Munduko Osasun Erakundeari ez zaio inolako legezkotasunik aitortu behar, botere gehiago bereganatzeko edo emateko.
Sinpleki ez da frogatu, baina hemen puntu bat jartzea beharrezkoa da. Gelditu! Eta akats guztiak konpondu ondoren bakarrik hitz
egin dezakegu akordio berriei buruz, eta, jakina, ez lehenago.
Bada kontuan hartu beharreko beste puntu garrantzitsu bat: aldaketa horiek bakarrik bozkatuko dira
bozketa-azken bertsioa Osasunaren Mundu Biltzarrari gutxienez lau hilabete lehenago aurkeztu bazaio.
Beraz, horrek esan nahi du euren arauen aurka joko lukeela – Osasun Araudiaren 55.2 artikuluan jasotzen denez – euren
Osasunaren Mundu Erakundearen prozedura-arauen aurka joko lukeela, maiatzaren amaieran orain bozkatzea nahi balute.
Bai, ebaluazio-irizpideak lehen begiratuan nahiko sinpleak dira.
Lehenik eta behin, herritar gisa, geure buruari galdetu behar diogu: balorazio berri
eraginkor bat egin al da inoiz? Bai ala ez?
Eta bigarrenik, WHOren prozedura-arau formalak jarraitu al ziren? Bai ala ez?
Eta ez delako, horrek esan nahi du ezin dela bozketara jarri. Hori bezain sinplea da.
Baina orain neurketa-irizpide funtsezkoak dituzu, eztabaidetan ere lagun zaitzaketenak eta honakoa esateko aukera ematen dizutenak:
gelditu, lehenik eta behin berrikuspen bat egin behar dela.
Eta bigarrenik, Osasunaren Mundu Erakundearen arau propioak bete behar dira.
Eta hirugarrenik, bere helburu propioen arabera, Osasunaren Mundu Erakundeak ez du inolako kalte egiteko baimenik.
Eskerrik asko, Urs Hans, gaur, 2024ko apirilaren 20an, dena antolatzeagatik.
Helburua elkarrekin berrikuspen berri bat bultzatzea da.
Hau bakarrik lor dezakegu hezkuntzaren, presio politikoaren eta informazio onaren bidez.
Kaixo, Stefan. Eta horregatik gaude gaur hemen denok.
Niretzat ohore handia da hemen zuentzat Osasunaren Mundu Erakundearen gaiaz hitz egiteko aukera izatea.
Eta gaur hona etortzeagatik zuei guztioi nire eskerrik beroena adierazi nahi nizueke.
Oso on. Bai, zoritxarrez, WHO gai hau oso xehetasun handikoa eta zabala den gaia da.
Beraz, adeitasunez 40 minutu eman zizkidaten.
Hemen eraikitzen ari dena benetako, benetan berri den kosmos bat da.
Benetan osasun erregimen berri bat.
Eta hau testuinguruan jartzeko, orain arte zer gertatu den ulertu behar da.
Eta ondoren, testuinguru orokorra ulertu behar duzu, xehetasun askoren artean ez galtzeko.
Badakigu bi WHOren hitzarmenetaz ari garela, eta proposatutako zuzenketa-proiektu eta beste
proposatutako zuzenketa-proiektuz beteta daudela.
Eta gai honetan lasaitasuna ematen saiatzen ari naiz.
Hori da nire lana. Baina, noski, ezin duzu hori 40 minututan egin.
Nire onena egingo dut. Laburki has gaitezen.
Lehenik eta behin, galdetu behar diogu geure buruari zenbateraino iritsi garen Suitzan iraganarekin ados egoteko.
Apirilaren 6an Bernan gai honi buruzko oso konferentzia ona izan zen.
Han dauden azalpen bikain ugariei bakarrik erreferentzia egin dezaket.
Han ere, batez ere honi buruz hitz egin nuen.
Ez dugu inoiz ahaztu behar, ikuspegi juridikotik, herritarren eta inplikatuen ikuspegitik, Suitzako historian inoiz ez direla egon
hain murrizketa masiborik gure konstituzioetan jasotako oinarrizko eskubide guztietan, eta edozein
herrialde demokratikoren historian ere hala esango nuke.
Eta pertsona bakoitzarentzat hain zaila da.
Hemen etxean geratzeko betebeharraz, askatasunaren kentzeaz, kaltegarriak diren neurriak hartzeaz, maskak
etengabe eramateaz, batez ere haurrentzat, hilabete luzez ari gara hitz egiten. Txertatzera presionatzeaz.
Erlijio- eta kontzientzia-askatasuna gogor mugatu zen.
Hemen eliza-dignitario bat ikusten dut.
Oso pozik nago hemen zaudela.
Oso ongietorri beroa, Apezpiku, uste dut.
Apaiz eta ministroei debekatu zitzaien euren elizetan gutxieneko kopuru jakin bat baino gehiago otoitz egitera etortzen
ziren fededunak onartzea. Eta hori Paskoan gertatu zen, hain zuzen ere. Eta aste eta hilabetez iraun zuen.
Hori erlijio- eta kontzientzia-askatasunaren aurkako oso larri den inbasioa izan zen.
Eta, azken finean, gure askatasunen zerrenda osoa gogor kaltetu zen biztanleriaren zati handi baten artean, eta denbora luzean.
Eta horrela, Suitzan inoiz gertatu den oinarrizko eskubideen urraketa handienaz ari gara.
Eta horrek, gainera, ekonomian ahalik eta esku-hartzerik handiena esan nahi du.
2020ko maiatzean Suitzako Banku Nazionaleko presidente Thomas Jordanek abisu-hatza altxatu eta esan zuenean: "Arreta, arreta,
negozio-jarduerak mugatuta dituztenentzat emandako laguntza-funtsen 100.000 milioi markari laster gaindituko
diogu", orduan faktore hori ere kontuan hartu behar dugu.
Eta horrek esan nahi du halako tamaina handiko esku-hartze masiboetarako, estatuak bere herritarrei erantzukizuna zor diela.
Eta hori oraindik ez da gertatu, eta hori aipatu behar dugu lege berriei buruz hitz egin aurretik, Osasunaren Mundu
Erakundearen akordio berri bati buruz hitz egin aurretik.
Besterik gabe aitzakiak besterik ez genituen.
Hasieratik ezaguna zen PCR neurria geneukan. Gogoratzen dut abuztuaren 14an Aarauen eginiko mahai-inguru mitikoa, non Marcel
Tanner irakasleak, Kontseilu Federaleko COVID-19 lan-taldeko kide eta Suitzako Zientzien Akademiako
presidenteak, Samuel Eckert-ek egindako galdera bati modu argian eta zalantzarik gabe erantzun zion:
Bai, ikusten duzuenez, PCR probak ez du diagnostiko klinikorik ematen. Hori da puntua. Beraz, okerra da proba
positibo batek gaixotasun bat frogatzen duela esatea.
Denok dakigu hori. Laburbilduz, esan nahi dudana da jakin beharra zuten guztiak, gehienez uda hartatik, konturatuta
zeudela, eta Kontseilu Federalak hori jakin behar zuela.
Aipatzekoa da Auzitegi Federalak ere hori berretsi zuela 2021ean ebazpen honetan, ziurrenik denok ondo ezagutzen duzuena.
Eta sistema oso honek zenbaterainoko arbitrarioa eta erabat absurdoa zen denontzat erakutsi zen gure
ARENA eztabaida-programan, 2022ko urtarrilaren 7an.
Orduan Ignazio Cassis-ek, garai hartan Suitzako Konfederazioaren presidentea eta lanbidez medikua, esan zuen: "Auto-istripu
batean hiltzen den eta koronabirusaren proban positibo ematen duen edozein pertsona koronabirus-heriotza bat da."
Eta orduan aurkezleak gelditu eta berriro galdetu zuen, eta bai, Cassisek esan zuen: "Bai, hala
da, WHOk bere sailkapenarekin egin zuena da hori."
Eta hau guztia egiazki Osasunaren Mundu Erakundeak proposatu zuen; ez zen bat-batean agertu, COVID-19 kasuen sailkapena barne.
Eta gure hedabideek eta politikariek beti bakarrik zenbaki absolutuetan jakinarazi dute.
80 eta 90 urte baino gehiagoko hainbeste pertsona dituen herrialde batean gripe-sasoi batean adin-tarte horretako
pertsonetatik pixka bat gehiago hilko direla espero daiteke, baina erlatiboki, pandemia nabarmena ez zen izan.
Hau guztia iraganarekin ados egoteari uko egitera eramaten du.
Eta hemen idatzi dut nire ustez formula sinpleena dena, auzitegian niri aurka behin eta berriro erabili izan
dena, baina baita gizarte osoari ere aplikatzen zaiona.
Eta etengabe entzuten dut gauza bera nire lankide eta lagun guztietatik, haiek esaten didatena: "Begira, pandemi
garaian agintariei diskrezio handiagoa eman behar zaie."
Eta agintariek Osasunaren Mundu Erakundearen jarraibideei eusten dieten bitartean, ezin dugu
eta ez dugu galderarik egin behar. Halako zerbait.
Bai, eta abiapuntu honek erakusten du Osasunaren Mundu Erakundeak duen funtsezko papera pandemia baten
ondorioz larrialdi-egoera bat deklaratzen duenean.
Jada iraganekoa da.
Jendea atzera egiten ari da, eta epaitegiek beren berrikusketa konstituzionaleko betebeharra alde batera utzi eta Osasunaren
Mundu Erakundeari nahi duena egiteko aukera ematen diote.
Hori jada iraganean gertatuta zegoen.
Bai, eta horregatik, gaur arte, inoiz gertatu diren esku-hartzerik larren horien berrikuspenik ez da egin.
Eta nabarmendu nahi nuke Suitzan oso gaztea den konstituzioa dugula.
Hau da 99. urtetik berriki eguneratutako konstituzioa.
Hori dela eta, legezkotasun demokratiko berezi bat du.
Eta 2. artikulua kontuan hartzen baduzu, zein da Konfederazioaren helburua?
Zergatik existitzen da Suitza ikuspegi juridikotik?
Orduan ikusiko duzu, Konstituzio Federal berriari buruzko materialetan ere irakur dezakezun bezala,
lau helburu daudela, denak berdin garrantzitsuak.
Beraz, Covidaren esparruan segurtasuna gauza bat da.
Ondoren, askatasunaren babesa, hasieran oinarrizko eskubideen zerrenda luzearekin.
Komunitatearen babesa, hau da, komunitatearen zatiketarik eza eta ongizatearen babesa.
Eta orain asmatu dezakezu: helburu hauetako bat bestea baino garrantzitsuagoa al da?
Ez, irakaskuntzak dio istorio osoa osatzen duten atal guztiak berdin-berdin garrantzitsuak direla.
Inori ez lioke utzi behar esaten segurtasuna beti lehenetsi behar dela beste edozein gauza baino, askatasunaren kaltetan.
Hauek dira gure egoeraren abiapuntua ulertzeko printzipio garrantzitsuak.
Eta kontuan izan behar dugu printzipioa: estatua herritarrentzat dago, ez alderantziz.
Eta hori duela 2.000 urte baino gehiago esan zuen abokatu eta senatari erromatar ospetsu batek, Zizeronek, oso modu
sinple eta laburrean adierazi zuenez, Erromako terminetan 'res publica' deritzona herritarren kontua dela, 'res populi'.
Eta gaur egun, kontrakoa sinestarazten gaituzten garai batean gaude.
Inori ez lioke utzi behar hori sinestarazteko.
Eta eskuineko muturreko extremistatzat etiketatu gaitzaketen arren.
Ez da eskuineko muturrekoa esatea estatuak herritarrentzat dagoela.
Hori esateko beharrik ez dago. Ondo.
Eta horrek esan nahi du Kontseilu Federalak, Parlamentuak, epaitegiek, kantonek eta hedabideek gaiari modu
eraginkorrean heltzeari uko egingo balio, oraintxe bizitakoa bezalako zerbait berriro edozein unetan gerta daitekeela.
Eta horregatik, lehenik eta behin ikasgaiak ikasi behar ditugu.
Ez dugu aurrera egin behar epidemia-lege berri batekin, pandemiari buruzko akordioekin edo EBri
menpekotasunarekin; baizik eta egoera berrikusi behar dugu.
Berrestimatze hau bultzatzeko presioa handitzeko, gogor gomendatzen dizut, eta are gehiago, eskatzen dizut
berrestimatze-ekimenari sinatzea, oraindik ez baduzu egin.
Mesedez, ziurtatu hori eguneratuta duzula. Eskerrik asko.
Eta hemen amaitu nezake hitzaldia, izan ere, horrek dena esaten du.
Legea gabe jarduten duen estatu bat lapur-talde baten bezain legitimoa ez da.
Eta hori esaten diet nire seme-alabei, Kontseilu Federalaz eta epaitegiez zer pentsatu
behar duten gutxi gora-behera jakin dezaten.
Haiek berriro guztiz frogatu beharko dute beren burua, nire konfiantza eta nire
familiaren konfiantza berreskuratu aurretik. Ados.
Funtsezkoa da, eta, zoritxarrez, hasieran garrantzitsua da, atzera begirada labur bat egitea eta kontuan izatea
mRNA injekzioetarako gomendio hau ez zela bat-batean agertu.
Hau ez zen osasun ministroek beraiek asmatu, baizik eta Osasunaren Mundu Erakundetik etorri zen. Eta duela
gutxira arte, gomendio hauek guztiak oraindik hasierako orrialdean zeuden, argitasun nabarmen horrekin.
Zuretzat letra txiki batzuk ere irakurtzeko daude, baina bertan ere adierazten da COVID-19 txertoek
proba zorrotzak gainditu dituztela. Proba zorrotzak.
Hori argi eta garbi faltsu den informazioa da.
Egiaren eta faltsuaren arteko bakarra dela aldarrikatzen duen nazioarteko erakunde beretik
datorren argi eta garbi desinformazio hutsa da.
Bai. Eta hemen daude beste zenbait adibide.
Eta horregatik, 2022ko uztailan, nire taldearekin ia urtebetez egindako lanaren eta kanpoko adituek emandako laguntza
bikainaren oinarrietan, Swissmedicen aurkako delitu-salaketa aurkeztu nuen, hemen Suitzan arduradunak ditugulako.
Lege bat dugu, Swissmedic-en ardurak definitzen dituena.
Eta Swissmedic adituz eta baliabidez hornituta dago hauek toxinak direla eta ez txertoak
direla identifikatzeko. Toxina, ez txertoak.
Eta orain hau hain lasai eta labur esateko gai naiz, bi urte daramatzadalako horretan ikertzen eta nire
ebidentziak interneten irakurtzeko eskuragarri daudelako.
Esan bezala, hau bakarrik egin ahal izan nuen nire bikain taldea osatzen zuten Dr. iur. Markus Zollinger-i, Kati Schepis-i, nire
taldeko gainerako kideei eta alemanez eta ingelesez hitz egiten duten herrialdeetako 12 eta 15 bitarteko irakasleei esker.
Eta bihotz-bihotzez eskerrak eman nahi dizkizuet guztioi lan harrigarri honengatik.
Eta hori han frogatu dugu. Bereziki eguneratutako bertsioan, Interneten aurki dezakezun horretan,
hasieratik argi zegoen, hasieratik arau-emaile guztiei argi zitzaien hori ezin zitekeela funtzionatu.
Hau esperimentu bat da. Ez duzu inolako kontrolik zehazki zure gorputzean zer ekoizten den, zenbat
kantitatetan, zein kalitatean eta zenbat denbora.
Denek hasieratik zekiten hori guztia. Hala ere, gertatzen utzi zioten.
Eta adeitasunez eskatzen dizut, gutxienez laburpena irakurtzea.
Laburpen exekutiboa. 20 orrialde besterik ez ditu.
Eta eskuetan zerbait edukitzea nahiago dutenentzat, kanpoan 20 Suitzako franko ordainduta
inprimatutako bertsio bat eskuragarri dago.
Garrantzitsua den guztia biltzen du, garrantzitsuenak diren laguntzaile-profesoriek idatzitako hitzaurrekin.
Haienetako bat hemen dago gaur, Stefan Hockertz irakaslea, Martin Haditsch irakaslea, Sönnichsen
irakaslea, Michael Palmer eta beste batzuekin batera.
Hemen eskuragarri dago.
Eta hori ere berrikuspena aurrera eramateko presioa egiteko bitarteko bat da.
Izan ere, ikusten duguna, zer ikusten dugu?
mRNA txertaketak Epidemien Legean eta, egiaz, pandemiari buruzko akordio berrietan funtsezko papera betetzen du.
Hau da etorkizuneko txertaketa guztien oinarria, mikrobioen aurkako erresistentziaren arloan barne,
Dr. Heiko Schöningek oraintxe aipatu duen bezala.
Bai, eta zergatik da hori hain aipagarria?
Garrantzitsua da, hemen substantzia esperimentaletaz ari garelako.
Eta nik egin dut; ez da saiakerarik egin izanaren kontua bakarrik.
Hiru edo lau alderdi gehiago daude, eta horiek prozedura hau oso esperimentala bihurtzen dute.
Alemanez esan zuten azken emaitza zer izango zen jakiterik ez zutela.
Eta zibilizazio gisa, Bigarren Mundu Gerraren ondoren uste izan genuen inoiz ez genuela berriro halakorik gertatzen utziko.
Eta horregatik sortu genuen Nurembergeko Kodea, eta legean ere txertatu genuen eskubide zibil eta politikoen nazioarteko
hitzarmen hau, 7. artikulua, egoera guztietan aplikagarria dena, baita krisi-egoeretan eta larrialdi publiko baten kasuan ere.
Eta parte hartzearen aurkako babes-arau derrigorrezkoa, esperimentuetan parte hartze behartsuaren aurkakoa, milioika
aldiz urratu zuten, jendeari informazio faltsua eman ziotelako.
Engainatu eta presionatu zituzten.
Hori da denok aurre egin behar diogun abiapuntua.
Eta nik Suitza eta etorkizuna besterik ez ditut begiratzen.
Hau da Epidemien Legearen, berriki proposatutako Epidemien Legearen, pasarte bat.
6c artikulu berria dago, 1. paragrafoaren b letra.
Eta Kontseilu Federalak nahi du mediku eta farmaziei derrigorrez eskatzea pertsonaiei substantzia esperimental
horiek administratzeko, iraganetik ikasitako ikasgai gisa ikusten duena oinarri hartuta.
Beraz, zuzen esateko, medikuei jendea txertatzera behartu nahi die nahikoa informaziorik eman gabe.
Bai, eta hemen gaude, zeharo erdian.
Lehenik eta behin, Munduko Osasun Erakundearen botereak zein diren kontuan hartu behar ditugu.
Haien konstituzioaren 1. artikuluan oso dotore adierazi dute:
Munduko Osasun Erakundearen helburua da herri guztiei osasun-egoera onena lortzen laguntzea.
Laster jakingo duzu zer baztertzen duen.
Honek ez du barne hartzen pertsonei informazio faltsua ematea, pertsonak substantzia batera
bultzatzea eta substantzia toxikoak gomendatzea.
Beraz, ez duzu kalte egin behar. Hori da printzipiorik garrantzitsuena.
Kudeaketa eta koordinazio organoa da, eta aholkularitza-mailan bakarrik jarduten du. Hori da abiapuntua.
Honek esan nahi du giza osasunaren babesa sustatzea, eskuragarri dauden ezagutza eta praktika onen arabera,
aurkikuntza berriak kontuan hartuta eta hain epe luzeko krisi baten ondoren azterketa sakon eta autokritikoa egitea.
Munduko Osasun Erakundeak berak egin beharko zuen hau, baina ez zuen egin.
Bide batez, ez da nazioarte gaindiko erakunde bat, baizik eta gobernu arteko nazioarteko erakunde bat
besterik ez, eta, batez ere, ez du informazioaren monopolioa.
Hala ere, hori guztia kontuan hartu du eta, gainera, oinarrizko eskubideak errespetatu behar ditu eta, behin
eta berriro azpimarratu behar dudan bezala, bere ekintzak etengabe berrikusi behar ditu.
Hauek delitu oso larriak dira, eta berak ez zituen egin.
Ez du inoiz kalte egin behar.
Azken lau urte eta erdiotan, izendatu duten mehatxu baten aurkako borroka deitu duten horretan, substantzia toxiko
horiek bakarrik irtenbide gisa behin eta berriro proposatuta, bere ospea erabat diskreditatu du.
Eta hemen iristen gara lehen gako-adierazpenera.
Munduko Osasun Erakundeari usurpatzeko edo indar gehiago emateko edozein legezkotasun ukatu behar zaio.
Sinpleki ez da frogatu, baina hemen puntu bat jartzea komeni da.
Gelditu! Gelditu! "After Action Review" militarren hizkeran.
Eta akats guztiak konpondu ondoren bakarrik hitz egin dezakegu akordio berrietan, eta, zalantzarik gabe, ez lehenago.
Ados, beraz, emaitza tarteko: oraintxe esan dudana hemen berriro laburbildu da.
Berrikusketarik gabe ez dago ikasitako ikasgairik. Eta, zalantzarik gabe, ez dago pandemiarako kontraturik.
Testuinguru honetan, joan den astean Suitzako Kontseilu Nazionalean bozketa egin zen, Suitzako
Parlamentuak pandemiari buruzko ituna eztabaidatzeko baimena izan behar zuen ala ez erabakitzeko.
Eta hori egitea, noski, ulertzen da.
Jakinarazi nahi nizueke SPk eta Liberalen Alderdi Berdek Parlamentuan eztabaida
baten aurka ehuneko ehunean mintzatu direla.
Benetan demokrazia-iraina da Kontseilu Federalak zer negoziatzen ari den ikusi nahi ez izatea.
Zorionez, gehiengoak zentzuzkoa izaten jarraitu zuen, eta gainerako alderdi guztiek ehuneko ehunean
eskatu zuten eztabaida parlamentario bat egitea.
Badakizu, Osasunaren Mundu Erakundea 17 azpierakundeetako bat besterik ez da.
Orain sortu beharreko bi itun eta itun berri erabat bati buruz ari gara.
Bertsio desberdinak zeuden: iazko urriaren 30ekoa, ondoren martxoaren 13koa, eta duela egun gutxi arte indarrean egon zena.
Orain, duela bi edo hiru egun besterik ez, apirileko bertsio bat azaldu da. Benetan, duela egun gutxi batzuk besterik ez.
Hemen oinarrizkoenak diren printzipioez ari naiz, eta printzipio horiek bertsio hauetan berdinak dira.
Ez kezkatu, hemen ez ditut bertsio desberdinak alderatzen.
Garrantzitsua da ohartzea pandemia-itun hau nazioarteko zuzenbidearen arabera guztiz itun berri bat dela.
Eta nazioarteko hitzarmen berrientzat, barne mailan ratifikazio-prozedura bat aplikatzen da.
Beraz, eztabaida parlamentario bat behar da.
Hau jada Osasunaren Mundu Erakundearen Konstituzioan adierazita dago.
Hori hain ondo pentsatuta dago.
Hori besterik gabe onartu behar da.
Parlamentarioek ere eztabaida honetan parte hartzeko prest egon behar dute.
Eta hori egiteko 18 hilabete daude, 2025eko abenduaren 1era arte. Noski, hori bozkatzera eramaten bada behintzat.
Orain, maiatzaren amaieran, Osasunaren Mundu Biltzarrean.
Maiatza hau, orain datorrena, gure aurretik dago.
Bigarrena ere nazioarteko ituna da.
Teknikoki hutsetik begiratuta, nazioarteko ituna da.
Hala ere, nazioarteko osasun arauak 2005etik indarrean daude eta berrikusi beharrekoak dira.
Berrikusita, gaur egun eskuragarri dagoen, ofizialki eskuragarri dagoen bertsio bakarra dugu, Osasunaren
Mundu Erakundearen webgunean, 2022ko azaroaren amaierakoa.
Eta bertsio hau ere ez da zirriborro bertsioa.
Bozkatzeko bertsio bat honakoa litzateke: ados jartzea testu zehatz batean, zein artikulu aldatu behar diren zehaztea,
aldaketa bat aldi berean, eta gero hori bozkatzera eramatea.
Zer daukagu? Hemen daukaguna da elementu bakoitzerako aldaera kopuru harrigarri baten nahasketa bat,
eztabaidarako eta negoziaziorako oinarria osatzen duena, baina inoiz bozketa baterako egokia ez litzatekeena.
Hori da azken bi urteotan guk eta nik geuk hitz egiten ari garena.
Beraz, zer gehiago daukagu? Ondoren, testu ofizialik gabeko bat daukagu, edukiaren aldetik
zertxobait arindua, baina publikoan ez da argitaratu.
Eta hemen ere ez dugu bertsio behin betikorik, orain Munduko Osasun Erakundeari bozkatzera
aurkezten ari garela esan dezakegunik; hori da oinarria.
Ez, hori ez da bozketa baterako oinarri egokia.
Garrantzitsua da, halaber, ohartzea osasun-araudi hauek Osasunaren Mundu Erakundearen Konstituzioarekin
bat etorriz arau tekniko huts gisa diseinatu dituztela.
Eta hori da bakarra arrazoia esateko hau Osasunaren Mundu Biltzarrean onar dezakegula quorum sinple batekin, hau da,
%51ekoa, estatu kide guztien bozka-majoregoarekin; itunak, aldiz, bi hereneko quorum bat eskatzen du, muga altuagoa.
Beraz, hemen jendeak esaten du: ez, hauek arau teknikoak besterik ez dira, estandarrak eta inori ere ez zaizkion
xehetasun txikiak jasotzen dituzte, eta medikuek pozik daude nonbait idatzita daudela, behar dutenean begiratzeko.
Hori da tratamendu izugarri pribilegiatua jasotzeko arrazoi bakarra.
Bide batez, joan den abenduan, Neue Zürcher Zeitung egunkarian egindako elkarrizketa batean, Suitzako negoziatzaile nagusi Nora
Kronig-ek honi erreferentzia egin eta esan zuen hauek doikuntza txiki batzuk besterik ez zirela eta, beraz, ez
zegoela beharrezkoa eztabaida zabala, informazioa edo, jakina, herritarren artean erreferendum bat.
Bai, eta, noski, orain bertan erakutsiko dizut gainerako guztia hala dela, gainerako guztia zuzena dela.
Hemen, tratamendu pribilegiatua hau.
Garrantzitsuena da egokitzapen hauek onartu eta hamabi hilabetera automatikoki indarrean jartzea.
Teknika-egokitzapen soilak besterik ez dira.
Eta soilik administraziozko edo teknikako egokitzapenetarako, ondo egon daiteke.
Baina ez edukiari dagokionez ondorio larri eta larrialdiak dituzten egokitzapenetarako.
Beraz, laburbilduz, dagoen nazioarteko itun baten zuzenketa, gehiengo sinplez.
Munduko Osasun Erakundearen Konstituzioak ez du benetako ratifikaziorik aipatzen, eta horregatik orain
arte horri buruz inolako informaziorik jaso ez dugu.
Orain arte ikusi dudan guztia, parlamentarien galderak—Suitzako parlamentariak Federal Kontseiluari,
tartean Nora Kronig andreari—zer esaten dute, zer nahi dute?
Erantzunik ere ez zen izan. Ez zen eduki izan, ez eta Kontseilu Federalaren argibide zehatzik ere.
Beraz, guk, biztanle gisa, edukia honi buruz oraindik ere ezezagunak gara.
Eta horregatik da hain garrantzitsua ekitaldi hau egitea.
Bada kontuan hartu beharreko beste puntu garrantzitsu bat: aldaketa horiek bozkatu ahal izango dira soilik
bozketa horren azken bertsioa Osasunaren Mundu Biltzarrari gutxienez lau hilabete lehenago aurkeztu bazaio.
Beraz, maiatzaren amaieran bozkatuko litzateke, eta azken bertsioa 2024ko urtarrilaren amaieran izango litzateke.
Baina hori ez dago eskuragarri. Entzuten duguna bakarrik da: negoziatzen ari gara, negoziatzen ari gara, negoziatzen ari gara.
... Beraz, horrek esan nahi du euren arauen aurka joko lukeela – Osasun Araudiaren 55. artikuluaren 2. paragrafoan jasota dagoena
– eta euren Osasunaren Mundu Erakundearen prozedura-arauen aurka ere joko lukeela,
maiatzaren amaieran orain bozkatzea nahi balute.
Horrenbestez, Dr. Silvia Behrendt-ek eta bere erakundeak, Global Health Responsibility Agency-k, gutun irekia bidali zioten
Tedrosi, Nazioarteko Osasun Erakundeko idazkari nagusiari, zehazki hori egotzita eta honela adieraziz: "Zu zara Osasun
Erakundearen prozedura-arauak betetzea bermatzeko arduraduna."
Ezin dituzu egokitzapen hauek aste batzuetara bozkatzera utzi, inork edo edozein herrialdek barnean aztertzeko aukerarik izan
gabe, egokitzapen horiek guretzat benetan zer esan nahi duten.
Eta, beraz, hemen egiten ari garena, neurri batean, te-hostoak irakurtzea da, izan ere, proposatutako zuzenketa hauek soilik
interpretatu ditzakegu eta ohartarazi, orain arte, Suitzako negoziazio-delegazio batek inoiz ez duela benetan esan: "bai, ez
zaizkigu gustatzen proposatutako zuzenketa hauek", giza eskubideak erabat babestu nahi ditugu, botereen
banaketa-printzipioa kontuan hartu dadin nahi dugu, arbitratasun elementu harrigarri hau, Osasunaren Mundu Erakundearen botere
gehiegizkoa, gainbegiratze- edo kontrol-agintaritza baten bidez mugatu nahi dugu, eta, batez ere, ezin dugu inoiz utzi
Osasunaren Mundu Erakundeari bakarrik erabakitzeko zein informazio den egokia eta zein ez osasun sektore osoan.
Oraindik ez dut hau Suitzako inongo magistraturen ahoan entzun.
Baina hala esan beharko zenuen, ez baitzinen horrekin ados.
Eta horregatik behar dugu horri buruz hitz egin.
Bai, ebaluazio-irizpideak lehen begiratuan nahiko sinpleak dira.
Lehenik eta behin, herritar gisa, geure buruari galdetu behar diogu: balorazio berri
eraginkor bat egin al da inoiz? Bai ala ez?
Eta bigarrenik, WHOren prozedura-arau formalak jarraitu al ziren? Bai ala ez?
Eta ez delako, horrek esan nahi du ezin dela bozketara jarri. Hori bezain sinplea da.
Ez da pandemiaren akordioari buruz ere, elkar lotuta daudelako.
Elkarrekin estu lotuta daude. Pandemia-tratatu berria eta osasun-araudien egokitzapena oso estu lotuta daude.
Horrek esan nahi du gauza batean bozkatzeko baimenik ez baduzu, bestean ere bozkatzeko
baimenik ez duzula, biak logikoki lotuta daudelako.
Ados. Horrek esan nahi du inolaz ere ezin dugula buru-belarri hurrengo dilemara jauzi egin. Horretarako arrazoirik ere ez dago.
Hemen veto bat ezarri beharra dugu, puntu hau zehazki gure politikariei azpimarratuz.
Eta, gainera, Suitzan oso estimatua eta benetan ondo funtzionatzen duen demokrazia bat dugu.
Eta hori hainbat xedapenen artean ikus daiteke. Eta, gehienbat, iraganean ez da hain gaizki funtzionatu.
Eta orain hori guztia azaltzea gehiegi teknikoa litzateke.
Baina, laburbilduz, galdera honi erantzuten dioten edo horretara eramaten duten xedapen hauek guztiak beti
puntu beretik abiatzen dira: "Guk, herritarrok, lege baten sortzean parte hartu al dezakegu?"
Hau da, lege batek edo nazioarteko itun batek gure egoera juridikoan azken batean zein neurritan esku hartuko duen, eta
gobernuaren jarduteko ahalmena zein neurritan mugatuko den.
Eta zenbat esku-hartze dago boterearen egitura orokorrean? – Gure konstituzioak
definitutako moduan, botereen banaketa-arkitekturan.
Beraz, esku-hartze honen eragina handiagoa den heinean, ahotsa izateko eskubidea handiagoa da.
Eta hori hainbat xedapenetan aurkitzen dugu.
164. artikulua hemen zertxobait zabalagoa da, eta soilik adierazten du legegintzak beti esan nahi
duela herritarrek ahotsa izan behar dutela, gutxienez hautazko erreferendum baten esparruan.
Galdera erabakigarria da ea WHOk etorkizunean gure konstituzioaren oinarrizko printzipioak ere mugatzeko gai izango den.
Eta oinarrizko printzipioak daude.
Azken 230 urteotan noizbait eskolak amaitu badituzu, ez zaizu ihes egin. Ezta?
Orduan konturatu zinen gure demokrazia guztietan ahaleginak egiten direla boterearen gehiegizko erabilera eta
arbitrariotasuna ahal den neurrian saihesteko, botereen banaketa, demokrazia-printzipioa, legezkotasun-printzipioa
eta oinarrizko eskubideen babesaren bidez.
Hemen, gure konstituzioan hori zertxobait zehatzago definituta dugu.
Prinsipio hauek guztiak argi eta garbi zehaztuta daude eta xedapen juridiko betearazleek babestuta daude.
Botereen banaketa, gai honi buruzko jurisprudentzia zabala eta legezkotasun printzipioak
arbitrariotasun printzipioa ordezkatu dute.
Giza eskubideak modu eraginkorrean babestu behar dira.
Ez egon behar da zentsurarik.
Bai, kantonak oinarrizko aldetik autonomoak dira.
Eta beren mailan, osasun-politika modu independentean kudeatzen dute.
Eta estatuak bere lehentasunak ezarri ahal izan behar ditu, eta ezin zaio diktatu zein birus-mutazio jarraitu behar
duen orain, eskolak edo bere ospitaleak berriro finantzatzeko bere funtsak erabiltzeko baimena eman aurretik.
Laburbilduz, hau kontrol-sare mota bat da, guk, baina batez ere politikariek, abokatuek, ardura-postuetan daudenek eta
erabakiak hartzen dituztenek, noski, zientziazko eta medikuntzako kontrol-sareekin batera ezarri behar duguna.
Baina hauek dira zalantzarik gabe eztabaidatu ditzakegun irizpide objektiboak.
Beraz, eta benetan esan nahi dudana da, hitzaldi hauetan guztietan nire sinesmena dela konstituzioaren
oinarrizko zutabe garrantzitsuenak, zoritxarrez, bertan behera utzi (kenduta) daitezkeela erakustea.
Eta, ondorioz, galdetu behar dizuegu, herritar guztioi, estimatutako gizaki kideok, ea bat datorzuen halako
maila gorenera botereak transferitzeari, inoiz berriro botere horiek berreskuratzeko aukerarik gabe.
Laburbilduz, hori da guztia.
Eta derrigorrezko erreferenduma, hau da, aplikazio teknikoa.
Laburbilduz, bi kontratu hauek ditugu.
Osasun-araudiak aldatzeko gehiengo sinplea nahikoa da, izan ere, diotenez, izaera guztiz teknikoa dute, baina
pandemiari buruzko itunak bi hereneko gehiengoa eskatzen du.
Maiatzaren amaieran, maiatzaren azken astean, bost aste ingurura aurreikusitako bozketaaz ari gara.
Eta ondoren, Osasun Araudi Internazionalaren egokitzapenak automatikoki indarrean sartu beharko lirateke.
Aldiz, hitzarmen berriak ratifikazio-prozesu bat eskatzen du.
Beraz, zein da eduki orokorra?
Laburbilduz bakarrik azal dezakedo eduki orokorra, baina negozio erraldoi bati buruzkoa da.
Hemen benetako pandemia-industria bat ezartzen ari da.
Hori oso ondo pentsatuta dago.
Beraz, zuk zeuk irakurtzen baduzu, ulertuko duzu.
Hemen hasten da izenburupean; esaten da Covidaren pean gertatu zitekeen gauzarik txarrena izan zela ezin izan genuela
pertsona guztiei aldi berean kopuru berbera txertoa eskaini.
Ondarearen banaketa ez da bidezkoa izan.
'Equity' terminoa helburu honetarako sortu zen.
Aequity justizia banatzailea izan beharko litzateke.
Eta esan zuten hain txarra eta hain arriskutsua zela, milioika pertsona gehiago hil zitezkeela, eta Osasunaren
Mundu Erakundeari erabakitzeko agintasuna eman behar geniola. Ados, hauek dira ekoizten ari diren produktuak.
Beraz, txerto-substantziez ari gara, mRNA oinarritutakoak, diagnostiko-agentziak, pandemiako edozein motatako produktuak.
Munduko Osasun Erakundeari hau guztia erabakitzeko baimena eman beharko litzaioke.
Munduko Osasun Erakundeko kide diren estatuak beti lineako inbentario bat aurkeztu behar dute, nolabait esateko,
WHOk egiaztatu dezan Suitzak pixka bat gehiago eman behar duen ala hornidurak Afrikara bidali behar diren.
Eta afrikarrek pixka bat gutxiago dute, beraz, pixka bat gehiago laguntza behar dute.
Hori da ekuitate termino honetan ezkutuan dagoena.
Orduan estatuak behartuta daude, eta hori oso, oso, benetan, nola esan, oso argi ikus daiteke
Epidemia Lege berrian, ingurunea etengabe zaintzera.
Potentzial patogenoek edozein lekutan lo egin dezakete: gizakietan, ingurumenean,
saneamendu-urretan eta animalien munduan.
Eta hona hemen, Epidemien Legeari egindako zuzenketa-proposamenean jasotako xedapen ulergaitza:
Kontseilu Federalak erakunde guztiei ur zikinak patogenoen bila probatzeko betebeharra ezarri beharko lieke.
Hau da, sekuentziazio genomikoaren metodoa erabiliz.
Beraz, nolabait atomo-mailara jaitsi eta saneamendu-urretan PCR proba bat erabiltzen saiatzen zara – berriro ere hostoen
irakurketa eginez – mehatxu baten froga faltsuak sortzeko, eta horren arabera Kontseilu Federalari
larrialdi-egoera deklaratzeko baimena eman beharko litzaioke.
Hori printzipioz arbitrariotasuna da.
Eta horrek abokatu gisa izutu egiten nau, izan ere, oro har arbitrariotasuna gorrotatzen dut, eta
are gehiago larrialdi-legearen oinarria denean.
Hori ezin da gertatu.
Beraz, benetan psikotiko derrigorrezkoa da inolako murrizketarik gabe etengabe zikin-ur guztiak zaintzea.
Guztia One Health izenpean nabigatzen ari da.
Planetaren osasun orokorra – azken finean dena lotuta dago – animaliak, pertsonak, ingurumena, Lurra, eta klima-aldaketara
ere heltzen da. Klima-aldaketa eta CO2-mailak ere larrialdi-egoera deklaratzeko oinarria izan beharko lukete.
Eta hau guztia – aurkikuntzak, aurkitutako patogenoak – nazioarteko datu-base batean partekatu behar da.
Hori ikus dezakezu. Eta orain hona dator.
Oraindik ikerketa eta garapena egin behar dira.
Beste modu batera esanda, gero eta birulenteago bihurtzen ari diren patogeno posibleen ikerketa eta garapena.
Hau da "gain-of-function". Horrek patogenoen indartze artifiziala adierazten du pandemiari buruzko hitzarmen berriaren barruan.
Beraz, hemen dago, eta dakigunez, hainbat zientzialarik adierazi dute Covid-19 ez zela naturan aurkitu edo bertan
sortu ezin izan zela – Covid-19, SARS-CoV-2 patogeno gisa.
Laburbilduz, herrialdeak animatzen ari dira patogeno hauek beraiek indartzeko ekarpenak egitera.
Ondoren, DCX zerrenda ospetsu hau dago.
Hori da, oinarriz, hipotesi onena. Beste modu batera esanda, zein patogeno hurrengoan eraso dezakeen inguruko suposizioa.
Pandemiako produktuak jada patogeno honen oinarri hartuta eskuragarri jartzen ari dira, eta txerto-substantziak
"Erabilera Premiazko Zerrenda" izenpean hornitzen ari dira.
Eta herrialde guztiek larrialdiko onespenak ezarri beharko lituzkete. Larrialdiko onespenak, andreak eta
jaunak, orain arte ez dira modu formalean existitu.
Europako eta Suitzako gure herrialde guztietan oraindik ere zenbait gutxieneko oztopo genituen.
Baina AEBetan dagoen larrialdi-onarpen izenburupean, behar den bakarra agintari kompetente batek larrialdi bat deklaratzea da.
Eta ondoren ez da beharrezkoa eraginkortasunari edo segurtasunari buruzko ikerketa gehiago egitea.
Ez dago ezer ere, larrialdia delako.
Hori da horren atzean dagoen pentsamolde militarra.
Laburbilduz, hau da edozein larrialdi-egoeratik independenteki existitzen den ziklo ekonomiko erraldoi bat.
Eta orain, hori osatzeko, osasun-araudiak ditugu, eta horiek guztia argi eta garbi ikusarazten dute – hain
zuzen ere Nazioarteko Kezka Publikoko Osasun Larrialdiak izendatutako larrialdi-egoera baten bidez.
Esan dudan bezala, Osasuneko Zuzendaritza Nagusiak etorkizunean edozein arrazoirengatik larrialdi hau deklaratu dezake.
Eta gure itxaropena zehazki alderantzizkoa litzateke.
Ikusi dugu osasun-larrialdi globalak hiru urte eta hiru hilabete iraun duela.
Beraz, ondorio logikoa izango litzateke halako larrialdi-egoera oinarri gabekoa amaitu
daitekeela, berrikusi daitekeela, eta abar.
Alderantzizkoa egia da.
Eta gero besteak ere horrela egiten du.
Bi kontratuetan, erdian "infodemics" hitza ikusiko duzu.
Infodemikoak kontrol-tresna funtsezko bat dira – ondorioztatu behar dut – Osasunaren
Mundu Erakunderako kontrol-tresna funtsezko bat.
Baina begira, nazioarteko erakunde bat, ez soilik hitzarmen hauetan, baizik eta bere hasierako orrialde osoan ere – WHO eta
ondoren Infodemics Google-n bilatu dezakezu – nonahi, oinarrizkoan nagusi da, bere
sinadura du: "guk bakarrik dezakegu egia zehaztu".
Zeintzuk substantzia eraginkorrak diren esateko baimena dugu, eta larrialdiak zenbat iraungo duen esateko baimena dugu.
Hori guztiz arbitrariotasuna da. Hori da XIV. Luis.
Hori Frantziako Iraultza aurreko absolutismoaren agintealdia da.
Hau gure konstituzioarekin guztiz bateragabea da.
Hau kontratuetan zein etxeko orrian aurkituko duzu.
Eta hori bakarrik, egia bera definitzeko eta zentsura praktikan jartzeko edo abiarazteko baimena ematen duen dogma horrek, jada
demokrazia guztietan behar dugun oinarrizko printzipioaren urraketa masiboa da: iritzi-askatasuna eta informazio-askatasuna.
Eta iritzi-askatasuna eta informazio-askatasuna kendu badituzu, ez duzu zientzia askeik, ez duzu
justizia-sistema bidezkoik, eta ez duzu demokraziarik ere.
Eta hori inoiz ez da gertatzen utzi behar.
Beno, batez ere ikuspegi egokia ematea nahi nuen.
Zeren, badakizu, kontratu-xedapen hauekin dena bi ordu behar ditu, eta azkenean, abokatu ez
dena da nahasmena izateko joera handiena duena.
Baina orain neurketa-irizpide funtsezkoak dituzu, eztabaidetan ere lagun zaitzaketenak eta honakoa esateko aukera ematen dizutenak:
Gelditu, lehenik eta behin berrikuspen bat egin behar da!
Eta bigarrenik, Osasunaren Mundu Erakundearen arau propioak bete behar dira.
Eta, hirugarrenik, bere helburu propioen arabera, Osasunaren Mundu Erakundeak ez du inolako kalte egiteko baimenik.
Eta laugarrenez, Philipp Kruseren beste aurkezpenak begiratu.
Hona hemen xehetasun gehiago.
Barkatu ezin izan nuen guztiz gainditu, eta eskerrik asko.
Eskerrik asko, Philipp.
Betidanik oso informatiboa.