרויסער גנב, אַ באַנק־ראָבער.
אָבער איך קען נאָר זאָגן אַז מײַנע עלטערן האָבן אונדז פֿאַנטאַסטיש אויפֿגעצויגן.
עס איז קיינמאָל קיין כּעס, ווי איך האָב געזאָגט, קיינמאָל קיין האַרש וואָרט, קיינמאָל.
און איך קען זיך אַפֿילו נישט דערמאָנען, אַז איך האָב באַקומען דעם שטעקן פֿון מײַן טאַטן.
איך האָב אויך געהערט. פֿאַרשטייסטו וואָס איך מײן?
אקעי, לאמיר איצט לאזן די משפּחה־סיטואַציע פֿון די סאַסעקסן הינטער זיך.
לאָמיר נעמען עס נאָך אַ שריט ווייטער.
לאָמיר רעדן וועגן דעם אַזוי גערופֿענעם באָמבשעל־ווידעאָ.
דאָס איז דײַן געדאַנק, עס גייט וועגן ספּעציעלע טעמעס.
וואָס איז דער געדאַנק דערפֿון?
זאָג דאָס אונדזערע צוקוקערס.
די געדאַנק איז טאַקע צו שטאַרק פּראָמאָטירן אַ ווידעא, אַז אַלעמען זאָל עס גלייכצייטיק טיילן, און עס
גלייכצייטיק אַרויסגעבן אין אַזוי פיל שפּראַכן ווי מע קען, כדי עס זאָל האָבן אַ שנייבאַל־עפעקט.
און אַזוי איז עס איצט מיטן דאָזיקן פּאַנדעמיע־אָפּמאַך פֿון דער וועלט־געזונט־אָרגאַניזאַציע (WHO), וואָס איך האָב פֿריִער
דערמאָנט, וווּ מיר בעטן יעדן איינעם וואָס קען עס אַרויפֿצולאָדן אויף זייערע קאַנאַלן און עס צו טיילן, ווײַל דאָס שאַפֿט אַ
שנייבאַל־עפֿעקט, וווּ מיר קענען דערגרייכן זעקס-, זיבן- אָדער אַכט־ציפֿערדיקע צאָלן אין
בלויז עטלעכע טעג אויב מיר אַלע אַרבעטן צוזאַמען.
און איך וואָלט אויך געוואָלט זען קאָאָפּעראַציע צווישן די פֿאַרשיידענע דערציִער, וווּ מיר זאָגן צוזאַמען,
לאָמיר דאָס דורכצופירן, ווי דער דאָזיקער פּאַנדעמיע־אָפּמאַך פֿון דער וועלט־געזונט־אָרגאַניזאַציע.
שוין זענען דעמאָנסטראַציעס אין טאָקיאָ און אין שפּאַניע, קעגנשטעל רודערט זיך אין אונגאַרן, איבעראַל, און איך האָב
פֿאַרשיידענע אַפֿריקאַנער לענדער וואָס ווילן אים ניט מער.
זעסטו, מיר ברעכן שוין דאָ דורך, און איך גלייב אַז אויב מיר אַלע צוזאַמען אַרבעטן און צוזאַמען שלאָגן דעם טראָמל,
קענען מיר אַ סך דערגרייכן אויב יעדער איצט זיך אָנשליסט.
אָבער איצט האָבן מיר דעם דיגיטאַלע סערוויסעס־אַקט, מיט וועלכן מיר בײַ AUF1 אויך קאָנפראָנטירט ווערן.
ווי גייט איר דערמיט אום?
צי האָסטו אַ סטראַטעגיע צו פֿאַרמיידן צענזור?
נו, טאַקע שוין צוועלף יאָר. צוועלף יאָר צוריק, אין דער זעלביקער צײַט ווי Kla-TV, האָבן מיר אָנגעהויבן בויען אַ האַנט-איבערגעגעבן
נעץ, גאָר אומאָפּהענגיק פֿון דער אינטערנעץ, פֿון מענטש צו מענטש. עס איז אַ בלאַט מיט אינפֿאָרמאַציע אויף דער פראָנט און אויף דער
צוריק, וואָס ווערט יעדן וואָך אין קורצער פאָרעם אַרויסגעגעבן.
און מיר בויען למעשׂה שוין צוועלף יאָר דעם דאָזיקן נעצווערק, וווּ מיר פֿאַרבינדן זיך פֿיזיש, דאָס הייסט, מיר קומען אַרויס פֿון
אַנאָנימקייט. ס'איז נישט בלויז איך וואָס בין אַזוי־און־אַזוי 777, נאָר מיר קענען איינער דעם צווייטנס פּאָסט־אַדרעסן,
קאָנטאַקט־פּרטים און טעלעפֿאָן־נומערן, און דאָס איז איצט אויך אונדזער פֿאָקוס, וווּ איך בעט אויך אײַך, די צוקוקער,
אַרויסצוקומען פֿון אַנאָנימקייט, געבט איינער דעם צווייטן אײַערע אַדרעסן און טעלעפֿאָן־נומערן, און טעלעפֿאָן־נומערן. אויב איר
ווילט, קענט איר זיך אויך פֿאַרבינדן מיט אונדז. עס איז אויך וויכטיק צו פֿאַרבינדן זיך מיט אַנדערע לענדער. דאָס איז דער לינק:
www.kla.tv-vernetzung. אויף דעם אופֿן, ווייסן מיר פּשוט איינער וועגן דעם אַנדערן, און דער נאָענטסטער אָנגעשטעלטער וועט זיך
פֿאַרבינדן מיט אייך, און איר וועט וויסן, "אַהאַ, איר וווינט דאָרט, און אין פֿאַל פֿון צענזור, וועט איר באַקומען די צײַטונג
אָדער דעם פּראָגראַם פֿון מיר. מיר מוזן זיך אינגאַנצן קאָנצענטרירן אויף דעם, ווײַל מע האָט אונדז שוין אויסגעמעקט און
בלאָקירט אויף צאָלרײַכע פּלאַטפֿאָרמעס, בפֿרט ווען מיר האָבן דורכגעבראָכן די
מיליאָן־מאַרקע, וואָס איז מײַן נומער איינס פּריאָריטעט.
מיר דערנענטערן זיך צו דער ציל־ליניע פֿון דער הײַנטיקער אויסגאַבע פֿון "שפּילמאַכער אויף איין",
וואָס וועט זײַן אַ ביסל לענגער ווי געוויינטלעך.
צוריק צו דער פֿראַגע וועגן ראָלע־מאָדעלן: צי זענען געווען ראָלע־מאָדעלן אין דיין לעבן? איך מיינ, דײַן טאַטע, אָבער צי
זענען געווען אויך ראָלע־מאָדעלן וואָס האָבן דיך אינספּירירט אין דיין אַרבעט ווי פּראָדוקציע־מאַנאַגער און פּרעזענטירער?
יאָ, טאַטע, מאַמע, זיטאַ, דניאלה, רות, בעטינאַ, זיי זענען אונדזערע פראָנטליניע־קעמפֿערס, זיי האָבן איבערגעלעבט די
עקסטרעמסטע שטורעמען, און פֿאַר מיר קען מען זיי שטעלן גלײַך נעבן די באַרימטסטע פֿיגורן אין דער ביבל. אויב מען קען בלײַבן
שטאַרק דורך אַזעלכע שטורעמען, זיינען זיי מײַנע ראָלע־מאָדעלן.
וואָס מיינט גליק פֿאַר דיר אין דײַן לעבן הײַנט, ווי אַ 36-יאָריקע יונגע פֿרוי?
לעבן מיט גאָט
אויב איר קענט ווינטשן בלויז איין זאַך פֿאַר מענטשן, וואָס וואָלט דאָס זײַן?
אַז זיי זאָלן דערלעבן וואָס איך דערלעב יעדן טאָג, אָבער זיי קענען דאָס אויך טאָן אויב זיי ווילן. איך וויל נישט נאָר רעדן, אַזוי איר
קענט אויך קאָנטאַקטירן אונדז און זיך באַטייליקן אויב איר ווילט דערלעבן ווי אָרגאַנישע קאָאָפּעראַציע איז. ווי איך האָב געזאָגט,
עס זענען אַזוי פֿיל געביטן וווּ מען קען זיך באַטייליקן, אָבער איך וואָלט געוואָלט אַז יעדער זאָל קענען
דערלעבן עפּעס אַזוינס, עס איז פֿאַסצינירנדיק פֿאַר מיר, יאָ.
ווען לויס סאַסעק האָט אַ שלעכטן מאָמענט, באַקומט שלעכטע נייעס אָדער ווערט אויפגעבראַכט, ווי קען זי זיך
אַרויסברענגען פֿון דעם מצב און צוריקקומען צו גליק?
איך בעט, איך רעד מיט גאָט וועגן דעם, יעדן מאָרגן אויך; איך טו דאָס שטענדיק פֿאַר לפּחות אַ שעה, פשוט כדי איך האָב
שטיצע בײַ גאָט, ווײַל אַנדערש קען איך נישט אויסהאַלטן אַלעס.
ווען איך דאַרף, וויינע איך אויף זײַן שולדער. דו קענסט זיך אויף אים שטיצן. אַזוי אַ באַציִונג האָבן אונדזער מאַמע און טאַטע אונדז
געוויזן. עס איז אַזאַ מקור פֿון טרייסט, אַ מקור פֿון שטאַרקייט און זיכערקייט. עס גיט מיר אומענדיקע
ליבשאַפֿט. פֿאַר מיר איז דאָס קלאָר מײַן פּלייס פֿון פליכט.
דערנאָך, צו ענדיקן דעם פּראָגראַם, וואָלט איך געוואָלט נוצן אײַער פֿאַרבינדונג מיט גאָט. קענט איר הײַנט פֿאַר אונדז
זײַן אַ מין אוראַקול און דערציילן אונדז, ווי די וועלט וועט זיך אַנטוויקלען אין די קומענדיקע פּאָר יאָר?
אַזוי, ליכט איז שטענדיק שטאַרקער ווי פינצטערניש, אמת איז שטענדיק שטאַרקער ווי ליגנס, און גוטקייט טריומפירט שטענדיק איבער בייז.
אָבער ווי שנעל דאָס פּאַסירט, איז גאָר אין אונדזערע הענט, ווײַל ליכט דאַרף אַ גוף, אמת דאַרף אַ גוף, גוטסקייט דאַרף אַ גוף.
און אָן אונדז צו זײַן כּלים פֿאַר די מעלות, אָן אונדז צו זײַן טראָגערס פֿון דער געווינערישער כּוח פֿון גאָט,
קען גאָרנישט דערגרייכט ווערן; דאָס איז מײַן איבערצײַגונג.
אָבער אויב מיר נעטוואָרקן, אויב מיר פֿאַרקערפּערן די גוטע אייגנשאַפֿטן, דאַן זאָג איך, אַז בבל
וועט פֿאַלן אין אַ שעה, ווי עס שטייט אין תּנ״ך.
און דאָס איז מײַן האָפֿענונג, מײַן גלויבן, אַז מיר קענען דאָס צוזאַמען דערגרייכן.
ליבע צוקוקער, אויב איר האָט הײַנט נישט געקענט גיין אין קירכע, זענט איר איצט אַנטשולדיקט אויב איר האָט געזען דעם
פּראָגראַם, ווײַל אין דעם פּראָגראַם איז געווען עפּעס געטלעך, דאַנק דעם באַזוך פֿון לויס סאַסעק פֿון קלאַ־טעלעוויזיע.
אַ גרויסן דאַנק אַז איר זענט בנימצא פֿאַר דעם פּראָגראַם.
ביטע געבט אייער משפּחה אונדזערע בעסטע גרוסן פֿון דער AUF1־מאַנשאַפֿט.
מיר זענען צופרידן צו שטיצן אײַך אין אײַער אַרבעט.
אולי קענען מיר די קאָאָפּעראַציע אַ ביסל ווייטער פאָרטרײַבן, ווײַל איך האָב שוין אַנטדעקט איין אָדער צוויי
פּאַראַלעלן אין די לעבן פֿון איבו סאַסעק און סטפֿאַן מאַגנעט.
ביידע זענען שטאַרקע קעגנשטעל־קעמפֿער, וואָס ווערן געערט פֿון אַלע זײַטן, און אפֿשר וואָלט עס געהאַט זינען אַ מין קאָאָפּעראַציע,
אַ פֿאַרטיפֿונג פֿון צוזאַמענאַרבעט. אַ גרויסן דאַנק.
ליבע צוקוקער, מיר האָבן אַ בקשה צו אײַך.
טיילט די פּראָגראַם. פֿילט זיך פֿרײַ צו באַזוכן אויך קלאַ-טעלעוויזיע.
לאָמיר זיך צוזאַמען פֿאַראייניקן צו גרינדן אַ גוף וואָס פֿאָדערט גוטסקייט און ברענגט אַראָפּ
באַבילאָן, און צו ענדיקן מיט די ווערטער פֿון לויס סאַסעק.
אַ דאַנק פֿאַר אײַער אויפֿמערקזאַמקייט.
אַלץ גוטס. ביז צום נעקסטן מאָל.