1
00:00:00,000 --> 00:00:00,128


2
00:00:00,128 --> 00:00:10,375
Yo dwe refize OMS la tout lejitimite pou
l anvayi oswa pou yo ba li plis pouvwa.

3
00:00:10,375 --> 00:00:19,810
Li senpleman poko pwouve, men se yon pwen final ki
nesesè isit la. Sispann! E se sèlman lè tout erè yo fin

4
00:00:19,810 --> 00:00:25,084
korije nou ka pale de nouvo akò, e sètènman pa anvan.

5
00:00:25,084 --> 00:00:36,281
Byen, gen yon lòt pwen enpòtan pou sonje, sètadi ke yo
ka vote sou chanjman sa yo sèlman si yo soumèt vèsyon

6
00:00:36,281 --> 00:00:42,288
final la bay Asanble Mondyal Sante a omwen kat mwa davans.

7
00:00:42,288 --> 00:00:52,467
Kidonk, sa vle di sa ta kont pwòp règ yo – jan sa endike nan
Atik 55(2) nan Règleman Sante yo – sa ta kont pwòp règ

8
00:00:52,467 --> 00:00:58,846
pwosedi OMS yo si yo ta vle vote sou li kounye a nan fen mwa Me.

9
00:00:58,846 --> 00:01:04,120
Wi, kritè evalyasyon yo byen senp lè w gade yo pou premye fwa.

10
00:01:04,120 --> 00:01:10,880
Premyeman e pi enpòtan, kòm sitwayen, nou dwe mande tèt nou:
èske yo te fè okenn re-evalyasyon efikas ditou? Wi oswa non?

11
00:01:10,880 --> 00:01:15,720
E dezyèmman, èske yo te swiv règ
pwosedi fòmèl OMS yo? Wi oswa non?

12
00:01:15,720 --> 00:01:21,340
E paske non, sa vle di yo pa ka mete l sou vòt. Li senp konsa.

13
00:01:21,340 --> 00:01:29,393
Men kounye a ou gen kritè esansyèl pou
mezire ki ka ede w tou nan diskisyon epi pèmèt ou

14
00:01:29,393 --> 00:01:33,601
di, kanpe, an premye, yon revizyon dwe fèt.

15
00:01:33,601 --> 00:01:37,220
Epi dezyèmman, fòk yo suiv pwòp règ OMS la.

16
00:01:37,220 --> 00:01:43,717
Epi an twazyèm, dapre pwòp objektif li
yo, OMS pa otorize ditou pou koze domaj.

17
00:01:43,717 --> 00:01:50,260
Mèsi anpil, Urs Hans, paske ou te
òganize tout bagay jodi a, 20 Avril 2024.

18
00:01:50,260 --> 00:01:56,576
Objektif la se pou nou fè yon re-evalyasyon ansanm.

19
00:01:56,576 --> 00:02:02,752
Nou ka sèlman reyalize sa atravè
edikasyon, presyon politik ak bon enfòmasyon.

20
00:02:02,752 --> 00:02:06,240
Bonjou, Stefan. E se poutèt sa nou tout la jodi a.

21
00:02:06,240 --> 00:02:11,162
Se yon gwo onè pou mwen pou m kapab
pale avèk nou isit la sou sijè OMS la.

22
00:02:11,162 --> 00:02:16,600
E mwen ta renmen eksprime remèsiman sensè mwen
bay nou tout pou nou te vini isit la jodi a.

23
00:02:22,665 --> 00:02:29,716
Trè bon. Wi, malerezman, sijè sa a nan
OMS la se yon sijè ki trè detaye e ki laj.

24
00:02:29,716 --> 00:02:33,440
Kidonk, yo te ban mwen 40 minit.

25
00:02:33,440 --> 00:02:39,159
Se yon vrè, yon kosmos vrèman nouvo k ap bati isit la.

26
00:02:39,159 --> 00:02:41,876
Yon rejim sante ki vrèman nouvo.

27
00:02:41,876 --> 00:02:49,040
Epi pou mete sa nan pèspektiv, fòk
ou konprann sa k te pase jiskaprezan.

28
00:02:49,040 --> 00:02:58,952
Epi ou dwe konprann kontèks jeneral la
pou ou pa pèdi nan detay yo, ki gen anpil.

29
00:02:58,952 --> 00:03:06,380
Nou konnen n ap pale de de trete OMS, e yo
chaje ak amannman pwopoze ak plis amannman pwopoze.

30
00:03:06,380 --> 00:03:10,940
Epi m ap eseye ba ou kèk asirans sou kesyon sa a.

31
00:03:10,940 --> 00:03:15,980
Se travay mwen. Men, natirèlman, ou pa ka fè sa nan 40 minit.

32
00:03:15,980 --> 00:03:18,952
M ap jis fè pi bon mwen. Ann kòmanse tou kout.

33
00:03:18,952 --> 00:03:24,376
Premyeman, nou dwe mande tèt nou ki kantite nou
pwogrese nan fè fas ak pase a isit la nan Swis.

34
00:03:24,376 --> 00:03:29,777
Te gen yon konferans trè bon sou
sijè sa a nan Bern nan dat 6 avril.

35
00:03:29,777 --> 00:03:33,546
Mwen ka sèlman fè referans ak anpil eksplikasyon ekselan ki la.

36
00:03:33,546 --> 00:03:36,960
Mwen te pale sitou sou sa la tou.

37
00:03:36,960 --> 00:03:47,553
Nou pa dwe janm bliye ke, soti nan yon pèspektiv legal, soti nan
pèspektiv pèp la, moun ki enplike yo, pa janm te gen restriksyon

38
00:03:47,553 --> 00:03:54,943
masiv konsa nan istwa Swis la, e mwen ta di
nan istwa nenpòt peyi demokratik, sou tout dwa

39
00:03:54,943 --> 00:03:59,377
fondamantal nou genyen nan konstitisyon nou yo.

40
00:03:59,377 --> 00:04:03,231
Epi li tèlman difisil pou chak moun endividyèl.

41
00:04:03,231 --> 00:04:14,690
N ap pale isit la de obligasyon pou rete lakay, prive
libète, mezi ki danjere, mete mask regilyèman, espesyalman

42
00:04:14,690 --> 00:04:21,316
pou timoun pandan plizyè mwa. Sibi presyon pou pran vaksen.

43
00:04:21,316 --> 00:04:26,511
Libète relijyon ak konsyans te gravman limite.

44
00:04:26,511 --> 00:04:28,933
Mwen wè yon dignitè legliz isit la.

45
00:04:28,933 --> 00:04:30,437
Mwen kontan anpil ke ou la.

46
00:04:30,437 --> 00:04:35,320
Yon akeyi trè cho, Evèk, mwen sipoze.

47
00:04:39,440 --> 00:04:47,710
Pri ak minis yo te entèdi pou yo resevwa plis pase yon kantite
minimòm adoratè nan legliz yo. E sa te rive nan fèt Pak la,

48
00:04:47,710 --> 00:04:52,080
nan tout moman sa yo. E sa te dire plizyè semèn ak plizyè mwa.

49
00:04:52,080 --> 00:04:56,799
Sa te yon gwo vyolasyon sou libète relijyon ak konsyans.

50
00:04:56,799 --> 00:05:05,725
E finalman, tout lis libète nou yo te afekte gravman pou
yon gwo pati nan popilasyon an, e pou yon bon bout tan.

51
00:05:05,725 --> 00:05:11,780
Epi avèk sa, n ap pale de pi gwo vyolasyon
posib dwa fondamantal ki janm fèt nan Swis.

52
00:05:11,780 --> 00:05:17,795
E sa vle di, anplis, entèvansyon ki pi gwo posib nan ekonomi an.

53
00:05:17,795 --> 00:05:27,352
Lè Prezidan Bank Nasyonal Swis la, Thomas Jordan, te leve yon
dwèt avètisman nan mwa Me 2020, kote li te di, "Atansyon,

54
00:05:27,352 --> 00:05:35,704
atansyon, nou pral depase mak 100 milya a nan fon
sipò pou moun ki gen aktivite biznis yo ki limite," lè

55
00:05:35,704 --> 00:05:39,670
sa a, nou dwe pran faktè sa a an konsiderasyon tou.

56
00:05:39,670 --> 00:05:49,440
E sa vle di ke pou entèvansyon masiv nan
nivo sa a, leta dwe rann sitwayen li yo kont.

57
00:05:49,440 --> 00:05:58,680
E sa poko rive jiskaprezan, e nou dwe mansyone sa anvan
nou pale de nouvo lwa, anvan nou pale de yon nouvo pak OMS.

58
00:06:03,352 --> 00:06:05,207
Nou te gen sèlman eskiz.

59
00:06:05,207 --> 00:06:14,979
Nou te gen mezi PCR sa a, ki te konnen depi nan kòmansman. Mwen
sonje diskisyon panèl lejandè a nan Aarau nan dat 14 Out, lè

60
00:06:14,979 --> 00:06:23,806
Pwofesè Marcel Tanner, manm gwoup travay COVID-19 Konsèy
Federal la ak Prezidan Akademi Syans Swis la, te reponn

61
00:06:23,806 --> 00:06:28,854
klèman e san okenn egi a yon kesyon Samuel Eckert te poze:

62
00:06:28,854 --> 00:06:33,785
Wi, byen, ou wè, yon tès PCR pa bay yon
dyagnostik klinik. Se sa ki pwen an. Kidonk, li pa

63
00:06:33,785 --> 00:06:36,600
kòrèk pou di ke yon tès pozitif pwouve yon maladi.

64
00:06:36,600 --> 00:06:43,053
Nou tout konnen sa. An rezime, sa m ap eseye di se
ke tout moun ki te bezwen konnen te okouran de sa

65
00:06:43,053 --> 00:06:46,882
depi ete a omwen, e Konsèy Federal la te dwe konnen sa.

66
00:06:46,882 --> 00:06:53,765
An pasan, Tribinal Federal la te konfime sa tou an 2021
nan desizyon sa a, ke nou tout pwobableman abitye avè l.

67
00:06:53,765 --> 00:07:04,632
E jan sistèm sa a te totalman o aza, e menm
absid, sa te demontre pou tout moun nan pwogram

68
00:07:04,632 --> 00:07:10,866
diskisyon nou an, ARENA, jou ki te 7 janvye 2022 a.

69
00:07:10,866 --> 00:07:16,098
Apre sa, Ignazio Cassis, ki te Prezidan Konfederasyon Swis la nan
epòk la e ki se yon doktè pa pwofesyon, te di:

70
00:07:16,098 --> 00:07:21,194
"Nenpòt moun ki mouri nan yon aksidan machin epi ki
teste pozitif pou kowonaviris se yon lanmò kowonaviris."

71
00:07:21,194 --> 00:07:30,499
Epi prezantatè a te fè yon poz epi li te mande ankò, e wi, Cassis
te di, "Wi, se sa menm, se sa OMS te fè ak klasifikasyon li."

72
00:07:30,499 --> 00:07:38,792
Epi tout bagay sa yo se OMS ki te pwopoze yo toutbon; yo pa
t soti nan anyen, sa gen ladan klasifikasyon ka COVID-19 yo.

73
00:07:38,792 --> 00:07:44,608
E medya nou yo ak politisyen nou yo
toujou rapòte sèlman an chif absoli.

74
00:07:44,608 --> 00:07:51,401
Li nòmal pou nou atann ke nan yon sezon grip nan yon peyi ki gen
anpil moun ki gen plis pase 80 ak plis pase 90

75
00:07:51,401 --> 00:07:57,640
an, yon ti kras plis moun nan gwoup laj sa a ap
mouri, men an tèm relatif, pandemi an pa t remakab.

76
00:07:57,640 --> 00:08:03,059
Tout sa mennen nan yon refi pou fè fas ak pase a.

77
00:08:03,059 --> 00:08:10,505
Epi mwen ekri isit la sa mwen konsidere kòm fòmil
ki pi senp la, ke tribinal yo te itilize kont mwen

78
00:08:10,505 --> 00:08:14,580
plizyè fwa, men ki aplike tou pou sosyete a an antye.

79
00:08:14,580 --> 00:08:21,687
Epi m kontinye tande menm bagay la nan men
tout kòlèg ak zanmi m yo, ki di m: "Gade, nan tan

80
00:08:21,687 --> 00:08:25,628
pandemi, otorite yo dwe gen plis diskresyon."

81
00:08:25,628 --> 00:08:33,824
Epi toutotan otorite yo respekte direktiv OMS yo, nou
pa ka ni nou pa ta dwe kesyone sa. Yon bagay konsa.

82
00:08:33,824 --> 00:08:45,180
Wi, e pwen depa sa a montre wòl ekstrèmman enpòtan
OMS jwe lè li deklare yon eta ijans akoz yon pandemi.

83
00:08:45,180 --> 00:08:46,644
Deja nan tan pase.

84
00:08:46,644 --> 00:08:54,800
Moun yo ap vire do, e tribinal yo ap vire do sou devwa
konstitisyonèl yo pou fè revizyon, epi yo pèmèt OMS fè jan l vle.

85
00:08:54,800 --> 00:08:58,280
Sa te deja konsa nan tan pase.

86
00:08:58,280 --> 00:09:05,960
Wi, e se poutèt sa, jiska jounen jodi a, pa janm gen okenn
re-evalyasyon sou entèvansyon ki pi serye sa yo ki te janm fèt.

87
00:09:05,960 --> 00:09:10,080
E mwen ta renmen fè remake ke nou gen
yon konstitisyon ki trè jèn nan Swis.

88
00:09:10,080 --> 00:09:16,516
Sa a se yon konstitisyon ki fèk mete ajou depi ane 99.

89
00:09:16,516 --> 00:09:19,739
Se poutèt sa li gen yon lejitimite demokratik espesyal.

90
00:09:19,739 --> 00:09:25,174
E si ou konsidere Atik 2, ki objektif Konfederasyon an?

91
00:09:25,174 --> 00:09:28,200
Poukisa Swis la egziste nan yon pèspektiv legal?

92
00:09:28,200 --> 00:09:37,024
Lè sa a, w ap jwenn, jan ou ka li tou nan materyèl sou nouvo
Konstitisyon Federal la, ke gen kat objektif ki egalman enpòtan.

93
00:09:37,024 --> 00:09:40,880
Donk, sekirite nan kontèks Covid la se yon lòt bagay.

94
00:09:40,880 --> 00:09:46,126
Apre sa, pwoteksyon libète a ak long
lis dwa fondamantal yo nan kòmansman.

95
00:09:46,126 --> 00:09:51,400
Pwoteksyon kominote a, sètadi pa gen
divizyon nan kominote a epi pwoteksyon byennèt la.

96
00:09:51,400 --> 00:09:56,204
E kounye a ou ka devine: èske youn nan
objektif sa yo pi enpòtan pase lòt la?

97
00:09:56,204 --> 00:10:00,420
Non, ansèyman an di ke tout istwa a egalman enpòtan.

98
00:10:00,420 --> 00:10:06,160
Pèsonn pa dwe gen dwa di ke sekirite dwe toujou
gen priyorite sou tout lòt bagay, nan depans libète.

99
00:10:06,160 --> 00:10:12,360
Sa yo se prensip enpòtan pou konprann pwen
depa sitiyasyon nou jwenn tèt nou ladan l lan.

100
00:10:12,360 --> 00:10:20,160
E nou ta dwe konnen tou prensip la ke se leta ki la
pou sitwayen li yo, se pa sitwayen yo ki la pou leta.

101
00:10:20,160 --> 00:10:31,763
E sa te di plis pase 2,000 ane de sa pa yon avoka byen koni
ak senatè Women, Cicero, ki senpleman ak kout te deklare ke

102
00:10:31,763 --> 00:10:38,340
leta nan tèm Women, "res publica", se zafè pèp la, "res populi".

103
00:10:38,340 --> 00:10:42,121
E jodi a nou nan yon epòk kote y ap fè nou kwè opoze a.

104
00:10:42,121 --> 00:10:44,134
Pèsonn pa dwe pèmèt fè nou kwè sa.

105
00:10:44,134 --> 00:10:47,940
E kèlkeswa konbyen yo ka etikete nou kòm ekstrèm dwat.

106
00:10:47,940 --> 00:10:51,120
Se pa ekstremis dwat pou di ke leta la pou pèp la.

107
00:10:51,120 --> 00:10:54,774
Sa pa bezwen di. Bon.

108
00:11:00,037 --> 00:11:06,882
E sa vle di ke si Konsèy Federal la, Palman an, tribinal yo,
kanton yo ak medya yo refize jere pwoblèm nan

109
00:11:06,882 --> 00:11:12,864
efektivman, lè sa a yon bagay tankou sa nou
sot fè eksperyans lan ka rive ankò nenpòt ki lè.

110
00:11:12,864 --> 00:11:15,833
E se poutèt sa nou dwe aprann leson yo an premye.

111
00:11:15,833 --> 00:11:20,626
Nou pa dwe pouswiv yon nouvo lwa epidemik,
akò pandemik oswa subordinasyon bay Inyon

112
00:11:20,626 --> 00:11:24,637
Ewopeyen an, men pito revize sitiyasyon an.

113
00:11:30,364 --> 00:11:36,148
Pou ogmante presyon pou pote chanjman sa a, mwen
rekòmande fòtman, an reyalite mwen ankouraje w, pou

114
00:11:36,148 --> 00:11:39,270
w siyen inisyativ pou chanjman an si ou poko fè sa.

115
00:11:39,270 --> 00:11:45,032
Tanpri, asire w ou mete w ajou sou sa. Mèsi.

116
00:11:45,032 --> 00:11:49,387
Epi mwen ta ka fini konferans lan
isit la, paske sa di tout bagay.

117
00:11:49,387 --> 00:11:55,285
Yon leta ki aji san lalwa pa plis lejitim pase yon bann vòlè.

118
00:11:55,285 --> 00:12:03,440
Epi mwen di pitit mwen sa pou yo gen yon ide jeneral
sou sa pou yo panse de Konsèy Federal la ak tribinal yo.

119
00:12:03,440 --> 00:12:13,700
Yo pral oblije pwouve tèt yo ankò anvan yo ka
rekipere konfyans mwen ak konfyans fanmi mwen. Dakò.

120
00:12:17,820 --> 00:12:26,106
Li esansyèl, e malerezman enpòtan depi nan kòmansman,
pou nou fè yon ti gade dèyè epi sonje ke

121
00:12:26,106 --> 00:12:31,860
rekòmandasyon sa a pou piki mRNA pa t parèt konsa san avètisman.

122
00:12:31,860 --> 00:12:38,779
Sa a pa t devlope pa minis sante yo menm, men li te
soti nan OMS. E jiska dènyèman, tout rekòmandasyon sa

123
00:12:38,779 --> 00:12:42,571
yo te toujou sou paj dakèy la ak yon klète klè konsa.

124
00:12:42,571 --> 00:12:54,895
Genyen tou kèk ti ekri pou w li, men li di tou ke
vaksen COVID-19 yo te sibi tès ki strik. Tès ki strik.

125
00:12:54,895 --> 00:12:57,532
Sa a se enfòmasyon ki klèman fo.

126
00:12:57,532 --> 00:13:09,837
Se dezenfòmasyon klè k ap soti nan menm òganizasyon entènasyonal
la ki pretann li se sèl jij sou sa ki vre ak sa ki fo.

127
00:13:09,837 --> 00:13:12,473
Wi. E men kèk lòt egzanp ankò.

128
00:13:12,473 --> 00:13:28,018
E se poutèt sa, nan mwa Jiyè 2022, sou baz prèske yon ane travay
ann ekip ak ekip mwen an, men tou ak ekselan sipò

129
00:13:28,018 --> 00:13:42,669
ekspè ekstèn yo, mwen te pote plent kriminèl kont
Swissmedic, paske an Swis, nou gen moun ki responsab.

130
00:13:42,669 --> 00:13:47,662
Nou gen yon lwa ki defini responsablite Swissmedic.

131
00:13:47,662 --> 00:13:58,873
Epi Swissmedic ekipe ak ekspè ak resous pou rekonèt
ke sa yo se toksin e non pa vaksen. Toksin, pa vaksen.

132
00:13:58,873 --> 00:14:05,080
Epi mwen ka di sa konsa senp ak kout kounye a
paske mwen pase de ane ap fè rechèch sou li e

133
00:14:05,080 --> 00:14:08,385
paske prèv mwen disponib pou li sou entènèt.

134
00:14:08,385 --> 00:14:15,911
Kòm mwen te di, mwen te kapab fè sa sèlman gras a ekip
eksepsyonèl mwen an ki gen Dr. iur. Markus Zollinger,

135
00:14:15,911 --> 00:14:23,740
Kati Schepis, rès ekip mwen an ak anviwon 12 a 15
pwofesè ki soti nan peyi ki pale Alman ak peyi ki pale Anglè.

136
00:14:23,740 --> 00:14:29,140
E mwen ta renmen remèsye nou tout soti nan
fon kè mwen pou travay sansasyonèl sa a.

137
00:14:36,100 --> 00:14:43,212
Epi nou pwouve sa la. Espesyalman nan vèsyon mete ajou a, ke ou
ka jwenn sou Entènèt la, li te klè depi nan

138
00:14:43,212 --> 00:14:49,560
kòmansman, li te klè pou tout otorite
regilasyon yo depi nan kòmansman, ke sa pa ka mache.

139
00:14:49,560 --> 00:14:54,954
Sa a se yon eksperyans. Ou pa gen okenn
kontwòl sou sa egzakteman k ap pwodui nan kò a, nan

140
00:14:54,954 --> 00:14:57,740
ki kantite, nan ki kalite ak pou konbyen tan.

141
00:14:57,740 --> 00:15:01,764
Tout moun te konnen tout sa depi nan
kòmansman. Men yo te kite sa rive kanmenm.

142
00:15:01,764 --> 00:15:06,660
Epi mwen mande w amabilman pou omwen li rezime a.

143
00:15:06,660 --> 00:15:09,069
Rezime egzekitif. Li gen sèlman 20 paj.

144
00:15:09,069 --> 00:15:17,020
E pou moun ki prefere kenbe yon bagay nan men yo, gen
yon vèsyon enprime ki disponib deyò pou 20 frank Swis.

145
00:15:17,020 --> 00:15:22,565
Li gen tout sa ki enpòtan, ak prefasyon ki
soti nan men pwofesè sipò ki pi enpòtan yo.

146
00:15:22,565 --> 00:15:29,333
Youn nan yo la jodi a, Pwofesè Stefan
Hockertz, ansanm ak Pwofesè Martin Haditsch,

147
00:15:29,333 --> 00:15:33,659
Pwofesè Sönnichsen, Michael Palmer ak lòt moun.

148
00:15:33,659 --> 00:15:35,104
Li disponib isit la.

149
00:15:35,104 --> 00:15:39,772
Epi sa se tou yon mwayen pou fè
presyon pou pouse avanse re-evalyasyon an.

150
00:15:39,772 --> 00:15:42,330
Paske nou wè, kisa nou wè?

151
00:15:42,330 --> 00:15:50,260
Vaksen mRNA a jwe yon wòl santral anpil nan Lwa sou
Epidemi yo e, an reyalite, nan nouvo akò sou pandemi yo.

152
00:15:50,260 --> 00:15:57,106
Sa a se baz pou tout vaksen k ap vini yo,
enkli nan domèn rezistans antimikwòb, jan

153
00:15:57,106 --> 00:16:01,139
Doktè Heiko Schöning te mansyone sa kounye a.

154
00:16:01,139 --> 00:16:05,221
Wi, e poukisa sa tèlman remakab?

155
00:16:05,221 --> 00:16:10,460
Li enpòtan paske n ap pale de sibstans eksperimantal isit la.

156
00:16:10,460 --> 00:16:14,440
Epi mwen te fè sa, se pa sèlman ke yo pa t eseye ditou.

157
00:16:14,440 --> 00:16:20,221
Gen twa oswa kat lòt aspè ki fè sa
a yon pwosedi ki trè eksperimantal.

158
00:16:20,221 --> 00:16:23,815
An Alman, yo te di yo pa t gen okenn
ide sou ki rezilta final la t ap ye.

159
00:16:23,815 --> 00:16:32,608
E kòm yon sivilizasyon, nou te kwè ke nou pap
janm pèmèt sa rive ankò depi Dezyèm Gè Mondyal la.

160
00:16:32,608 --> 00:16:41,197
E se poutèt sa nou te kreye Kòd Nuremberg la epi nou te enkòpore
nan lwa akò entènasyonal sa a sou dwa sivil ak

161
00:16:41,197 --> 00:16:48,900
politik, Atik 7, ki aplike nan tout sikonstans,
menm nan sitiyasyon kriz lè gen yon ijans piblik.

162
00:16:48,900 --> 00:16:58,590
Epi règleman pwoteksyon obligatwa sa a kont patisipasyon,
menm patisipasyon envolontè nan eksperyans, te vyole

163
00:16:58,590 --> 00:17:04,260
plizyè milyon fwa paske yo te bay moun enfòmasyon ki pa kòrèk.

164
00:17:04,260 --> 00:17:07,760
Yo te twonpe epi yo te mete presyon sou yo.

165
00:17:07,760 --> 00:17:11,217
Se pwen depa nou tout ap fè fas.

166
00:17:11,217 --> 00:17:14,540
Epi m ap jis gade Swis la, nan lavni.

167
00:17:14,540 --> 00:17:19,600
Sa a se yon ekstrè nan Lwa sou Epidèmik yo,
nouvo Lwa sou Epidèmik yo ki fèk pwopoze.

168
00:17:19,600 --> 00:17:24,362
Gen yon nouvo Atik 6c, paragraf 1, lèt b.

169
00:17:24,362 --> 00:17:34,146
Epi Konsèy Federal la vle kapab oblije doktè ak
famasyen administre sibstans eksperimantal sa yo bay moun,

170
00:17:34,146 --> 00:17:39,520
sou baz sa li konsidere kòm leson li aprann nan tan pase.

171
00:17:39,520 --> 00:17:46,060
Kidonk, li vle fòse doktè yo vaksinen
moun san bay ase enfòmasyon, pou di l klè.

172
00:17:46,060 --> 00:17:48,448
Wi, e men nou la menm nan mitan l.

173
00:17:48,448 --> 00:17:53,385
Premyeman, nou bezwen konsidere ki
pouvwa Òganizasyon Mondyal Lasante genyen.

174
00:17:53,385 --> 00:17:56,400
Byen byen deklare nan Atik 1 nan konstitisyon yo:

175
00:17:56,400 --> 00:18:03,520
Objektif Òganizasyon Mondyal Lasante se ede
tout pèp yo reyalize pi bon eta sante posib.

176
00:18:03,520 --> 00:18:05,860
Ou pral byento konnen sa sa pa enkli.

177
00:18:05,860 --> 00:18:15,162
Sa pa enkli bay moun enfòmasyon fo, fòse moun pou yo
itilize yon sibstans, ak rekòmande sibstans ki toksik.

178
00:18:15,162 --> 00:18:19,284
Kidonk ou pa dwe fè okenn mal. Se prensip ki pi enpòtan an.

179
00:18:19,284 --> 00:18:25,920
Se yon kò ki jere ak kowòdone e li sèlman
aji kòm yon konsiltatif. Se pwen depa a.

180
00:18:25,920 --> 00:18:35,951
Sa vle di ankouraje pwoteksyon sante moun dapre pi bon konesans
ak pi bon pratik ki disponib, pran nouvo dekouvèt

181
00:18:35,951 --> 00:18:45,020
an konsiderasyon epi, apre yon peryòd kriz ki
long konsa, fè yon revizyon apwofondi ak oto-kritik.

182
00:18:45,020 --> 00:18:48,147
Òganizasyon Mondyal Lasante a te
dwe fè sa li menm, men li pa t fè l.

183
00:18:48,147 --> 00:18:54,842
An pasan, se pa yon òganizasyon sipranasyonal, men
se jis yon òganizasyon entènasyonal gouvènmantal e,

184
00:18:54,842 --> 00:18:58,464
pi wo pase tout, li pa gen monopòl sou enfòmasyon.

185
00:18:58,464 --> 00:19:07,818
Sepandan, li pran nòt de tout sa e, anplis, li dwe
respekte dwa fondamantal yo e, jan mwen dwe soulinye

186
00:19:07,818 --> 00:19:12,680
plizyè fwa, li dwe toujou revize pwòp aksyon li yo.

187
00:19:12,680 --> 00:19:16,100
Sa yo se ofans ki trè grav, ke li pa t komèt.

188
00:19:16,100 --> 00:19:18,151
Li pa dwe janm koze okenn mal.

189
00:19:18,151 --> 00:19:28,172
Pandan kat ane edmi ki sot pase yo, li fin diskredite tèt
li nèt lè li te repete pwopoze sibstans toksik sa yo kòm

190
00:19:28,172 --> 00:19:33,728
sèl solisyon nan sa yo rele batay kont sa yo rele yon menas.

191
00:19:33,728 --> 00:19:37,340
Epi men nou rive nan premye deklarasyon kle a.

192
00:19:37,340 --> 00:19:47,880
Yo dwe refize OMS la tout lejitimite pou
l anvayi oswa pou yo ba li plis pouvwa.

193
00:19:47,880 --> 00:19:52,640
Li senpleman poko pwouve, men pito sa mande yon "pwen final".

194
00:19:52,640 --> 00:19:57,284
Kanpe! Rete! "After Action Review" nan jargon militè.

195
00:19:57,284 --> 00:20:07,640
E se sèlman lè tout erè yo fin rezoud nou
ka pale de nouvo akò, e sètènman pa anvan.

196
00:20:15,741 --> 00:20:21,835
Bon, kòm yon rezilta pwovizwa, sa
mwen sot di a rezime isit la ankò.

197
00:20:21,835 --> 00:20:28,065
San revizyon, pa gen leson ki
aprann. E sètènman pa gen kontra pandemi.

198
00:20:28,065 --> 00:20:37,417
Nan kontèks sa a, semèn pase a, yon vòt te fèt
nan Konsèy Nasyonal Swis la pou deside si yo ta dwe

199
00:20:37,417 --> 00:20:42,303
pèmèt Palman Swis la debat sou trete pandemi an.

200
00:20:42,303 --> 00:20:44,784
Epi li pa bezwen di ke yon moun fè sa.

201
00:20:44,784 --> 00:20:56,522
Mwen jis ta renmen enfòme ou ke SP ak Liberalyen Vèt yo
te pran pozisyon 100 pousan kont yon deba nan Palman an.

202
00:20:56,522 --> 00:21:04,061
Se vrèman yon wont demokratik pou pa
vle wè sa Konsèy Federal la ap negosye.

203
00:21:04,061 --> 00:21:17,040
Erezman, majorite a te rete rezonab, e tout lòt pati yo
te ensiste san okenn dout pou yo fè yon deba palmanè.

204
00:21:22,655 --> 00:21:27,694
Ou konnen, Òganizasyon Mondyal Lasante
se jis youn nan 17 sou-òganizasyon yo.

205
00:21:27,694 --> 00:21:33,866
N ap pale de de trete ki pral
kreye kounye a, yon trete nèt nouvo.

206
00:21:33,866 --> 00:21:40,400
Te gen diferan vèsyon, depi 30 oktòb ane pase
a, epi jiska kèk jou de sa, vèsyon 13 mas la.

207
00:21:40,400 --> 00:21:48,671
Kounye a, jis de oswa twa jou de sa, yon vèsyon ki
soti nan mwa Avril parèt. Vrèman jis kèk jou de sa.

208
00:21:48,671 --> 00:21:53,827
Mwen ap pale isit la de prensip ki pi
esansyèl yo, ki menm nan vèsyon sa yo.

209
00:21:53,827 --> 00:21:57,540
Pa enkyete w, mwen pa ap konpare diferan vèsyon isit la.

210
00:21:57,540 --> 00:22:05,029
Li enpòtan pou nou note ke trete pandemi sa a se
yon trete totalman nouvo anba lwa entènasyonal.

211
00:22:05,029 --> 00:22:10,741
Epi pou nouvo trete entènasyonal yo, gen yon
pwosedi ratifikasyon ki aplike nan nivo nasyonal la.

212
00:22:10,741 --> 00:22:12,733
Kidonk, yon deba palmanè nesesè.

213
00:22:12,733 --> 00:22:15,120
Sa a deja deklare nan Konstitisyon OMS la.

214
00:22:15,120 --> 00:22:16,920
Sa a tèlman byen panse.

215
00:22:16,920 --> 00:22:18,860
Li senpleman dwe rekonèt.

216
00:22:18,860 --> 00:22:24,178
Parlamantè yo dwe tou pare pou patisipe nan deba sa a.

217
00:22:24,178 --> 00:22:31,280
E gen 18 mwa pou fè sa, jiska 1 Desanm
2025. Sa depann de si yo menm mete l sou vòt.

218
00:22:31,280 --> 00:22:34,740
Kounye a nan Asanble Mondyal Sante a nan fen mwa me.

219
00:22:34,740 --> 00:22:37,900
Me sa a, ki kounye a ap vini, devan nou.

220
00:22:37,900 --> 00:22:42,180
Dezyèm nan se tou yon trete entènasyonal.

221
00:22:42,180 --> 00:22:45,760
Soti nan yon pwen de vi teknik nèt, se yon trete entènasyonal.

222
00:22:45,760 --> 00:22:54,380
Sepandan, regilasyon sante entènasyonal
yo an plas depi 2005 e yo dwe revize.

223
00:22:54,380 --> 00:23:04,921
Revize, nou gen sèl vèsyon ki disponib kounye a, ki disponib
ofisyèlman sou sit entènèt OMS la, ki date fen mwa novanm 2022.

224
00:23:04,921 --> 00:23:08,240
Epi vèsyon sa a pa yon vèsyon bouyon non plis.

225
00:23:08,240 --> 00:23:18,495
Youn nan fason pou vote a ta ye: dakò sou yon fòmil, sou ki
atik yo dwe amande, yon amandman alafwa, epi mete sa sou vòt la.

226
00:23:18,495 --> 00:23:27,595
Kisa nou genyen? Sa nou genyen isit la se yon melanj enkwayab
anpil varyant pou chak atik, ki sèvi kòm baz pou diskisyon, kòm

227
00:23:27,595 --> 00:23:32,538
baz pou negosyasyon, men ki pa ta janm apwopriye pou yon vòt.

228
00:23:32,538 --> 00:23:38,573
Se sa nou menm, e mwen menm, ap pale de li depi de ane.

229
00:23:38,573 --> 00:23:45,734
Kidonk, kisa ankò nou genyen? Apre sa, nou gen
yon tèks ki pa ofisyèl, ki yon ti jan adousi

230
00:23:45,734 --> 00:23:49,569
nan kontni li, men li poko pibliye piblikman.

231
00:23:49,569 --> 00:23:55,746
Epi isit la tou, nou pa gen yon vèsyon final, yon
vèsyon ke nou ta ka di kounye a n ap soumèt bay

232
00:23:55,746 --> 00:23:59,460
Òganizasyon Mondyal Lasante pou yon vòt; se sa ki baz la.

233
00:23:59,460 --> 00:24:04,257
Non, sa pa yon baz apwopriye pou yon vòt.

234
00:24:04,257 --> 00:24:13,000
Li enpòtan tou pou note ke règleman sante sa yo fèt kòm
règleman ki purman teknik an akò ak Konstitisyon OMS la.

235
00:24:13,000 --> 00:24:22,014
E se sèl jistifikasyon pou di ke nou ka aksepte sa nan Asanble
Mondyal Sante a ak yon kowòm senp, sètadi 51 pousan,

236
00:24:22,014 --> 00:24:31,112
yon vòt majorite nan tout eta manm yo, kontrèman ak
trete a, ki mande yon kowòm de tyè, yon nivo ki pi wo.

237
00:24:31,112 --> 00:24:37,971
Kidonk, isit la moun di non, sa yo se jis règleman teknik, yo
konsène estanda ak ti detay ke pèsonn pa enterese de tout fason,

238
00:24:37,971 --> 00:24:41,580
kote doktè yo jis kontan yo ekri yon kote pou yo ka chèche yo.

239
00:24:41,580 --> 00:24:47,186
Se sèl rezon sa a ki fè yo trete m konsa ak tout privilèj sa yo.

240
00:24:47,186 --> 00:24:55,650
An pasan, nan Desanm ki sot pase a, nan yon entèvyou nan Neue
Zürcher Zeitung, chèf negosyatè Swis la, Nora Kronig, te fè

241
00:24:55,650 --> 00:25:04,323
referans ak sa e li te di ke sa yo te sèlman ti ajisteman e
kidonk pa t gen okenn bezwen pou diskisyon apwofondi, enfòmasyon

242
00:25:04,323 --> 00:25:08,729
oswa, sètènman, yon referandòm ... pami popilasyon an.

243
00:25:08,729 --> 00:25:13,553
Wi, e mwen pral, natirèlman, montre w kounye a ke
tout lòt bagay yo se konsa, tout lòt bagay yo kòrèk.

244
00:25:13,553 --> 00:25:15,880
Men, tretman privevilije sa a.

245
00:25:15,880 --> 00:25:24,440
Aspe ki pi enpòtan an se ke ajisteman sa yo ta dwe
antre an vigè otomatikman douz mwa apre yo fin adopte yo.

246
00:25:24,440 --> 00:25:26,580
Se sèlman ajisteman teknik.

247
00:25:26,580 --> 00:25:31,385
E pou ajisteman ki sèlman administratif oswa teknik, sa ka anfòm.

248
00:25:31,385 --> 00:25:37,200
Men pa pou ajisteman ki gen
konsekans grav pou nou an tèm de kontni.

249
00:25:37,200 --> 00:25:43,563
Kidonk, pou rezime, amandman yon trete
entènasyonal ki egziste deja, majorite senp.

250
00:25:43,563 --> 00:25:50,018
Konstitisyon OMS la pa mansyone ratifikasyon aktyèl
la, se poutèt sa yo pa t enfòme nou ditou jiskaprezan.

251
00:25:50,018 --> 00:25:55,858
Epi tout sa mwen wè jiskaprezan, kesyon
palmantè swis yo poze Konsèy Federal la, enkli

252
00:25:55,858 --> 00:25:58,920
pou Madam Nora Kronig, sa yo di, kisa yo vle?

253
00:25:58,920 --> 00:26:05,320
Pa t gen okenn repons ditou. Pa t gen okenn kontni,
okenn klarifikasyon reyèl soti nan Konsèy Federal la.

254
00:26:05,320 --> 00:26:09,800
Kidonk nou menm, kòm yon
popilasyon, rete inyoran sou kontni sa a.

255
00:26:09,800 --> 00:26:12,967
E se poutèt sa li tèlman enpòtan pou òganize evènman sa a.

256
00:26:12,967 --> 00:26:23,989
Byen, gen yon lòt pwen enpòtan pou sonje, sètadi ke yo ka
vote sou chanjman sa yo sèlman si yo soumèt vèsyon final

257
00:26:23,989 --> 00:26:29,901
vòt la bay Asanble Mondyal Sante a omwen kat mwa davans.

258
00:26:29,901 --> 00:26:38,880
Kidonk, sa t ap pou yon vòt nan fen mwa me, epi
vèsyon final la t ap nan fen mwa janvye 2024.

259
00:26:38,880 --> 00:26:44,589
Men sa pa disponib. Tout sa nou tande se:
n ap negosye, n ap negosye, n ap negosye.

260
00:26:44,589 --> 00:26:55,054
... Kidonk, sa vle di sa ta kont pwòp règ yo – sa endike nan
Atik 55, Paragraf 2 nan Règleman Sante yo – sa ta kont pwòp règ

261
00:26:55,054 --> 00:27:00,940
pwosedi OMS yo si yo ta vle vote sou li kounye a nan fen mwa Me.

262
00:27:00,940 --> 00:27:12,673
Kidonk, Doktè Silvia Behrendt ak òganizasyon li, Ajans
Responsablite Sante Mondyal, te ekri yon lèt ouvè bay Tedros,

263
00:27:12,673 --> 00:27:21,068
Sekretè Jeneral la, kote yo akize li
egzakteman de sa epi yo deklare: "Ou responsab

264
00:27:21,068 --> 00:27:26,053
pou asire konfòmite ak règ pwosedi OMS yo."

265
00:27:26,053 --> 00:27:36,145
Ou pa ka pèmèt yo vote ajisteman sa yo nan kèk semèn san
pèsonn, san okenn peyi, pa t gen opòtinite pou konsidere

266
00:27:36,145 --> 00:27:41,137
anndan peyi yo sa ajisteman sa yo vrèman vle di pou nou.

267
00:27:41,137 --> 00:27:50,688
Kidonk, sa n ap fè la a, se, nan yon sèten mezi, ap eseye devine
sa k pral rive, paske nou ka sèlman entèprete amannman yo pwopoze

268
00:27:50,688 --> 00:28:00,239
sa yo epi nou remake ke, jiskaprezan, yon delegasyon negosyasyon
Swis pa janm di, pa janm vrèman di, wi, nou pa renmen amannman yo

269
00:28:00,239 --> 00:28:09,349
pwopoze sa yo, nou absoliman vle pwoteje dwa moun, nou vle
prensip separasyon pouvwa yo pran an konsiderasyon, nou absoliman

270
00:28:09,349 --> 00:28:18,313
vle limite eleman enkwayab sa a nan abitè, pouvwa egzajere OMS
la, atravè yon otorite sipèvizyon oswa kontwòl, epi sa k pi

271
00:28:18,313 --> 00:28:27,180
enpòtan an, nou pa dwe janm pèmèt OMS la poukont li detèmine
ki enfòmasyon nan tout sektè sante a ki kòrèk ak ki pa kòrèk.

272
00:28:27,180 --> 00:28:32,080
Mwen poko tande sa nan bouch okenn majistra nan Swis.

273
00:28:32,080 --> 00:28:35,400
Men ou te dwe di sa, paske ou pa t dakò avè l.

274
00:28:35,400 --> 00:28:37,420
E se poutèt sa nou bezwen pale de sa.

275
00:28:37,420 --> 00:28:42,622
Wi, kritè evalyasyon yo byen senp lè w gade yo pou premye fwa.

276
00:28:42,622 --> 00:28:49,160
Premyeman e pi enpòtan, kòm sitwayen, nou dwe mande tèt nou:
èske yo te fè okenn re-evalyasyon efikas ditou? Wi oswa non?

277
00:28:49,160 --> 00:28:54,400
E dezyèmman, èske yo te swiv règ
pwosedi fòmèl OMS yo? Wi oswa non?

278
00:28:54,400 --> 00:29:00,256
E paske non, sa vle di yo pa ka mete l sou vòt. Li senp konsa.

279
00:29:00,256 --> 00:29:04,403
Se pa menm sou akò pandemi an, paske yo entèkonekte.

280
00:29:04,403 --> 00:29:12,720
Yo gen yon rapò sere youn ak lòt. Nouvo trete
pandemi an ak adaptasyon règleman sante yo trè sere kole.

281
00:29:12,720 --> 00:29:19,700
Sa vle di ke si yo pa pèmèt ou vote sou yon bagay, yo pa
pèmèt ou vote sou lòt la non plis, paske de yo konekte lojikman.

282
00:29:19,700 --> 00:29:25,480
Dakò. Sa vle di ke nan okenn sikonstans nou pa dwe kouri tèt
anba nan pwochen dilèm nan. Pa gen okenn rezon ditou pou sa.

283
00:29:25,480 --> 00:29:31,414
Isit la nou dwe fòse yon veto, epi
montre pwen sa a menm bay politisyen nou yo.

284
00:29:31,414 --> 00:29:51,900
Epi, an pasan, nou genyen nan Swis yon demokrasi
ki gen anpil respè e ki vrèman fonksyone byen.

285
00:29:51,900 --> 00:30:00,240
E sa ka wè nan plizyè dispozisyon. E pou
pi fò, sa pa t mache twò mal nan tan pase.

286
00:30:00,240 --> 00:30:04,282
Epi li ta twò teknik pou esplike tout sa kounye a.

287
00:30:04,282 --> 00:30:16,267
Men, pou mete l senp, tout dispozisyon sa yo ki mennen nan
oswa ki reponn kesyon an – Èske nou, kòm popilasyon, ka patisipe

288
00:30:16,267 --> 00:30:22,192
nan kreyasyon yon lwa? – toujou kòmanse nan menm pwen an.

289
00:30:22,192 --> 00:30:32,629
Sètadi, nan ki mezi yon lwa oswa yon trete
entènasyonal ap finalman entèfere ak sitiyasyon legal nou, e

290
00:30:32,629 --> 00:30:38,481
nan ki mezi pouvwa gouvènman an pou aji ap limite?

291
00:30:38,481 --> 00:30:45,166
E konbyen entèferans ki genyen nan estrikti
jeneral pouvwa a? – Jan konstitisyon nou an

292
00:30:45,166 --> 00:30:48,880
defini l, nan achitekti separasyon pouvwa yo.

293
00:30:48,880 --> 00:30:52,780
Kidonk, plis enpak entèvansyon sa a
genyen, se plis dwa pou gen yon vwa.

294
00:30:52,780 --> 00:30:55,360
Epi nou jwenn sa nan divès dispozisyon.

295
00:30:55,360 --> 00:31:03,482
Atik 164 la pi laj isit la, li senpleman
deklare ke lejislasyon toujou vle di pèp la dwe gen

296
00:31:03,482 --> 00:31:08,000
yon vwa, omwen nan kad yon referandòm opsyonèl.

297
00:31:08,000 --> 00:31:17,600
Kesyon ki pi enpòtan an se si OMS la pral kapab nan
lavni menm limite prensip fondamantal konstitisyon nou an.

298
00:31:17,600 --> 00:31:20,082
Epi genyen prensip fondamantal.

299
00:31:20,082 --> 00:31:29,347
Si ou te fini lekòl nenpòt ki lè nan 230
dènye ane yo, sa pa t ka pase inapèsi ou. Pa vre?

300
00:31:29,347 --> 00:31:37,901
Lè sa a, ou pral remake ke nan tout demokrasi nou yo, yo fè efò
pou anpeche abi pouvwa ak arbitraite otan sa posib

301
00:31:37,901 --> 00:31:45,647
atravè separasyon pouvwa yo, prensip demokrasi a,
prensip legalite a ak pwoteksyon dwa fondamantal yo.

302
00:31:45,647 --> 00:31:48,481
Nou gen sa a defini yon ti jan pi
presi nan konstitisyon nou isit la.

303
00:31:48,481 --> 00:31:55,940
Prensip sa yo tout byen klè e yo
apiye sou dispozisyon lalwa ki aplike yo.

304
00:31:55,940 --> 00:32:04,515
Separasyon pouvwa yo, ak yon gwo kantite jirispwudans sou
sijè a, ansanm ak prensip legalite a, ranplase prensip abitrè a.

305
00:32:04,515 --> 00:32:07,679
Dwa moun dwe pwoteje efektivman.

306
00:32:07,679 --> 00:32:09,360
Pa dwe gen okenn sansi.

307
00:32:09,360 --> 00:32:12,864
Wi, kanton yo fondamantalman otonòm.

308
00:32:12,864 --> 00:32:17,933
Epi nan nivo yo, yo jere politik sante a endepandamman.

309
00:32:17,933 --> 00:32:30,753
Epi leta dwe kapab fikse pwòp priyorite li yo epi pa oblije
moun di l ki mutasyon viris li dwe kouri dèyè kounye a anvan

310
00:32:30,753 --> 00:32:37,952
li ka itilize lajan li ankò pou lekòl oswa pwòp lopital li yo.

311
00:32:37,952 --> 00:32:45,439
An rezime, sa a se yon kalite kad kontwòl ke nou menm, men sitou
politisyen, avoka, tout moun ki nan pozisyon

312
00:32:45,439 --> 00:32:53,920
responsablite ak moun k ap pran desizyon yo, dwe mete an plas,
ansanm ak kad kontwòl syantifik ak medikal yo, natirèlman.

313
00:32:53,920 --> 00:32:58,624
Men sa yo se kritè objektif ke nou ka definitivman diskite.

314
00:32:58,624 --> 00:33:08,132
Kidonk, e mwen vle di, kwayans mwen nan tout konferans
sa yo se pou montre nou ke poto mitan ki pi esansyèl

315
00:33:08,132 --> 00:33:12,425
nan konstitisyon an ka, malerezman, sispann (retire).

316
00:33:12,425 --> 00:33:23,095
Epi, kidonk, nou dwe mande nou, tout sitwayen, chè
konpatriyòt, si nou dakò ditou pou transfere pouvwa yo nan yon

317
00:33:23,095 --> 00:33:29,222
nivo tèlman wo san nou pa janm gen chans pou reprann yo ankò.

318
00:33:29,222 --> 00:33:32,640
Sa a, an rezime, se sa tout bagay sa a ye.

319
00:33:32,640 --> 00:33:37,696
Epi yon referandòm obligatwa, sa se aplikasyon teknik la.

320
00:33:37,696 --> 00:33:40,864
Jis an brèf, nou gen de kontra sa yo.

321
00:33:40,864 --> 00:33:46,643
Yon majorite senp sifi pou amande règleman sante
yo paske yo swadizan gen yon nati purman teknik,

322
00:33:46,643 --> 00:33:50,238
tandiske trete pandemi an mande yon majorite de tyè.

323
00:33:50,238 --> 00:33:59,420
N ap pale de vòt ki planifye pou fen mwa Me,
nan dènye semèn mwa Me, nan apeprè senk semèn.

324
00:33:59,420 --> 00:34:04,920
Epi ajisteman nan Règleman Sante
Entènasyonal yo ta dwe antre an vigè otomatikman.

325
00:34:04,920 --> 00:34:09,100
Okontrè, nouvo trete a egzije yon pwosesis ratifikasyon.

326
00:34:09,100 --> 00:34:12,093
Kidonk, ki sa ki kontni jeneral la?

327
00:34:12,093 --> 00:34:18,368
Mwen ka sèlman esplike kontni jeneral
la an kout, men se sou yon gwo biznis.

328
00:34:18,368 --> 00:34:24,060
Se la yon endistri pandemik toutbon ap etabli.

329
00:34:24,060 --> 00:34:25,540
Sa byen reflechi.

330
00:34:25,540 --> 00:34:28,440
Kidonk, si ou li li poukont ou, w ap konprann.

331
00:34:28,440 --> 00:34:37,440
Li kòmanse isit la anba tit la, yo te di ke pi move
bagay ki te ka rive nou pandan Covid la se te ke nou

332
00:34:37,440 --> 00:34:42,340
pa t ka bay tout moun menm kantite vaksen an menm tan.

333
00:34:42,340 --> 00:34:46,781
Distribisyon richès la pa t ekitab.

334
00:34:46,781 --> 00:34:49,312
Tèm 'ekite' te kreye pou rezon sa a.

335
00:34:49,312 --> 00:34:53,260
Aequity ta dwe jistis distribitif.

336
00:34:53,260 --> 00:35:02,008
Epi yo te di li te tèlman grav, tèlman danjere,
plizyè milyon lòt moun te ka mouri, nou dwe bay OMS la

337
00:35:02,008 --> 00:35:07,976
otorite pou deside. Oke, sa yo se pwodwi k ap pwodui.

338
00:35:07,976 --> 00:35:17,800
Kidonk, n ap pale de sibstans vaksen, ajan dyagnostik ki baze
sou ARNm, nenpòt kalite pwodui pou pandemi, kèlkeswa sa yo ye.

339
00:35:17,800 --> 00:35:20,080
Yo ta dwe pèmèt OMS la deside tout bagay sa yo.

340
00:35:20,080 --> 00:35:29,035
Leta manm OMS yo dwe soumèt yon envantè sou entènèt pèmanan,
pou nou di konsa, pou OMS la ka verifye si Swis la bezwen bay

341
00:35:29,035 --> 00:35:33,366
yon ti kras plis, oswa si yo ta dwe voye rezèv yo ann Afrik.

342
00:35:33,366 --> 00:35:36,985
E Afriken yo gen yon ti kras mwens,
kidonk yo bezwen jwenn yon ti kras plis sipò.

343
00:35:36,985 --> 00:35:41,280
Se sa ki kache nan tèm sa a, ekite.

344
00:35:41,280 --> 00:35:48,171
Lè sa a, eta yo dwe, e sa a vrèman, vrèman,
klèman rekonèt nan nouvo Lwa sou Epidemi

345
00:35:48,171 --> 00:35:52,360
a, yo dwe siveye anviwònman an pou tout tan.

346
00:35:52,360 --> 00:35:57,609
Patojèn potansyèl ka rete dòmi nenpòt kote: yo ka rete
dòmi nan moun, yo ka rete dòmi nan anviwònman an, yo ka

347
00:35:57,609 --> 00:36:00,560
rete dòmi nan dlo egou, epi yo ka rete dòmi nan mond bèt yo.

348
00:36:00,560 --> 00:36:07,155
Epi men li, dispozisyon konplike a nan
amannman yo pwopoze pou Lwa sou Epidemi a:

349
00:36:07,155 --> 00:36:16,320
Konsèy Federal la ta dwe kapab egzije tout
enstitisyon yo teste dlo egou pou patojèn.

350
00:36:16,320 --> 00:36:21,700
Sètadi, lè w itilize metòd sekansman jenòm nan.

351
00:36:21,700 --> 00:36:34,148
Kidonk, ou desann jis nan nivo atomik epi eseye itilize yon tès
PCR sou dlo egou – ankò, tankou li fèy te –

352
00:36:34,148 --> 00:36:45,840
pou fabrike prèv yon menas, sou baz sa Konsèy
Federal la ta dwe gen dwa deklare yon eta ijans.

353
00:36:45,840 --> 00:36:48,540
Sa se abitèrite an prensip.

354
00:36:48,540 --> 00:36:57,077
E sa fè m tranble kòm yon avoka, paske an jeneral mwen rayi
abitèrite, e menm plis ankò lè li sèvi kòm baz pou lwa ijans.

355
00:36:57,077 --> 00:36:59,720
Sa pa dwe rive.

356
00:37:06,820 --> 00:37:18,460
Kidonk, se yon obligasyon vrèman psikotik pou siveye
tout dlo egou san rete, san okenn restriksyon ditou.

357
00:37:18,460 --> 00:37:21,853
Tout bagay sa a ap navige anba drapo One Health.

358
00:37:21,853 --> 00:37:30,281
Sante jeneral planèt la – apre tout, tout bagay konekte – bèt,
moun, anviwònman an, Latè, e sa menm rive nan

359
00:37:30,281 --> 00:37:38,650
chanjman klimatik. Chanjman klimatik ak nivo CO2 yo ta
dwe kapab sèvi kòm baz pou deklare yon eta ijans.

360
00:37:38,650 --> 00:37:46,280
Epi tout sa dwe pataje – rezilta yo, patojèn
yo dekouvri – nan yon baz done entènasyonal.

361
00:37:46,280 --> 00:37:48,040
Ou ka wè sa. Epi kounye a men li vini.

362
00:37:48,040 --> 00:37:52,768
Kounye a, rechèch ak devlopman toujou bezwen fèt.

363
00:37:52,768 --> 00:37:58,240
Nan lòt mo, rechèch ak devlopman sou
patogèn posib ki ap vin de pli zan pli virilan.

364
00:37:58,240 --> 00:38:11,020
Sa a se "gain-of-function". Sa a refere a entansifikasyon
atifisyèl patojèn yo kòm yon pati nan nouvo trete pandemi an.

365
00:38:11,020 --> 00:38:24,701
Kidonk, li la menm, e jan nou konnen, gen plizyè siy, dapre
plizyè syantis, ki montre Covid-19 pa t dekouvri nan lanati

366
00:38:24,701 --> 00:38:32,029
oswa li pa t ka soti la – Covid-19 kòm patojèn SARS-CoV-2 la.

367
00:38:32,029 --> 00:38:37,967
An rezime, yo ap ankouraje peyi yo pou yo
kontribye nan entansifikasyon pwòp patogèn sa yo.

368
00:38:37,967 --> 00:38:40,800
Epi gen lis DCX sa a ki renome.

369
00:38:40,800 --> 00:38:47,140
Sa a se fondamantalman pi bon devinèt la. Nan lòt
mo, sipozisyon sou ki patojèn ki ta ka frape pwochen.

370
00:38:47,140 --> 00:38:55,310
Pwodui pandemi yo deja ap disponib sou baz patojèn sa a, ak
sibstans vaksen yo ap founi sou tit "Lis pou Itilizasyon Ijans".

371
00:38:55,310 --> 00:39:05,560
Epi tout peyi ta dwe etabli apwobasyon ijans. Apwobasyon ijans,
dam ak mesye, pa t egziste nan yon sans fòmèl jiskaprezan.

372
00:39:05,560 --> 00:39:10,076
Nou te toujou gen kèk obstak minimòm
nan tout peyi nou yo an Ewòp ak nan Swis.

373
00:39:10,076 --> 00:39:19,888
Men, anba tit apwobasyon ijans, ki egziste Ozetazini, tout
sa ki nesesè se pou yon otorite konpetan deklare yon ijans.

374
00:39:19,888 --> 00:39:25,344
Epi pa gen okenn bezwen pou plis
ankèt sou efikasite oswa sekirite.

375
00:39:25,344 --> 00:39:27,360
Absoliman anyen, paske se yon ijans.

376
00:39:27,360 --> 00:39:29,580
Se panse militè ki dèyè sa.

377
00:39:29,580 --> 00:39:37,381
An rezime, sa a se yon gwo sik ekonomik ki
egziste endepandamman de nenpòt senaryo ijans.

378
00:39:37,381 --> 00:39:44,850
E kounye a, anplis de sa, nou gen règleman sante yo ki mete tout
bagay an evidans – yo mete l an evidans

379
00:39:44,850 --> 00:39:51,488
presizeman atravè deklarasyon yon eta ijans,
Ijans Sante Piblik ki gen enkyetid entènasyonal.

380
00:39:51,488 --> 00:39:59,256
Kòm mwen te di, Direktè Jeneral Sante a ka
deklare ijans sa a nan lavni pou nenpòt rezon ditou.

381
00:39:59,256 --> 00:40:02,800
Epi sa nou ta atann ta egzakteman opoze a.

382
00:40:02,800 --> 00:40:07,760
Nou te wè ke ijans sante mondyal la dire twa ane ak twa mwa.

383
00:40:07,760 --> 00:40:17,361
Kidonk konsekans lojik la ta ye ke yon eta ijans ki pa
jistifye konsa ka fini, ke yo ka revize li, e konsa souvan.

384
00:40:17,361 --> 00:40:18,780
Se opoze a ki vre.

385
00:40:18,780 --> 00:40:21,920
Epi lòt la swiv egzanp lan.

386
00:40:21,920 --> 00:40:27,424
Nan tou de kontra yo, w ap wè mo "infodemics" la nan mitan.

387
00:40:27,424 --> 00:40:35,308
Enfodemik se yon mwayen kontwòl esansyèl – mwen
dwe konkli – yon mwayen kontwòl esansyèl pou OMS.

388
00:40:35,308 --> 00:40:43,874
Men gade, yon òganizasyon entènasyonal ki pa sèlman nan trete sa
yo, men tou tout kote sou paj dakèy li – ou ka fè yon rechèch

389
00:40:43,874 --> 00:40:50,265
Google pou WHO epi apre sa pou Infodemics –
toupatou, li fondamantalman sou tout bagay, li gen

390
00:40:50,265 --> 00:40:53,800
siyati a: se nou menm sèl ki ka detèmine laverite.

391
00:40:53,800 --> 00:40:59,980
Nou gen dwa di ki sibstans ki efikas epi
nou gen dwa di konbyen tan ijans lan ap dire.

392
00:40:59,980 --> 00:41:03,239
Sa se yon bagay totalman o aza. Sa se Lwi XIV.

393
00:41:03,239 --> 00:41:07,760
Sa se te anvan Revolisyon Fransè a, règ absoli.

394
00:41:07,760 --> 00:41:13,100
Sa a konplètman enkonpatib ak konstitisyon nou an.

395
00:41:13,100 --> 00:41:17,505
Ou pral jwenn sa a nan tou de kontra yo ak sou paj dakèy la.

396
00:41:17,505 --> 00:41:27,718
E sa sèlman, dogma sa a ki pèmèt ou defini laverite li menm epi
pratike oswa inisye sansi, se deja yon gwo

397
00:41:27,718 --> 00:41:38,135
vyolasyon prensip fondamantal nou bezwen nan chak
demokrasi, sètadi libète opinyon ak libète enfòmasyon.

398
00:41:38,135 --> 00:41:44,317
E si ou retire libète opinyon ak libète
enfòmasyon, ou pap gen syans lib, ou pap gen yon sistèm

399
00:41:44,317 --> 00:41:47,940
jistis ki jis, epi ou pap gen demokrasi non plis.

400
00:41:47,940 --> 00:41:52,680
E sa pa dwe janm pèmèt rive.

401
00:42:02,682 --> 00:42:09,771
Byen, mwen te sitou vle ba ou bon pèspektiv la.

402
00:42:09,771 --> 00:42:14,711
Paske, ou konnen, ak tout dispozisyon kontra
sa yo, sa pran de èdtan e nan fen a, se moun

403
00:42:14,711 --> 00:42:17,440
ki pa avoka a ki gen plis chans pou l konfonn.

404
00:42:17,440 --> 00:42:25,506
Men kounye a ou gen kritè esansyèl pou mezire
ki ka ede w nan diskisyon yo epi pèmèt ou di:

405
00:42:25,506 --> 00:42:29,980
Rete, an premye, nou bezwen adrese pwoblèm nan!

406
00:42:29,980 --> 00:42:33,560
Epi dezyèmman, fòk yo suiv pwòp règ OMS yo.

407
00:42:33,560 --> 00:42:40,082
Epi an twazyèm, dapre pwòp objektif li yo,
OMS pa otorize ditou pou koze okenn domaj.

408
00:42:40,082 --> 00:42:43,940
Epi katriyèmman, gade lòt prezantasyon Philipp Kruse yo.

409
00:42:43,940 --> 00:42:45,843
Men plis detay yo.

410
00:42:45,843 --> 00:42:52,660
Mwen regrèt mwen pa t fin rive, e mèsi anpil.

411
00:42:52,660 --> 00:42:55,101
Mèsi anpil, Philipp.

412
00:42:55,101 --> 00:42:57,640
Toujou trè enfòmatif.