WEBVTT

00:00.320 --> 00:05.620
Batho ba bangata ba tletleba ka mokgathala
o sa feleng esita le kgatello ya maikutlo.

00:05.620 --> 00:08.080
Empa na seo ehlile se tloaelehile?

00:08.080 --> 00:15.524
Ngaka Michael Nehls, ngaka le setsebi sa liphatsa tsa lefutso tsa
limolek'hule se tsebahalang lefatšeng ka bophara, o fana ka karabo

00:15.524 --> 00:19.260
potso ena e chesang e nang le monyetla o moholo oa phetoho.

00:19.260 --> 00:26.403
Mamela kakaretso ea buka ea hae, "Das indoktrinierte
Gehirn" (Boko bo Kenyelitsoeng Maikutlo), e phatlalalitsoeng

00:26.403 --> 00:30.912
ka Phato 2023 'me e se e rehiloe "Spiegel bestseller".

00:30.912 --> 00:31.776
E bua ka eng?

00:31.776 --> 00:37.882
Nakong ea seoa sa coronavirus, mothehi oa WEF,
Klaus Schwab, o phatlalalitse morero oa hae oa ho

00:37.882 --> 00:42.180
fetola sechaba lefatšeng ka bophara ka selemo sa 2030.

00:42.180 --> 00:47.858
O buile ka monyetla o tlisitsoeng ke qaka ena ho
fihlella seo a se bitsang "Tlhophiso e Ncha e

00:47.858 --> 00:52.540
Kholo" – e leng ho hlophisa bocha tsamaiso ea sechaba.

00:52.540 --> 00:59.019
Ralipolotiki oa Lenyesemane Ida Auken o
phatlalalitse hore phetoho ena e lokela ho shebahala

00:59.019 --> 01:03.000
joang sengolong se hatisitsoeng ke WEF ka 2016:

01:03.000 --> 01:10.784
Ha ke na letho, ha ke na boinotshi,
mme bophelo ha bo e-s'o ka bo ba betere.

01:10.784 --> 01:16.608
Empa ke tlhoko ea mang hore sechaba se fetoloe ka botebo?

01:16.608 --> 01:24.588
Dr Michael Nehls o hlalosa kamoo mehato ya coronavirus ka
lehlakoreng le leng, le phekolo ya jenetiki ya mRNA e tsejwang e

01:24.588 --> 01:32.634
le ente ya COVID-19 ka lehlakoreng le leng, di sebeleditseng
ho fokotsa "memori ya bophelo ba motho" ya batho lefatsheng ka

01:32.634 --> 01:36.840
bophara, ka sepheo sa ho qetela sa ho e senya ka ho feletseng.

01:36.840 --> 01:40.200
Bakeng sa kutloisiso e betere, tlhaloso e khuts'oane ke ena:

01:40.200 --> 01:47.731
Mokgwa wa ho hopola bophelo ba motho ka boeena o bohlokwa
bakeng sa pono ya motho ka boeena, dikamano tsa setjhaba le ho

01:47.731 --> 01:52.240
rera diketso. O na le mehopolo ya botho ya bophelo ba motho.

01:52.240 --> 02:00.854
Ka hona, ho senngoa ha mohopolo oa bophelo ba motho ka boeena ho
hlokahala e le hore batho ba be bonolo ho laoloa ka ho lekana

02:00.854 --> 02:11.460
hore ba tla amohela tsamaiso e ncha ea sechaba e laolang ka
botlalo, e tsamaellanang le pono le phatlalatso ea Klaus Schwab.

02:11.460 --> 02:16.666
Ho ya ka tlhahlobo ya Nehl, karolo ena ya boko ba
motho e lokela ho senngwa lefatsheng ka bophara e le

02:16.666 --> 02:19.936
hore batho ba amohele tsamaiso e ntjha ya setjhaba.

02:19.936 --> 02:27.990
Nehls o hlalosa hore "ho hlatsoa kelello ha lefats'e ka bophara"
hona – ha re bua ka papiso, "ho kenngoa ha tsamaiso e ncha ea

02:27.990 --> 02:34.957
tšebetso" – ho ka sebetsa feela haeba mekhoa e tebileng
ea monahano oa rona le melao ea khale ea ho phelisana

02:34.957 --> 02:38.460
hammoho e ka thibeloa ka ho sa feleng kapa ea hlakoloa.

02:38.460 --> 02:46.752
Ka mohlala, lelapa la setso e le mokhoa oa
bophelo le e le motheo oa bohlokoahali oa sechaba.

02:46.752 --> 02:54.280
Ntle le mokhoa oa rona oa bophelo le mekhoa ea rona ea botho,
tšebetso ea likelello tsa rona le eona e lokela ho fetoloa.

02:54.280 --> 02:59.462
E le hore a utlwisise dikgokahano tsena, Nehls
o qala ka ho hlalosa hore na mohopolo wa

02:59.462 --> 03:03.580
bophelo ba motho ke eng le hore na o sebetsa jwang:

03:03.580 --> 03:10.448
Ho na le tlhokahalo ea tlhaho ea methapo ea kutlo – ke hore,
ts'ebetso ea tsamaiso ea methapo – e

03:10.448 --> 03:17.560
nolofalletsang kapa e lokisetsang batho hore ba khone
ho nahana le ho iketsetsa lintho ka boikemelo.

03:17.560 --> 03:23.640
E thehilwe hodima litšobotsi tse itseng tse
khethehileng tsa mohopolo wa rona wa bophelo ba rona.

03:23.640 --> 03:31.446
Sena ha se rekote feela tsohle tseo re li phallang le tseo re li
utloang, empa hape le seo re se nahanang nakong ea liphihlelo

03:31.446 --> 03:37.393
tsena. Mehopolo le liphihlelo tsa botho li bolokoa
mohopolong oa rona oa bophelo, 'me hammoho le

03:37.393 --> 03:42.300
litšobotsi tse ling tsa botho, li bopa botho ba rona.

03:49.800 --> 03:54.171
Ha mohopolo oa bophelo ba rona o fokotseha, le botho
ba rona bo fokotseha. Hippocampus ke karolo ea

03:54.171 --> 03:57.116
cerebrum moo mohopolo oa bophelo ba rona o fumanehang teng.

03:57.116 --> 04:03.766
Hippocampus e na le bokgoni bo ikgethang ba ho hopola ka ho sa
feleng hore na re nahanne kapa re bile le

04:03.766 --> 04:10.400
phihlelo ya ntho e thabisang, e sa
tlwaelehang kapa e leng bohlokwa ho rona, neng le kae.

04:10.400 --> 04:17.086
Mokhoa oo hippocampus e o sebelisang ho khetha hore na ke eng se
tla bolokoa le se sa reroang ho bolokoa, o

04:17.086 --> 04:24.420
itšetlehile ka hore na phihlelo eo e tsositse
maikutlo ho rona mme ka hona ea ba le moelelo kapa che.

04:24.420 --> 04:27.552
Mesebetsi e tloaelehileng ha e bolokehe.

04:27.552 --> 04:35.280
Kaofela ha rona re na le maiphihlelo a ka 'nang a be hole
nakong e fetileng, empa a lula a sa lebalehe mehoplong ea rona.

04:35.280 --> 04:41.300
Tsena ke maiphihlelo a matle ka ho khetheha, kapa
mohlomong ke linako tse bohloko kapa tse tšosang.

04:41.300 --> 04:48.520
Kaha sena se ne se amana le maikutlo a
matla, li ile tsa bolokoa hippocampus.

04:56.288 --> 05:01.837
Maiphihlelo a amanang le maikutlo a bolokoa 'me ke karolo ea
botho ba rona. Ho phela hape ka boomo maiphihlelo le mehopolo ea

05:01.837 --> 05:06.187
rona ea nakong e fetileng ho khoneha ka lebaka la
hippocampus, e bolokang lintlha tsa phihlello ho

05:06.187 --> 05:09.320
likaroloana tsohle tsa mohopolo joalo ka rejistara.

05:09.320 --> 05:16.988
Hippocampus e boloka matšoao ana sebakeng le
nakong tse amanang le li-neuron tsa mohopolo o

05:16.988 --> 05:22.752
its'oantšang, tseo Nehls a li bitsang li-neuron tsa index.

05:22.752 --> 05:33.040
Li-neuron tsena tsa sesupo li lula ka har'a hippocampus bophelo
bohle ba rona, li tiisa mehopolo eohle ea rona ea bophelo moo.

05:33.040 --> 05:39.391
Hippocampus e ka ba le li-neuron tse lekaneng tse fumanehang
bophelong bohle ba rona joang e le hore re

05:39.391 --> 05:45.190
tsoele pele ho boloka mehopolo le maiphihlelo a
macha le ho a hopola leha re se re tsofetse?

05:45.190 --> 05:52.832
Le ho batho ba baholo, hippocampus e ka hlahisa
likolopo tse ncha tsa methapo tsa sekete letsatsi le letsatsi.

05:52.832 --> 05:57.736
Haeba ho ne ho se jwalo, di-neuron tsa index tse neng di se di
sebedisitswe di ne di tla tlameha ho 'ngolwa

05:57.736 --> 06:02.780
hodimo' butle-butle ha nako e ntse e ya, e leng
ntho e neng e tla tshwana le tahlehelo ya mohopolo.

06:02.780 --> 06:11.008
Ka mohlala, ak'u nahane ka pampiri e seng e tletse mongolo ebe
ho ngoloa ho eona hape, e leng se etsang hore e se ke ea baloa.

06:11.008 --> 06:16.884
Bokhoni bo ikhethang ba hippocampus ba ho hlahisa
lisele tse ncha tsa methapo tse likete letsatsi le

06:16.884 --> 06:20.140
letsatsi, esita le botsofaling, bo lokela ho thibeloa.

06:20.140 --> 06:27.766
Haeba, mohlala, re khathetse mantsiboya kamora letsatsi le boima
la mosebetsi mme ha re sa batla kapa ho kgona ho 'nahana'

06:27.766 --> 06:35.840
kapa ho rarolla mathata, sena ke hobane ha re sa na di-neuron
tse lekaneng tsa index tse sa sebedisweng ho boloka 'ho feta'.

06:35.840 --> 06:41.240
Ke bosiu feela, nakong ea boroko, moo
li-neuron tse ncha tsa index li hlahang hape.

06:41.240 --> 06:46.340
Ke ka lebaka leo ka kakaretso re ikemiselang ho sebetsa
haholoanyane le ho ba le katleho hoseng ho feta mantsiboea.

06:46.340 --> 06:52.040
Qetello: hippocampus e ka hlahisa lisele tse
ncha tsa methapo leha motho a se a tsofetse haholo.

06:52.040 --> 06:56.352
Molemo ona o ke ke wa lekanyetswa ho feta tekano.

06:56.352 --> 07:05.809
Li-neuron tse ncha tsa index ha se feela motheo oa bohelehele ba
tlhaho, tsebo ea bophelo ba motho, bo-'mong, 'me qetellong boqapi

07:05.809 --> 07:15.500
le boitelo ba kelello, empa mosebetsi oa tsona o bohlokoa haholo
le boemong ba sechaba bakeng sa tsoelo-pele ea setso ea batho.

07:15.500 --> 07:20.205
Ho theosa le nalane ea tsoelo-pele ea batho, monahano o boqapi
esale o hlokahala ho qapa lintho tse ncha le tsa

07:20.205 --> 07:25.460
bohlokoa bakeng sa tsoelo-pele e tsoelang pele ea batho,
mohlala, matla a motlakase, mechini ea mefuta eohle, lifofane.

07:25.460 --> 07:40.160
Bokgoni bona ba botho ba ho ba le mehopolo e
qapang bo nolofalletsa ho phela le tswelopele ya setso.

07:40.160 --> 07:47.443
Mehleng ena, leha ho le joalo, mohopolo oa bophelo ba batho ba
bangata ha o sa hola le bophelo bohle ba bona, joalokaha o ka

07:47.443 --> 07:51.872
etsa ka tlhaho, 'me ka hona o lahleheloa ke bokhoni ba ho boloka.

07:51.872 --> 07:57.205
Lebaka la sena ke mokgathala o bakwang ke kgatello ya maikutlo
le letswalo le sa feleng, jwalo ka mehato ya coronavirus

07:57.205 --> 08:00.480
le kgatello ya maikutlo e bileng teng ka lebaka la yona.

08:00.480 --> 08:07.289
Sekgahla sa ho tepella maikutlong se imenne hararo
Jeremane ho tloha qalehong ya sewa sa coronavirus. Sena se

08:07.289 --> 08:11.360
boetse se fokotsa bokgoni ba batho ba ho nahana ka ho hlaka.

08:11.360 --> 08:18.592
Ba atisa ho latela mekhoa ea bona e
tloaelehileng 'me ba qebelele liketsong tse tloaelehileng.

08:18.592 --> 08:25.903
Klaus Schwab o hlalosa tsietsi ena (sewa sa coronavirus) mme,
haholoholo, mehato e nketsoeng ho e loantša, e fokotsang bokhoni

08:25.903 --> 08:29.670
ba batho ba ho nahana, e le 'monyetla oa phetoho ea sechaba'.

08:29.670 --> 08:36.576
Sena se bolela hore ke batho feela ba nang le bokgoni
bo fokolang ba kelello ba ka dumellanang le phetolo ena.

08:36.576 --> 08:42.074
Ho feta moo, li-neuron tse ncha tsa index li
thehoa feela ha li hlokahala; ho seng

08:42.074 --> 08:45.860
joalo, lia shoa 'me ha ho tse ncha tse thehoang.

08:45.860 --> 08:55.100
Litlamorao li boetse ke ho se nke karolo le ho amohela maemo
ohle a sa thabiseng le a hanelang bophelo ntle le khanyetso.

08:55.100 --> 09:04.704
Keno-lipakeng e 'ngoe e matla ho holimo ho holofatsa mohopolo oa
rona oa bophelo ba rona e entsoe ke ente ea COVID-19 ka boeona.

09:04.704 --> 09:09.792
Ho pakiloe ka saense hore protheine ea spike e fetotsoe.

09:09.792 --> 09:17.001
Ho ile ha kenyeletsoa "sebaka sa ho kgaola sa furin", se etsang
hore spike e be kotsi haholo ka lehlakoreng le leng. Ka

09:17.001 --> 09:22.029
lehlakoreng le leng, e ka feta tshireletso ya
madi le boko, ya baka ho ruruha le ho

09:22.029 --> 09:26.700
thibela ho thehwa ha di-neuron tse ntjha tsa index.

09:26.700 --> 09:34.580
Ntlha e bohale e fetotswe ka ho kgetheha
hore e ka kena bokong mme ya baka ho ruruha.

09:34.580 --> 09:39.940
Sebaka sena sa ho kgaohanya sa furin ka hara protheine ya
spike ke sebetsa sa tlhaho se lebisitsweng bokong ba rona.

09:39.940 --> 09:45.908
Liente tse laetsoeng, ke hore, lihopotso tse
tloaelehileng, li senya mohopolo oa rona oa bophelo, 'me

09:45.908 --> 09:49.660
ka hona li senya le ts'ireletso ea kelello ea rona.

09:49.660 --> 09:57.165
Ha li-neuron tsa index tse ncha li le sieo mme ho etsahala
liketsahalo tse tsosang maikutlo haholo, tse kang mafu a seoa a

09:57.165 --> 10:02.948
macha le mehato ea ona, litlhaselo tsa bokhukhuni
kapa lintoa, li-neuron tsa index tse seng li

10:02.948 --> 10:06.980
hlalositsoe li ngoloa holimo ka litšoantšo tsena tsa tšabo.

10:06.980 --> 10:13.260
Sephetho ke hore batho ba lahleheloa ke
mehopolo ea bona 'me ba tšoara pale e ncha.

10:13.260 --> 10:20.928
Ka ho ngola holim'a mehopolo ea rona ea khale, ha e
sa khona ho itšetleha ka liphihlelo tsa rona tsa pele.

10:20.928 --> 10:27.060
Ho e-na le hoo, batho bana ba tlas'a
mohau oa "nete e ncha" ka ho hloka thuso.

10:27.060 --> 10:35.300
Na e ka ba hore liketsahalo tse tšosang tseo re li hlahlojoang
letsatsi le letsatsi ha se ka tšohanyetso ka ho feletseng?

10:35.300 --> 10:44.580
Ka phatlalatso e sa khaotseng ea tšabo, mohopolo oa
bophelo ba motho o a senyeha 'me o ngoloa holimo ka pale e ncha.

10:44.580 --> 10:51.104
Ka tsela ena, batho ba amohuoa mohopolo oa bona oa
bophelo, 'me ba etsoa hore ba hloke matla a ho ipelaetsa.

10:51.104 --> 10:56.298
Ke motho hantle-ntle enoa e motjha ya
itlhophang, ya se nang sebete, mme a kena hantle

10:56.298 --> 11:01.020
lefatšeng le lecha la Klaus Schwab le balatedi ba hae.

11:01.020 --> 11:06.555
Ha batho ba se ba sa sebedise bokgoni ba bona ba ho
nahana, empa ba mpa ba latela mekgwa ya bona e

11:06.555 --> 11:09.960
tlwaelehileng, Nehls o bitsa sena mokgwa wa di-zombie.

11:09.960 --> 11:17.888
Ka bokgoni ba System 2, o bolela bokgoni ba rona ba ho
nahana ka ho elellwa, ho tebisa mehopolo le ho lemoha dikamano.

11:17.888 --> 11:23.420
Ka tlase, re hlahisa qotso e tsoang puisanong ea oval.media.

11:23.420 --> 11:30.020
Ikutloele ka bouena kamoo Ngaka Michael Nehls a
hlahisang ditshwetso tse sebetsang ho tswa diphuputsong tsena.

11:30.020 --> 11:34.112
Video: Kahoo ke bothata bo bong.

11:34.112 --> 11:39.921
Ke ka lebaka leo e 'ngoe ea lihlooho tsa ka tsa nakoana e neng e
le "Tlhaselo ea li-Zombie 2030", hantle-ntle hobane re tla be re

11:39.921 --> 11:44.514
qabeletsoe mokhoeng ona oa li-zombie oa System 1,
hobane bokhoni ba rona ba System 2 bo tla amohuoa ho

11:44.514 --> 11:47.080
rona ka ho thibela tlhahiso ea li-neuron tsa index.

11:47.080 --> 11:48.440
Empa e tswela pele ho feta moo.

11:48.440 --> 11:56.400
E mabapi le ho kwalwa hodima botho ba motho ka
mong ke pale eo re e fepwang letsatsi le letsatsi.

11:56.400 --> 12:06.030
Mme kgatello ena ya botho, eo qetellong hape e
leng motheo wa boqapi, e tebile le ho feta feela

12:06.030 --> 12:11.240
mokgwa wa di-zombie. E bile e le kotsi le ho feta.

12:11.240 --> 12:21.080
Ha re lahleheloa ke bo-'na ba rona, ha e le hantle re
lahleheloa ke bokhoni ba rona ba ho arabela linthong ka kelello.

12:21.080 --> 12:30.820
Mme ke na le setshwantsho sena kelellong – ho atleha ho ya
ka pono ya kgolo ya diphedi, ke hore, ho ata, ke sona sepheo.

12:30.820 --> 12:38.126
Taelo e reng, "Le atolohe, le atehe," e ka be e
ngotsoe le ke Darwin. Se ngotsoeng ka Bibeleng ke, ha

12:38.126 --> 12:43.104
re ka rialo, mokhoa oa tšebetso oa khōlo ea liphedi.

12:43.104 --> 12:46.393
Ke kamoo re lekanyetsoang kateng. Palo ea bana bao
re ba bang, ha re bua joalo, ke chelete eo khōlo

12:46.393 --> 12:49.520
ea libopuoa e lekanyetsang katleho ea eona ka eona.

12:49.520 --> 12:56.320
Mme hore re atlehe, re atise, re tlameha ho qala ka ho
phela, mme hore re phele, re tlameha ho itshireletsa.

12:56.320 --> 12:58.820
Re tlameha ho iphepa, empa hape re
tlameha ho itšireletsa khahlanong le lira.

12:58.820 --> 13:02.100
Mme hape ho na le ditshedinyana le ditshedi tse kgolo.

13:02.100 --> 13:06.694
Bakeng sa likokoana-hloko, re na le tsamaiso ea rona ea
tšireletso ea setso, tsamaiso ea rona ea tšireletso

13:06.694 --> 13:12.000
ea 'mele, 'me bakeng sa lintho tse kholo, re na le
seo re se bitsang tsamaiso ea tšireletso ea kelello.

13:12.000 --> 13:18.740
Mme seo se bitswa dibetsa tsa tsamaiso ya mmele ya ho itwanela
ya kelello, e leng mehopolo eo re nang le yona ho hippocampus.

13:18.740 --> 13:22.180
Kahoo, mohlala, ha ntja e matha ho tla ho 'na, ke
na le mekhoa e 'maloa eo nka arabelang ka eona.

13:22.180 --> 13:25.420
Haeba ke eso bone ntja pele,
mohlomong nka arabela ka tsela e fosahetseng.

13:25.420 --> 13:28.448
Haeba ke kile ka bona ntja, ke na le mohopolo oa eona.

13:28.448 --> 13:30.140
Mohlomong hape le tlhahlobo ea sena.

13:30.140 --> 13:34.080
Na ke ntja e nyane, kapa ntja e kgolo, na e na
le meno a maholo, na e na le semelo se botsoalle?

13:34.080 --> 13:38.527
Tsena ke lintho tsohle tse bolokiloeng
kelellong ea ka ho latela pale ea bophelo ba ka,

13:38.527 --> 13:40.720
'me li hlalosa karabelo ea ka, ha re ka rialo.

13:40.720 --> 13:47.977
Ke hore, karabelo ea ka ho li-macroorganism, mohlala, ntja,
mohlala o mong Bill Gates. Tsena ke lintho tseo re hlokang

13:47.977 --> 13:55.356
boiphihlelo ho tsona, 'me hona joale le ho feta, ha re thibela
tlhahiso ea li-neuron tsa index ka mehato eo re bileng le

13:55.356 --> 14:03.290
boiphihlelo ba eona ka Corona, haholo-holo ka liente tse tsoelang
pele tsa Spike. Ebe, ka ho phethola sena ka ntoa e sa feleng eo

14:03.290 --> 14:09.132
re e loantšang khahlanong le ntho e 'ngoe le e 'ngoe e ka
etsahalang, e leng ntoa khahlanong le

14:09.132 --> 14:15.340
likelello tsa rona, re lahleheloa ke litaba tse
ngata le ho feta tsa memori ea bophelo ba rona.

14:15.340 --> 14:20.280
Sena se bolela hore tsamaiso ya rona ya
boitshireletso ba kelello e a putlama.

14:20.280 --> 14:26.180
Mme ha e le hantle – jwalo ka ha o boletse qalong, ha
ho tluwa ntweng, ke sona seo o tlamehang ho se etsa:

14:26.180 --> 14:31.740
Ho qhaqholla tsamaiso ea ts'ireletso
ea kelello ea sechaba e le ho se hapa.

14:31.740 --> 14:36.928
Ke ntho e bonolo ka ho fetisisa eo o ka e
etsang. Hape ke ntho e utloahalang hore o e etse.

14:36.928 --> 14:43.280
Ha feela batho ba ntse ba khona ho nahana,
ba ka iphemela. Mme oo ke karolo e le 'ngoe.

14:43.280 --> 14:47.425
Ntlha e 'ngoe ke hore, ho latela merero ea 2030, eo hape e ka
baloang webosaeteng ea 'muso oa Jeremane, ho tla ba le

14:47.425 --> 14:51.720
phetoho e ntseng e eketseha e lebisang tlhokomelong ea
sechaba ka theknoloji ea bohlale ba maiketsetso (AI).

14:51.720 --> 14:59.328
Mme, ehlile, AI ha e a lokela ho shebella feela boitshwaro
ba batho, e tlameha hape ho kgona ho bo bolela esale pele.

14:59.328 --> 15:05.858
E, ho bile ho na le sengolwa ho la BMI se buang ka taba ya hore,
hobane AI e re tseba ho feta kamoo re itsebang

15:05.858 --> 15:11.220
kateng, qetellong AI e tla boela e etse qeto ya
hore na bokamoso ba rona bo lokela ho boptjwa jwang.

15:11.220 --> 15:15.620
Sena se bolela hore re kena sechabeng sa kamora
likhetho, mme re ka fedisa puso ea batho ka batho.

15:15.620 --> 15:20.599
Kaha Bohlale ba Maiketsetso (AI) bo tseba se molemo ka
ho fetisisa bakeng sa rona, ke hobane'ng ha re lokela ho

15:20.599 --> 15:25.632
tšoenyeha ka ho ea likhethong? Ke hobane'ng ha re lokela?

15:25.632 --> 15:34.255
Hantle, AI e ka bolela esale pele boitšoaro ba rona ka nepo feela
haeba re na le boqapi bo fokolang ka hohle

15:34.255 --> 15:41.920
kamoo ho ka khonehang, boo e leng boferekanyi
'me bo ka bakang boitšoaro bo sa lebelloang.

15:41.920 --> 15:48.880
Ho fokotsa sena, bo-motho ka bomong bo tlameha ho
fokotsoa, ha re ka rialo, mme oo ke kotsi e tlatsetsang.

15:48.880 --> 15:53.449
Hore na ona ke sepheo sa mantlha kapa che,
ke taba e ka phehisanoang, empa ka sebele ke

15:53.449 --> 15:57.100
phello e tšoenyang haholo ea ts'ebetso ena.

15:59.520 --> 16:03.000
Joale re ka itshireletsa jwang?

16:03.000 --> 16:12.440
Ee, hantle, ha ke leka ho ngola, ke tšepa, ho Khaolo
ea 7, khaolo ea ho qetela, ho na le lintho tse 'maloa.

16:12.440 --> 16:15.680
Kahoo, ka lehlakoreng le leng, tseo
ke lintho tse tharo tseo ke li bonang.

16:15.680 --> 16:19.895
Ntho e le 'ngoe e hlakile hantle, ehlile:
haeba ntoa e etsahala kelellong, ka mantsoe a mang,

16:19.895 --> 16:22.020
ke moo re tlamehang ho bopa libetsa tsa rona.

16:22.020 --> 16:24.320
Kahoo re tlameha ho qala ntoa moo.

16:24.320 --> 16:31.136
Dibetsa tseo re nang le tsona ke tsona hantle tseo
sera se batlang ho di nka ho rona, ha re ka rialo.

16:31.136 --> 16:38.104
Ka mantsoe a mang, bokhoni ba ho nahana ka boqapi, ho sheba hole
ho feta moo ho bonahalang, ho utloisisa setšoantšo se sephara, ho

16:38.104 --> 16:43.679
iphumanela mamello e tloaelehileng e le hore, leha
re tobane le mathata ana kaofela, re se ke ra putlama

16:43.679 --> 16:46.740
kelellong, empa re fumane mokhoa oa ho itšireletsa.

16:46.740 --> 16:51.460
Sena se bolela hore re tlameha feela ho
tsosa bocha neurogenesis ka har'a hippocampus.

16:51.460 --> 16:57.992
Ke ile ka hlalosa sena e le foromo e khahlanong le ho kenya
mehopolo ka likereke, e leng libaka tsa bophelo tseo re lokelang

16:57.992 --> 17:03.629
ho li sheba, ha re ka rialo, le ho li hlahloba: ke hokae
moo ho ka bang le likhaello tse thibelang kholo ea

17:03.629 --> 17:07.860
tlhaho ea hippocampus le tlhahiso ea li-neuron tsena tse supa?

17:07.860 --> 17:09.824
Mohlala: Khaello ea vithamine D:

17:09.824 --> 17:18.860
Vithamine D ha se feela hormone ea sesole sa 'mele, e leng ea
bohlokoa bakeng sa sesole sa 'mele, empa hape ke neurohormone.

17:18.860 --> 17:23.720
Khaello ea vithamine D e fella ka
litlamorao tse peli, ha re ka rialo.

17:23.720 --> 17:29.860
Mohlomong re na le sefefo sa li-cytokine , e leng se
bolelang hore mehato ea coronavirus e ka qobelloa.

17:29.860 --> 17:33.240
Ke ka lebaka leo ho phatlalatswang
haholo hore ha re sa hloka vithamine D.

17:33.240 --> 17:35.880
Eo ke taba e thabisang haholo.

17:35.880 --> 17:39.584
Ha re sa hloka vithamine D. Botho bo
nkile mohato o mocha khōlong ea lona.

17:39.584 --> 17:42.144
Na o hlokometse seo?

17:42.144 --> 17:47.761
Ke sa tsoa bala hore likhoeling tse 'maloa tse fetileng, hoo e ka
bang selemo se fetileng joale, New England Journal of Medicine,

17:47.761 --> 17:53.280
mohlala, e leng jenale ea mahlale e hlomphuoang ka ho fetisisa
lekaleng la bongaka la liphuputso, e phatlalalitse sengoloa.

17:53.280 --> 17:57.500
Kahoo haeba o batla Moputso wa Nobel, phatlalatsa teng.

17:57.500 --> 18:01.460
Mme ho ne ho ena le phuputso moo e
neng e makatsa ka tsela e feteletseng.

18:01.460 --> 18:05.740
Ba entse video ka eona, haholo-holo ka tlhaloso ea phuputso ena.

18:05.740 --> 18:13.132
Mme ka lebaka leo, ho na le maikutlo a bahlophisi, ho bolelang
hore bahlophisi ka bo bona ha baa ikhathola ho fana ka kahlolo

18:13.132 --> 18:17.300
ka vithamine D ho ipapisitswe le phuputso ena, re ka rialo.

18:17.300 --> 18:23.299
Mme ha e le hantle, polelo ya ho qetela e bolela hore batho ba
lokela ho tlohela ho nka vithamine D, le haeba ba na le

18:23.299 --> 18:29.100
khaello ya yona, feela e le ho lelefatsa maphelo a
bona kapa ho dula ba phetse hantle. Ke seo e se bolelang.

18:29.100 --> 18:35.940
Mme seo se bolela hore ha re sa hloka
vithamine D. Hape ha re hloke hormone ya vithamine D.

18:35.940 --> 18:40.916
Empa ka lehlakoreng le leng, re hloka ho nyoloha ka
nako e 'ngoe le e 'ngoe, kamoo ke ho bitsang kateng

18:40.916 --> 18:43.620
– tsamaiso ena ea ho nyoloha – e le hore re phele.

18:43.620 --> 18:48.200
Kahoo re nkile mohato oa khōlo ea tlhaho: ha ho sa na vithamine D,
empa ho eketsa lik'hemik'hale khafetsa ho tiisa pholo ea rōna.

18:48.200 --> 18:52.000
Kahoo sena ke bohlanya bo feletseng boo
re ntseng re kena ho bona hona joale.

18:52.000 --> 18:54.752
Empa re hloka vithamine D.

18:54.752 --> 19:00.286
Haeba, mohlala, motho a nka Alzheimer's e le sesupo sa baeloji sa
ho senyeha ka ho sa feleng ha tlhahiso ea lisele tsa

19:00.286 --> 19:06.360
boko, ke ngotse sengoliloeng ka taba ena, "Unified theory
of Alzheimer's Disease", e leng sengoliloeng sa mahlale.

19:06.360 --> 19:07.540
Ke hlalositse sena ka botlalo moo.

19:07.540 --> 19:11.680
Mme hape ke motheo wa leano la thibelo ya lefu la Alzheimer.

19:11.680 --> 19:16.061
Mme ha jwale ha ke bona seo e le kamano, mme hape re bona hore ho
sitiswa ha tlhahiso ya ditshika tse ntjha

19:16.061 --> 19:20.096
ho se ho lebisa keketsehong e kgolo ya
dipalo tsa Alzheimer lefatsheng ka bophara.

19:20.096 --> 19:26.280
Ha o sheba hantle, vithamine D e boetse e le
bohlokoa haholo mabapi le tlhahiso ea lisele tsa methapo.

19:26.280 --> 19:32.100
Mme mabaka ke hore haeba ke na le khaello ya vithamini D, ke
na le monyetla o moholo wa ho tshwarwa ke lefu la Alzheimer.

19:32.100 --> 19:36.963
Empa khaello ea vithamine D ha e le hantle ke tlhaselo e
habeli khahlanong le sesole sa rona sa boitšireletso

19:36.963 --> 19:41.040
khahlanong le likokoana-hloko le likokoana-hloko tse kholo.

19:41.040 --> 19:48.120
Mme ke hlalosa sena bukeng ya ka e le mohlala. Kahoo
e, empa oo ke mohlala o le mong feela hara e mengata.

19:48.120 --> 19:56.200
Mme hobane mehato yohle ya coronavirus e potlakisitse tshebetso
ena, ke bontsha hore e na le tshusumetso makaleng ohle a bophelo.

19:56.200 --> 20:00.020
Ka mohlala, moelelo oa bophelo ke khubu ea foromo ea ka.

20:00.020 --> 20:05.479
Motho e mong le e mong o hloka morero bophelong. Liphuputso
tsa kelello li bontša hore haeba re se na morero bophelong,

20:05.479 --> 20:08.320
sekhahla sa lefu la Alzheimer se eketseha haholo. Hobaneng?

20:08.320 --> 20:12.340
Hobane ha re na lebaka la ho tsoha
hoseng. Ha re na letho leo re ka le etsang.

20:12.340 --> 20:17.440
Likelello tsa rona ha li fanoe ka tlhahisoleseding e
ncha e khahlang hobane ha re etse letho le khahlang.

20:17.440 --> 20:21.100
Mme hippocampus e a honyela, lefu la Alzheimer le atamela.

20:21.100 --> 20:27.680
Seo se bolela hore re hloka morero bophelong. Mme morero o le
mong bophelong e ka ba ho loantša se etsahalang hona joale.

20:27.680 --> 20:33.155
Kahoo ke leka ho fa batho morero bophelong ka ho
batla ba bang ba, ha re ka rialo, ba kholisang. Eo ke

20:33.155 --> 20:36.840
mosebetsi oa bohlokoa oo re nang le oona hona joale.

20:36.840 --> 20:40.760
Mme ho na le teko e tummeng ya
Solomon Nasch ya ho ikamahanya le maemo.

20:40.760 --> 20:47.622
Sena se bontsha hore diperesente tse 23 tsa batho bao
ba ba lekileng dilemong tsa bo-1960 ha ba a ka ba

20:47.622 --> 20:51.420
latela letshwele, empa ba ile ba latela kelello ya bona.

20:51.420 --> 20:57.472
Mme sekgahla sa ba sa kang ba entoa le
sona se ne se le hodimo ka ho tshwana.

20:57.472 --> 21:04.254
Mme haeba karolo e itseng ya batho e hana ho entoa,
ebe ditlamorao di bonahala ho bohle, ka tshohanyetso

21:04.254 --> 21:08.020
ho ba le ba reng: Hela, mohlomong qetellong ba nepile.

21:08.020 --> 21:14.039
Mme he, haeba e mong feela ho ba bang ba 23 lekholong a ka
kgolisa e mong, re ne re se re tla ba le 46 lekholong. Kahoo

21:14.039 --> 21:20.760
haeba motho e mong le e mong a ka nka mosebetsi ona wa ho batla
moelelo bophelong ka botebo, re ne re tla ba le bongata kapele.

21:20.760 --> 21:26.460
ea sa kang a fetola lintho
lipolotiking feela, empa le literateng.

21:26.460 --> 21:33.180
Hore batho ba hlile ba tsoe ba re: Hei, le ke ke la re etsa
joalo, seo ha se amohelehe. Kahoo re tlameha ho theha bongata!

21:33.180 --> 21:38.563
Mme ke ile ka bolela ntlha ea boraro. Kahoo, ntle le
ho susumetsa boko ba rona le boko ba ba bang, potso ke

21:38.563 --> 21:42.016
ena, ehlile: Ke pono efe eo re nang le eona ka botho?

21:42.016 --> 21:47.026
Ka mashome a lilemo – ho tloha qalehong ea nako, ha e le
hantle ho tloha sebe sa pele, ho isa morao kamoo nka

21:47.026 --> 21:49.660
khonang bukeng – re 'nile ra bolelloa hore batho ba khopo.

21:49.660 --> 21:51.620
Re tlameha ho itshireletsa kgahlanong le ntho tsohle.

21:51.620 --> 21:58.906
Batho ba mpe hoo ke tsamaiso ea lintlha tsa sechaba feela
– e laoloang ke AI – e ka re pholosang tšenyong ea rona,

21:58.906 --> 22:02.800
ha re ka rialo. Mme pono ena ka botho e hloka ho belaelloa.

22:02.800 --> 22:06.700
Ho na le rahistori ea tummeng ea sa tsoa
ngola buka. E bitsoa: "Fundamentally Good".

22:06.700 --> 22:12.960
Ke thabetse ho e bala, ke bile ke qotsitse ho eona khafetsa,
hape ke batlisisitse ka botebo ho saense e e tšehetsang.

22:12.960 --> 22:19.784
Mme ke ntho eo re tlamehang ho itlwaetsa ho e dumela:
hore batho ba lokile; hore ha ho na ya batlang ho re ntsha

22:19.784 --> 22:23.580
kotsi ho tloha qalong, le hore re tlameha ho sebetsa mmoho.

22:23.580 --> 22:29.626
Ena ke motheo oa tšebelisano-'moho lipakeng tsa batho, o
amohuoang rona ke setšoantšo sa botho se, ka mantsoe a

22:29.626 --> 22:36.040
mang, se kenyelelitsoeng ka thetso ka ho rona, e leng
hore batho ba mabe ebile ha ba na bokhoni ba ho phelisana.

22:36.040 --> 22:44.340
Kahoo le rona re tlameha ho eketsa khatello. Empa seo
se ka etsahala feela ha hippocampus e se e sebetsa hape.
