WEBVTT

00:00.134 --> 00:08.432
"Matsatsi a mararo ka mor'a ho fumana ente ea ka ea boraro ea
coronavirus ka la 17 Pherekhong 2022, ke ile ka akheha, 'me ha

00:08.432 --> 00:17.475
ke tsoha, ke ne ke ferekane ka ho feletseng 'me maoto a ka a ne
a se a sa khone ho nteka. Ke ne ke se ke sa khone ho tsamaea."

00:17.475 --> 00:25.272
"Ho batho ba entetsoeng, protheine ea spike le ho ruruha li ile
tsa fumanoa lithong tse ngata libeke esita le

00:25.272 --> 00:33.364
likhoeli ka mor'a liente, e leng se neng se
amahanngoa le mafu a tebileng 'me hangata a bolaeang.

00:33.364 --> 00:43.071
Empa tlhahiso ena e tsitsitseng e sa lebelloang ea
protheine e khoutiloeng ke mRNA e ka hlalosoa joang?

00:43.071 --> 00:50.491
Qetellong ea 2023, Kla.TV e phatlalalitse lengolo le
potlakileng la Prof. Dr. Sucharit Bhakdi mabapi le

00:50.491 --> 00:54.729
"likotsi tse sa feleng tsa liente tsa RNA" ka lipuo tse 'maloa.

00:55.806 --> 01:02.638
Hona joale, qetellong ea Hlakubele 2024, Prof. Dr. Sucharit
Bhakdi, Prof. Karina Reiss le Dr. Michael Palmer ba

01:02.638 --> 01:10.104
phatlalalitse sengoloa seo liphuputso tse ncha li
tiisang litemoso tsohle tse neng li entsoe ka nako eo.

01:10.104 --> 01:15.478
Ba hlalosa ka nepo ea saense, empa ka mokhoa o utloahalang ho
batho ba tloaelehileng, hore na ke hobane'ng ha liente tse

01:15.478 --> 01:19.357
bitsoang tsa mRNA e le tsa bomenemene ebile li le kotsi haholo.

01:19.357 --> 01:24.461
Sengolwa sena se batlisisitsweng ka botlalo
se loketse ho arolelanwa le mang kapa

01:24.461 --> 01:28.197
mang ya esong ho batlisise taba ena ka botebo.

01:28.197 --> 01:32.724
E ka fumaneha e le faele ea PDF
tlas'a lenaneo lena bakeng sa ho hatisoa.

01:32.724 --> 01:37.865
Ka tlase, Moprofesa Bhakdi o o
balela sengolwa ka lentswe le phahameng.

01:37.865 --> 01:44.162
Tšusumetso e matla eo maemo a hlalositsoeng ke
Moprofesa Bhakdi a ka bang le eona ho ba seng ba

01:44.162 --> 01:47.615
ameha e bontšitsoe tlalehong e latelang ea Lara.

01:47.615 --> 01:53.301
Ke e mong oa bahlaseluoa ba se nang palo ba ente ea coronavirus
mme o pheta pale ea hae ea masoabi kopanong ea

01:53.301 --> 02:00.849
boralitaba ea MWGFD e nang le sehlooho se reng "Entetsoe, a
utloa bohloko, a haneloa... mme joale ho tla eng?" Prof.

02:04.268 --> 02:13.410
Batho ba ratehang. Lelapa le ratehang la batho, ke na le
ntho e bohlokoa haholo-holo eo ke batlang ho le bolella eona.

02:13.410 --> 02:21.539
E mabapi le tshibollo ya moraorao ya DNA ka hara mekento.

02:21.539 --> 02:30.580
Lebaka leo ka lona liente tsa RNA e leng tsa
bomenemene le kotsi haholo, joale ke taba e tšohloang.

02:30.580 --> 02:35.712
Likhromoso ke libuka tsa bophelo, tse
nang le litaelo tse ngotsoeng ka DNA bakeng

02:35.712 --> 02:38.860
sa tlhahiso ea limolek'hule tsa protheine.

02:38.860 --> 02:46.095
Ha ho hlokahala, buka e amehang e buloa
'me ho etsoa kopi ea risepe e batloang.

02:46.095 --> 02:50.009
Kopi ena ke mRNA.

02:50.009 --> 02:55.858
E laola tlhahiso ea protheine ebe e lahloa.

02:55.858 --> 03:05.267
Liente tsa RNA li tšoana le likopi tsena tsa nakoana tsa
litaelo tsa li-chromosome; empa ho fapana le tsona, li baka

03:05.267 --> 03:10.841
tlhahiso ea liprotheine tse sa lokelang ho ba 'meleng ea rona.

03:10.841 --> 03:21.662
Ho e-na le hoo, li baka ho thehoa ha li-antigen tse sa
tloaelehang, joalo ka protheine ea spike ea SARS-CoV-2.

03:21.662 --> 03:30.371
Enjeksheni e 'ngoe le e 'ngoe ea mofuta ona oa ente e
fana ka likopi tse fetang bilione (limolek'hule tsa mRNA).

03:30.371 --> 03:39.220
Tlhahiso e kholo ea ente ea mRNA e hloka
hore risepe ea DNA e fumanehe ka bongata.

03:39.220 --> 03:41.439
Sena se ka fihlellwa jwang?

03:41.439 --> 03:47.162
Mokhoa o sebelisitsoeng ho rarolla bothata bona ke
motheo oa bohlokoa oa boenjiniere ba liphatsa tsa lefutso.

03:47.162 --> 03:54.197
Likopi tse libilione le litrillione tsa
diresepe tsa DNA li tsoa ho libaktheria.

03:54.197 --> 04:01.605
Liresipi li fumaneha ka har'a li-chromosome tse
nyenyane tsa baktheria tse bitsoang li-plasmid.

04:01.605 --> 04:07.636
Lisele tsa baktheria li ka arohana kamora metsotso
e 20 e 'ngoe le e 'ngoe, ho bolelang hore palo ea

04:07.636 --> 04:10.940
lisele e imena ka robeli hora e 'ngoe le e 'ngoe.

04:10.940 --> 04:18.144
Ka tsela ena, libaktheria tse se nang palo li ka kotuloa ho tsoa
mokelikeling oa khōlo ka matsatsi a seng makae feela,

04:18.144 --> 04:25.215
'me sele e 'ngoe le e 'ngoe ea baktheria e tla ba
le likopi tse ngata tsa plasmid eo ho buuoang ka eona.

04:25.215 --> 04:27.988
Li-plasmid li bonolo ho sebetswa.

04:27.988 --> 04:35.860
Ho ka kenngwa diresepe tsa kantle, ke hore, dijini tse
fanang ka litaelo tsa ho etsa diprotheine tsa vaerase, mohlala.

04:35.860 --> 04:41.524
Kamora ho ata ha libaktheria, li-plasmid
lia bokellwa ebe li sebediswa e le

04:41.524 --> 04:47.639
ditempeleite bakeng sa tlhahiso ya dikopi tsa mRNA.

04:47.639 --> 04:52.606
Qetellong, li-molecule tsa RNA li phutheloa
ka har'a likotoana tse nyenyane haholo tsa

04:52.606 --> 04:56.007
mafura tse bitsoang li-lipid nanoparticle (LNPs).

04:56.007 --> 05:04.729
Dikarolo tsa sehlooho tsa LNP di etswa ka
maiketsetso mme di tsejwa hore di na le chefo ka botsona.

05:04.729 --> 05:12.659
Ho feta moo, metsoako e khethehileng ea mafura e sebelisoang ke
Pfizer/BioNTech le Moderna e ne e e-s'o lekoa le

05:12.659 --> 05:20.413
ho batho pele liente tsa mRNA tse tsoang ho
bahlahisi bana ka bobeli li fumana tumello ea tšohanyetso.

05:20.413 --> 05:26.674
Sena se baka kotsi ea bophelo e ke keng
ea latoloa ebile e sa hlokahale ho hang.

05:26.674 --> 05:38.531
Ho phuthelwa ha RNA ka LNP ho e sireletsa tshenyong,
ho etsa hore e fihle makgwafing ohle a mmele ka madi.

05:38.531 --> 05:44.520
Mona, di-LNP di sebetsa jwaloka dipere tsa Trojan.

05:44.520 --> 05:49.040
Li monngoa ke lisele 'me mRNA ea lokolloa.

05:49.040 --> 05:52.457
Sena se latelwa ke tlhahiso ya protheine ya spike.

05:52.457 --> 05:58.496
Sena se qetella se qholotsa karabelo ea 'mele ea ho
itšireletsa, ho kenyeletsa le ho thehoa ha masole a 'mele a

05:58.496 --> 06:03.180
ikhethileng a etselitsoeng ho re sireletsa mafung a kamoso.

06:03.180 --> 06:09.954
Leha ho le jwalo, sesole sa mmele se a tseba mme se timetse
disele tsa mmele tse hlahisang diprotheine tse sa tlwaelehang.

06:09.954 --> 06:15.467
Ka tlhaho, sena se etsahala ha lisele
tsa rona li tšoaetsoa ke livaerase.

06:15.467 --> 06:22.171
Bokgoni bona ba ho lemoha diprotheine tsa kantle ho
mmele e le tse jwalo bo se bo le teng ho tloha tshwetsong.

06:22.171 --> 06:29.736
E re sireletsa bophelo bohle ba rona, kaha lisele tse
tšoaelitsoeng ke vaerase li felisoa ka katleho ka tsela ena.

06:29.736 --> 06:31.900
Ha e ka hatellwa.

06:31.900 --> 06:38.221
Ka hona, ha mRNA e fanang ka tlhahiso ea protheine
e sa tloaelehang e kenngoa ka har'a sele, sele

06:38.221 --> 06:41.803
eo e hlaseloa ke sesole sa 'mele sa ho itšireletsa.

06:41.803 --> 06:48.040
Ho hana ha litho tse
hlomathisitsoeng ho bontša ntlha ena ea motheo.

06:48.040 --> 06:52.145
Ha o ka fumana phio ya ka, o tla e hana.

06:52.145 --> 06:56.507
O fumana philo ea ka ea bobeli, 'me ho hana ho
hona ho hlahlamang ho latela, feela lekhetlong

06:56.507 --> 06:59.508
lena ka potlako le ka bohale bo boholoanyane.

06:59.508 --> 07:09.685
Melao-motheo e tšoanang e baka litlamorao tse kotsi tse ntseng
li eketseha ka ho tsoelang pele tsa liente tse pheta-phetoang.

07:09.685 --> 07:19.740
Palo ea likopi tsa RNA tse phuthetsoeng ka har'a
LNP tse fanoang ka ente ka 'ngoe e khōlō haholo.

07:19.740 --> 07:25.562
Liselese tse ngata-ngata 'meleng kaofela li tla
hlaselwa ke tsamaiso ya rona ya mmele ya ho itwanela mafu.

07:25.562 --> 07:34.718
Tlhaselo ena e ka emisoa feela ha tlhahiso
ea protheine e tsoang kantle e se e emile.

07:34.718 --> 07:37.632
Empa sena se tla nka nako e kae?

07:37.632 --> 07:45.566
Ke matsatsi a seng makae feela, jwalo ka ha bahlahisi ba
ente le balaodi ba ts'ebetso ba ntse ba re tiisetsa kgafetsa?

07:45.566 --> 07:54.781
Lilemong tse peli tse fetileng, ho entsoe
litemoso tse tšosang tse sa lumellaneng le polelo ena.

07:54.781 --> 08:02.689
Ho batho ba entetsoeng, protheine ea spike le ho ruruha li ile
tsa fumanoa lithong tse ngata libeke esita le

08:02.689 --> 08:10.649
likhoeli kamora liente , e leng se neng se
amahanngoa le mafu a tebileng 'me hangata a bolaeang.

08:10.649 --> 08:19.700
Empa tlhahiso ena e tsitsitseng e sa lebelloang ea
protheine e laetsoeng ke mRNA e ka hlalosoa joang?

08:19.700 --> 08:30.383
Karabo e utlwahalang empa e tshosang e fannwe ke
tsebo e fumanweng ke McKernan le basebetsimmoho le

08:30.383 --> 08:36.372
yena, eo ba e phatlaladitseng selemo se fetileng.

08:36.372 --> 08:45.762
Re ne re se re buisane hore mRNA e etswa ho tswa ho
ditempeleite tsa DNA tsa plasmid nakong ya tlhahiso ya ente.

08:45.762 --> 08:54.214
Pele mRNA e phuthelwa ka hara LNP,
DNA ena e tlameha ho tloswa pele.

08:54.214 --> 09:03.558
Ho seng jwalo, DNA ya plasmid e ka
kwalellwa ka hara marophi a mafura mmoho le RNA.

09:03.558 --> 09:14.880
McKernan o ile a fumana hore mohato ona oa bohlokoa
oa ho tlosa DNA ea plasmid o ne o sa etsoa ka hloko.

09:14.880 --> 09:24.894
Ho fumanoe litekanyo tse feteletseng tsa DNA ea
plasmid mefuteng e mengata ea liente tsa Pfizer le Moderna.

09:27.086 --> 09:34.145
Diphuputso tsa Kevin McKernan di ile tsa
nyenyefatswa ke bongata ba batho ba tlwaelehileng.

09:34.145 --> 09:43.953
Balaodi ba taolo ba boletse hore baetsi ba ne ba ba tsebiseditse
ka boteng ba DNA, empa seo ha se a ba thibela ho

09:43.953 --> 09:52.920
fana ka tumello, kaha dipalo tse tlalehilweng
di ne di le ka tlase ho meedi e behilweng ke WHO.

09:52.920 --> 09:55.941
Empa meedi ena e tswa kae?

09:55.941 --> 10:02.187
Setsi sa Meriana sa Europe (EMA) se ne se
behile moedi oa li-nanogram tse 10 tsa DNA

10:02.187 --> 10:06.135
bakeng sa tekanyo e 'ngoe le e 'ngoe ea ente.

10:06.135 --> 10:13.127
O ile a bua ka tlaleho ya WHO ya 1998.

10:13.127 --> 10:22.625
Tlaleho ena ea botekgeniki e bolela: "Ho latela tsebo ea
hajoale, DNA e tsoang meleng e tsoelang pele ea lisele ho fihla

10:22.625 --> 10:27.936
ho 10ng ka tekanyo e hloekisitsoeng e ka nkoa e amoheleha."

10:27.936 --> 10:35.203
Moedi o motjha o kaholimo ha o sebetse dihlahisweng
tse tswang diseleng tsa dikokwanahloko, mefuteng ya

10:35.203 --> 10:42.061
disele tsa diploid kapa dikotlasong tsa disele tsa mantlha.

10:42.061 --> 10:47.704
Re bona hore tlaleho ea WHO e khetholla mefuta e 'meli ea DNA.

10:47.704 --> 10:55.760
E 'ngoe e nkoa e le kotsi ho feta e 'ngoe, 'me ka hona
bongata ba tsona bo lekanyelitsoe ho boleng bo boletsoeng.

10:55.760 --> 11:02.983
Empa DNA ea plasmid e fumanehang ka har'a
liente tsa mRNA e oela sehlopheng sefe ho tse peli

11:02.983 --> 11:08.079
– ho se kotsi haholo kapa ho se kotsi hanyane?

11:08.079 --> 11:17.231
Ha e le hantle ha e oele sehlopheng sefe kapa sefe, hobane
tataiso ea WHO e nka ka potlako hore DNA efe kapa efe e

11:17.231 --> 11:25.154
fumanehang ka har'a moriana kapa ente ha se letho
haese: DNA e "hlobotseng", eo ho monngoa ha eona liseleng

11:25.154 --> 11:29.880
tsa 'mele oa rona ho tla ba le katleho e tlase haholo.

11:29.880 --> 11:42.794
Leha ho le joalo, ka lehlakoreng le leng, DNA e silafatsang e
ka har'a liente e tla be e phuthetsoe ka LNP, joalo ka mRNA.

11:42.794 --> 11:49.960
Phuthelo ena e etsa hore DNA e monngoe ke
lisele tsa 'mele oa rona ka katleho e kholo haholo .

11:49.960 --> 11:57.697
Ka hona, ho ka be ho bile bohlokoa ho khetha moedi o
"sireletsehileng" bakeng sa DNA e koahetsoeng ka LNP

11:57.697 --> 12:01.510
ho sebelisoa liteko tse ncha, tse reretsoeng ka hloko.

12:01.510 --> 12:07.479
Empa ha re nke hore moedi o behilweng ke EMA o a amoheleha.

12:07.479 --> 12:10.860
Sena se re isa kae?

12:10.860 --> 12:18.269
Tlalehong ea eona e boletsoeng ka holimo , EMA e bolela hore
lisampole tsohle tsa ente tseo e li fumaneng

12:18.269 --> 12:25.175
ho tsoa ho Pfizer/BioNTech pele ho tumello
li ne li latela moeli oa EMA oa DNA e setseng.

12:25.175 --> 12:33.154
Leha ho le jwalo, ho hlakile hore EMA ha e a ka ya netefatsa taolo
e tswelang pele ya boleng kamora tumello, mme hoo ho sebetsa

12:33.154 --> 12:37.995
le ho balaodi bo bong bohle ba molao lefatsheng ka bophara.

12:37.995 --> 12:46.912
Sena se ka fihleloa qeto ho latela liphuputso tsa Kevin
McKernan, tse bontšang hore palo ea DNA meqolong eohle ea ente

12:46.912 --> 12:53.021
e ileng ea hlahlojoa e feta moeli o behiloeng ke WHO le EMA.

12:54.556 --> 13:04.728
Sena se re isa temohisisong e makatsang le e tšosang ea hore
liente tsena tse kotsi li entsoe ntle le taolo efe kapa efe, le

13:04.728 --> 13:11.865
hore batho ba likete-kete tse makholo ba
kentsoe ka meqolo ea liente e neng e tlōtse ka

13:11.865 --> 13:16.388
mokhoa o feteletseng lipehelo tsa tumello.

13:16.388 --> 13:25.878
Hona joale ho thibetsoe ho enta moriana o sa
lumellaneng le litaelo tse behiloeng tumellong ea papatso.

13:25.878 --> 13:33.085
Ka hona, ho tswela pele ho enta ka meento
ena ha se letho haese ketso ya botlokotsebe.

13:33.085 --> 13:42.038
Ke kamoo mebuso ya rona e leng hole kateng ka ho
hloka tsebo ho hlonameng, hoo e entseng sena ho

13:42.038 --> 13:47.488
baahi ba yona mme e ntse e tswela pele ho etsa jwalo.

13:47.488 --> 13:54.237
Tlhokomeliso: Ba boholong ba loketseng linaheng tsa
Bophirimela ba hanne ka mafolofolo ho etsa

13:54.237 --> 13:59.444
lipatlisiso hore na sehlopha sa McKernan se ka be se nepile.

13:59.444 --> 14:06.715
Ho e-na le hoo, baa pina ka lentsoe le
le leng: DNA e ke ke ea fihla liseleng.

14:06.715 --> 14:14.166
Mme haeba ho jwalo, e tla hlephwa le ho senngwa kapele teng.

14:14.166 --> 14:24.437
Ho feta moo, khubu ea sele e arotsoe ho ts'ila ea sele ke
lera le sa penyeheng, e le hore DNA e tsoang kantle e ke ke

14:24.437 --> 14:31.336
ea kena ka hare ho khubu ho ea etsa mosebetsi oa eona moo.

14:31.336 --> 14:41.420
Ntho e le 'ngoe feela e ntle ka pale ena e tšosang ke
hore ba boholong ba ikarabellang joale ba se ba ipontšitse.

14:41.420 --> 14:47.567
Ba qethetsoe ke mekhoa, 'me sena se bonahala ho bohle.

14:47.567 --> 14:56.818
Ho hlakile hore mekhatlo ea naha e sebelisana
'moho le baetsi ba tlōlo ena e tšabehang ea molao.

14:56.818 --> 15:06.260
Liphetho tsa McKernan li tlameha ho tšosa mang kapa
mang ea nang le tsebo e nyenyane feela ea baeloji.

15:06.260 --> 15:14.740
Ho hlakile hore DNA ea plasmid e koahetsoeng ka LNP e
tla kena ka har'a lisele tsa rona ka katleho e kholo.

15:14.740 --> 15:22.402
Lera la nyutlelie ha le kgone ho sireletsa dikromosomo ka ho sa
feleng; le qhibidiha nakong ya karohano e nngwe le e nngwe

15:22.402 --> 15:30.600
ya sele, mme DNA e sa tlwaelehang e ntan'o kenyelletswa ka
hara dinyutlelie tse sa tswa thehwa tsa disele tse ngwana.

15:30.600 --> 15:40.685
Ho nkoa hona feela ho lekane ho qala tlhahiso ea nako e
telele ea liprotheine tse khoutiloeng – ha ho hlokahale hore li

15:40.685 --> 15:46.528
kopanngoe le DNA ea li-chromosome tsa rona bakeng sa sena .

15:46.528 --> 15:54.920
Ka lehlakoreng le leng, haeba kopanyo e jwalo e
ka etsahala, e baka dikotsi tse eketsehileng.

15:54.920 --> 16:02.620
Diphuputso tsa McKernan ho tloha ka nako eo di netefaditswe
ke dilaboratori tse ding naheng ya United States le Canada.

16:02.620 --> 16:09.185
Jwale re tlaleha ka diteko tse ding tse tswelang pele
tse entsweng ke sehlopha sa bafuputsi ba nang le

16:09.185 --> 16:14.675
boiphihlelo ba Jeremane hodima dihlopha tsa ente ya BioNTech.

16:16.863 --> 16:23.159
Sephetho sa pele: Jwaloka pele, ho ile ha
fumanwa bokae bo boholo ba DNA ya baktheria

16:23.159 --> 16:27.250
mehleng yohle e tsheletseng e hlahlobilweng.

16:27.250 --> 16:35.700
Dikarolo tsohle tsa lefutso tseo McKernan a neng a di
fumane pele ho plasmid, di boetse di tsebahaditswe mona.

16:35.700 --> 16:44.515
Sena se sebetsa hape le ho se bitswang SV40
promoter, karolo e ikgethang haholo eo ho neng ho

16:44.515 --> 16:50.098
patilwe boteng ba yona ho setjhaba le ho balaodi.

16:50.098 --> 16:59.662
Lebaka leo ka lona Pfizer le BioNTech ba kenyeletsitseng SV40
promoter ka har'a plasmid ea bona ke potso e khahlang haholo.

16:59.662 --> 17:07.985
Karolo ena ha e hlokahale bakeng sa tlhahiso ea
spike mRNA, 'me ha e so be teng ho plasmid e

17:07.985 --> 17:13.297
sebelisoang ke Moderna bakeng sa tlhahiso ea ente.

17:13.297 --> 17:22.055
Leha ho le jwalo, 'promoter' ya SV40 e na le bokgoni bo makatsang
ba ho iphasisetsa le ho kenya di-'sequence' tsa DNA

17:22.055 --> 17:31.320
tse e mametseng ka hara 'membrane' e sa senyehang ya
'nucleus', esita le liseleng tse sa arohaneng ka nako eo.

17:31.320 --> 17:38.031
Re o tlohella hore o nahane hore na seo se bolela'ng.

17:38.031 --> 17:46.533
Potso e latelang ke: Na DNA ea plasmid e ka kena ka
har'a lisele tsa batho 'me ea lula moo nako e telele?

17:46.533 --> 17:49.502
Karabo ke ee!

17:49.502 --> 17:57.072
Sehlopha sa bafuputsi se fumane hore kamohelo ea DNA e etsahala
ka potlako, le hore e lula liseleng ka

17:57.072 --> 18:05.024
matsatsi a mangata ka mor'a moo, e ntse e ka
lemohuoa le ka mor'a potoloho ea karohano ea lisele.

18:05.024 --> 18:12.486
Ka hona, qoso ea hore DNA e koenwang e senyeha
kapele ke leshano le feletseng – e fana ka

18:12.486 --> 18:18.138
tlhahisoleseding e kotsi ya bongaka e fosahetseng.

18:20.636 --> 18:27.715
Hona joale ho na le mehlala e mengata ea DNA e
tsoang kantle e kentsoeng bukeng ea bophelo, ka har'a

18:27.715 --> 18:32.386
li-chromosome tsa lisele le liphoofolo tsa laboratori.

18:32.386 --> 18:36.600
Litlamorao tse ka bang teng li ngata ebile ha li lebelloe.

18:36.600 --> 18:46.293
Tšitiso tšebetsong e hlophisitsoeng ka hloko e
laolang karohano le kholo ea lisele e ka baka mofetše.

18:46.293 --> 18:53.650
Liphetoho ho li-gene tse sebetsang e le karolo ea tsamaiso ea
boitšireletso ba 'mele li ka baka hore e se sebetse hantle.

18:53.650 --> 19:03.420
Tšitiso ea liphatsa tsa lefutso liseleng tsa boko e ka
baka lefu lefe kapa lefe la methapo la boko le ka nahanoang.

19:03.420 --> 19:12.104
Haeba DNA e tsoang kantle e kena ka har'a li-chromosome
tsa peo ea botona kapa mahe a nonneng, litšobotsi tse

19:12.104 --> 19:18.340
fetotsoeng tse hlahang li tla fetisetsoa melokong e tlang.

19:18.340 --> 19:21.798
Sena se re tlisa potsolosong ya rona ya ho qetela:

19:24.732 --> 19:35.400
Na re lokela ho tshwenyeha hore DNA ya baktheria e tswang mekenong
e ka kenyelletswa le yona ka hara dikromosomo tsa batho?

19:35.400 --> 19:44.929
Ho hlakisa potso ena, sehlopha sa Majeremane se ile sa romela
mehlala ea lisele tsa sona e phekiloeng ka ente ho Kevin, se

19:44.929 --> 19:50.849
kopa hore ho etsoe tatellano e feletseng ea DNA ea lisele tseo.

19:50.849 --> 19:56.254
Liphetho li ka bonoa ho Substack ea Kevin .

19:56.254 --> 20:00.620
Karabo hape ke: ee!

20:00.620 --> 20:11.267
Hona joale, ho lemoha DNA ea baktheria ka har'a
li-chromosome tsa lisele tse joalo ho batla ho phethehile.

20:11.267 --> 20:18.712
Haeba sena se etsahala liseleng tse
ikemetseng, na ho na le lebaka le hlakileng le ka

20:18.712 --> 20:23.426
etsang hore se se ke sa etsahala le 'meleng?

20:23.426 --> 20:29.112
Lekgetlong lena, mme ke lona feela, karabo ya rona ke tjhe.

20:29.112 --> 20:38.638
Kajeno, mona le hona joale, re tobane le temoho ea hore mebuso
lefatšeng ka bophara e kene lenaneong la bosatane le

20:38.638 --> 20:49.760
lematsitseng, la bolayang le ho fetola liphatsa tsa lefutso
tsa batho ba bomilione ba bomalimabe lefatšeng ka bophara.

20:49.760 --> 21:00.033
Mme lenaneo lena le reretsoe ho atoloswa; WHO e ikemiseditse
ho nkela ente tse tlwaelehileng sebaka ka mefuta ya meento ya

21:00.033 --> 21:06.227
mRNA ka kakaretso, ho tsa bongaka ba batho le ba diphoofolo.

21:06.227 --> 21:13.328
WHO e re bolella hore liente tsa COVID li pakile polokeho ea
tsona ka tsela e khahlang hoo ho seng ho hlokahala hore

21:13.328 --> 21:21.568
ho etsoe liteko tse tebileng tsa liente tsa kamoso tsa
mRNA khahlanong le likokoana-hloko tse ling tse bakang mafu.

21:21.568 --> 21:31.812
Empa ha ho letho le ka hole le nnete ho feta polelo
ena e lerootho ea ho putlama ha saense ea bongaka.

21:31.812 --> 21:41.020
Baahi-'moho ba ratehang, molemong oa lona le oa
baratuoa ba lona, le se ke la lebala ntho ee e le 'ngoe:

21:41.020 --> 21:47.674
Ho hlahisoa ha antigen e tsoang kantle ho 'mele ka
har'a sele ea 'mele oa rona ho tla lula ho lebisa

21:47.674 --> 21:51.795
tlhaselong ea tsamaiso ea boitšireletso seleng eo.

21:51.795 --> 22:00.652
Kaha ente e nngwe le e nngwe e ntjha ya mRNA e na le antigen ya
yona e sa tlwaelehang, e nngwe le e nngwe ya tsona le

22:00.652 --> 22:10.000
yona e tla baka tshenyo, jwalo ka ha re bone ka
liente tse fetotsweng ka lefutso kgahlanong le COVID-19.

22:10.000 --> 22:17.609
Mme jwaloka pele, tshenyo ena e tla
mpefala ka ho nchafatswa ho hong le ho hong.

22:17.609 --> 22:27.364
Ho ka etsahala hore ho silafala ha liente tsa mRNA le hona e be
tloaelo, kaha ha ho na mokhoa o sa jeng chelete e ngata o ka

22:27.364 --> 22:37.198
arolang ka bots'epehi mRNA e hlahisitsoeng ka bongata ho tsoa
ho li-plasmid – 'me leha ho le joalo, ha ho motho ea bonahalang

22:37.198 --> 22:43.051
a beha leihlo hore na melaoana ea tlhahiso ea lateloa.

22:43.051 --> 22:45.860
Lenaneo la WHO ke tšokelo ho batho.

22:45.860 --> 22:49.346
E tšosa UENA le baratuoa ba hau.

22:49.346 --> 22:56.453
Batho ba lefatshe, kopanang mme le re
pholoseng bohlanyeng bona ba botlokotsebe!

22:56.453 --> 23:03.890
A re emiseng liente tsa mRNA – a re emiseng WHO!

23:13.921 --> 23:19.759
Dumela, lebitso la ka ke Lara mme
kajeno ke tlo le phetela pale ya ka.

23:19.759 --> 23:21.290
Lebitso la ka ke Lara.

23:21.290 --> 23:24.848
Lebitso la ka ke Lara, mme ke qetile
dilemo tse mashome a mabedi kgwedi e fetileng.

23:24.848 --> 23:30.112
Lebitso la ka ke Lara, ke lilemo li mashome a mabeli, 'me
libeke tse peli pele ke qeta lilemo tse leshome le metso e

23:30.112 --> 23:34.063
robeli, ka tšohanyetso ka iphumana ke sa khone ho tsamaea.

23:34.063 --> 23:42.708
Matsatsi a mararo kamora ho fumana ente ea ka ea boraro ea
coronavirus ka la 17 Pherekhong 2022, ke ile ka akheha, mme ha

23:42.708 --> 23:52.431
ke tsoha, ke ne ke ferekane ka ho feletseng 'me maoto a ka a
ne a se a sa khone ho nteka. Ke ne ke se ke sa khone ho tsamaea.

23:52.431 --> 23:55.931
Nke ke ka lebala letsatsi lena kapele.

23:55.931 --> 24:03.188
Kamora hora, le nna ke ile ka qala ho
thatafallwa ke ho hema, mme ka iswa sepetleleng sa bana.

24:03.188 --> 24:05.063
Ee.

24:07.345 --> 24:12.260
Nakong e latelang, boemo ba ka ha bo a ka ba fetoha haholo.

24:12.260 --> 24:15.758
Le matsoho a ka a ne a sitoa ho tshwara dintho hantle.

24:15.758 --> 24:18.243
Ke qetile matsatsi a ka ke le betheng.

24:18.243 --> 24:25.149
Ho bala ho ne ho sa khonehe hobane ka lentsoe la
boraro polelong, ke ne ke se ke lebetse a mabeli a pele...

24:26.657 --> 24:30.092
Mmino le divideo di ne di nkgatholla.

24:30.092 --> 24:35.217
Ho ile ha eketsoa taba ea ho se khone ho itshwara,
lentsoe leo ke neng ke sa le tsebe le hanyenyane.

24:35.217 --> 24:39.060
Ke ile ka qobelloa ho robala betheng ka likhoeli tse 'ne.

24:39.060 --> 24:41.451
Ke ne ke sa tsoa qeta lilemo tse leshome le metso e robeli.

24:41.451 --> 24:48.120
Ho 'na, eo e ka be e bile nako ea ho tsoa, ho
kopana le metsoalle, le ho natefeloa ke tokoloho ea ka.

24:48.120 --> 24:51.273
Empa ke ne ke tlanngoe betheng.

24:51.273 --> 24:54.648
Metsoalle e ile ea re salang hantle ka ho latellana.

24:54.648 --> 24:59.218
Ka lehlakoreng le leng, ho bohloko haholo
ho 'na, empa ka lehlakoreng le leng, u

24:59.218 --> 25:02.408
etsang ka motho ea mpa a phomotse feela lapeng?

25:02.408 --> 25:06.135
Ha ke kgone ho itlhalosetsa tsohle tse ileng tsa latela.

25:06.135 --> 25:08.593
E ka feta nako ena e behiloeng.

25:08.593 --> 25:12.197
Ke tla e hlalosa ka mantsoe a sehlooho.

25:12.197 --> 25:15.619
Acupuncture e nthusitse hore ke boele mafolofolo.

25:15.619 --> 25:17.860
Ke pheta selemo sekolong.

25:17.860 --> 25:23.150
Ke ea maetong a mabeli a makhutšoane, Paris le Roma. Huree!

25:23.150 --> 25:29.096
Empa Loetse 2022... Mokgathala o boima o a kena.

25:29.096 --> 25:31.330
Ho qala ho kgutlela morao.

25:31.330 --> 25:33.486
Nke ke ka boela.

25:33.486 --> 25:37.273
Ke leka ho pheta sehlopha. Ha ho sebetse.

25:37.273 --> 25:39.391
Ho fetola mefuta ea likolo, ho lokile.

25:39.391 --> 25:40.953
Ha ho sa na koleche ea sekolo se phahameng.

25:40.953 --> 25:42.740
Empa phetoho e molemo.

25:42.740 --> 25:48.462
Ke tla fumana li-crutch e le hore nka
ea sekolong leha e le matsatsing a mabe.

25:48.462 --> 25:54.174
Ho qala nako ea ho iphetapheta ha
seo ho thoeng ke ho putlama hape.

25:54.174 --> 25:58.720
Lithupa ha li sa nthusa hobane ke khathetse haholo.

25:58.720 --> 26:04.727
Ke tlameha ho amohela seo ke sa
kang ka se batla: setulo sa maoto.

26:04.727 --> 26:06.965
Empa nka kena sekolo.

26:06.965 --> 26:10.987
Eaba ke phela ka mofuta oa morethetho oa ho khutlela morao.

26:10.987 --> 26:14.404
Jwale ke se ke ithutile ho phela le ho kgutlela hona morao.

26:14.404 --> 26:20.075
Ho tloha ka letsatsi leo la Pherekhong 2022, bophelo ba
ka bo bile joaloka sepalangoang se nyolohang le ho theoha:

26:20.075 --> 26:26.948
Ho kgutlela morao, kgaotso, ho kgutlela morao ka
karolo, kgaotso, ho kgutlela morao ho matla, kgaotso.

26:26.948 --> 26:31.335
Ha ho bonolo. Empa nka e etsa. Ke batla ho e etsa.

26:31.335 --> 26:33.862
Ke na le litoro tse ngata.

26:33.862 --> 26:40.086
Nakong ea lilemo tsena tse peli, ke bile ke
tšoerehile haholo ka ntho e ka bonahalang e se ea bohlokoa.

26:40.086 --> 26:42.134
Ke ne ke sa tsebe hore ke na le eng.

26:42.134 --> 26:43.959
Ha ho motho ea neng a tseba.

26:43.959 --> 26:50.229
Ke hopola letsatsi leo 'm'e a ileng a fumana
inthaneteng hore lefu la ka le neng le se na lebitso le ne

26:50.229 --> 26:53.880
le na le lona: Post-Vac Syndrome, Post-Vac Syndrome.

26:53.880 --> 26:58.335
Joale nka tsheha ka yona. Hobane ha
e le hantle ha se lebitso la lefu.

26:58.335 --> 27:00.020
Empa ke ne ke thabile.

27:00.020 --> 27:02.638
Jwale ke a tseba hore na ke hobaneng
ho ne ho le bohlokwa hakaalo ho nna.

27:02.638 --> 27:08.300
Hobane motho e mong o ne a mpona ka
tšohanyetso. Mme boemo ba ka bo ne bo e-na le lebitso.

27:08.300 --> 27:11.537
Hobane ke ile ka arolelana bokulo ba ka le ba bang.

27:11.537 --> 27:13.312
Ke ne ke se ke le mong.

27:13.312 --> 27:15.946
Mme e ne e le tokoloho.

27:15.946 --> 27:23.278
Kamora ditlhahlobo tse ngata, tse neng di dula di phethela ka
hore "tsohle di tlwaelehile," qetellong ke fumane ho le hona ka

27:23.278 --> 27:27.934
malwetse a mabedi: small fibre neuropathy le fatigue syndrome.

27:27.934 --> 27:34.200
Leetong lena le lelelele, ha kea ba le
maiphihlelo a mabe feela ka tlhokomelo ea bongaka.

27:34.200 --> 27:36.580
Lingaka tse seng kae li ne li tiile.

27:36.580 --> 27:41.752
U nthusitse hore ke hatele pele hanyane, mme
kea leboha ho tswa botebong ba pelo ya ka.

27:41.752 --> 27:43.873
Ke ntse ke le leetong le sa tsitsang.

27:43.873 --> 27:45.780
Ha e eso fele.

27:45.780 --> 27:47.700
Empa joale e se e bataletse.

27:47.700 --> 27:49.003
Ke tšepa hore ho tla lula ho le joalo.

27:49.003 --> 27:53.264
Mme ke tshepa hore ka nako e nngwe ke tla
kgona ho tswa ho se tsamaeng sena ka ho feletseng.

27:53.264 --> 27:58.699
Ho ka ba monate ho ema fatše ka maoto a ka a sebetsang.

27:58.699 --> 28:00.730
Tsoela pele ho etsa lipatlisiso!

28:00.730 --> 28:08.476
Kaofela ha rona re hloka pono e
pharaletseng. Mme ke hloka wena. Kea leboha.

28:11.867 --> 28:18.399
Mokgatlo wa MWGFD o entse dipuisano tse ding tse kgahlang
le tse amang maikutlo le batho ba ileng ba lemala ka lebaka

28:18.399 --> 28:22.273
la mekento ya mRNA letotong la "Vaccinated, Harmed, Denied".

28:22.273 --> 28:25.740
U ka fumana tsena tlas'a sehokelo se bontšitsoeng.

28:25.740 --> 28:31.837
Ka lebaka la hore theknoloji ea mRNA e boetse e tla kenngoa
tšebetsong bakeng sa liente tse ling – kapa, ka nepo e kholo,

28:31.837 --> 28:36.069
liphekolo tsa liphatsa tsa lefutso – ho
bohlokoa le ho feta ho phatlalatsa litlaleho

28:36.069 --> 28:39.118
tsena tse tšosang tsa tšenyo e bakoang ke ente.

28:39.118 --> 28:42.797
Ka kopo, ikutloeng le lokolohile ho arolelana lipuisano tsena.

28:42.797 --> 28:50.370
Le wena o ka thusa ho totobatsa boholo ba tshenyo e
bakilweng ke meento ya mRNA ka ho tlaleha tshenyo efe

28:50.370 --> 28:54.120
kapa efe ya ente sebakeng sa heno ho vetopedia.org.
