1
00:00:00,000 --> 00:00:01,199


2
00:00:01,199 --> 00:00:09,400
Ngomhla ka-1 Februwari 2023, uMthetho Wezidingo Zendawo Yamandla
Omoya waqala ukusebenza eRiphabhulikhi Yezwe YaseJalimane.

3
00:00:09,400 --> 00:00:16,770
Ngalesi simiso somthetho, uhulumeni kazwelonke uphoqa izifundazwe
ukuba zibeke iphesenti elithile lendaweni yazo yomhlaba ukuze

4
00:00:16,770 --> 00:00:20,600
kusetshenziswe amandla omoya ngaphambi kokuphela konyaka ka-2032.

5
00:00:20,600 --> 00:00:27,440
Kwamadolobha-mbuso aseBerlin, eHamburg
naseBremen, isilinganiso singu-0.5% wendawo.

6
00:00:27,440 --> 00:00:33,679
Kwamanye amazwe, phakathi kuka-1.8% no-2.2%.

7
00:00:33,679 --> 00:00:40,000
E-Bavaria kuphela, lokho kungaba cishe
amakhilomitha-skwele angu-1,270 wamaturbine omoya.

8
00:00:40,000 --> 00:00:43,840
indawo engesigamu ngobukhulu beSaarland.

9
00:00:43,840 --> 00:00:50,955
Ukuze kufezeke lo mgomo, uHulumeni Kazwelonke washintsha
uMthetho Kazwelonke Wokulondolozwa Kwemvelo ukuze manje

10
00:00:50,955 --> 00:00:54,640
izindawo zokulondolozwa komhlaba zikwazi ukusetshenziswa.

11
00:00:54,640 --> 00:01:02,079
Amandla omoya ngumthombo wamandla cishe ongasoze waphela,
amandla awo okwamanje asetshenziswa kuphela ngengxenye.

12
00:01:02,079 --> 00:01:06,680
Lena indlela abaxhasi bokuguqulwa
kwamandla abahlala bekuchaza ngayo.

13
00:01:06,680 --> 00:01:11,741
Impela, inhloso futhi ukulwa nenkinga ekhulunywa ngayo
kakhulu yokuguquka kwesimo sezulu, ngoba lobu

14
00:01:11,741 --> 00:01:14,879
buchwepheshe ngeke bukhiqize noma yiziphi izikhukhula ze-CO2.

15
00:01:14,879 --> 00:01:19,639
Njengoba kuvame ukwenzeka, kuphela umphumela wokugcina
okucatshangelwa noma okwethulwa ngendlela

16
00:01:19,639 --> 00:01:24,040
ekhangayo ezinkundleni zezindaba, kodwa hhayi
ukuthi kudingeka kuchithwe malini ukuze kufezeke.

17
00:01:24,040 --> 00:01:28,079
Lokhu kuthinta kakhulu lezi zindawo ezilandelayo.

18
00:01:28,079 --> 00:01:31,280
1. Umthelela kwemvelo

19
00:01:31,280 --> 00:01:39,687
Igama elithi inqubomgomo yemvelo lasungulwa cishe
ngo-1970 futhi libhekisela kuyo yonke imizamo yezombusazwe

20
00:01:39,687 --> 00:01:44,280
yokulondoloza izisekelo zemvelo zokuphila komuntu nemvelo.

21
00:01:44,280 --> 00:01:48,799
Kuthiwa amathurbayini omoya nawo ayakhiwa ukuze avikele imvelo.

22
00:01:48,799 --> 00:01:52,200
Kodwa ngabe ngempela ziyibusiso emvelweni?

23
00:01:52,200 --> 00:01:55,680
1a) Ukususwa kwehlathi

24
00:01:55,680 --> 00:02:01,680
Esikhathini esidlule, izitha ezinkulu zehlathi
kwakuyisomiso, izivunguvungu namagundane omhlanga.

25
00:02:01,680 --> 00:02:05,599
Kodwa manje amathurbayini omoya kumele afakwe kulesi sibalo.

26
00:02:05,599 --> 00:02:13,372
Isibonelo, ehlathini laseReinhardswald eHesse, amahektha
angu-29 ehlathi anezihlahla ezineminyaka engu-195

27
00:02:13,372 --> 00:02:17,919
zingasuswa ukuze kufakwe izinjini zomoya eziyi-18 ezihleliwe.

28
00:02:17,919 --> 00:02:22,361
Emva kwalokho, ihlathi alisakwazi ukusetshenziswa
njengehlathi, kodwa manje lisetshenziswa

29
00:02:22,361 --> 00:02:25,520
njengesikhungo somkhakha wezimboni esinezixhumanisi zezihlahla.

30
00:02:25,520 --> 00:02:30,319
Izindlela ezinkulu ezisikwe
ehlathini zidalela imiphetho eminingi.

31
00:02:30,319 --> 00:02:36,478
Izihlahla ezikhula ezindaweni ezinjalo zingafa ngoba
zivame ukuchayeka kakhulu emoyeni nasomile,

32
00:02:36,478 --> 00:02:40,560
okubangela ukuthi lezi zindawo ezivulekile zisabalale kakhulu.

33
00:02:40,560 --> 00:02:47,128
Nakuba ezinye izingxenye zalendawo zizotshalwa kabusha izihlahla
ngemva kokwakhiwa kwamathurubhayini omoya,

34
00:02:47,128 --> 00:02:53,039
kuzothatha iminyaka eminingi ukuthi imvelo ibuyisele
phansi kwehlathi elinempilo elicebile ngehumusi.

35
00:02:53,039 --> 00:02:56,319
1 b) Ukusetshenziswa kwezinsiza

36
00:02:56,319 --> 00:03:03,179
Ukuze kwakhiwe i-turbine yomoya, akugcini ngokuthi kudingeka
isigxobo ne-rotor kuphela, kodwa futhi kudingeka inethiwekhi

37
00:03:03,179 --> 00:03:06,240
yomgwaqo ethuthukile ukuze kuthuthwe izingxenye zayo.

38
00:03:06,240 --> 00:03:10,479
Ukuqinisekisa ukuthi yonke isakhiwo sihlala simi
ngokuqinile, sidinga futhi isisekelo esiqinile.

39
00:03:10,479 --> 00:03:14,840
Singabona ukuthi yini edingekayo kulokhu
kuphrojekthi ye-Altdorfer Wald Wind Farm.

40
00:03:14,840 --> 00:03:21,000
Amaturbine omoya angamashumi amathathu nesishiyagalolunye
anobude obungu-285 amamitha azokwakhiwa lapha.

41
00:03:21,000 --> 00:03:25,520
Lezi zakhiwo ziphakeme ngaphezu kwezikhathi
ezinhlanu kunentaba yesonto ejwayelekile.

42
00:03:25,520 --> 00:03:31,080
Lokhu kudinga isisekelo esilingana namamitha-kubhu angu-1,500.

43
00:03:31,080 --> 00:03:39,400
Esimweni sehlathi lase-Altdorf, kuzodingeka imitha eziyizigidi
ezingama-58,500 zekhonkrithi kumashubhu omoya angama-39.

44
00:03:39,400 --> 00:03:44,395
Ukuze kulethwe le simende, izixube
zesimende ezihambayo ezinamandla angu-7.5

45
00:03:44,395 --> 00:03:47,879
amamitha-skwele kumele zenze uhambo olungama-15 600.

46
00:03:47,879 --> 00:03:54,777
Ngaphezu kwalokho, kuzodingeka izihambo ezingaphezu
kuka-45 000 ngamaloli egravel ukuze kuthuthwe igravel

47
00:03:54,777 --> 00:03:58,039
yokwandisa ingxenye yomgwaqo engamakhilomitha angu-27.

48
00:03:58,039 --> 00:04:01,879
1c) Izinguquko ezitshalweni nasezilwaneni

49
00:04:01,879 --> 00:04:06,520
Izinkulungwane zamabhabhathane nezinyoni ziwela
zibe izisulu zamathurubhayini omoya minyaka yonke.

50
00:04:06,520 --> 00:04:13,300
Ngokwezibikezelo, kunezimpukane zasebusuku
ezingaphezu kuka-200 000 ngonyaka eJalimane kuphela,

51
00:04:13,300 --> 00:04:17,439
yingakho ezinye izinhlobo zazo sezisongelwa ukushabalala.

52
00:04:17,439 --> 00:04:21,759
Ingozi yezilwane ayikho kuphela
ekutheni zindizele emaphaphandabeni e-rotor.

53
00:04:21,759 --> 00:04:27,560
Ukwehla kwengcindezi ngemuva kwamabhulethi erotha kubangela
ukuthi amaphaphu nezitho zangaphakathi zezilwane ziphuke.

54
00:04:27,560 --> 00:04:33,956
Ecwaningweni elenziwe ngo-2017, iSikhungo Sezindiza Nezokuvikelwa
Kwezulu saseJalimane sasebenzisa izibalo zemodeli

55
00:04:33,956 --> 00:04:40,240
ukunquma ukuthi cishe izimbungu eziyizigidigidi
eziyi-1,200 ziyafa ngenxa yamawindi amandla omoya minyaka yonke.

56
00:04:40,240 --> 00:04:43,399
Lokho cishe kungabiyonga abangu-3 billion ngosuku.

57
00:04:43,399 --> 00:04:50,959
Izinsalela zezinambuzane ezindizayo kumabhulethi e-rotor
nazo zenza ukwehla okukhulu ekusebenzeni kahle kweturbine.

58
00:04:50,959 --> 00:04:56,560
Lokhu akuyona ingozi kuphela kubuningi
bezilwane, kodwa futhi nasemvelweni wendawo.

59
00:04:56,560 --> 00:05:03,759
Ezinye izindawo, izihlahla zisikwa ezindaweni ezithambekile,
okwandisa ingozi yokuguguleka komhlabathi nokuwela komhlabathi.

60
00:05:03,759 --> 00:05:06,759
1 d) Izindawo ezingcolile

61
00:05:06,759 --> 00:05:13,360
Amaturbine omoya okwamanje
aklanyelwe impilo yesevisi yeminyaka engu-20.

62
00:05:13,360 --> 00:05:17,600
Ngemva kwalokho, kuzodingeka ukuthi lonke
uhlelo luhlukaniswe lube izingxenye bese lulahliwe.

63
00:05:17,600 --> 00:05:23,319
Nokho, kuyathandabuzeka kakhulu ukuthi izisekelo
zekhonkrithi ngempela zizodilizwa kuzo zonke izimo.

64
00:05:23,319 --> 00:05:30,070
Ngenxa yobuthi nezinto ezixubekile ezikuwo,
akukho mqondo wokuvuselela izimpiko,

65
00:05:30,070 --> 00:05:34,120
yingakho le mfucuza enezinkinga kumele ilahlwe.

66
00:05:34,120 --> 00:05:41,480
Amabhulethi erotha kuphela akhiqiza amathoni angu-20 000
wemfucumfucu minyaka yonke. Futhi le ndlela iyaqhubeka ikhula.

67
00:05:41,480 --> 00:05:44,113
Ukuphetha kwesikhashana

68
00:05:44,113 --> 00:05:47,959
Iqembu Eliluhlaza lasungulwa ngaphambilini ukuvikela imvelo.

69
00:05:47,959 --> 00:05:51,759
Okwamanje, nokho,
sebeseyifinyelele lapho babhubhisa khona imvelo.

70
00:05:51,759 --> 00:05:58,912
Nakuba amaphrojekthi okwakha emisiwe ngenxa yokuba khona
kwebhithi, umthetho wokulondolozwa kwemvelo wahlelwa kabusha

71
00:05:58,912 --> 00:06:04,537
ukuze uvumele amathurbine omoya, okusho ukuthi
izinhlobo eziningi zezinyoni, njengezinkweli,

72
00:06:04,537 --> 00:06:07,839
azisabhekwa njengezisengozini ngenxa yamandla omoya.

73
00:06:07,839 --> 00:06:13,645
Ngokombono wezomthetho owenziwe yi-Nature
Conservation Union (NABU), lokhu kwephule ngisho

74
00:06:13,645 --> 00:06:17,000
nomthetho we-EU osebenzayo wokuvikelwa kwezinhlobo.

75
00:06:17,000 --> 00:06:23,271
Ngaphezu kwalokho, lobu buchwepheshe abusebenzisi kahle
izinsiza uma bwakhelwe isikhathi esifushane kuphela bese

76
00:06:23,271 --> 00:06:26,519
bushiya izinto okusazomele kucaciswe indlela yokuzilahla.

77
00:06:26,519 --> 00:06:32,879
Izinjongo zezimfundiso manje zinikezwa
ukunakwa okwengeziwe kunokuvikelwa kwemvelo.

78
00:06:32,879 --> 00:06:37,600
2. Izinguquko zezulu

79
00:06:37,600 --> 00:06:42,759
EJalimane kuphela njengamanje
inama-turbine omoya angu-32 000 asebenza.

80
00:06:42,759 --> 00:06:48,774
Lokhu kuholele ekwehleni okungu-13%
kwesilinganiso sokushesha komoya eminyakeni engu-20

81
00:06:48,774 --> 00:06:52,439
edlule, njengoba kunqunywe yiNyuvesi yase-Osnabrück.

82
00:06:52,439 --> 00:06:56,279
Lokhu ngeke kube ngaphandle kwemiphumela.

83
00:06:56,279 --> 00:06:59,879
2a) Ukujikeleza komoya okushintshiwe

84
00:06:59,879 --> 00:07:05,319
I-United States ikhiqiza amandla omoya
aphindwe kabili nohhafu kunalawo aseJalimane.

85
00:07:05,319 --> 00:07:14,127
Lezi zinyathelo ezinzima zinganciphisa kakhulu ukuhamba
komoya kusuka e-ekhweyitha kuya eNyakatho Pole, okuholela

86
00:07:14,127 --> 00:07:18,959
ekwehleni komgudu womoya osheshayo ezindaweni eziseningizimu.

87
00:07:18,959 --> 00:07:24,200
Lokhu kungaholela ekunciphiseni kwamalayeya omoya ngaphezulu
kwePole LaseNyakatho, okuholela

88
00:07:24,200 --> 00:07:29,839
ekunciphiseni kokubuyisela ukukhanya futhi ngaleyo
ndlela kuthuthukise ukufudumala kulesi sifunda.

89
00:07:29,839 --> 00:07:32,720
2b) Ukoma komhlabathi

90
00:07:32,720 --> 00:07:39,660
Ubudlelwano phakathi kwamathurbine omoya
nezingqimba zomoya bunethonya elinamandla ekugelezeni

91
00:07:39,660 --> 00:07:43,720
kokushisa nokufuma phakathi kobuso bomhlaba nomkhathi.

92
00:07:43,720 --> 00:07:48,279
Ukugeleza komoya kuyancipha phambi
kwamathurbine omoya futhi kugijima ngemuva kwawo.

93
00:07:48,279 --> 00:07:57,279
Ezweni lonke leziza zomoya ezinkulu, umswakama uyasuswa emoyeni,
ikakhulukazi ehlobo, futhi umhlaba uyashiswa ngaphezu kwalokho.

94
00:07:57,279 --> 00:08:04,079
Ucwaningo lwakamuva oluvela eChina lubonisa imiphumela emibi
kakhulu izikhungo zamandla omoya ezinayo ezindaweni ezizungezile.

95
00:08:04,079 --> 00:08:09,000
Ucwaningo luhlolisise umthelela wefamu
yomoya yaseShayina emngceleni neMongolia.

96
00:08:09,000 --> 00:08:15,279
Kutholakale ukuthi umswakama
womhlabathi wehlisiwe ngo-4.1% ngonyaka.

97
00:08:15,279 --> 00:08:21,830
Izinqubo eziyinkimbinkimbi azikakayiqondwa
ngokuphelele, kodwa kuyaziwa ukuthi izikhungo zamandla omoya

98
00:08:21,830 --> 00:08:25,519
empeleni zibangela ukoma komhlabathi lapho zakhiwe khona.

99
00:08:25,519 --> 00:08:34,279
Esimweni esibi kakhulu, kungaholela emilipheni nasekugugulweni
komhlabathi, okungasabalala nasemaphethelweni abanzi.

100
00:08:34,279 --> 00:08:35,960
Ukuphetha kwesikhashana

101
00:08:35,960 --> 00:08:44,200
Ukusetshenziswa kwamandla omoya kuyakhuthazwa ukuze
kuphikwe ukuguquka kwesimo sezulu okuthiwa kubangelwa yi-CO2.

102
00:08:44,200 --> 00:08:48,599
Ukomisa komhlabathi ikakhulukazi kuboniswa
kithi ngendlela emangalisayo nangemifanekiso

103
00:08:48,599 --> 00:08:51,279
yeziphetho njengomphumela wokuguquka kwesimo sezulu.

104
00:08:51,279 --> 00:08:58,000
Nokho, izifundo zakamuva zikhombisa ukuthi
amathurbine omoya ikakhulukazi angaholela emomisweni.

105
00:08:58,000 --> 00:09:02,279
3. Ukulimala empilweni

106
00:09:02,279 --> 00:09:07,523
Amaturbine omoya angabangela izinhlobo ezahlukene
zezinkinga zempilo, ezifana nobunzima bokugxila,

107
00:09:07,523 --> 00:09:10,840
ukukhathazeka, izinhlungu zekhanda kanye nezinkinga zokulala.

108
00:09:10,840 --> 00:09:15,519
Izingozi zivela kakhulu kusondlo esingaphansi
komkhawulo wokuzwa kanye nemithunzi ekhastwayo.

109
00:09:15,519 --> 00:09:19,519
Nokho, iqhwa nalo libeka ingozi ebusika.

110
00:09:19,519 --> 00:09:22,440
3a) Ikhasi

111
00:09:22,440 --> 00:09:28,039
Ezimo zezulu ezingezinhle, kungase
kwakheke iqhwa emaphaphini erositha.

112
00:09:28,039 --> 00:09:30,519
Khona-ke kuneengozi ngisho zokufa.

113
00:09:30,519 --> 00:09:36,960
Amabhulade e-rotor angadubula izingcezu zeqhwa ibanga elide.

114
00:09:36,960 --> 00:09:39,679
3b) Umsindo ongaphansi komkhawulo wokuzwa

115
00:09:39,679 --> 00:09:46,159
I-infrasound umsindo onamazinga wokuphindaphinda angaphansi
komkhawulo wokuzwa komuntu, okungukuthi angaphansi kuka-16 hertz.

116
00:09:46,159 --> 00:09:50,924
Abanye abantu abahlala eduze kwamathurbine
omoya babika izimpawu ezifana nokukhathala,

117
00:09:50,924 --> 00:09:53,639
ukudangala noma ngisho nesifo sokugula olwandle.

118
00:09:53,639 --> 00:10:00,137
Udokotela wokuhlinza inhliziyo uChristian Friedrich Fahl
ucwaninge ngokwesayensi lesi simo njengomholi weqembu

119
00:10:00,137 --> 00:10:03,080
lomsebenzi we-infrasound eSibhedlela SeYunivesithi saseMainz.

120
00:10:03,080 --> 00:10:09,104
Ngokusho kwakhe, lokhu kwenzeka lapho ibhulethi
lerotha lidlula emastini, licindezela umoya

121
00:10:09,104 --> 00:10:11,960
futhi lidala izimpulusi ezimfishane neziphakeme.

122
00:10:11,960 --> 00:10:14,519
Umsindo ongaphansi komkhawulo wokuzwa
uphinde wande ngokushesha emvelweni omkhulu.

123
00:10:14,519 --> 00:10:17,960
Kubonwa njengomsindo, kodwa akushaywa ngokuphindaphindiwe.

124
00:10:17,960 --> 00:10:21,039
Imizwa esheshayo eyenzeka lapha ingazwakala ngokomzimba.

125
00:10:21,039 --> 00:10:26,291
Kuyafana nesivakashi esimile phambi
kwesikhulumi sebhasi ekhonsathini lomculo werock

126
00:10:26,291 --> 00:10:28,080
futhi esikwazi ukuzwa umsindo ngokomzimba.

127
00:10:28,080 --> 00:10:33,279
Nokho, amaphulusi akhiqizwa iturbine yomoya anamandla kakhulu.

128
00:10:33,279 --> 00:10:35,960
3c) Umthunzi owawa phansi

129
00:10:35,960 --> 00:10:44,031
Lapho ilanga likhanya, ukusebenza kwamathurbine omoya kudala
umthunzi ohambayo, okungadala futhi ukungakhululeki

130
00:10:44,031 --> 00:10:52,679
okukhulu kulabo abathintekayo, njengokungakwazi ukugxila,
ukukhathazeka, izinhlungu zekhanda kanye nezinkinga zokulala.

131
00:10:52,679 --> 00:11:01,759
Umthunzi owenziwa i-rotor awumnandi kubantu abaningi, ngoba
ubangela ukuguquguquka kwesikhathi nesikhathi ekukhanyeni.

132
00:11:01,759 --> 00:11:09,432
NgokweQembu Lokusebenza LikaHulumeni Kazwelonke Nezifundazwe
Lokulawula Ukukhishwa Kwezinto Ezingcolisayo, lapho kuvunywa

133
00:11:09,432 --> 00:11:16,725
amaturbine omoya, kumele kuqinisekiswe ukuthi isikhathi
esingaba khona ngokomqondo sokufihla indlu asidlule amahora

134
00:11:16,725 --> 00:11:20,720
angama-30 ngonyaka wokhalenda noma imizuzu engama-30 ngosuku.

135
00:11:20,720 --> 00:11:26,984
Lapho kudingeka, ubuchwepheshe bokushintsha kumele busetshenziswe
ukuqinisekisa ukuthi isikhathi sangempela sokubeka

136
00:11:26,984 --> 00:11:32,600
umthunzi sinqunyelwe emahoreni ayisishiyagalombili
ngonyaka wekhalenda nasemizuzwini engama-30 ngosuku.

137
00:11:32,600 --> 00:11:41,600
Uma indlu ibhekene nemithunzi ekhiqizwa amathurubhayini omoya
amaningi, amanani asebenza kuwo wonke amathurubhayini ndawonye.

138
00:11:41,600 --> 00:11:43,559
Ukuphetha kwesikhashana

139
00:11:43,559 --> 00:11:47,600
Kubantu bomphakathi ojwayelekile, umgomo
wokuthi umngcolisi uyakhokha uhlale usebenza.

140
00:11:47,600 --> 00:11:51,600
Ingabe lokhu akufanele futhi
kusebenze kubasebenzi bemishini yomoya?

141
00:11:51,600 --> 00:11:58,230
Lokhu kungenxa yokuthi uma le ndawo ingqalasizinda ifakazelwa
ukuthi ibangela izinkinga zempilo emphakathini,

142
00:11:58,230 --> 00:12:04,080
kuzodingeka ivinjwe, kungakhathalekile ukuthi inani
elibekiwe lamahora lokuchayeka selifinyelelwe noma cha.

143
00:12:04,080 --> 00:12:09,360
Lokhu kuvusa umbuzo wokuthi kungani
lezi zitshalo zamukelwe ekuqaleni.

144
00:12:09,360 --> 00:12:14,320
4. Ukuguqulwa kwamandla sekungasabizi

145
00:12:14,320 --> 00:12:18,799
4a) Ukusebenza kwangempela kwamathurbine omoya

146
00:12:18,799 --> 00:12:24,320
Abasebenza eziteshini zomoya bavikela amazinga
okusetshenziswa kweziteshi zabo zomoya njengemfihlo kahulumeni.

147
00:12:24,320 --> 00:12:31,039
Iphephandaba i-Neue Zürcher Zeitung lihlolisise ama-turbine
omoya angu-18 000 eJalimane – ngemiphumela ekhathazayo.

148
00:12:31,039 --> 00:12:40,399
Cishe ikota yezitshalo ezihlolwe azizange
zifinyelele ngisho nezinga lokusebenza elingu-20%.

149
00:12:40,399 --> 00:12:46,279
Kuphela amaphesenti angu-15 ezitshalweni anezinga
lokusetshenziswa elilinganisiwe elingaphezu kuka-30%.

150
00:12:46,279 --> 00:12:49,960
Cishe zonke zalezi zitholakala eduze kolwandle.

151
00:12:49,960 --> 00:12:53,399
4b) Abathengi bakhokhela ukulahleka

152
00:12:53,399 --> 00:13:02,639
Ekupheleni kukaJanuwari 2024, abasebenzi abane benethiwekhi kagesi
banikeze ibhili lokuthi amandla omoya nelanga asibiza malini.

153
00:13:02,639 --> 00:13:08,683
Ukwandiswa kwezitshalo zamandla omoya namandla elanga kusho
ukuthi ngezikhathi zomoya onamandla noma ukukhanya kwelanga

154
00:13:08,683 --> 00:13:11,679
okunamandla, kukhiqizwa ugesi omningi kunalowo odingekayo.

155
00:13:11,679 --> 00:13:17,660
Amanani kagesi emakethe yokushintshisana awehla aye cishe
ku-zero noma ngisho angene ezingeni elingaphansi kwe-zero,

156
00:13:17,660 --> 00:13:20,960
okusho ukuthi kumele kukhokhwe imali eyengeziwe ukuze kuthenge.

157
00:13:20,960 --> 00:13:28,480
Noma kunjalo, abasebenza ngama-turbine omoya bathola intela
yokufaka ugesi eqinisekisiwe engu-7.35 pence ngekilowathi-yure.

158
00:13:28,480 --> 00:13:33,039
Abasebenza ezitshalweni zelanga ngisho bakhokha
amapensi ayi-11 kuya kwayi-13 ngekilowathi yehora.

159
00:13:33,039 --> 00:13:38,305
Ngokwanda, ngisho noma ukukhiqizwa kukagesi womoya
kudlula okudingekayo, ama-turbine kumele avinjwe ukuze

160
00:13:38,305 --> 00:13:40,879
kugwenywe ukungena kukagesi omningi kakhulu ohlelweni.

161
00:13:40,879 --> 00:13:46,159
Kodwa ngisho noma isitshalo simi, imali
iyaqhubeka nokugeleza sengathi abasebenzi bakhiqize ugesi.

162
00:13:46,159 --> 00:13:55,600
Lokhu kubize abathengi cishe izigidigidi eziyisodwa zama-euro
ngo-2022, ngaphandle kokuthola lutho ngokushintshaniswa.

163
00:13:55,600 --> 00:13:59,600
4c) Izindleko zokwandisa igridi

164
00:13:59,600 --> 00:14:05,120
Iningi lamafamu omoya lisendaweni
esenyakatho yeJalimane ngenxa yezimo zomoya.

165
00:14:05,120 --> 00:14:13,039
Nokho, ukuze ugesi ulethwe ezindaweni zezimboni eBavaria
naseBaden-Württemberg, inethiwekhi kagesi nayo kumele yandiswe.

166
00:14:13,039 --> 00:14:20,459
Ukwandiswa okudingekayo kwemigqa kagesi kagesi eliphezulu
kulindeleke ukuthi kubize ama-euro ayizigidigidi ezingama-300

167
00:14:20,459 --> 00:14:25,389
ngo-2045, kanti ama-euro ayizigidigidi
ezingama-150 angeziwe adingeka ezinethwekeni

168
00:14:25,389 --> 00:14:28,240
zokusabalalisa emadolobhaneni nasemadolobheni.

169
00:14:28,240 --> 00:14:37,899
Ukuze kukhuthazwe ukwandiswa kwezifama zomoya esifundeni sasezansi
lapho umoya ubuthakathaka, uMthetho we-EEG ka-2023 uhlinzeka

170
00:14:37,899 --> 00:14:42,919
ngesilinganiso sokulungisa esingu-50% kuya ku-60% kulesi sifunda.

171
00:14:42,919 --> 00:14:53,314
Lokhu kusho ukuthi kuzonikezwa ezinye izibonelelo zamandla omoya
ngoba amathurbayini omoya awakwazi ukusebenza ngokwezomnotho

172
00:14:53,314 --> 00:14:57,639
eNingizimu yeJalimane ngezibonelelo ezikhona manje.

173
00:14:57,639 --> 00:14:59,840
Ukuphetha kwesikhashana

174
00:14:59,840 --> 00:15:05,519
Amapulazi omoya awasebenzi kahle
endaweni yebhizinisi efana neJalimane.

175
00:15:05,519 --> 00:15:11,329
Ngaphandle kosizo lukahulumeni oluvela kwezombusazwe ezisekelwe
emigomeni ethile, cishe akekho umtshali-zimali ozotshala

176
00:15:11,329 --> 00:15:16,080
imali kule teknoloji, ngoba lezi zitshalo ngeke zikwazi
ukuncintisana emakethe ngaphansi kwezimo zokuncintisana.

177
00:15:16,080 --> 00:15:22,679
Lezi zimo zenza ugesi okhiqizwayo
ube sengabizi kakhulu kubathengi.

178
00:15:22,679 --> 00:15:29,159
Abantu ngabanye bazolahlekelwa izinga labo lokuphila
kanti amabhizinisi azoya ngokwengeziwe kwamanye amazwe.

179
00:15:29,159 --> 00:15:39,080
UMphathiswa Wezomnotho uRobert Habeck wayezothi:
"EJalimane, imboni ayiphukile, iyeka nje ukukhiqiza."

180
00:15:39,080 --> 00:15:41,279
Ukuphetha

181
00:15:41,279 --> 00:15:48,919
Amandla omoya ahlala ethulwa kithi njengohlobo
lwamandla olungcolisi imvelo futhi olungcolisi isimo sezulu.

182
00:15:48,919 --> 00:15:51,799
Nokho, njengoba sibona, akukho kwalawa okubili okuyiqiniso.

183
00:15:51,799 --> 00:15:59,159
Ngakolunye uhlangothi, kuwumthombo ongavumelekile wokukhiqiza
amandla futhi, ngaphezu kwalokho, kubiza kakhulu kubathengi.

184
00:15:59,159 --> 00:16:03,519
Kodwa kungani kusekuqhutshelwa
phambili, futhi ubani onentshisekelo kuyo?

185
00:16:03,519 --> 00:16:06,559
Impendulo engavumeka kulo mbuzo ingaba kanje.

186
00:16:06,559 --> 00:16:15,918
"Awusoze waba nento kodwa uzoba jabulile" isisho esithathwe
kuvidiyo ka-2016 ye-World Economic Forum (WEF) esifingqa

187
00:16:15,918 --> 00:16:20,840
indatshana yomeluleki wezepolitiki waseDenmark, u-Ida Auken.

188
00:16:20,840 --> 00:16:24,600
Ida Auken uyilungu lohlelo
lwabaphathi abasha bomhlaba lonke lwe-WEF.

189
00:16:24,600 --> 00:16:28,600
Lokho bekungaba okuhle kakhulu ku-WEF nalabo abasemuva kwayo.

190
00:16:28,600 --> 00:16:32,399
Konke umuntu akudingayo kuthathwa njengesevisi.

191
00:16:32,399 --> 00:16:37,178
Ngakolunye uhlangothi, le nkonzo ingaba
ibhizinisi elihle, kodwa ngakolunye uhlangothi, wonke

192
00:16:37,178 --> 00:16:39,799
umuntu uzoba yizakhamuzi ezibonakala ngokuphelele.

193
00:16:39,799 --> 00:16:46,238
Ukuze lokhu kufezeke, izakhiwo ezikhona emnothweni
nasempilweni yomphakathi kumele ziqedwe kuqala, futhi

194
00:16:46,238 --> 00:16:50,200
kudingeka uhlelo lokwenza lokhu ngaphandle kokumelana kwabantu.

195
00:16:50,200 --> 00:16:57,373
Kungenzeka ukuthi zonke izimpahla zingabiza kakhulu, ngakho-ke
abantu ngeke bakwazi ukukhokhela izindleko zabo zokuphila

196
00:16:57,373 --> 00:17:00,720
futhi kuzodingeka basebenzise yonke imali abayigcinile.

197
00:17:00,720 --> 00:17:07,640
Izindleko zamandla zifakwa entengo yezimpahla
eziningi ngoba ziyadingeka ekukhiqizeni lezo zimpahla.

198
00:17:07,640 --> 00:17:14,480
Intengo kagesi ngaleyo ndlela ingaba ithuluzi
elingasetshenziswa ukunyusa intengo yezimpahla.

199
00:17:14,480 --> 00:17:20,880
Izitshalo zamandla enuzi zivaliwe, futhi ngenxa yezijeziso
ezibhekiswe eRussia, asisatholi igesi yemvelo eshibhile.

200
00:17:20,880 --> 00:17:26,319
Ngakho-ke, izinketho ezishibhile
kakhulu zokukhiqiza ugesi sezanyamalale.

201
00:17:26,319 --> 00:17:33,906
Noma kukhona ugesi omningi otholakala ngamandla omoya futhi
intengo emakethe kagesi isondela kuye ku-zero, noma umoya awanele

202
00:17:33,906 --> 00:17:37,079
futhi ugesi kumele uthengwe kwamanye amazwe ngentengo ephezulu.

203
00:17:37,079 --> 00:17:42,559
Lokhu kukhuphula intengo kagesi ngaleyo
ndlela intengo yezimpahla ezikhiqizwayo.

204
00:17:42,559 --> 00:17:46,559
Esikhathini eside, izinkampani ngeke
zikwazi ukusinda esimweni esinjalo.

205
00:17:46,559 --> 00:17:51,359
Bayeka ukukhiqiza ngokuphelele noma bathuthele kwenye indawo.

206
00:17:51,359 --> 00:17:56,908
Okusele yisizwe esinezinga eliphezulu
lokungasebenzi, esingasakwazi ukuhlangabezana

207
00:17:56,908 --> 00:18:00,519
nezidingo zalo ngenxa yezindleko zamandla eziphezulu.

208
00:18:00,519 --> 00:18:04,319
I-WEF nabaxhasi bayo babezobe sebephumelele umgomo wabo.

209
00:18:04,319 --> 00:18:08,680
Umbuso wabantu abasesandleni sabaphathi
abaphezulu futhi ozithoba ngokuzithandela.

