WEBVTT

00:01.199 --> 00:06.412
Ngomhla woku-1 kuFebruwari 2023, uMthetho
weeMfuno zeNgingqi yaMandla oMoya waqala

00:06.412 --> 00:09.400
ukusebenza kwiRiphabliki yeManyano yaseJamani.

00:09.400 --> 00:16.818
Ngale mthetho, urhulumente womdibaniso unyanzelisa
amazwe ukuba achonge ipesenti ethile yommandla wawo

00:16.818 --> 00:20.600
womhlaba yamandla omoya ngokuphela konyaka ka-2032.

00:20.600 --> 00:27.440
Kwizixeko-zizwe zaseBerlin, eHamburg
naseBremen, isabelo siyi-0.5 pesenti yommandla.

00:27.440 --> 00:33.679
Kwamanye amazwe, phakathi kwe-1.8 pesenti ne-2.2 pesenti.

00:33.679 --> 00:40.000
EBavaria yodwa, oko kungangama-1,270
eekhilomitha ezizikwere zeeturbines zomoya.

00:40.000 --> 00:43.840
Indawo elingesiqingatha sobukhulu beSaarland.

00:43.840 --> 00:50.678
Ukuze kufezekiswe le njongo, uRhulumente weManyano
ulungisile uMthetho weManyano woLondolozo lweNdalo ukuze

00:50.678 --> 00:54.640
neendawo zolondolozo lwemihlaba ngoku zikwazi ukusetyenziswa.

00:54.640 --> 01:02.079
Amandla omoya ngumthombo wamandla ongenakuphela, amandla
awo okwangoku kusetyenziswa inxalenye encinci kuphela.

01:02.079 --> 01:06.680
Le yindlela esoloko ichazwa ngayo
ngabaxhasi botshintsho lwamandla.

01:06.680 --> 01:11.804
Ewe kona, injongo ikukulwa nengxaki ekuthethwa
kakhulu ngayo yotshintsho lwemozulu, njengoko le

01:11.804 --> 01:14.879
teknoloji ingayi kukhupha nayiphi na imikhutshwa ye-CO2.

01:14.879 --> 01:19.566
Njengoko kusoloko kunjalo, kuphela isiphumo sokugqibela
esithathelwa ingqalelo okanye esiboniswa

01:19.566 --> 01:24.040
ngendlela etsala umdla kumajelo eendaba, kodwa hayi
oko kufuneka kuchithwe ukuze kufikelelwe kuso.

01:24.040 --> 01:28.079
Oku kuchaphazela kakhulu kwezi ndawo zilandelayo.

01:28.079 --> 01:31.280
1. Impembelelo kwindalo

01:31.280 --> 01:39.872
Igama elithi umgaqo-nkqubo wendalo laqanjwa malunga
nonyaka ka-1970 kwaye libhekisa kuzo zonke iinzame zezopolitiko

01:39.872 --> 01:44.280
zokulondoloza iziseko zendalo zobomi bomntu kunye nendalo.

01:44.280 --> 01:48.799
Kuthiwa nee-turbine zomoya nazo
zikhuselwa ukuze kukhuselwe indalo.

01:48.799 --> 01:52.200
Kodwa ingaba ngenene zintsikelelo kwindalo?

01:52.200 --> 01:55.680
1a) Ukutshiswa kwamahlathi

01:55.680 --> 02:01.680
Kwixesha elidlulileyo, ezona ntshaba zikhulu zomahlathi
yayiyimbalela, izaqhwithi kunye nezinambuzane zexolo.

02:01.680 --> 02:05.599
Kodwa ngoku iiturbine zomoya nazo
kufuneka zibandakanywe kulo mlinganiselo.

02:05.599 --> 02:11.855
Umzekelo, kwihlathi laseReinhardswald eHesse, iihektare
ezingama-29 zehlathi ezinemithi eneminyaka

02:11.855 --> 02:17.919
efikelela kwi-195 zinokutshonqothwa ukuze
kufakwe iiturbines zomoya ezili-18 ezicwangcisiweyo.

02:17.919 --> 02:22.809
Emva koko, ihlathi alisakwazi ukusetyenziswa
njengehlathi, kodwa endaweni yoko lisetyenziswa

02:22.809 --> 02:25.520
njengendawo yoshishino enezakhiwo ezifana nemithi.

02:25.520 --> 02:30.319
Iindlela ezinkulu ezisikwe kwihlathi zenza imiphetho engakumbi.

02:30.319 --> 02:36.805
Imithi ekhulileyo kwiindawo ezinje ingafa ngenxa
yokuba ichanabeke kakhulu kumoya nasembaleni, nto leyo

02:36.805 --> 02:40.560
ebangela ukuba ezo ndawo zivulekileyo zisasazeke ngakumbi.

02:40.560 --> 02:47.153
Nangona iinxalenye zalo mmandla ziya kutyalwa kwakhona emva
kokuba iiturbine zomoya ziye zakhiwa, kuza kuthatha

02:47.153 --> 02:53.039
amashumi eminyaka amaninzi ukuba indalo ibuyisele
umgangatho wehlathi osempilweni onomhlabufaka omninzi.

02:53.039 --> 02:56.319
1 b) Ukusetyenziswa kwezibonelelo

02:56.319 --> 03:03.093
Ukuze kwakhiwe iturbine yomoya, akwanelanga ukuba kubekho isibonda
nesangqa esijikelezayo, kodwa kufuneka kwakhona uthungelwano

03:03.093 --> 03:06.240
lweendlela oluhambele phambili lokuthutha iinxalenye zayo.

03:06.240 --> 03:10.479
Ukuqinisekisa ukuba isakhiwo sonke sihlala
simile kakuhle, sidinga nesiseko esomeleleyo.

03:10.479 --> 03:14.840
Singabona oko kufunekayo koku
kwiprojekthi yefama yomoya i-Altdorfer Wald.

03:14.840 --> 03:21.000
Kuza kumiswa iiturbine zomoya ezingamashumi
amathathu anesithoba eziphakame iimitha ezingama-285 apha.

03:21.000 --> 03:25.520
Ezi zakhiwo zinde ngaphezu kwezihlandlo
ezihlanu kunenqaba yecawa eqhelekileyo.

03:25.520 --> 03:31.080
Oku kufuna isiseko esilingana
neemitha eziyi-1,500 eziyikhabhathi.

03:31.080 --> 03:36.711
Kwimeko yeHlathi lase-Altdorf, kuza
kufuneka isixa esiyi-58,500 seemitha eziphakathi

03:36.711 --> 03:39.400
zekhonkrithi kwii-turbine zomoya ezingama-39.

03:39.400 --> 03:44.685
Ukuze kusiwe le kongiri, iimixers zekongiri
ezihambayo ezinomthamo weemitha eziyikhubhiyeke

03:44.685 --> 03:47.879
eziyi-7.5 kufuneka zenze iihambo ezili-15,600 zizonke.

03:47.879 --> 03:54.646
Ukongeza, kuza kufuneka iihambo ezingaphezu
kwama-45,000 zeelori zegrabile ukuhambisa igrabile

03:54.646 --> 03:58.039
yokwandiswa komzila wendlela ongama-27 ekhilomitha.

03:58.039 --> 04:01.879
1c) Iinguqu kwizityalo nezilwanyana

04:01.879 --> 04:06.520
Amakhulu amawaka amabhabhathane kunye neentaka
ziba lixhoba leeturbine zomoya nyaka ngamnye.

04:06.520 --> 04:13.799
Ngokweqikelelo, kukho iimpuku zasebusuku ezingaphezu
kwama-200,000 ngonyaka eJamani kuphela, yiyo loo nto ezinye

04:13.799 --> 04:17.439
iintlobo zeempuku zasebusuku sele zisongelwa kukuphela.

04:17.439 --> 04:21.759
Ingozi kwizilwanyana ayikho nje
ekubeni zibhabhela kwimiphini yomatshini.

04:21.759 --> 04:27.560
Ukuhla koxinzelelo emva kweeblades zerotor kubangela ukuba
imiphunga nezinye izitho zangaphakathi zezilwanyana zidqeke.

04:27.560 --> 04:34.100
Kuphando olwenziwe ngo-2017, iZiko laseJamani lezoPhapho
lwasebenzisa izibalo zemodeli ukufumanisa

04:34.100 --> 04:40.240
ukuba malunga ne-1,200 yeebhiliyoni
zezinambuzane zibulawa ziiturbine zomoya nyaka ngamnye.

04:40.240 --> 04:43.399
Loo nto imalunga neebhiliyoni ezintathu zezinambuzane ngosuku.

04:43.399 --> 04:50.959
Intsalela yezinambuzane ezibhabhayo kwimiphiko ye-rotor
ikwabakela ilahleko enkulu ekusebenzeni kakuhle kwe-turbine.

04:50.959 --> 04:56.560
Oku asisongelo kuphela kubungakanani
bezilwanyana, kodwa nakwimeko yomhlaba.

04:56.560 --> 05:03.759
Kwezinye iindawo, imithi iyagawulwa kwiithambeka, nto leyo
eyandisa umngcipheko wokhukuliseko lomhlaba nokuwa komhlaba.

05:03.759 --> 05:06.759
1 d) Iindawo ezingcolileyo

05:06.759 --> 05:13.360
Iiturbine zomoya okwangoku ziyilelwe
ukuba zisebenze iminyaka engama-20.

05:13.360 --> 05:17.600
Emva koko, lonke iqonga kuya kufuneka lidilwe kwaye lilahwe.

05:17.600 --> 05:23.319
Noko ke, kuyathandabuzeka kakhulu ukuba ingaba iziseko
zekhonkrithi ziya kususwa ngokwenene kuzo zonke iimeko.

05:23.319 --> 05:30.421
Ngenxa yeetyhefu nezinto ezixutyiweyo ezikuzo,
akukho ngcamango yokurisayikilisha amaphiko, yiyo

05:30.421 --> 05:34.120
loo nto olu nqolobi luyingozi kufuneka lulahliwe.

05:34.120 --> 05:41.480
Iiphepha zerootha zodwa zivelisa iitoni
ezingama-20,000 zenkunkuma ngonyaka. Kwaye le meko iya isanda.

05:41.480 --> 05:44.113
Isigqibo sexeshana

05:44.113 --> 05:47.959
I-Green Party yasekwa ngaxa lithile ukukhusela indalo.

05:47.959 --> 05:51.759
Okwangoku, nangona kunjalo,
bafikelele kwinqanaba lokutshabalalisa indalo.

05:51.759 --> 05:58.625
Ngelixa iiprojekthi zokwakha zazimiswe ngenxa yokubakho
kwentsomi, umthetho wokulondolozwa kwendalo wade watshintshwa

05:58.625 --> 06:04.553
ukuze uvumele iiturbine zomoya, nto leyo eyenze
ukuba iintlobo ezininzi zeentaka, ezifana neestoroki,

06:04.553 --> 06:07.839
zingasabhekwa njengezisengozini ngenxa yamandla omoya.

06:07.839 --> 06:13.929
Ngokoluvo lwezomthetho olucelwe yi-Nature and Biodiversity
Conservation Union (NABU), oku kuye kwaphula nomthetho we-EU

06:13.929 --> 06:17.000
osetyenziswayo wokukhusela iintlobo zezilwanyana nezityalo.

06:17.000 --> 06:21.760
Ngaphezu koko, obu buchwepheshe abusebenzisi izibonelelo
ngokufanelekileyo ukuba buyilelwe ixesha

06:21.760 --> 06:26.519
elifutshane kangaka kuphela, baze bashiye ngasemva
izinto ekungacacanga ukuba zingalahlwa njani.

06:26.519 --> 06:32.879
Iinjongo zezimvo ngoku zinikwa ingqwalasela
engaphezulu kunokhuseleko lokusingqongileyo.

06:32.879 --> 06:37.600
2. Utshintsho lwemozulu

06:37.600 --> 06:42.759
IGermany yodwa okwangoku inezitshixo
zomoya ezingama-32,000 ezisebenzayo.

06:42.759 --> 06:49.170
Oku kukhokelele ekuncipheni nge-13% kwesantya
esiqhelekileyo somoya kule minyaka ingama-20 idlulileyo,

06:49.170 --> 06:52.439
njengoko kufunyaniswe yiYunivesithi yase-Osnabrück.

06:52.439 --> 06:56.279
Oku kuza kuba neziphumo.

06:56.279 --> 06:59.879
2a) Utshintsho lokujikeleza komoya

06:59.879 --> 07:05.319
I-United States ivelisa amandla omoya
angange-2.5 ngaphezulu kunalawo aseJamani.

07:05.319 --> 07:14.204
La manyathelo anzulu anokunciphisa kakhulu imisinga yomoya
ehamba isuka kwi-equator isiya kwi-North Pole, nto leyo

07:14.204 --> 07:18.959
enokubangela ukwehla kwe-jet stream kwiindawo ezisemazantsi.

07:18.959 --> 07:26.287
Oku kunokukhokelela ekuncipheni kwezinto ezikumoya ezingaphezulu
kweNtloko yeMntla, nto leyo ebangela ukuba kubekho ukubonakaliswa

07:26.287 --> 07:29.839
okuncinci, kwaye ngaloo ndlela kube nokufudumala kulo mmandla.

07:29.839 --> 07:32.720
2b) Ukoma komhlaba

07:32.720 --> 07:39.577
Intsebenziswano phakathi kweeturbine zomoya kunye
nemaleko zomoya inefuthe eligqibayo ekuhambeni

07:39.577 --> 07:43.720
kobushushu nokufuma phakathi komphezulu nomoya-mphefumlo.

07:43.720 --> 07:48.279
Ukuhamba komoya kuyacothiswa phambi
kweeturbine zomoya kwaye kujikeleza ngasemva kwazo.

07:48.279 --> 07:53.638
Kuzo zonke iifama zomoya ezinkulu, ngoko ke
ukufuma kususwa emoyeni, ingakumbi

07:53.638 --> 07:57.279
ehlotyeni, kwaye umhlaba uye utshiswe ngaphezu koko.

07:57.279 --> 08:04.079
Uphando lwakutsha nje oluvela eTshayina lubonisa iziphumo
ezitshabalalisayo iifama zomoya ezinazo kwindawo ezingqongileyo.

08:04.079 --> 08:09.000
Uphando luhlolisise impembelelo yefama
yomoya yaseTshayina ekumda neMongolia.

08:09.000 --> 08:15.279
Kufunyaniswe ukuba ukufuma
komhlaba kuncitshisiwe nge-4.1% ngonyaka.

08:15.279 --> 08:22.061
Iindlela ezintsonkothileyo azikakuqondwa
ngokupheleleyo, kodwa kuyaziwa ngokuqinisekileyo ukuba iifama

08:22.061 --> 08:25.519
zomoya zikhokelela ekomeni komhlaba ezakhelwe kuwo.

08:25.519 --> 08:34.279
Kwimeko embi kakhulu, kunokukhokelela kwiimbalela nokhukuliseko
lomhlaba, nto leyo enokunwenwela nakwiindawo ezingqongileyo.

08:34.279 --> 08:35.960
Isigqibo sexeshana

08:35.960 --> 08:44.200
Ukusetyenziswa kwamandla omoya kuyakhuthazwa ukuze
kulwe notshintsho lwemozulu ekuthiwa lubangelwa yi-CO2.

08:44.200 --> 08:48.447
Ukomka komhlaba ngokukodwa luboniswa kuthi
ngendlela echukumisayo kunye nemifanekiso

08:48.447 --> 08:51.279
yentlekele enkulu, njengesiphumo sotshintsho lwemozulu.

08:51.279 --> 08:58.000
Nangona kunjalo, izifundo zakutshanje zibonisa ukuba
iiturbine zomoya ngokukodwa zinokubangela imbalela.

08:58.000 --> 09:02.279
3. Umonakalo kwimpilo

09:02.279 --> 09:07.892
Iiturbines zomoya zinokubangela iintlobo
ngeentlobo zeengxaki zempilo, ezifana nobunzima bokugxila,

09:07.892 --> 09:10.840
ixhala, intloko ebuhlungu kunye neengxaki zokulala.

09:10.840 --> 09:15.519
Iingozi zivela kakhulu kwi-infrasound nakwimimthunzi ekhaphayo.

09:15.519 --> 09:19.519
Nangona kunjalo, umkhenkce nawo uyingozi ebusika.

09:19.519 --> 09:22.440
3a) Umkhenkce

09:22.440 --> 09:28.039
Kwiimeko zemozulu ezingathandekiyo,
umkhenkce unokubunjwa kwimiphaphu yerotara.

09:28.039 --> 09:30.519
Kulapho ke kudala umngcipheko nobomi.

09:30.519 --> 09:36.960
Iiphepha zerootha zinokuphosa iziqwenga zomkhenkce kumgama omde.

09:36.960 --> 09:39.679
3b) Isandi esingaphantsi komda wokuva

09:39.679 --> 09:46.159
I-infrasound sisandi esine-frequency engaphantsi komda
wokuva wabantu, oko kukuthi, ngaphantsi kwee-hertz ezili-16.

09:46.159 --> 09:50.589
Abanye abantu abahlala kufutshane
neeturbines zomoya bayaxela iimpawu ezifana

09:50.589 --> 09:53.639
nokudinwa, ukudandatheka okanye kwanesifo solwandle.

09:53.639 --> 09:59.065
Ugqirha wotyando lwentliziyo uChristian Friedrich Fahl uphande
ngale nto ngokwenzululwazi njengentloko

09:59.065 --> 10:03.080
yeqela elisebenzela ingxolo engaphantsi
komthunzi kwiSibhedlele seYunivesithi yaseMainz.

10:03.080 --> 10:09.066
Ngokutsho kwakhe, oku kwenzeka xa iphepha
lerotor litsala phezu komtsimbi, licinezela umoya

10:09.066 --> 10:11.960
kwaye lidala iimpulses ezimfutshane nezithe nkqo.

10:11.960 --> 10:14.519
I-infrasound ikwaya ngesantya xa ikwindawo evulekileyo.

10:14.519 --> 10:17.960
Ibonwa njengengxolo, kodwa ayibhabha.

10:17.960 --> 10:21.039
Iimvakalelo ezivela apha zinokuvakala nomzimba.

10:21.039 --> 10:28.080
Kufana nomntu ondwendweleyo emi phambi kwezandisi-lizwi ze-bass
kwikonsathi yerock, ekwaziyo ukuva isandi ngokwasemzimbeni.

10:28.080 --> 10:33.279
Nangona kunjalo, iimpawu eziveliswa
yiturbine yomoya zinamandla kakhulu.

10:33.279 --> 10:35.960
3c) Umthunzi owisiweyo

10:35.960 --> 10:44.426
Xa ilanga lithe gqolo, ukusebenza kweeturbine zomoya kubangela
ithunzi elihambayo, nto leyo enokubangela ukuphazamiseka

10:44.426 --> 10:52.679
okukhulu kwabo bachaphazelekayo, okufana neengxaki
zokugxila, uxhalabo, intloko ebuhlungu kunye neengxaki zokulala.

10:52.679 --> 11:01.759
Umthunzi owenziwa yi-rotor awukho mnandi kubantu
abaninzi, kuba ubangela ukuguquguquka rhoqo ekukhanyeni.

11:01.759 --> 11:11.276
Ngokutsho kweQela eliSebenzayo leFederal/State loLawulo lweMisi,
xa kuvunywa iiturbine zomoya, kufuneka kuqinisekiswe ukuba ixesha

11:11.276 --> 11:20.720
elinokwenzeka ngokwethiyori lokuba indlu ibe selithunzini alidluli
iiyure ezingama-30 ngonyaka okanye imizuzu engama-30 ngosuku.

11:20.720 --> 11:26.904
Apho kuyimfuneko, kufuneka kusetyenziswe iteknoloji yokutshintsha
ukuqinisekisa ukuba ixesha lokwenene lokusebenza

11:26.904 --> 11:32.600
ngaphandle kwesivumelwano elinganiselwe kwiiyure
ezisi-8 ngonyaka wekhalenda nemizuzu engama-30 ngosuku.

11:32.600 --> 11:41.600
Ukuba indlu ichanabekile kwimithunzi yeeturbine zomoya
ezininzi, amaxabiso asebenza kuzo zonke iiturbine zidibene.

11:41.600 --> 11:43.559
Isigqibo sexeshana

11:43.559 --> 11:47.600
Kubantu abaqhelekileyo, umgaqo wokuba
umngcolisi uhlawule usebenza ngamaxesha onke.

11:47.600 --> 11:51.600
Ingaba oku akufanelanga kusebenze
nakubasebenzisi beeturbine zomoya?

11:51.600 --> 11:58.266
Oku kungenxa yokuba ukuba iqumrhu elinje lingqineka libangela
iingxaki zempilo kuluntu, kuya kufuneka

11:58.266 --> 12:04.080
livalwe, kungakhathaliseki nokuba inani leeyure
ezimisiweyo lokuchanabeka lifikelelwe okanye hayi.

12:04.080 --> 12:09.360
Oku kuvusa umbuzo wokuba kutheni
ezi zityalo zamkelwe kwasekuqaleni.

12:09.360 --> 12:14.320
4. Utshintsho lwamandla luya lungenakuhlawulwa

12:14.320 --> 12:18.799
4a) Ukusebenza kwenene kweeturbine zomoya

12:18.799 --> 12:24.320
Abaqhubi bayigcina iyimfihlo yelizwe
izinga lokusetyenziswa kweefama zabo zomoya.

12:24.320 --> 12:31.039
Iphephandaba i-Neue Zürcher Zeitung lihlole iiturbine
zomoya ezili-18,000 eJamani – laza lafumana iziphumo ezothusayo.

12:31.039 --> 12:40.399
Phantse ikota yezikhululo zombane eziye zavavanywa
azifikelelanga nokufikelela kwinqanaba lomthamo lwe-20%.

12:40.399 --> 12:46.279
Kuphela i-15% yezityalo
ezazinokumiselwa ukuba zisebenza ngaphezu kwe-30%.

12:46.279 --> 12:49.960
Phantse zonke ezi zifumaneka kufutshane nonxweme.

12:49.960 --> 12:53.399
4b) Abathengi bahlawulela ilahleko

12:53.399 --> 12:59.132
Ekupheleni kukaJanuwari 2024, abasebenzisi
abane benethiwekhi yombane baye banikezela

12:59.132 --> 13:02.639
ngengxelo yemali yendleko zombane womoya nowelanga.

13:02.639 --> 13:08.227
Ukwandiswa kwezikhululo zamandla omoya nelanga kuthetha
ukuba ngamaxesha omoya onamandla okanye ilanga

13:08.227 --> 13:11.679
elinamandla, kuveliswa umbane ongaphezulu kuno lowo uyifunayo.

13:11.679 --> 13:16.296
Amaxabiso ombane kwindawo yokutshintshiselana ke ayehla aye
kufutshane noziro okanye angene kwindawo

13:16.296 --> 13:20.960
enophawu olulodwa, nto leyo ethetha ukuba kufuneka
kuhlawulwe imali eyongezelelweyo ukuze kuthengwe.

13:20.960 --> 13:25.449
Nangona kunjalo, abaqhubi beeturbine zomoya
bafumana i-tariff eqinisekisiweyo

13:25.449 --> 13:28.480
yokungenisa umbane eyi-7.35 pence ngekilowatt hour.

13:28.480 --> 13:33.039
Abasebenzisi bezikhululo zamandla elanga bade bahlawule
iipence ezili-11 ukuya kwezili-13 ngekilowatt yeyure.

13:33.039 --> 13:37.894
Ngokunyukayo, kwanakuba imveliso yomoya
ingaphezulu kakhulu, kufuneka iiturbines zivaliwe

13:37.894 --> 13:40.879
ukuthintela umbane omninzi kakhulu ukuba ungena kwinkqubo.

13:40.879 --> 13:46.159
Kodwa nokuba isityalo sombane simi, imali
iyaqhubeka ingena ngathi abanini baso bavelise umbane.

13:46.159 --> 13:55.600
Oku kubize abathengi malunga ne-euro
yebhiliyoni ngo-2022, bengafumani nto ibuyela kubo.

13:55.600 --> 13:59.600
4c) Iindleko zokwandiswa kwegrid

13:59.600 --> 14:05.120
Uninzi lweefama zomoya zifumaneka
kumantla eJamani ngenxa yeemeko zomoya.

14:05.120 --> 14:10.791
Nangona kunjalo, ukuze kufikiswe umbane
kwiindawo zemizi-mveliso eBavaria naseBaden-Württemberg,

14:10.791 --> 14:13.039
inethiwekhi yombane nayo kufuneka yandiswe.

14:13.039 --> 14:20.605
Ukwandiswa okufunekayo lwemigca yombane onamandla aphezulu
kulindeleke ukuba kubize i-€300 yeebhiliyoni

14:20.605 --> 14:28.240
ngonyaka ka-2045, kwaye kufuneka enye i-€150 yeebhiliyoni
yezinethiwekhi zokuhambisa emadolophini nasemzini.

14:28.240 --> 14:37.806
Ukuze kukhuthazwe ukwanda kweefama zomoya kummandla
wasemazantsi onomoya ophantsi, uMthetho we-EEG ka-2023 unikezela

14:37.806 --> 14:42.919
ngomlinganiselo wengcaciso we-50% ukuya kwi-60% walo mmandla.

14:42.919 --> 14:50.205
Oku kuthetha ukuba kuza kubakho inkxaso-mali eyongezelelweyo
yamandla omoya, kuba iiturbine zomoya

14:50.205 --> 14:57.639
azinakusebenza ngendlela efanelekileyo ngokwezimali
kumazantsi eJamani ngenkxaso-mali esele ikhona.

14:57.639 --> 14:59.840
Isigqibo sexeshana

14:59.840 --> 15:05.519
Iifama zomoya azisebenzi kakuhle
kwindawo yoshishino efana neJamani.

15:05.519 --> 15:11.231
Ngaphandle kweenkxaso-mali ezivela kwezopolitiko ezikhokelwa
ziingcinga ezithile, phantse akukho mtyali-mali ungalityala

15:11.231 --> 15:16.080
imali kule teknoloji, kuba iifektri ezinjalo zingayi
kukwazi ukukhuphisana kwimarike phantsi kweemeko zokhuphiswano.

15:16.080 --> 15:22.679
Ezi meko zenza umbane oveliswayo ube
buthathaka ngokunyukayo kubathengi.

15:22.679 --> 15:29.159
Abantu ngabanye baya kulahlekelwa yindlela abaphila
ngayo kwaye amashishini aya kusoloko efudukela phesheya.

15:29.159 --> 15:39.080
UMphathiswa wezoQoqosho uRobert Habeck wayenokuthi:
"EGermany, ishishini alibhangiswanga, liyeka nje ukuvelisa."

15:39.080 --> 15:41.279
Isiphelo

15:41.279 --> 15:48.919
Amandla omoya ahlala esiboniswa njengohlobo lwamandla
olulungele kakhulu indalo esingqongileyo kunye nemozulu.

15:48.919 --> 15:51.799
Noko ke, njengoko sibona, akukho nanye kwezi iyinyani.

15:51.799 --> 15:59.159
Kwelinye icala, luhlobo olungathembekanga lokuvelisa
amandla kwaye, ngaphezu koko, luduru ngokukodwa kubathengi.

15:59.159 --> 16:03.519
Kodwa kutheni isaqhubeka, kwaye ngubani onomdla kuyo?

16:03.519 --> 16:06.559
Impendulo enokwenzeka kwalo mbuzo ingaba nale ilandelayo.

16:06.559 --> 16:15.496
"Awuzukuba nanto ube wonwabile" sisivakalisi
esithathwe kwividiyo ka-2016 yeWorld Economic Forum (WEF)

16:15.496 --> 16:20.840
esishwankathela umbhalo womopolitiki waseDenmark uIda Auken.

16:20.840 --> 16:24.600
U-Ida Auken ulilungu lenkqubo
ye-WEF yabaKhokeli beHlabathi abaselula.

16:24.600 --> 16:28.600
Oko kungakuhle kakhulu kwi-WEF nakwabo basemva kwayo.

16:28.600 --> 16:32.399
Yonke into efunwa ngumntu ifunyanwa njengenkonzo.

16:32.399 --> 16:39.799
Kwelinye icala, le nkonzo ibiya kuba lishishini elihle,
kodwa kwelinye icala, wonke umntu ebeya kuba ngummi ocace gca.

16:39.799 --> 16:47.068
Ukuze kufezekiswe oku, izakhiwo esele zikho kuqoqosho nakuluntu
kufuneka ziqale zidilizwe, kwaye kuya kufuneka isicwangciso

16:47.068 --> 16:50.200
sokwenza oku ngaphandle kokuchasa okuvela eluntwini.

16:50.200 --> 16:55.347
Kuyenzeka ukuba zonke iimpahla zibe nexabiso eliphezulu,
kangangokuba abemi bangabi sakwazi

16:55.347 --> 17:00.720
ukuhlawulela iindleko zabo zokuphila kwaye kuye
kufuneke basebenzise yonke imali abayongileyo.

17:00.720 --> 17:07.640
Iindleko zamandla zibalwa kwixabiso leempahla
ezininzi kuba ziyimfuneko ekwenziweni kwezo mpahla.

17:07.640 --> 17:14.480
Ixabiso lombane lingaba ke ngoko sisixhobo
esinokusetyenziswa ukunyusa amaxabiso eempahla.

17:14.480 --> 17:20.880
Izikhululo zombane zeenyukliya zivaliwe, kwaye ngenxa yeesohlwayo
ezibhekiswe eRashiya, asisafumani gesi yendalo engabizi.

17:20.880 --> 17:26.319
Ngenxa yoko, iindlela ezinexabiso
eliphantsi zokuvelisa umbane azisekho.

17:26.319 --> 17:31.931
Nokuba kukho umbane omninzi ofumaneka kumandla omoya kwaye
ixabiso kwindawo yokutshintshiselana ngombane lisondela

17:31.931 --> 17:37.079
kumanani-sifuthu, okanye akukho moya waneleyo kwaye umbane
kufuneka uthenjwe kumazwe angaphandle ngamaxabiso aphezulu.

17:37.079 --> 17:42.559
Oku kunyusa ixabiso lombane kwaye ke ngoko
kunyuse nexabiso leempahla eziveliswayo.

17:42.559 --> 17:46.559
Ekuhambeni kwexesha, iinkampani
zingayi kukwazi ukusinda kwimeko enjalo.

17:46.559 --> 17:51.359
Baya kumisa imveliso ngokupheleleyo okanye bafuduke.

17:51.359 --> 17:57.265
Oku kushiyekileyo ngabantu abanamanqanaba aphezulu
okungaphangeli, abangasakwaziyo ukuhlangabezana

17:57.265 --> 18:00.519
neentswelo zabo ngenxa yeendleko eziphezulu zamandla.

18:00.519 --> 18:04.319
I-WEF nabaxhasi bayo bebeya kube befikelele usukelo lwabo.

18:04.319 --> 18:08.680
Abantu abaxhomekeke kubaphathi
abaphezulu kwaye bezithoba ngokuzithandela.
