Kinahanglan nga dili hatagan og lehitimidad ang WHO aron makuha pa kini og dugang gahum o aron kini hatagan og gahum.
Wala pa kini mapamatud-an, apan kinahanglan gyud nato magbutang og tuldok dinhi. HUNONG! Ug kon matubag na ang
tanang sayop, unya lang nato hisgutan ang bag-ong mga kasabotan, ug dili gyud sa wala pa kana.
Aw, aduna pay usa ka importante nga punto nga hinumduman, nga ang ingon nga mga amyenda mahimong botoan lamang kon
ang katapusang bersyon sa boto gisumite sa World Health Assembly labing menos upat ka bulan daan.
Busa, nagpasabot kini nga supak kini sa ilang kaugalingong mga lagda – sumala sa Artikulo 55(2) sa Health Regulations – ug
supak usab sa ilang kaugalingong mga lagda sa pamaagi sa WHO kung gusto nila nga mobotar niini karon sa katapusan sa Mayo.
Oo, ang mga kriteriya sa pagtasa medyo yano ra sa unang tan-aw.
Una sa tanan, isip mga lungsoranon, kinahanglan nato ipangutana sa atong kaugalingon: aduna bay
epektibong pag-usab sa pagtimbang nga nahimo gayud? Oo o dili?
Ikaduha, gisunod ba ang pormal nga mga lagda sa pamaagi sa WHO? Oo o dili?
Ug tungod kay dili, nagpasabot kini nga dili kini mahimong iboto. Ingon ana lang kasayon.
Apan karon naa na nimo ang sukaranan nga mga kriteriya sa pagsukod, nga makatabang usab nimo sa mga
diskusyon ug magtugot kanimo sa pagsulti, hunong, una sa tanan, kinahanglan nga buhaton ang usa ka pagrepaso.
Ug ikaduha, kinahanglan sundon ang kaugalingong mga lagda sa WHO.
Ug ikatulo, sumala sa kaugalingon nga mga tumong niini, ang WHO wala gyud awtorisado sa paghimo og kadaut.
Daghang salamat, Urs Hans, sa pag-organisar sa tanan karong adlawa, 20 Abril 2024.
Ang tumong mao ang maghiusa sa paghimo og bag-ong pagtimbang-timbang.
Makab-ot lang nato kini pinaagi sa edukasyon, politikal nga presyur, ug maayong impormasyon.
Hello, Stefan. Ug mao kana ang hinungdan nganong kita tanan ania karon.
Dako kaayo nga dungog alang kanako nga makahimo sa pagpakigpulong kaninyo dinhi bahin sa WHO.
Ug gusto ko ipadayag ang akong tinuod nga pagpasalamat kaninyong tanan sa inyong pag-anhi dinhi karong adlawa.
Maayo. Oo, sa kasubo, kining isyu sa WHO usa ka lapad ug detalyado kaayo nga hilisgutan.
Busa, buotan nga gihatagan ko og 40 ka minuto.
Kini usa ka tinuod, usa ka tinuod nga bag-ong kalibutan nga gitukod dinhi.
Usa ka tinuod nga bag-ong rehimen sa kahimsog.
Ug aron kini maila sa hustong perspektiba, kinahanglan masabtan unsay nahitabo hangtod karon.
Ug unya kinahanglan nimong masabtan ang kinatibuk-ang konteksto aron dili ka malibog sa daghang detalye.
Nasayud kita nga naghisgot kita bahin sa duha ka kasabotan sa WHO, ug kini puno sa gisugyot nga mga
amyenda ug dugang pa nga gisugyot nga mga amyenda.
Ug naningkamot ko nga hatagan ka og pipila ka kasiguruhan bahin niini nga isyu.
Mao na akong trabaho. Pero siyempre, dili nimo kana mahimo sulod sa 40 minutos.
Mubuhat lang ko sa akong makaya. Magsugod ta sa mubo.
Una, kinahanglan nato pangutan-on ang atong kaugalingon kung unsa na ka layo ang atong naabot
sa pag-atubang sa nangagi dinhi sa Switzerland.
Aduna'y usa ka maayong komperensya bahin niining hilisgutan niadtong 6 Abril sa Bern.
Makahatag ra ko og reperensya sa daghang maayong mga pagpasabot didto.
Nagsulti usab ko didto nga kadaghanan bahin niini.
Dili nato gayud kalimtan nga, gikan sa legal nga panan-aw, gikan sa panan-aw sa katawhan ug sa mga nalambigit, wala pa gayud'y
ingon ana kadako nga mga pagdili sa kasaysayan sa Switzerland, ug sa akong pagtuo sa kasaysayan sa bisan unsang
demokratikong nasud, batok sa tanang batakang katungod nga naa sa atong mga konstitusyon.
Ug ingon ka lisod para sa matag indibidwal nga tawo.
Gihisgutan nato dinhi ang obligasyon nga magpabilin sa balay, pagkawagtang sa kagawasan, makadaot nga mga lakang,
kanunay nga pagsul-ob og maskara, labi na sa mga bata, sulod sa daghang bulan. Pagpugos sa pagbakuna.
Grabe kaayo nga gipugngan ang kagawasan sa relihiyon ug konsensya.
Nakita nako dinhi ang usa ka dignitaryo sa simbahan.
Nalipay kaayo ko nga naa ka dinhi.
Usa ka mainit kaayo nga pag-abi-abi, Obispo, sa akong pagtuo.
Gidili ang mga pari ug ministro sa pagdawat og labaw pa sa usa ka piho nga minimum nga gidaghanon sa mga mananamba sa ilang
mga simbahan. Ug nahitabo kini sa Pasko sa Pagkabanhaw, sa tanang panahon. Ug nagpadayon kini sulod sa mga semana ug bulan.
Kana usa ka seryoso kaayo nga paglapas sa kagawasan sa relihiyon ug konsensya.
Ug sa katapusan, ang tibuok listahan sa atong mga kagawasan grabe kaayo naapektuhan sa
kadaghanan sa populasyon, ug sa dugay nga panahon.
Ug uban niini, naghisgot kita bahin sa labing dakong posibleng paglapas sa batakang katungod nga nahitabo gayud sa Switzerland.
Ug nagpasabot kini, ingon man, sa labing dako nga posibleng interbensyon sa ekonomiya.
Sa dihang gipataas ni Thomas Jordan, Presidente sa Swiss National Bank, ang tudlo isip pahimangno niadtong Mayo 2020, nga miingon,
"Pag-amping, pag-amping, hapit na nato maabot ang 100 bilyon nga marka sa pondo sa suporta para sa mga limitado
ang ilang mga kalihokan sa negosyo," kinahanglan usab nato nga hunahunaon kini nga hinungdan.
Ug nagpasabot kini nga alang sa ingon ka dagkong interbensyon sa ingon ani nga kadako, ang estado
may utang nga pananagutan sa iyang mga lungsoranon.
Ug hangtod karon wala pa kini nahitabo, ug kinahanglan namo kini hisgutan una pa kita maghisgot bahin sa bag-ong mga
balaod, una pa kita maghisgot bahin sa bag-ong pakto sa WHO.
Mga pasangil ra gyud ang naa namo.
Naa kami niining sukod sa PCR, nga nahibal-an sukad pa sa sinugdanan. Nahinumdom ko sa bantog nga panel discussion sa Aarau
niadtong 14 Agosto, sa dihang si Propesor Marcel Tanner, miyembro sa task force sa COVID-19 sa Federal Council ug
presidente sa Swiss Academy of Sciences, mitubag nga klaro ug walay duha-duha sa pangutana ni Samuel Eckert:
"Oo, tan-awa, ang PCR test dili maghatag og klinikal nga diyagnosis." Mao na ang punto. Busa sayop nga moingon
nga ang positibo nga resulta sa test nagpamatuod og sakit.
Kabalo ta ana tanan. Sa mubo, ang akong gustong ipasabot mao nga ang tanan nga kinahanglan makahibalo nakahibalo na
niini sukad pa sa ting-init sa labing ulahi, ug kinahanglan nga nahibalo ang Pederal nga Konseho bahin niini.
Sa laing bahin, gikumpirma usab kini sa Pederal nga Korte niadtong 2021 sa maong desisyon, nga lagmit pamilyar na kamo tanan.
Ug kung unsa ka-arbitraryo, unsa ka-absurdo gayud kining tibuok sistema, napamatud-an sa tanan sa among
programa sa diskusyon nga ARENA niadtong 7 Enero 2022.
Unya si Ignazio Cassis, nga niadtong panahona Presidente sa Konpederasyon sa Switzerland ug doktor sa propesyon, miingon:
"Bisan kinsa nga mamatay sa aksidente sa sakyanan ug magpositibo sa coronavirus, usa ka kamatayon tungod sa coronavirus."
Ug unya mihunong ang presenter ug nangutana pag-usab, ug oo, miingon si Cassis, "Oo, sakto kana,
mao kana ang gibuhat sa WHO sa ilang klasipikasyon."
Ug ang tanan niini gitanyag gayud sa WHO; wala kini kalit nga miabot, lakip na ang klasipikasyon sa mga kaso sa COVID-19.
Ug ang atong media ug mga politiko kanunay lang nagreport sa absolutong mga numero.
Gilauman nga sa panahon sa trangkaso sa usa ka nasud nga daghan kaayo og mga tawo nga sobra sa 80 ug sobra sa 90 anyos, medyo
mas daghan ang mamatay gikan niining maong grupo sa edad, apan sa relatibong pagtan-aw, dili kaayo mabantayan ang pandemya.
Tanan niini nagmugna og pagdumili sa pagdawat sa nangagi.
Ug gisulat nako dinhi ang akong giisip nga pinakasayun nga pormula, nga kanunay gigamit batok kanako sa
korte, apan magamit usab kini sa tibuok katilingban.
Ug padayon nakong madungog ang parehas nga butang gikan sa tanan nakong kauban ug higala, nga moingon kanako:
"Tan-awa, sa panahon sa pandemya, ang mga awtoridad kinahanglan hatagan og mas daghang diskresyon."
Ug basta mosunod ang mga awtoridad sa mga giya sa WHO, dili nato kini puwede ug dili nato kini angay kuwestiyonon. Ingon ana.
Oo, ug kini nga sinugdanan nagpakita sa labi ka hinungdanon nga papel nga ginadula sa WHO kung kini
magdeklara og estado sa emerhensya tungod sa usa ka pandemya.
Naa na sa nangagi.
Ang mga tawo nagbalibad, ug ang mga korte naglikay sa ilang konstitusyonal nga katungdanan sa
pagrepaso ug nagtugot sa WHO nga makab-ot ang gusto niini.
Mao na kana kaniadto.
Oo, ug mao kana nga hangtod karon wala pa gihapon'y pag-usab nga pagtimbang-timbang niining
labing seryosong mga interbensyon nga nahitabo.
Ug gusto nako ipunting nga batan-on pa kaayo ang atong konstitusyon sa Switzerland.
Kini usa ka bag-ong gi-update nga konstitusyon gikan sa tuig 99.
Mao nga kini adunay espesyal nga demokratikong lehitimidad.
Ug kung imong tan-awon ang Artikulo 2, unsa ang katuyoan sa Konpederasyon?
Ngano nga naglungtad ang Switzerland gikan sa legal nga panan-aw?
Unya imong makita, sama sa imong mabasa usab sa mga materyales bahin sa bag-ong Pederal nga Konstitusyon,
nga adunay upat ka pantay nga importante nga mga tumong.
Busa, lahi ang kaluwasan sa ilawom sa Covid.
Unya ang pagpanalipod sa kagawasan uban sa taas nga listahan sa mga batakang katungod sa sinugdanan.
Pagpanalipod sa komunidad, i.e. dili pagbahin-bahin sa komunidad ug pagpanalipod sa kaayohan.
Ug karon mahimo na nimo hulaan, usa ba sa niini nga mga tumong mas importante kaysa sa usa pa?
Dili, ang pagtulon-an nag-ingon nga pantay-pantay kaimportante ang tibuok sugilanon.
Walay bisan kinsa ang angay tugutan nga moingon nga ang seguridad kinahanglan kanunay nga unahon
labaw sa tanan, bisan pa sa pagsakripisyo sa kagawasan.
Kini nga mga importante nga prinsipyo alang sa pagsabot sa sinugdanan sa kahimtang nga atong nahimutangan.
Ug kinahanglan usab natong mahibal-an ang prinsipyo nga ang estado anaa para sa mga
lungsoranon, dili ang mga lungsoranon para sa estado.
Ug kini gisulti kapin sa 2,000 ka tuig ang milabay sa usa ka iladong abogado ug Romanong senador, si Cicero, nga yano ra
kaayo ug mubo nga miingon nga ang estado sa Romanong pagkasulti, "res publica", mao ang buluhaton sa katawhan, "res populi".
Ug karon naa kita sa panahon nga ginadala kita sa pagtuo sa kabaliktaran.
Walay bisan kinsa ang angay tugutan nga ipatuo nato kana.
Ug bisan unsa pa ka daghan nga tawgon nila kita nga mga ekstremista sa tuo.
Dili kini ekstremistang tuo nga isulti nga ang estado anaa para sa katawhan.
Dili na kinahanglan isulti pa. Maayo.
Ug nagpasabot kini nga kung ang Pederal nga Konseho, ang Parlamento, ang mga korte, ang mga kanton ug ang media dili
molihok sa epektibong paagi aron atubangon ang isyu, mahimo nga mahitabo pag-usab bisan kanus-a
ang susama sa among bag-ohay lang nga nasinati.
Ug mao kana ang hinungdan nganong kinahanglan nato una makat-on sa mga leksyon.
Dili nato ipadayon ang bag-ong balaod sa epidemya, ang mga kasabotan sa pandemya, o ang
pagsumpo sa EU, kundili susihon nato ang kahimtang.
Aron mapataas ang presyur aron matuman kining pag-usisa pag-usab, kusgan kong girekomenda, sa tinuod gani
gihangyo ko kamo nga pirmahan ang inisyatiba sa pag-usisa pag-usab kon wala pa ninyo kini nabuhat.
Palihug, siguroha nga makasabay ka ana. Salamat.
Ug mahimo nakong tapuson dinhi ang lektura, kay mao na kana ang tanan.
Ang usa ka estado nga naglihok nga walay balaod dili mas lehitim kaysa sa usa ka grupo sa mga tulisan.
Ug gisultihan nako ang akong mga anak niini aron sila adunay kasagaran nga ideya unsa ang
hunahunaon bahin sa Pederal nga Konseho ug sa mga korte.
Kinahanglan nilang ipamatud-an pag-usab ang ilang kaugalingon sa dili pa nila mabalik ang akong
pagsalig ug ang pagsalig sa akong pamilya. Sige.
Kinahanglan gayud, ug sa kasubo importante sa sinugdanan, nga atong tan-awon pag-usab sa mubo nga panahon ug
hinumduman nga kini nga rekomendasyon alang sa mga iniksyon sa mRNA wala magagikan sa walay hinungdan.
Dili kini gihimo sa mga ministro sa panglawas mismo, kondili gikan kini sa WHO. Ug hangtod bag-ohay lang, ang
tanan niini nga mga rekomendasyon naa pa gihapon sa panid sa panimalay sa ingon ka hayag nga pagkasabut.
Aduna usab pipila ka gagmay nga letra nga imong basahon, apan nag-ingon usab kini nga ang mga bakuna batok sa
COVID-19 nakasinati og hugot nga pagsulay. Hugot nga pagsulay.
Kana klaro kaayo nga bakak nga impormasyon.
Kini usa ka hayag nga disimpormasyon gikan mismo sa internasyonal nga organisasyon nga nag-angkon nga mao ra ang
bugtong awtoridad sa paghukom kung unsay tinuod ug unsay bakak.
Oo. Ug ania pa ang pipila ka mga pananglitan.
Ug mao kana ang hinungdan, niadtong Hulyo 2022, base sa hapit usa ka tuig nga panag-uban sa akong team, apan usab sa maayong
suporta gikan sa mga eksternal nga eksperto, nagsampa ko og kriminal nga reklamo batok sa Swissmedic, tungod kay
dinhi sa Switzerland, aduna kitay mga tawo nga nagdumala.
Aduna kami'y balaod nga nagtino sa mga responsibilidad sa Swissmedic.
Ug ang Swissmedic adunay mga eksperto ug mga kapanguhaan aron mailhan nga kini mga toksin ug
dili mga bakuna. Mga toksin, dili mga bakuna.
Ug karon masulti nako kini nga ingon ani ka yano ug mubo kay duha ka tuig na akong gigahin sa pagtuon
niini ug kay ang akong ebidensya mabasa na sa internet.
Sama sa akong giingon, nahimo ra kini nako tungod sa akong talagsaong team nga gilangkuban ni Dr. iur. Markus Zollinger, ni
Kati Schepis, sa uban pang miyembro sa akong team, ug sa mga 12 hangtod 15 ka propesor gikan
sa mga nasud nga nagsulti og Aleman ug Ingles.
Ug gusto ko nga pasalamatan kamo tanan gikan sa kalawom sa akong kasingkasing alang niining katingalahang buhat.
Ug didto napamatud-an nato, labi na sa gi-update nga bersyon nga makita nimo sa internet, nga klaro sukad pa sa
sinugdanan, klaro sa tanang mga awtoridad sa regulasyon sukad pa sa sinugdanan, nga dili kini molihok.
Kini usa ka eksperimento. Wala kay kontrol kung unsa gyud ang gihimo sa lawas, sa
unsang kadaghan, kalidad, ug sa unsang gidugayon.
Nahibalo na ang tanan niini sukad pa sa sinugdanan. Bisan pa niana, gitugotan gihapon nila nga mahitabo kini.
Ug palihug basaha lang nimo ang buod.
Pangkalahatang buod. 20 ka pahina ra kini.
Ug alang sa mga gusto magkupot og butang sa ilang mga kamot, adunay giimprinta nga bersyon nga
mapalit sa gawas sa kantidad nga 20 Swiss francs.
Naglangkob kini sa tanang importante nga butang, uban sa mga pasiuna gikan sa labing
importante nga mga propesor nga nagsuporta.
Usa kanila ania karon dinhi, si Prof. Stefan Hockertz, kauban nila si Prof. Martin
Haditsch, Prof. Sönnichsen, Michael Palmer ug uban pa.
Magamit kini dinhi.
Ug kana usab usa ka paagi sa pagpugos aron mapadali ang pag-usab sa pagtasa.
Kay makita nato, unsa man ang atong makita?
Ang bakuna nga mRNA nagdula og sentral kaayo nga papel sa Balaod sa Epidemya ug, sa tinuod, sa bag-ong mga kasabotan sa pandemya.
Kini ang basihanan sa tanang umaabot nga pagbakuna, lakip na sa natad sa resistensya sa
antimicrobial, sama sa giingon ni Dr. Heiko Schöning karon lang.
Oo, ug ngano man nga kini kaayo makapahinungdanon?
Importante kini kay naghisgot kita dinhi bahin sa mga eksperimental nga substansiya.
Ug nabuhat na nako, dili lang nga wala gyud'y gisulay.
Aduna pa'y tulo o upat ka uban pang aspeto nga naghimo niini nga usa ka labi ka eksperimental nga pamaagi.
Sa Aleman, miingon sila nga wala sila'y ideya unsa ang mahimong katapusang resulta.
Ug isip usa ka sibilisasyon, nagtuo kami nga dili na namo tugotan nga mahitabo pag-usab
kini sukad sa Ikaduhang Gubat sa Kalibutan.
Ug mao kana ang hinungdan nganong among gimugna ang Nuremberg Code ug gisulod usab sa balaod kining internasyonal nga kasabotan
sa sibil ug politikal nga mga katungod, Artikulo 7, nga magamit sa tanang kahimtang, bisan pa sa
mga krisis ug sa panahon sa pampublikong emerhensya.
Ug kini nga mandatoryo nga protektibong regulasyon batok sa partisipasyon, lakip na ang dili boluntaryong
partisipasyon sa mga eksperimento, nabali milyon ka beses tungod kay gihatagan ang mga tawo og bakak nga impormasyon.
Gipanglimbongan ug gipugos sila.
Mao kana ang sinugdanan nga atong giatubang tanan.
Ug nagtan-aw lang ko sa Switzerland, sa umaabot.
Kini usa ka sipi gikan sa Balaod sa Epidemya, ang bag-ong gisugyot nga Balaod sa Epidemya.
Aduna'y bag-ong Artikulo 6c, parapo 1, letra b.
Ug gusto sa Pederal nga Konseho nga mahimong pugson ang mga doktor ug parmasyutiko sa paghatag sa ingon nga mga
eksperimental nga substansya sa mga tawo, base sa ilang gihunahuna nga mga leksyon nga nakuha gikan sa nangagi.
Busa gusto niya pugson ang mga doktor nga magbakuna sa mga tawo nga walay igong impormasyon, aron isulti kini sa prangka.
Oo, ug ania na kita karon sa tunga-tunga niini.
Una, kinahanglan natong hunahunaon unsa ang mga gahum sa World Health Organisation.
Maayo kaayo nga gipahayag sa Artikulo 1 sa ilang konstitusyon:
Ang katuyoan sa World Health Organisation mao ang pagtabang sa tanang katawhan nga
makab-ot ang labing maayong kahimtang sa panglawas.
Sa dili madugay, mahibal-an nimo kung unsa ang dili apil niini.
Dili kini naglakip sa paghatag sa mga tawo og bakak nga impormasyon, pagpugos sa mga tawo sa paggamit og
substansiya, ug pagrekomenda sa mga substansiya nga toksiko.
Busa dili angay maghimo og kadaut. Mao kana ang labing hinungdanon nga prinsipyo.
Kini usa ka lawas nga nagdumala ug nagkoordinar ug naglihok lamang isip usa ka
konsultatibo nga kapasidad. Mao kana ang sinugdanan.
Nagpasabot kini sa pagpalambo sa pagpanalipod sa kahimsog sa tawo subay sa labing maayong kahibalo ug labing maayong pamaagi,
pagtagad sa bag-ong mga nadiskubre, ug pagkahuman sa ingon ka dugay nga krisis, paghimo
og usa ka hapsay ug mapanagnaon nga pagrepaso.
Ang WHO unta maoy nagbuhat niini mismo, apan wala kini gibuhat.
Sa pagkatinuod, dili kini usa ka supranasyonal nga organisasyon, kondili usa ra ka internasyonal nga organisasyon sa
gobyerno ug, labaw sa tanan, wala kini monopolyo sa impormasyon.
Bisan pa, iyang nabantayan kini tanan ug, labaw pa, kinahanglan niyang respetohon ang mga batakang katungod ug, sama
sa akong kanunay nga gi-emphasize, kinahanglan niyang kanunay susihon ang iyang kaugalingong mga lihok.
Kini mga seryoso kaayo nga mga kalapasan, nga wala niya buhata.
Dili gayud kini angay magdala og kadaut.
Sa miaging upat ka tuig ug tunga, hingpit niyang gipawala ang iyang kredibilidad pinaagi sa kanunay niyang pag-awhag sa
ingon nga mga makadaot nga substansiya isip bugtong solusyon sa gitawag nga pakigbisog batok sa gitawag nga hulga.
Ug dinhi kita miabot sa unang yawe nga pahayag.
Kinahanglan nga tangtangon sa WHO ang bisan unsang lehitimidad aron makuha pa og dugang gahum o aron kini ihatag kaniya.
Wala pa kini mapamatud-an, apan kinahanglan dinhi og "full stop".
Pahunong! Hunong! "After Action Review" sa jargon sa militar.
Ug kung masulbad na ang tanang sayop, unya ra nato hisgutan ang bag-ong mga kasabotan, ug dili gyud sa wala pa.
Sakto, busa isip usa ka pansamantalang resulta, gisumada dinhi pag-usab ang akong bag-ohay lang gisulti.
Kung walay pagrepaso, walay makat-on nga mga leksyon. Ug siyempre, walay kontrata sa pandemya.
Sa niaging semana, gihimo sa Swiss National Council ang pagboto kon tugutan ba ang Parlamento sa
Switzerland sa pagdebate sa kasabotan sa pandemya.
Ug dili na kinahanglan isulti nga buhaton kini sa usa ka tawo.
Gusto lang nako ipahibalo kanimo nga ang SP ug ang Green Liberals misulti nga 100 porsyento supak sila sa debate sa Parlamento.
Tinuod gayud nga usa ka demokratikong kaulaw ang dili gustong makita unsay gine-negosyar sa Pederal nga Konseho.
Maayo na lang nga ang kadaghanan nagpabilin nga makatarunganon, ug ang tanang uban pang partido nagpugos sa 100
porsyento nga ipahigayon ang usa ka parlamentaryong debate.
Kabalo ka, ang World Health Organisation usa ra sa 17 ka sub-organisasyon.
Naghisgot kita bahin sa duha ka kasabotan nga karon pagahimoon, usa ka hingpit nga bag-ong kasabotan.
Aduna'y lain-laing mga bersyon: gikan sa 30 Oktubre sa miaging tuig, unya hangtod pipila ka
adlaw ang milabay, ang usa gikan sa 13 Marso.
Karon, duha o tulo ka adlaw lang ang milabay, mitumaw ang usa ka bersyon gikan sa
Abril. Sa tinuod, pipila ra ka adlaw ang milabay.
Naga-hisgot ko dinhi bahin sa labing hinungdanong mga prinsipyo, nga pareho sa niining mga bersyon.
Ayaw kabalaka, dili ko magkumpara sa lain-laing mga bersyon dinhi.
Importante nga hinumduman nga kini nga kasabotan sa pandemya usa ka hingpit nga bag-ong
kasabotan ubos sa internasyonal nga balaod.
Ug alang sa bag-ong internasyonal nga mga kasabotan, magamit ang pamaagi sa ratipikasyon sa nasudnong lebel.
Busa kinahanglan ang usa ka debate sa parlamento.
Gisulti na kini sa Konstitusyon sa WHO.
Maayo kaayo ang pagplano ana.
Kinahanglan lang kini maila.
Kinahanglan usab nga andam ang mga parlamentaryo nga moapil niining debateha.
Ug adunay 18 ka bulan aron buhaton kini, hangtod Disyembre 1, 2025. Kana mao, kung ipahigayon man gani kini sa boto.
Karon sa World Health Assembly sa katapusan sa Mayo.
Kining Mayo, nga hapit na moabot, naa sa atubangan nato.
Ang ikaduha usab usa ka internasyonal nga kasabotan.
Gikan sa hingpit nga teknikal nga panan-aw, kini usa ka internasyonal nga kasabotan.
Bisan pa, ang internasyonal nga mga regulasyon sa kahimsog naa na sukad pa niadtong 2005 ug gikatakda nga usbon.
Girebisa, mao kini ang bugtong bersyon nga kasamtangang magamit, opisyal nga magamit, sa website sa
WHO, nga gipetsahan sa ulahing bahin sa Nobyembre 2022.
Ug kini nga bersyon dili pud usa ka burador.
Usa ka paagi sa pagboto mao ang pag-uyon sa usa ka pormulasyon sa pulong, pag-ila sa mga artikulo nga usbon,
usa ka amyenda sa matag higayon, ug dayon ipaboto kini.
Unsa man ang naa nato? Ang naa nato dinhi usa ka sagol-sagol sa dili katuohan kadaghan sa lain-laing mga variant
matag butang, nga nagsilbi nga basihan sa diskusyon ug negosasyon, apan dili gyud angay para sa pagboto.
Mao kana ang among gihisgutan, ug ako mismo ang naghisgot niini sulod sa miaging duha ka tuig.
Busa, unsa pa man ang naa nato? Unya naa kita'y usa ka dili opisyal nga teksto, nga medyo
gipakunhod ang sulod, apan wala pa kini gipatik sa publiko.
Ug dinhi usab, wala pa kami'y pinal nga bersyon, usa ka bersyon nga among isumite karon sa World
Health Organisation alang sa boto; kana ang basihan.
Dili, dili kini angay nga basihan sa pagboto.
Importante usab nga hinumduman nga kining mga regulasyon sa kahimsog gidisenyo isip hingpit nga
teknikal nga regulasyon subay sa Konstitusyon sa WHO.
Ug kana ra ang bugtong rason aron masulti nga atong madawat kini sa World Health Assembly uban sa yano nga quorum, nga mao ang 51
porsyento, o kadaghanan sa tanang myembro nga estado, supak sa kasabotan nga nagkinahanglan og quorum
nga duha ka ikatulo, usa ka mas taas nga threshold.
Busa, dinhi moingon ang mga tawo, dili, teknikal ra kini nga mga regulasyon, bahin kini sa mga pamantayan ug gagmayng
detalye nga walay interesado bisan pa, diin malipayon lang ang mga doktor nga gisulat kini bisan asa aron ilang masusi.
Mao ra kana ang hinungdan sa kini nga katingalahang pribilehiyadong pagtratar.
Sa pagkahibalo, niadtong miaging Disyembre, sa usa ka interbyu sa Neue Zürcher Zeitung, gihisgutan kini ni Nora Kronig, ang
pangunang negosyador sa Switzerland, ug miingon nga gagmay ra kini nga mga pag-usab ug busa wala nay
kinahanglan nga daghang diskusyon, impormasyon o, siyempre, usa ka referendum ... sa katawhan.
Oo, ug siyempre ipakita nako karon dayon nga tinuod ang tanan nga uban pa, ug husto ang tanan.
Dinhi, kini nga pribilehiyadong pagtratar.
Ang labing importante nga aspeto mao nga kining mga pag-adjust kinahanglan moepektibo awtomatikong
pagkahuman sa dose ka bulan gikan sa pagdawat niini.
Mga teknikal nga pag-ayo ra kini.
Ug alang sa hingpit nga administratibo o teknikal nga mga pag-ayo, mahimo nga maayo ra kana.
Apan dili alang sa mga pag-adjust nga adunay seryoso ug grabeng mga sangputanan para kanato sa aspeto sa sulod.
Busa, aron isummarize, ang pag-amendar sa usa ka kasamtangang internasyonal nga kasabotan, simple nga kadaghanan.
Ang Konstitusyon sa WHO wala maghisgot sa aktuwal nga ratipikasyon, mao nga hangtod
karon wala gyud kami masayri bahin niini.
Ug sa tanan nga akong nakita hangtod karon, ang mga pangutana gikan sa mga parlamentaryo, sa mga parlamentaryo sa
Switzerland ngadto sa Federal Council, lakip na si Ms. Nora Kronig, unsa man ang ilang gisulti, unsa man ang ilang gusto?
Walay bisan unsang tubag. Walay sulod, walay tinuod nga pagpasabot gikan sa Pederal nga Konseho.
Busa kita, isip populasyon, nagpabilin nga ignorante bahin niining sulod.
Ug mao kana ang hinungdan nganong importante kaayo nga ipahigayon kini nga kalihokan.
Aw, aduna pay usa ka importante nga punto nga hinumduman, nga ang ingon nga mga amyenda mahimong ibotar lamang kon
ang katapusang bersyon sa boto gisumite sa World Health Assembly labing menos upat ka bulan daan.
Busa, para kini sa boto sa katapusan sa Mayo, ug ang katapusang bersyon mahuman sa katapusan sa Enero 2024.
Apan wala kana magamit. Ang among madungog lang mao, nag-negosasyon kami, nag-negosasyon kami, nag-negosasyon kami.
... Busa, nagpasabot kini nga supak kini sa ilang kaugalingong mga lagda – nga gisulti sa Artikulo 55, Parapo 2 sa Regulasyon sa
Panglawas – supak kini sa ilang kaugalingong mga lagda sa pamaagi sa WHO kung gusto nila
nga mobotar niini karon sa katapusan sa Mayo.
Sumala niini, si Dr. Silvia Behrendt ug ang iyang organisasyon, ang Global Health Responsibility Agency, misulat og usa ka bukas
nga sulat kang Tedros, ang Sekretaryo-Heneral, nga nagpasangil kaniya niini gayud ug nag-ingon: "Ikaw ang
responsable sa pagsiguro sa pagsunod sa mga pamaagi sa WHO."
Dili nimo tugotan nga iboto kining mga pag-adjust sa pipila ka semana nga walay bisan kinsa o bisan unsang
nasud nga nakahimo og internal nga paghunahuna kung unsa gyud ang kahulugan niini alang kanato.
Busa, sa usa ka paagi, nagbanabana lang kita, kay atong mahubad lang kining mga gisugyot nga amyenda ug mapansin nga, hangtod
karon, wala pa gyud miingon ang delegasyon sa Switzerland sa negosasyon, wala gyud miingon, oo, dili namo ganahan kining mga
gisugyot nga amyenda, Gusto gyud namo nga panalipdan ang tawhanong katungod, gusto namo nga tagdon ang prinsipyo sa
pagbulag sa mga gahum, gusto gyud namo nga limitahan kini nga katingalahang elemento sa pagka-arbitraryo, kini nga sobra nga
gahum sa WHO, pinaagi sa usa ka awtoridad sa pagbantay o kontrol, ug labaw sa tanan, dili gyud nato tugotan nga ang
WHO ra ang magbuot kung unsang impormasyon sa tibuok sektor sa kahimsog ang husto ug unsa ang sayop.
Wala pa nako kini nadungog gikan sa baba sa bisan unsang magistrado sa Switzerland.
Pero unta gisulti na nimo kana, kay wala ka mouyon niini.
Ug mao kana ang hinungdan nganong kinahanglan nato kini hisgutan.
Oo, ang mga kriteriya sa pagtasa medyo yano ra sa unang tan-aw.
Una sa tanan, isip mga lungsoranon, kinahanglan nato ipangutana sa atong kaugalingon: aduna bay
epektibong pag-usisa pag-usab nga nahimo gayud? Oo o dili?
Ikaduha, gisunod ba ang pormal nga mga lagda sa pamaagi sa WHO? Oo o dili?
Ug tungod kay dili, nagpasabot kini nga dili kini mahimong iboto. Ingon ana lang kasayon.
Dili gani mahitungod sa kasabotan sa pandemya, kay magkasumpay man sila.
Sila duol kaayo nga magkasinabot. Ang bag-ong kasabotan sa pandemya ug ang pag-angay sa mga
regulasyon sa kahimsog hugot kaayo nga magkasinabot.
Nagpasabot kini nga kung dili ka tugtan nga mobotar sa usa ka butang, dili pud ka tugtan nga
mobotar sa lain, kay lohikal nga nagkonektar ang duha.
Sakto. Busa, sa bisan unsang kahimtang, dili gyud nato dapat padalagan diretso ngadto sa sunod
nga dilema. Wala gyud'y rason para buhaton kini.
Dinhi kinahanglan nato pugson ang usa ka veto, ug ipunting kining maong punto sa atong mga politiko.
Ug unya, sa tinuud, aduna kita'y usa ka giila ug maayo kaayo nga naglihok nga demokrasya sa Switzerland.
Ug makita kini sa daghang mga probisyon. Ug sa kadaghanan, wala kini kaayo napakyas sa nangagi.
Ug sobra ka teknikal nga ipasabut karon ang tanan ana.
Apan aron pasimplehon kini, tanan niining mga probisyon nga nagdala ngadto sa o nagtubag sa pangutana –
Makapartisipar ba kita, isip populasyon, sa paghimo sa usa ka balaod? – kanunay magsugod sa parehas nga punto.
Sa ato pa, hangtod sa unsang sukod ang usa ka balaod o internasyonal nga kasabotan sa katapusan makasamok
sa among legal nga kahimtang, ug hangtod sa unsang sukod mapugngan ang gahum sa gobyerno sa paglihok?
Ug unsa kadako ang pakialam sa kinatibuk-ang estruktura sa gahum? – Sumala sa gihulagway sa atong
konstitusyon, sa arkitektura sa pagbulag sa mga gahum.
Busa, mas dako ang epekto niining interbensyon, mas dako usab ang katungod sa pagpamulong.
Ug makita nato kini sa lain-laing mga probisyon.
Ang Artikulo 164 dinhi medyo mas lapad, nga nag-ingon lang nga ang lehislasyon kanunay nagpasabot nga ang katawhan
kinahanglan makapadayag sa ilang hunahuna, bisan pa sulod sa balangkas sa usa ka opsyonal nga referendum.
Ang hinungdanong pangutana mao kung sa umaabot makapugong ba ang WHO bisan sa mga batakang prinsipyo sa atong konstitusyon.
Ug adunay mga batakang prinsipyo.
Kung nakatapos ka og eskwelahan bisan kanus-a sa miaging 230 ka tuig, dili gyud nimo kini malaktawan. Sakto ba?
Unya nakabantay ka nga sa tanang atong mga demokrasya, naningkamot sila nga mapugngan kutob sa mahimo ang pag-abuso sa
gahum ug ang pagbuot-buot pinaagi sa pagbulag sa mga gahum, sa prinsipyo sa demokrasya, sa prinsipyo sa
legalidad, ug sa pagpanalipod sa batakang katungod.
Mas tukma nato kini nga gihulagway dinhi sa atong konstitusyon.
Kining mga prinsipyo klaro kaayo nga gipahimutang ug gisuportahan sa mga probisyon sa balaod nga nagpatuman niini.
Ang pagbulag sa mga gahum, uban sa daghang jurisprudensya bahin niini, ug ang prinsipyo sa
legalidad mipuli sa prinsipyo sa pagka-arbitraryo.
Kinahanglan epektibong maprotektahan ang mga katungod sa tawo.
Dili dapat adunay sensura.
Oo, ang mga kanton sa batakang awtonomo.
Ug sa ilang lebel, sila nagdumala sa palisiya sa kahimsog nga independente.
Ug ang estado kinahanglan makahimo sa pagtakda sa kaugalingon niyang mga prayoridad ug dili kinahanglan pasultihan kung unsang
mutasyon sa virus ang kinahanglan karon niyang sundon sa dili pa kini makagamit pag-usab sa pondo alang
sa mga eskwelahan o sa kaugalingon niyang mga ospital.
Sa mubo, kini usa ka matang sa grid sa kontrol nga kita, labi na ang mga politiko, abogado, tanan nga naa sa posisyon sa
responsibilidad ug mga naghimo og desisyon, kinahanglan ipatuman, kauban sa siyentipiko
ug medikal nga mga grid sa kontrol, siyempre.
Apan kini mga obhetibong kriteriya nga atong masiguro nga mapaghisgutan.
Busa, ug tinuod gayud, ang akong kredo sa tanang lektyur mao ang pagpakita kaninyo nga ang labing hinungdanong mga
haligi sa konstitusyon, sa kasubo, mahimong ipahunong (kuhaon).
Ug busa, kinahanglan namo nga pangutan-on kamo, tanan nga mga lungsuranon, among gipasidunggan nga mga kauban nga tawo, kung
mouyon ba kamo sa pagbalhin sa gahum ngadto sa ingon ka taas nga lebel nga wala gyud kamo'y higayon nga mobalik pag-angkon niini.
Sa mubo nga pagkasulti, mao kana ang kinatibuk-an niini.
Ug usa ka mandatoryo nga referendum, mao kana ang teknikal nga pagpatuman.
Sa mubo lang, naa kita niining duha ka kontrata.
Igo na ang yano nga kadaghanan alang sa pag-usab sa mga regulasyon sa kahimsog tungod kay giingong teknikal
ra kini nga kinaiya, samtang ang tratado sa pandemya nagkinahanglan og duha ka katulo nga kadaghanan.
Naghisgot kita bahin sa giplanong pagboto sa katapusan sa Mayo, sa katapusang semana sa Mayo, sa mga lima ka semana gikan karon.
Ug unya, ang mga pag-adjust sa International Health Regulations kinahanglan awtomatikong mosulod sa bisa.
Sa kabaliktaran, ang bag-ong kasabotan nagkinahanglan og proseso sa ratipikasyon.
Busa, unsa ang kinatibuk-ang sulod?
Makahatag ra ko og mubo nga pagpasabot sa kinatibuk-ang sulod, apan kini mahitungod sa usa ka dako kaayo nga negosyo.
Dinhi gitukod ang usa ka tinuod nga industriya sa pandemya.
Maayo kaayo kini nga paghunahuna.
Busa kung imo kini basahon sa imong kaugalingon, masabtan nimo.
Nagsugod kini dinhi ilawom sa ulohan, giingon nga ang pinakagrabe nga butang nga mahitabo kanato ilawom sa
Covid mao nga dili namo matagaan ang tanan sa parehas nga kantidad sa bakuna sa samang higayon.
Ang pagbahinbahin sa bahandi wala patas.
Ang termino nga 'equity' gimugna alang niini nga katuyoan.
Ang ekwidad kinahanglan hustisyang distributibo.
Ug miingon sila nga grabe kaayo kini, delikado kaayo, daghan pa kaayong milyon ka mga tawo ang mahimong mamatay,
kinahanglan nato hatagan ang WHO og awtoridad sa pagdesisyon. Sige, mao ni ang mga produkto nga gihimo.
Busa naghisgot kita bahin sa mga substansiya sa bakuna, sa mga diagnostic agent nga base sa mRNA, ug sa
bisan unsang klase sa mga produkto para sa pandemya.
Ang WHO angay tugutan nga magdesisyon sa tanan niini.
Ang mga nasud nga miyembro sa WHO kinahanglan permanente nga magsumite og usa ka online nga imbentaryo, aron masusi
sa WHO kung kinahanglan ba sa Switzerland nga maghatag pa og gamay, o kung ang mga suplay ipadala sa Aprika.
Ug ang mga Aprikano adunay gamay nga kulang, busa kinahanglan sila og gamay nga dugang suporta.
Mao kana ang natago sa pulong nga equity.
Unya, ang mga estado kinahanglan, ug kini kaayo, kaayo, tinuod gayud, unsaon nako pag-ingon, klaro kaayo nga mailhan sa bag-ong
Epidemic Act, nga permanente silang magbantay sa palibot.
Ang potensyal nga mga pathogen mahimong magpabilin nga natulog bisan asa: sa mga tawo, sa palibot,
sa hugaw nga tubig, ug sa kalibutan sa mga hayop.
Ug mao na kana, ang lisod sabton nga probisyon sa gisugyot nga amyenda sa Balaod sa mga Epidemya:
Ang Pederal nga Konseho kinahanglan makapugos sa tanang institusyon nga mosulay sa hugaw nga tubig alang sa mga pathogen.
I.e., paggamit sa pamaagi sa genomic sequencing.
Busa, mura'g moadto ka sa atomic nga lebel ug mosulay og paggamit sa PCR test sa hugaw nga tubig – pagbasa pag-usab sa mga dahon
sa tsa – aron maghimo og ebidensya sa hulga, diin gitugotan ang Federal Council sa pagdeklara og estado sa emerhensya.
Mao kana ang pagka-arbitraryo sa prinsipyo.
Ug kini nagpabug-at sa akong lawas isip usa ka solicitor, kay kasagaran ko gayud magdumot sa pagbuot-buot, ug labi
pa gayud kon kini mahimong basihan sa balaod sa emerhensya.
Dili kini angay mahitabo.
Busa kini usa ka tinuod nga psikotikong obligasyon nga permanente nga magbantay sa tanang
hugaw nga tubig nga walay bisan unsang pagdili.
Ang tibuok butang naglayag ilawom sa bandila sa One Health.
Ang kinatibuk-ang kahimsog sa planeta – kay konektado man gyud ang tanan – mga hayop, tawo, ang palibot, ang Yuta, ug misakop pa
gani ang pagbag-o sa klima. Ang pagbag-o sa klima ug ang lebel sa CO2 angay usab tugotan
nga mahimong basihanan sa estado sa emerhensya.
Ug kinahanglan ipaambit ang tanan niini – ang mga nadiskobrehan, ang mga pathogen nga
nadiskobre – sa usa ka internasyonal nga database.
Makita nimo kana. Ug karon, ania na kini.
Karon, kinahanglan pa gihapon buhaton ang panukiduki ug pagpalambo.
Sa laing pagkasulti, panukiduki ug pagpalambo sa mga posibleng pathogen nga nagkadako ang pagka-virulente.
Kini mao ang "gain-of-function". Nagpasabot kini sa artipisyal nga pagpausbaw sa mga pathogen
isip kabahin sa bag-ong kasabotan sa pandemya.
Busa mao ni gyud, ug sama sa atong nahibaloan, adunay lain-laing mga timailhan, sumala sa lain-laing mga siyentista, nga ang
Covid-19 wala makaplagan sa kinaiyahan o dili unta kini nagagikan didto – ang Covid-19 isip pathogen nga SARS-CoV-2.
Sa mubo, ginadasig ang mga nasud nga makatampo sa pagpalala pa sa mga pathogen mismo.
Unya ana ang bantog nga DCX listahan.
Mao na gyud ang labing maayong banabana. Sa laing pagkasulti, mao kini ang asumsyon
kung unsang pathogen ang mosunod nga mosalakay.
Ang mga produkto para sa pandemya gihimo nang magamit base sa kini nga pathogen, uban ang mga substansiya sa
bakuna nga gihatag ubos sa titulo nga "Emergency Use Listing".
Ug ang tanang nasud kinahanglan magtukod og mga aprobasyon sa emerhensya. Ang mga aprobasyon sa emerhensya, mga ginang ug
mga ginoo, wala pa maglungtad sa pormal nga paagi hangtod karon.
Naa pa gihapon kami'y pipila ka minimum nga babag sa tanang among nasud sa Europa ug sa Switzerland.
Apan ubos sa ulohan nga emergency approval, nga anaa sa Estados Unidos, ang gikinahanglan lang mao nga ang
usa ka kompetenteng awtoridad magdeklara og emerhensya.
Ug unya, dili na kinahanglan ang dugang pagsusi sa kaepektibo o kaluwasan.
Walay bisan unsa, kay emerhensiya man kini.
Mao kana ang panghunahuna sa militar sa likod niini.
Sa mubo, kini usa ka dako kaayong siklo sa ekonomiya nga naglungtad nga
independente sa bisan unsang emerhensiyang kahimtang.
Ug karon, gawas pa niini, naa kita'y mga regulasyon sa kahimsog nga naghatag ug klarong pagsabot sa tibuok butang – pinaagi gayud
sa pagdeklara sa usa ka estado sa emerhensya, ang mga emerhensya sa pampublikong kahimsog nga internasyonal nga kabalaka.
Sama sa akong giingon, ang Direktor-Heneral sa Panglawas mahimong magdeklara niini nga
emerhensya sa umaabot alang sa bisan unsang rason.
Ug ang among gipaabot mao gyud ang sukwahi.
Nakita nato nga ang tibuok kalibutan nga emerhensya sa kahimsog nagdugay sulod sa tulo ka tuig ug tulo ka bulan.
Busa ang lohikal nga sangputanan mao nga ang ingon nga dili matarong nga estado sa emerhensya
mahimong tapuson, mahimong susihon, ug uban pa.
Tinuod ang kabaliktaran.
Ug unya mosunod pud ang usa pa.
Sa duha ka kontrata, makita nimo ang pulong nga "infodemics" sa tunga.
Ang infodemic usa ka hinungdanon nga paagi sa pagkontrol – kinahanglan nakong konkludon – usa ka
hinungdanon nga paagi sa pagkontrol para sa WHO.
Apan tan-awa, usa ka internasyonal nga organisasyon nga dili lang niining mga kasabotan, apan bisan asa pa sa ilang homepage –
pwede nimo i-google ang WHO unya ang Infodemics – bisan asa, halos tanan bahin niini, nagbitbit sa
pirma nga "kami ra ang makahibalo sa kamatuoran."
Gitugotan kami nga isulti kung unsang mga substansiya ang epektibo ug gitugotan kami nga isulti
kung hangtod kanus-a molungtad ang emerhensya.
Kana hingpit nga pagka-arbitraryo. Kana si Louis XIV.
Kana mao ang panahon sa wala pa ang Rebolusyong Pranses, sa absolutistang pagdumala.
Kini hingpit nga dili mohaom sa atong konstitusyon.
Makita nimo kini sa mga kontrata ug usab sa panid sa balay.
Ug kana ra, kining dogma nga gitugotan ka sa paghubit sa kamatuoran mismo ug sa pagpraktis o pagsugod sa sensura, kana ra
usa ka dakong paglapas sa batakang prinsipyo nga gikinahanglan sa matag demokrasya, nga mao ang
kagawasan sa opinyon ug kagawasan sa impormasyon.
Ug kung kuhaon nimo ang kagawasan sa opinyon ug kagawasan sa impormasyon, wala kay gawasnong siyensya, wala kay
patas nga sistema sa hustisya, ug wala pud kay demokrasya.
Ug dili gyud kini tugotan nga mahitabo.
Aw, gusto lang gyud nako nga ihatag kanimo ang husto nga panan-aw.
Kay, kabalo ka, tungod sa tanan niining mga probisyon sa kontrata, molungtad kini og duha ka oras ug sa
katapusan, mao ang dili abogado ang labing lagmit malibog.
Apan karon naa na nimo ang sukaranan nga mga kriteriya sa pagsukod nga makatabang usab nimo sa mga
diskusyon ug magtugot kanimo sa pagsulti: Hunong, una sa tanan, kinahanglan nato nga atubangon ang isyu!
Ug ikaduha, kinahanglan sundon ang kaugalingong mga lagda sa WHO.
Ug ikatulo, sumala sa kaugalingon nga mga tumong niini, ang WHO dili gyud awtorisado nga maghimo og kadaut.
Ug ika-upat, tan-awa usab ang ubang mga presentasyon ni Philipp Kruse.
Aniay ang dugang nga mga detalye.
Pasayloa ko nga wala ko kaayo nakasabot, ug daghang salamat kaayo.
Daghang salamat, Philipp.
Kanunay kaayo nga mapuslanon ang impormasyon.