2023 թվականի փետրվարի 1-ին Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունում ուժի մեջ մտավ «Քամու էներգիայի ոլորտի պահանջների մասին» օրենքը։
Այս օրենքով դաշնային կառավարությունը պարտավորեցնում է նահանգներին մինչև 2032 թվականի վերջը իրենց հողային
տարածքի որոշակի տոկոսը հատկացնել քամու էներգիայի համար։
Բեռլինի, Համբուրգի և Բրեմենի քաղաք-պետությունների համար այդ հարաբերակցությունը տարածքի 0,5 տոկոսն է։
Մյուս երկրների համար՝ 1,8 տոկոսից մինչև 2,2 տոկոս։
Միայն Բավարիայում դա կազմում է մոտ 1 270 քառակուսի կիլոմետր քամու տուրբինների համար։
Սարլանդի կես չափի տարածք
Այս նպատակին հասնելու համար Դաշնային կառավարությունը փոփոխություն մտցրեց Դաշնային բնության պահպանության
օրենքում, որպեսզի այժմ հնարավոր լինի օգտագործել նաև լանդշաֆտային պահպանության տարածքները։
Քամու էներգիան գրեթե անսպառ էներգիայի աղբյուր է, որի ներուժը ներկայումս օգտագործվում է միայն մասամբ։
Այսպես է այն միշտ բնութագրվում էներգետիկ անցման կողմնակիցների կողմից։
Իհարկե, նպատակն է նաև պայքարել լայնորեն քննարկվող կլիմայի փոփոխության խնդրի դեմ, քանի որ
այս տեխնոլոգիան չի արտադրի որևէ CO2 արտանետում։
Ինչպես հաճախ է լինում, հաշվի է առնվում կամ լրատվամիջոցների համար ցուցադրվում է միայն վերջնական
արդյունքը, բայց ոչ այն, թե որքան պետք է ծախսել դրա համար։
Սա հիմնականում ազդում է հետևյալ ոլորտների վրա։
1. Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցություն
«Շրջակա միջավայրի քաղաքականություն» տերմինը կիրառվեց մոտավորապես 1970 թվականին և վերաբերում է բոլոր քաղաքական ջանքերին, որոնք
ուղղված են մարդկային կյանքի և բնության բնական հիմքերի պահպանմանը։
Քամու տուրբինները նույնպես, ինչպես են ասում, կառուցվում են շրջակա միջավայրը պաշտպանելու համար։
Բայց արդյոք դրանք իսկապես օրհնություն են շրջակա միջավայրի համար?
1ա) անտառների հատում
Անցյալում անտառի ամենամեծ թշնամիները չորությունն էին, փոթորիկները և կեղևային տզերը։
Բայց հիմա քամու տուրբինները նույնպես պետք է ներառվեն այս թվի մեջ։
Օրինակ՝ Հեսսենի Ռայնհարդսվալդ անտառում 195 տարեկան ծառերով 29 հեկտար անտառ կարող է
հատվել 18 պլանավորված քամու տուրբինների համար։
Այնուհետև անտառը այլևս չի կարող օգտագործվել որպես անտառ, այլ որպես արդյունաբերական օբյեկտ՝ ծառերի կապերով։
Ձեռքի տակ ընկած անտառում փորված լայն միջանցքները ստեղծում են ավելի շատ եզրեր։
Այդպիսի վայրերում աճող ծառերը կարող են չորանալ, քանի որ դրանք շատ ավելի են ենթարկվում քամուն և չորությանը,
ինչը հանգեցնում է նման բացվածքների հետագա տարածմանը։
Չնայած որ քամու տուրբինների կառուցումից հետո տարածքի որոշ հատվածներ կրկին անտառապատվեն, բնությանը տասնամյակներ կպահանջվեն՝
հումուսով հարուստ առողջ անտառի հատակը վերականգնելու համար։
1 բ) Ռեսուրսների սպառում
Քամու տուրբին կառուցելու համար անհրաժեշտ են ոչ միայն սյունը և ռոտորը, այլև տուրբինի մասերը
տեղափոխելու համար լավ զարգացած ճանապարհային ցանց։
Ամբողջ կառուցվածքը կայուն մնալու համար նույնպես անհրաժեշտ է ամուր հիմք։
Մենք կարող ենք տեսնել, թե ինչ է անհրաժեշտ դրա համար Ալտդորֆեր Վալդ քամու կայանում։
Այստեղ պետք է տեղադրվեն 285 մետր բարձրությամբ 39 քամու տուրբիններ։
Այս կառույցները միջին եկեղեցական աշտարակի բարձրությունից ավելի քան հինգ անգամ բարձր են։
Սա պահանջում է 1 500 խորանարդ մետր ծավալով հիմք։
Ալտդորֆի անտառի դեպքում 39 քամու տուրբինների համար ընդհանուր առմամբ անհրաժեշտ կլինի 58 500 խորանարդ մետր բետոն։
Այս բետոնը առաքելու համար 7,5 խորանարդ մետր տարողունակությամբ շարժական բետոնախառիչները պետք է
ընդհանուր առմամբ կատարեն 15 600 ուղևորություն։
Բացի այդ, ճանապարհի 27 կիլոմետրանոց հատվածի ընդլայնման համար խճի առաքման նպատակով անհրաժեշտ կլինի
ավելի քան 45 000 խճատար մեքենաների ուղևորություն։
1c) Բուսականության և կենդանական աշխարհի փոփոխություններ
Ամեն տարի հազարավոր չղջիկներ և թռչուններ զոհվում են քամու տուրբինների հարվածներից։
Ըստ կանխատեսումների, միայն Գերմանիայում տարեկան կա ավելի քան մոտ 200 000 կաթնասուն թռչուն, ինչի պատճառով
որոշ տեսակներ արդեն վտանգված են անհետացման վտանգով։
Կենդանիների համար վտանգը կայանում է ոչ միայն նրանում, որ նրանք թռչում են ռոտորի թերթիկներին։
Ռոտորի թևերի հետևում ճնշման անկումը պատճառ է դառնում, որ կենդանիների թոքերը և ներքին օրգանները պայթեն։
2017 թվականին անցկացված ուսումնասիրության ընթացքում Գերմանիայի Աերոկոսմիկական կենտրոնը մոդելային հաշվարկների
միջոցով պարզել է, որ տարեկան մոտավորապես 1 200 միլիարդ միջատներ զոհվում են քամու տուրբինների մոտ։
Դա օրական մոտ 3 միլիարդ միջատ է։
Թռչող միջատների մնացորդները ռոտորի թևերի վրա նույնպես նպաստում են տուրբինի արդյունավետության ավելի մեծ կորուստներին։
Սա ոչ միայն սպառնալիք է կենդանիների պոպուլյացիաների համար, այլև լանդշաֆտի համար։
Որոշ վայրերում լանջերին ծառեր են հատվում, ինչը հետագայում մեծացնում է հողի էրոզիայի և հողահոսքերի վտանգը։
1 d) աղտոտված վայրեր
Քամու տուրբինները ներկայումս նախագծված են 20 տարվա շահագործման ժամկետով։
Դրանից հետո ամբողջ համակարգը պետք է ապամոնտաժվեր և ոչնչացվեր։
Այնուամենայնիվ, չափազանց կասկածելի է, թե կոնկրետ հիմքերը իրականում յուրաքանչյուր դեպքում կհեռացվեն։
Թունավոր նյութերի և դրանցում պարունակվող կոմպոզիտային նյութերի պատճառով թևերի վերամշակման որևէ հայեցակարգ դեռևս
գոյություն չունի, ուստի այս վտանգավոր թափոնները պետք է հեռացվեն։
Միայն ռոտորի թևերը տարեկան 20 000 տոննա թափոն են առաջացնում։ Եվ այս միտումը աճում է։
Միջանկյալ եզրակացություն
Կանաչ կուսակցությունը մի ժամանակ հիմնադրվել էր շրջակա միջավայրի պաշտպանության համար։
Մինչդեռ նրանք, այնուամենայնիվ, ավելի շուտ հասել են բնության ոչնչացման կետին։
Չնայած կառուցման նախագծերը դադարեցվել էին բզեզի առկայության պատճառով, բնության պահպանության օրենքը փոփոխվեց նաև քամու
տուրբինների մասով՝ այնպես, որ շատ թռչնատեսակներ, օրինակ՝ ճգանները, այլևս չեն համարվում քամու էներգիայի վտանգված։
Ըստ Բնության և կենսաբազմազանության պահպանության միության (NABU) պատվերով կազմված իրավական եզրակացության, սա անգամ
խախտել է կիրառելի ԵՄ տեսակների պաշտպանության օրենսդրությունը։
Բացի այդ, այս տեխնոլոգիան ռեսուրսների արդյունավետ չէ, եթե այն նախատեսված է միայն այդքան կարճ ժամանակահատվածի համար և հետո
թողնում է նյութեր, որոնց հեռացման եղանակը դեռևս չի հստակեցվել։
Իդեոլոգիական նպատակներին այժմ ավելի շատ ուշադրություն է դարձվում, քան շրջակա միջավայրի պաշտպանությանը։
2. Կլիմայական փոփոխություններ
Միայն Գերմանիայում ներկայումս շահագործվում են 32 000 քամու տուրբիններ։
Սա, Օսնաբրյուկի համալսարանի տվյալներով, վերջին 20 տարիների ընթացքում միջին քամու արագության 13%-անոց նվազման է հանգեցրել։
Սա հետևանքներ կունենա։
2ա) Փոփոխված օդի շրջանառություն
Միացյալ Նահանգները արտադրում է Գերմանիայից 2,5 անգամ ավելի քամու էներգիա։
Այս լուրջ միջամտությունները կարող են դրամատիկորեն նվազեցնել էկվատորից դեպի Հյուսիսային բևեռ հոսող օդային հոսքերը, ինչը
կհանգեցնի հարավային լայնություններում ջեթ-ստրիմի իջեցմանը։
Սա կարող է հանգեցնել Հյուսիսային բևեռի վերևում օդային շերտերի նոսրացման, ինչի
արդյունքում արտացոլումը կնվազի և տարածաշրջանը կտաքանա։
2b) Հողի չորացում
Քամու տուրբինների և օդի շերտերի փոխազդեցությունները վճռորոշ ազդեցություն ունեն մակերևույթի և
մթնոլորտի միջև ջերմության և խոնավության հոսքերի վրա։
Փոթորկային տուրբինների առջև օդի հոսքը դանդաղում է, իսկ դրանց հետևում օդը պտտվում է։
Յուրաքանչյուր խոշոր քամու կայանում այսպիսով խոնավությունը հեռացվում է մթնոլորտից,
հատկապես ամռանը, և հողը հավելյալ տաքանում է։
Չինաստանում վերջերս կատարված ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս քամու էլեկտրակայանների
ավերիչ հետևանքները իրենց շրջակա միջավայրի վրա։
Ուսումնասիրությունը քննարկել է Չինաստանի քամու էլեկտրակայանի ազդեցությունը Մոնղոլիայի հետ սահմանին։
Պարզվել է, որ հողի խոնավությունը տարեկան նվազել է 4,1%-ով։
Բարդ մեխանիզմները դեռևս ամբողջությամբ չեն հասկացվել, սակայն անշուշտ է, որ քամու կայանները
իրականում հանգեցնում են իրենց կառուցված հողի չորացմանը։
Վատագույն դեպքում դա կարող է հանգեցնել չորություններին և հողի էռոզիային, որոնք կարող են նաև տարածվել ավելի լայն շրջակայքում։
Միջանկյալ եզրակացություն
Քամու էներգիայի օգտագործումը խրախուսվում է՝ CO2-ի պատճառով, ըստ պնդումների, առաջացած
կլիմայական փոփոխություններին հակազդելու համար։
Հատկապես հողի չորացումը մեզ ներկայացվում է տպավորիչ կերպով և ապոկալիպտիկ պատկերներով՝ որպես կլիմայի փոփոխության հետևանք։
Այնուամենայնիվ, վերջին հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ, մասնավորապես, քամու տուրբինները կարող են հանգեցնել չորության։
3. Առողջության վնաս
Քամու տուրբինները կարող են առաջացնել տարբեր առողջական խնդիրներ, ինչպիսիք են կենտրոնանալու դժվարությունները,
նյարդայնությունը, գլխացավերը և քնի խանգարումները։
Վտանգները հիմնականում գալիս են ենթաձայնից և գցված ստվերներից։
Այնուամենայնիվ, ձյունը ձմռանը նույնպես վտանգ է ներկայացնում։
3ա) Սառույց
Բացասական եղանակային պայմաններում պտուտակների թևերի վրա կարող է սառույց ձևավորվել։
Այնուհետև նույնիսկ կյանքին վտանգ է սպառնում։
Ռոտորի թևերը կարող են երկար հեռավորությունների վրա նետել սառույցի կտորներ։
3b) Ինֆրազвук
Ինֆրազвукը ձայն է, որի հաճախականությունը գտնվում է մարդու լսողության տիրույթից ներքև, այսինքն՝ 16 Հց-ից ցածր։
Քամու տուրբինների մոտ ապրող որոշ մարդիկ նշում են հոգնածություն, դեպրեսիա կամ նույնիսկ ծովային գլխապտույտ։
Սրտային վիրաբույժ Քրիստիան Ֆրիդրիխ Ֆահլը գիտականորեն ուսումնասիրել է այս երևույթը Մայնցի համալսարանական հիվանդանոցի
ենթաձայնային աշխատանքային խմբի ղեկավարի կարգավիճակով։
Նրա խոսքով, սա տեղի է ունենում, երբ ռոտորի թևիկը սահում է մաստի երկայնքով, սեղմելով օդը և ստեղծելով կարճ, կտրուկ իմպուլսներ։
Ինֆրազвукը բացօթյա պայմաններում նույնպես արագություն է հավաքում։
Այն ընկալվում է որպես աղմուկ, սակայն չի պուլսացվում։
Այստեղ առաջացող իմպուլսները ֆիզիկապես նույնպես կարելի է զգալ։
Դա նման է այն բանին, երբ այցելու ռոք համերգի բասային բարձրախոսների առջև կանգնած կարող է ֆիզիկապես զգալ ձայնը։
Այնուամենայնիվ, քամու տուրբինի կողմից գեներացվող պուլսերը շատ ավելի հզոր են։
3c) Նետված ստվեր
Երբ արևը շողում է, քամու տուրբինների աշխատանքը առաջացնում է շարժվող ստվեր, որը կարող է նաև զգալի անհարմարություն
պատճառել տուժածներին՝ առաջացնելով կենտրոնացման խնդիրներ, նյարդայնություն, գլխացավեր և քնի խանգարումներ։
Ռոտորի ստվերը շատ մարդկանց համար անհարմար է, քանի որ այն առաջացնում է լուսավորության պարբերական տատանումներ։
Ըստ արտանետումների վերահսկման ֆեդերալ/պետական աշխատանքային խմբի՝ քամու տուրբիններ հաստատելիս պետք է ապահովվի, որ
տան տեսականորեն հնարավոր ստվերի տևողությունը չգերազանցի տարեկան 30 ժամը կամ օրական 30 րոպեն։
Անհրաժեշտության դեպքում պետք է կիրառել անջատիչ տեխնոլոգիա՝ ապահովելու համար, որ ստվերավորման իրական
տևողությունը սահմանափակվի յուրաքանչյուր օրացուցային տարում 8 ժամով և յուրաքանչյուր օր 30 րոպեով։
Եթե տունը ենթարկվում է մի քանի քամու տուրբինների գցած ստվերներին, նշված արժեքները վերաբերում են բոլոր տուրբիններին միասին։
Միջանկյալ եզրակացություն
Սովորական քաղաքացիների համար աղտոտողը վճարում է սկզբունքը միշտ կիրառելի է։
Արդյո՞ք սա նույնպես չպետք է վերաբերի քամու տուրբինների օպերատորներին։
Սա պայմանավորված է նրանով, որ եթե ապացուցվի, որ նման օբյեկտը բնակչության շրջանում առողջական խնդիրներ է
առաջացնում, այն պետք է փակվի՝ անկախ նրանից՝ սահմանված ժամերի ազդեցությանը ենթարկվել է բնակչությունը, թե ոչ։
Սա առաջ է բերում հարց, թե ինչու այս բույսերը սկզբնական հերթին ընդունվել են։
4. Էներգետիկ անցումը դառնում է անհասանելի
4ա) Քամու տուրբինների փաստացի կատարողականությունը
Օպերատորները իրենց քամու կայանների օգտագործման ցուցանիշները պահպանում են ինչպես պետական գաղտնիք։
«Նոյե Ցյուրխեր Ցայթունգ» օրաթերթը Գերմանիայում ուսումնասիրել է 18 000 քամու տուրբիններ՝ մտահոգիչ արդյունքներով։
Ստուգված կայանների գրեթե քառորդը անգամ չի հասել 20%-անոց հզորության գործակիցին։
Միայն 15%-ը գործարանների ունեցել է գնահատված օգտագործման մակարդակ ավելի քան 30%-ը։
Այս բոլորի գրեթե մեծ մասը գտնվում է ծովափի մոտ։
4b) Սպառողները վճարում են կորուստի համար
2024 թվականի հունվարի վերջին չորս էլեկտրահաղորդման ցանցերի օպերատորները ներկայացրին հաշիվը՝ թե
որքան է մեզ արժենում քամու և արևային էներգիան։
Քամու և արևային էլեկտրակայանների ընդլայնումը նշանակում է, որ ուժեղ քամիների կամ ինտենսիվ արևի պայմաններում
արտադրվում է ավելի շատ էլեկտրաէներգիա, քան անհրաժեշտ է։
Ապա բորսայում էլեկտրաէներգիայի գները մոտենում են զրոյին կամ նույնիսկ դառնում բացասական, ինչը նշանակում է, որ
գնումը կատարելու համար պետք է հավելյալ գումար վճարել։
Այնուամենայնիվ, քամու տուրբինների օպերատորները ստանում են երաշխավորված սնուցման սակագին՝ 7,35 պենս մեկ կիլովատ-ժամի համար։
Արևային կայանների օպերատորները նույնիսկ վճարում են 11–13 պենս մեկ կիլովատ-ժամի համար։
Ավելի ու ավելի հաճախ, անգամ երբ քամուց արտադրվող էլեկտրաէներգիան չափազանց շատ է, քամու տուրբինները ստիպված են անջատվել՝ համակարգ
չափից շատ էլեկտրաէներգիա մուտք գործելուց կանխելու համար։
Բայց նույնիսկ երբ գործարանը կանգնած է, գումարը շարունակում է հոսել, կարծես օպերատորները էլեկտրաէներգիա էին արտադրել։
Սա 2022 թվականին սպառողներին արժեցրեց մոտ մեկ միլիարդ եվրո, առանց որևէ հատուցման ստանալու։
4c) ցանցի ընդլայնման ծախսերը
Քամու պայմանների պատճառով քամու էլեկտրակայանների մեծ մասը գտնվում է Հյուսիսային Գերմանիայում։
Այնուամենայնիվ, Բավարիայում և Բադեն-Վյուրտեմբերգում արդյունաբերական օբյեկտներին էլեկտրաէներգիա մատակարարելու
համար էլեկտրահաղորդման ցանցը նույնպես պետք է ընդլայնվի։
Բարձր լարման գծերի անհրաժեշտ ընդլայնման արժեքը մինչև 2045 թվականը գնահատվում է 300 միլիարդ եվրո, իսկ
քաղաքներում և քաղաքային բնակավայրերում բաշխման ցանցերի համար պահանջվելու է ևս 150 միլիարդ եվրո։
Թույլ քամիներով հարավային տարածաշրջանում քամու կայանների ընդլայնումը խթանելու նպատակով՝ 2023 թվականի EEG օրենքը այս
տարածաշրջանի համար նախատեսում է 50%-ից 60%-ի շտկման գործակից։
Սա նշանակում է, որ քամու էներգիայի համար կտրամադրվեն լրացուցիչ սուբսիդիաներ, քանի որ առկա սուբսիդիաների պայմաններում հարավային
Գերմանիայում քամու տուրբինները տնտեսապես շահագործել հնարավոր չէ։
Միջանկյալ եզրակացություն
Քամու կայանները արդյունավետ չեն Գերմանիայի նման բիզնեսի տեղակայման վայրի համար։
Իդեոլոգիապես մղված քաղաքականության սուբսիդիաների բացակայության դեպքում գրեթե ոչ մի ներդրող չէր ներդնի այս
տեխնոլոգիայում, քանի որ նման գործարանները մրցակցային պայմաններում շուկայում չեն կարողանա մրցակցել։
Այս պայմանները արտադրվող էլեկտրաէներգիան սպառողների համար դարձնում են օրեցօր ավելի անհասանելի։
Անհատները կորցնելու են իրենց կենսամակարդակը, իսկ ձեռնարկությունները ավելի ու ավելի հաճախ տեղափոխվելու են արտերկիր։
Տնտեսության նախարար Ռոբերտ Հաբեկը կասեր. «Գերմանիայում արդյունաբերությունը սնանկ չէ,
այն պարզապես դադարեցնում է արտադրությունը»:
Եզրափակում
Քամու էներգիան մեզ միշտ ներկայացվում է որպես էներգիայի այնպիսի տեսակ, որը առանձնապես
շրջակա միջավայրի և կլիմայի համար բարեկամական է։
Այնուամենայնիվ, ինչպես տեսնում ենք, դրանցից ոչ մեկը ճիշտ չէ։
Մյուս կողմից, դա էներգիա արտադրելու անվստահելի ձև է և, ավելին, սպառողների համար հատկապես թանկ է։
Բայց ինչո՞ւ դեռ շարունակում են դրանով զբաղվել, և ո՞վ է դրանով հետաքրքրված։
Այս հարցի հավանական պատասխանը կարող է լինել հետևյալը։
«Դուք ոչինչ չեք ունենա և երջանիկ կլինեք» արտահայտությունը վերցված է 2016 թվականի Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի (WEF) տեսանյութից,
որը ամփոփում է դանիացի քաղաքական գործիչ Իդա Աուկենի էսսեն։
Իդա Աուկենը Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի «Երիտասարդ համաշխարհային առաջնորդներ» ծրագրի անդամ է։
Դա իդեալական կլիներ WEF-ի և դրա ետևում կանգնածների համար։
Ամեն ինչ, ինչ որևէ մեկին անհրաժեշտ է, ստացվում է որպես ծառայություն։
Մի կողմից այս ծառայությունը լավ բիզնես կլիներ, բայց մյուս կողմից բոլորը կդառնային ամբողջովին թափանցիկ քաղաքացիներ։
Դրան հասնելու համար նախ պետք է քանդել տնտեսության և հասարակության առկա կառույցները, և անհրաժեշտ կլինի մի
պլան՝ դա իրականացնելու բնակչության դիմադրությունից առանց։
Կարելի է պատկերացնել, որ բոլոր ապրանքները կարող են ավելի թանկանալ, այնպես որ բնակչությունը այլևս չի կարողանա հոգալ իր կենսական
ծախսերը և ստիպված կլինի օգտագործել իր բոլոր խնայողությունները։
Էներգիայի ծախսերը ներառված են ապրանքների մեծամասնության գնի մեջ, քանի որ դրանք անհրաժեշտ են այդ ապրանքների արտադրության համար։
Էլեկտրաէներգիայի գինը, հետևաբար, կդառնար լծակ, որը կարելի կլիներ օգտագործել ապրանքների գները բարձրացնելու համար։
Ատոմային էլեկտրակայանները փակվել են, և Ռուսաստանի նկատմամբ կիրառվող պատժամիջոցների
պատճառով մենք այլևս չենք ստանում էժան բնական գազ։
Հետևաբար, էլեկտրաէներգիա արտադրելու ամենաէժան տարբերակները անհետացել են։
Կամ քամու էներգիայից ստացվող էլեկտրաէներգիան շատ է, և էլեկտրաէներգիայի բորսայում դրա գինը մոտենում
է զրոյի, կամ քամին բավարար չէ, և էլեկտրաէներգիան պետք է բարձր գներով ներմուծվի արտերկրից։
Սա բարձրացնում է էլեկտրաէներգիայի գինը և, հետևաբար, արտադրվող ապրանքների գինը։
Ժամկետի երկարաձգման դեպքում ընկերությունները նման միջավայրում գոյատևել չեն կարողանա։
Նրանք կամ ամբողջությամբ դադարեցնում են արտադրությունը, կամ արտագաղթում են։
Մնացել է բնակչություն՝ բարձր գործազրկության մակարդակով, որը բարձր էներգիայի ծախսերի
պատճառով այլևս չի կարողանում ծայրը ծայրին հասցնել։
Այնուհետև Համաշխարհային տնտեսական ֆորումը և նրա հովանավորները կհասնեին իրենց նպատակին։
Էլիտաների ողորմությանը հանձնված և կամավոր ենթարկվող բնակչություն։