WEBVTT

00:00.128 --> 00:10.375
Yo dwe refize OMS la tout lejitimite pou
l anvayi oswa pou yo ba li plis pouvwa.

00:10.375 --> 00:19.810
Li senpleman poko pwouve, men se yon pwen final ki
nesesè isit la. Sispann! E se sèlman lè tout erè yo fin

00:19.810 --> 00:25.084
korije nou ka pale de nouvo akò, e sètènman pa anvan.

00:25.084 --> 00:36.281
Byen, gen yon lòt pwen enpòtan pou sonje, sètadi ke yo
ka vote sou chanjman sa yo sèlman si yo soumèt vèsyon

00:36.281 --> 00:42.288
final la bay Asanble Mondyal Sante a omwen kat mwa davans.

00:42.288 --> 00:52.467
Kidonk, sa vle di sa ta kont pwòp règ yo – jan sa endike nan
Atik 55(2) nan Règleman Sante yo – sa ta kont pwòp règ

00:52.467 --> 00:58.846
pwosedi OMS yo si yo ta vle vote sou li kounye a nan fen mwa Me.

00:58.846 --> 01:04.120
Wi, kritè evalyasyon yo byen senp lè w gade yo pou premye fwa.

01:04.120 --> 01:10.880
Premyeman e pi enpòtan, kòm sitwayen, nou dwe mande tèt nou:
èske yo te fè okenn re-evalyasyon efikas ditou? Wi oswa non?

01:10.880 --> 01:15.720
E dezyèmman, èske yo te swiv règ
pwosedi fòmèl OMS yo? Wi oswa non?

01:15.720 --> 01:21.340
E paske non, sa vle di yo pa ka mete l sou vòt. Li senp konsa.

01:21.340 --> 01:29.393
Men kounye a ou gen kritè esansyèl pou
mezire ki ka ede w tou nan diskisyon epi pèmèt ou

01:29.393 --> 01:33.601
di, kanpe, an premye, yon revizyon dwe fèt.

01:33.601 --> 01:37.220
Epi dezyèmman, fòk yo suiv pwòp règ OMS la.

01:37.220 --> 01:43.717
Epi an twazyèm, dapre pwòp objektif li
yo, OMS pa otorize ditou pou koze domaj.

01:43.717 --> 01:50.260
Mèsi anpil, Urs Hans, paske ou te
òganize tout bagay jodi a, 20 Avril 2024.

01:50.260 --> 01:56.576
Objektif la se pou nou fè yon re-evalyasyon ansanm.

01:56.576 --> 02:02.752
Nou ka sèlman reyalize sa atravè
edikasyon, presyon politik ak bon enfòmasyon.

02:02.752 --> 02:06.240
Bonjou, Stefan. E se poutèt sa nou tout la jodi a.

02:06.240 --> 02:11.162
Se yon gwo onè pou mwen pou m kapab
pale avèk nou isit la sou sijè OMS la.

02:11.162 --> 02:16.600
E mwen ta renmen eksprime remèsiman sensè mwen
bay nou tout pou nou te vini isit la jodi a.

02:22.665 --> 02:29.716
Trè bon. Wi, malerezman, sijè sa a nan
OMS la se yon sijè ki trè detaye e ki laj.

02:29.716 --> 02:33.440
Kidonk, yo te ban mwen 40 minit.

02:33.440 --> 02:39.159
Se yon vrè, yon kosmos vrèman nouvo k ap bati isit la.

02:39.159 --> 02:41.876
Yon rejim sante ki vrèman nouvo.

02:41.876 --> 02:49.040
Epi pou mete sa nan pèspektiv, fòk
ou konprann sa k te pase jiskaprezan.

02:49.040 --> 02:58.952
Epi ou dwe konprann kontèks jeneral la
pou ou pa pèdi nan detay yo, ki gen anpil.

02:58.952 --> 03:06.380
Nou konnen n ap pale de de trete OMS, e yo
chaje ak amannman pwopoze ak plis amannman pwopoze.

03:06.380 --> 03:10.940
Epi m ap eseye ba ou kèk asirans sou kesyon sa a.

03:10.940 --> 03:15.980
Se travay mwen. Men, natirèlman, ou pa ka fè sa nan 40 minit.

03:15.980 --> 03:18.952
M ap jis fè pi bon mwen. Ann kòmanse tou kout.

03:18.952 --> 03:24.376
Premyeman, nou dwe mande tèt nou ki kantite nou
pwogrese nan fè fas ak pase a isit la nan Swis.

03:24.376 --> 03:29.777
Te gen yon konferans trè bon sou
sijè sa a nan Bern nan dat 6 avril.

03:29.777 --> 03:33.546
Mwen ka sèlman fè referans ak anpil eksplikasyon ekselan ki la.

03:33.546 --> 03:36.960
Mwen te pale sitou sou sa la tou.

03:36.960 --> 03:47.553
Nou pa dwe janm bliye ke, soti nan yon pèspektiv legal, soti nan
pèspektiv pèp la, moun ki enplike yo, pa janm te gen restriksyon

03:47.553 --> 03:54.943
masiv konsa nan istwa Swis la, e mwen ta di
nan istwa nenpòt peyi demokratik, sou tout dwa

03:54.943 --> 03:59.377
fondamantal nou genyen nan konstitisyon nou yo.

03:59.377 --> 04:03.231
Epi li tèlman difisil pou chak moun endividyèl.

04:03.231 --> 04:14.690
N ap pale isit la de obligasyon pou rete lakay, prive
libète, mezi ki danjere, mete mask regilyèman, espesyalman

04:14.690 --> 04:21.316
pou timoun pandan plizyè mwa. Sibi presyon pou pran vaksen.

04:21.316 --> 04:26.511
Libète relijyon ak konsyans te gravman limite.

04:26.511 --> 04:28.933
Mwen wè yon dignitè legliz isit la.

04:28.933 --> 04:30.437
Mwen kontan anpil ke ou la.

04:30.437 --> 04:35.320
Yon akeyi trè cho, Evèk, mwen sipoze.

04:39.440 --> 04:47.710
Pri ak minis yo te entèdi pou yo resevwa plis pase yon kantite
minimòm adoratè nan legliz yo. E sa te rive nan fèt Pak la,

04:47.710 --> 04:52.080
nan tout moman sa yo. E sa te dire plizyè semèn ak plizyè mwa.

04:52.080 --> 04:56.799
Sa te yon gwo vyolasyon sou libète relijyon ak konsyans.

04:56.799 --> 05:05.725
E finalman, tout lis libète nou yo te afekte gravman pou
yon gwo pati nan popilasyon an, e pou yon bon bout tan.

05:05.725 --> 05:11.780
Epi avèk sa, n ap pale de pi gwo vyolasyon
posib dwa fondamantal ki janm fèt nan Swis.

05:11.780 --> 05:17.795
E sa vle di, anplis, entèvansyon ki pi gwo posib nan ekonomi an.

05:17.795 --> 05:27.352
Lè Prezidan Bank Nasyonal Swis la, Thomas Jordan, te leve yon
dwèt avètisman nan mwa Me 2020, kote li te di, "Atansyon,

05:27.352 --> 05:35.704
atansyon, nou pral depase mak 100 milya a nan fon
sipò pou moun ki gen aktivite biznis yo ki limite," lè

05:35.704 --> 05:39.670
sa a, nou dwe pran faktè sa a an konsiderasyon tou.

05:39.670 --> 05:49.440
E sa vle di ke pou entèvansyon masiv nan
nivo sa a, leta dwe rann sitwayen li yo kont.

05:49.440 --> 05:58.680
E sa poko rive jiskaprezan, e nou dwe mansyone sa anvan
nou pale de nouvo lwa, anvan nou pale de yon nouvo pak OMS.

06:03.352 --> 06:05.207
Nou te gen sèlman eskiz.

06:05.207 --> 06:14.979
Nou te gen mezi PCR sa a, ki te konnen depi nan kòmansman. Mwen
sonje diskisyon panèl lejandè a nan Aarau nan dat 14 Out, lè

06:14.979 --> 06:23.806
Pwofesè Marcel Tanner, manm gwoup travay COVID-19 Konsèy
Federal la ak Prezidan Akademi Syans Swis la, te reponn

06:23.806 --> 06:28.854
klèman e san okenn egi a yon kesyon Samuel Eckert te poze:

06:28.854 --> 06:33.785
Wi, byen, ou wè, yon tès PCR pa bay yon
dyagnostik klinik. Se sa ki pwen an. Kidonk, li pa

06:33.785 --> 06:36.600
kòrèk pou di ke yon tès pozitif pwouve yon maladi.

06:36.600 --> 06:43.053
Nou tout konnen sa. An rezime, sa m ap eseye di se
ke tout moun ki te bezwen konnen te okouran de sa

06:43.053 --> 06:46.882
depi ete a omwen, e Konsèy Federal la te dwe konnen sa.

06:46.882 --> 06:53.765
An pasan, Tribinal Federal la te konfime sa tou an 2021
nan desizyon sa a, ke nou tout pwobableman abitye avè l.

06:53.765 --> 07:04.632
E jan sistèm sa a te totalman o aza, e menm
absid, sa te demontre pou tout moun nan pwogram

07:04.632 --> 07:10.866
diskisyon nou an, ARENA, jou ki te 7 janvye 2022 a.

07:10.866 --> 07:16.098
Apre sa, Ignazio Cassis, ki te Prezidan Konfederasyon Swis la nan
epòk la e ki se yon doktè pa pwofesyon, te di:

07:16.098 --> 07:21.194
"Nenpòt moun ki mouri nan yon aksidan machin epi ki
teste pozitif pou kowonaviris se yon lanmò kowonaviris."

07:21.194 --> 07:30.499
Epi prezantatè a te fè yon poz epi li te mande ankò, e wi, Cassis
te di, "Wi, se sa menm, se sa OMS te fè ak klasifikasyon li."

07:30.499 --> 07:38.792
Epi tout bagay sa yo se OMS ki te pwopoze yo toutbon; yo pa
t soti nan anyen, sa gen ladan klasifikasyon ka COVID-19 yo.

07:38.792 --> 07:44.608
E medya nou yo ak politisyen nou yo
toujou rapòte sèlman an chif absoli.

07:44.608 --> 07:51.401
Li nòmal pou nou atann ke nan yon sezon grip nan yon peyi ki gen
anpil moun ki gen plis pase 80 ak plis pase 90

07:51.401 --> 07:57.640
an, yon ti kras plis moun nan gwoup laj sa a ap
mouri, men an tèm relatif, pandemi an pa t remakab.

07:57.640 --> 08:03.059
Tout sa mennen nan yon refi pou fè fas ak pase a.

08:03.059 --> 08:10.505
Epi mwen ekri isit la sa mwen konsidere kòm fòmil
ki pi senp la, ke tribinal yo te itilize kont mwen

08:10.505 --> 08:14.580
plizyè fwa, men ki aplike tou pou sosyete a an antye.

08:14.580 --> 08:21.687
Epi m kontinye tande menm bagay la nan men
tout kòlèg ak zanmi m yo, ki di m: "Gade, nan tan

08:21.687 --> 08:25.628
pandemi, otorite yo dwe gen plis diskresyon."

08:25.628 --> 08:33.824
Epi toutotan otorite yo respekte direktiv OMS yo, nou
pa ka ni nou pa ta dwe kesyone sa. Yon bagay konsa.

08:33.824 --> 08:45.180
Wi, e pwen depa sa a montre wòl ekstrèmman enpòtan
OMS jwe lè li deklare yon eta ijans akoz yon pandemi.

08:45.180 --> 08:46.644
Deja nan tan pase.

08:46.644 --> 08:54.800
Moun yo ap vire do, e tribinal yo ap vire do sou devwa
konstitisyonèl yo pou fè revizyon, epi yo pèmèt OMS fè jan l vle.

08:54.800 --> 08:58.280
Sa te deja konsa nan tan pase.

08:58.280 --> 09:05.960
Wi, e se poutèt sa, jiska jounen jodi a, pa janm gen okenn
re-evalyasyon sou entèvansyon ki pi serye sa yo ki te janm fèt.

09:05.960 --> 09:10.080
E mwen ta renmen fè remake ke nou gen
yon konstitisyon ki trè jèn nan Swis.

09:10.080 --> 09:16.516
Sa a se yon konstitisyon ki fèk mete ajou depi ane 99.

09:16.516 --> 09:19.739
Se poutèt sa li gen yon lejitimite demokratik espesyal.

09:19.739 --> 09:25.174
E si ou konsidere Atik 2, ki objektif Konfederasyon an?

09:25.174 --> 09:28.200
Poukisa Swis la egziste nan yon pèspektiv legal?

09:28.200 --> 09:37.024
Lè sa a, w ap jwenn, jan ou ka li tou nan materyèl sou nouvo
Konstitisyon Federal la, ke gen kat objektif ki egalman enpòtan.

09:37.024 --> 09:40.880
Donk, sekirite nan kontèks Covid la se yon lòt bagay.

09:40.880 --> 09:46.126
Apre sa, pwoteksyon libète a ak long
lis dwa fondamantal yo nan kòmansman.

09:46.126 --> 09:51.400
Pwoteksyon kominote a, sètadi pa gen
divizyon nan kominote a epi pwoteksyon byennèt la.

09:51.400 --> 09:56.204
E kounye a ou ka devine: èske youn nan
objektif sa yo pi enpòtan pase lòt la?

09:56.204 --> 10:00.420
Non, ansèyman an di ke tout istwa a egalman enpòtan.

10:00.420 --> 10:06.160
Pèsonn pa dwe gen dwa di ke sekirite dwe toujou
gen priyorite sou tout lòt bagay, nan depans libète.

10:06.160 --> 10:12.360
Sa yo se prensip enpòtan pou konprann pwen
depa sitiyasyon nou jwenn tèt nou ladan l lan.

10:12.360 --> 10:20.160
E nou ta dwe konnen tou prensip la ke se leta ki la
pou sitwayen li yo, se pa sitwayen yo ki la pou leta.

10:20.160 --> 10:31.763
E sa te di plis pase 2,000 ane de sa pa yon avoka byen koni
ak senatè Women, Cicero, ki senpleman ak kout te deklare ke

10:31.763 --> 10:38.340
leta nan tèm Women, "res publica", se zafè pèp la, "res populi".

10:38.340 --> 10:42.121
E jodi a nou nan yon epòk kote y ap fè nou kwè opoze a.

10:42.121 --> 10:44.134
Pèsonn pa dwe pèmèt fè nou kwè sa.

10:44.134 --> 10:47.940
E kèlkeswa konbyen yo ka etikete nou kòm ekstrèm dwat.

10:47.940 --> 10:51.120
Se pa ekstremis dwat pou di ke leta la pou pèp la.

10:51.120 --> 10:54.774
Sa pa bezwen di. Bon.

11:00.037 --> 11:06.882
E sa vle di ke si Konsèy Federal la, Palman an, tribinal yo,
kanton yo ak medya yo refize jere pwoblèm nan

11:06.882 --> 11:12.864
efektivman, lè sa a yon bagay tankou sa nou
sot fè eksperyans lan ka rive ankò nenpòt ki lè.

11:12.864 --> 11:15.833
E se poutèt sa nou dwe aprann leson yo an premye.

11:15.833 --> 11:20.626
Nou pa dwe pouswiv yon nouvo lwa epidemik,
akò pandemik oswa subordinasyon bay Inyon

11:20.626 --> 11:24.637
Ewopeyen an, men pito revize sitiyasyon an.

11:30.364 --> 11:36.148
Pou ogmante presyon pou pote chanjman sa a, mwen
rekòmande fòtman, an reyalite mwen ankouraje w, pou

11:36.148 --> 11:39.270
w siyen inisyativ pou chanjman an si ou poko fè sa.

11:39.270 --> 11:45.032
Tanpri, asire w ou mete w ajou sou sa. Mèsi.

11:45.032 --> 11:49.387
Epi mwen ta ka fini konferans lan
isit la, paske sa di tout bagay.

11:49.387 --> 11:55.285
Yon leta ki aji san lalwa pa plis lejitim pase yon bann vòlè.

11:55.285 --> 12:03.440
Epi mwen di pitit mwen sa pou yo gen yon ide jeneral
sou sa pou yo panse de Konsèy Federal la ak tribinal yo.

12:03.440 --> 12:13.700
Yo pral oblije pwouve tèt yo ankò anvan yo ka
rekipere konfyans mwen ak konfyans fanmi mwen. Dakò.

12:17.820 --> 12:26.106
Li esansyèl, e malerezman enpòtan depi nan kòmansman,
pou nou fè yon ti gade dèyè epi sonje ke

12:26.106 --> 12:31.860
rekòmandasyon sa a pou piki mRNA pa t parèt konsa san avètisman.

12:31.860 --> 12:38.779
Sa a pa t devlope pa minis sante yo menm, men li te
soti nan OMS. E jiska dènyèman, tout rekòmandasyon sa

12:38.779 --> 12:42.571
yo te toujou sou paj dakèy la ak yon klète klè konsa.

12:42.571 --> 12:54.895
Genyen tou kèk ti ekri pou w li, men li di tou ke
vaksen COVID-19 yo te sibi tès ki strik. Tès ki strik.

12:54.895 --> 12:57.532
Sa a se enfòmasyon ki klèman fo.

12:57.532 --> 13:09.837
Se dezenfòmasyon klè k ap soti nan menm òganizasyon entènasyonal
la ki pretann li se sèl jij sou sa ki vre ak sa ki fo.

13:09.837 --> 13:12.473
Wi. E men kèk lòt egzanp ankò.

13:12.473 --> 13:28.018
E se poutèt sa, nan mwa Jiyè 2022, sou baz prèske yon ane travay
ann ekip ak ekip mwen an, men tou ak ekselan sipò

13:28.018 --> 13:42.669
ekspè ekstèn yo, mwen te pote plent kriminèl kont
Swissmedic, paske an Swis, nou gen moun ki responsab.

13:42.669 --> 13:47.662
Nou gen yon lwa ki defini responsablite Swissmedic.

13:47.662 --> 13:58.873
Epi Swissmedic ekipe ak ekspè ak resous pou rekonèt
ke sa yo se toksin e non pa vaksen. Toksin, pa vaksen.

13:58.873 --> 14:05.080
Epi mwen ka di sa konsa senp ak kout kounye a
paske mwen pase de ane ap fè rechèch sou li e

14:05.080 --> 14:08.385
paske prèv mwen disponib pou li sou entènèt.

14:08.385 --> 14:15.911
Kòm mwen te di, mwen te kapab fè sa sèlman gras a ekip
eksepsyonèl mwen an ki gen Dr. iur. Markus Zollinger,

14:15.911 --> 14:23.740
Kati Schepis, rès ekip mwen an ak anviwon 12 a 15
pwofesè ki soti nan peyi ki pale Alman ak peyi ki pale Anglè.

14:23.740 --> 14:29.140
E mwen ta renmen remèsye nou tout soti nan
fon kè mwen pou travay sansasyonèl sa a.

14:36.100 --> 14:43.212
Epi nou pwouve sa la. Espesyalman nan vèsyon mete ajou a, ke ou
ka jwenn sou Entènèt la, li te klè depi nan

14:43.212 --> 14:49.560
kòmansman, li te klè pou tout otorite
regilasyon yo depi nan kòmansman, ke sa pa ka mache.

14:49.560 --> 14:54.954
Sa a se yon eksperyans. Ou pa gen okenn
kontwòl sou sa egzakteman k ap pwodui nan kò a, nan

14:54.954 --> 14:57.740
ki kantite, nan ki kalite ak pou konbyen tan.

14:57.740 --> 15:01.764
Tout moun te konnen tout sa depi nan
kòmansman. Men yo te kite sa rive kanmenm.

15:01.764 --> 15:06.660
Epi mwen mande w amabilman pou omwen li rezime a.

15:06.660 --> 15:09.069
Rezime egzekitif. Li gen sèlman 20 paj.

15:09.069 --> 15:17.020
E pou moun ki prefere kenbe yon bagay nan men yo, gen
yon vèsyon enprime ki disponib deyò pou 20 frank Swis.

15:17.020 --> 15:22.565
Li gen tout sa ki enpòtan, ak prefasyon ki
soti nan men pwofesè sipò ki pi enpòtan yo.

15:22.565 --> 15:29.333
Youn nan yo la jodi a, Pwofesè Stefan
Hockertz, ansanm ak Pwofesè Martin Haditsch,

15:29.333 --> 15:33.659
Pwofesè Sönnichsen, Michael Palmer ak lòt moun.

15:33.659 --> 15:35.104
Li disponib isit la.

15:35.104 --> 15:39.772
Epi sa se tou yon mwayen pou fè
presyon pou pouse avanse re-evalyasyon an.

15:39.772 --> 15:42.330
Paske nou wè, kisa nou wè?

15:42.330 --> 15:50.260
Vaksen mRNA a jwe yon wòl santral anpil nan Lwa sou
Epidemi yo e, an reyalite, nan nouvo akò sou pandemi yo.

15:50.260 --> 15:57.106
Sa a se baz pou tout vaksen k ap vini yo,
enkli nan domèn rezistans antimikwòb, jan

15:57.106 --> 16:01.139
Doktè Heiko Schöning te mansyone sa kounye a.

16:01.139 --> 16:05.221
Wi, e poukisa sa tèlman remakab?

16:05.221 --> 16:10.460
Li enpòtan paske n ap pale de sibstans eksperimantal isit la.

16:10.460 --> 16:14.440
Epi mwen te fè sa, se pa sèlman ke yo pa t eseye ditou.

16:14.440 --> 16:20.221
Gen twa oswa kat lòt aspè ki fè sa
a yon pwosedi ki trè eksperimantal.

16:20.221 --> 16:23.815
An Alman, yo te di yo pa t gen okenn
ide sou ki rezilta final la t ap ye.

16:23.815 --> 16:32.608
E kòm yon sivilizasyon, nou te kwè ke nou pap
janm pèmèt sa rive ankò depi Dezyèm Gè Mondyal la.

16:32.608 --> 16:41.197
E se poutèt sa nou te kreye Kòd Nuremberg la epi nou te enkòpore
nan lwa akò entènasyonal sa a sou dwa sivil ak

16:41.197 --> 16:48.900
politik, Atik 7, ki aplike nan tout sikonstans,
menm nan sitiyasyon kriz lè gen yon ijans piblik.

16:48.900 --> 16:58.590
Epi règleman pwoteksyon obligatwa sa a kont patisipasyon,
menm patisipasyon envolontè nan eksperyans, te vyole

16:58.590 --> 17:04.260
plizyè milyon fwa paske yo te bay moun enfòmasyon ki pa kòrèk.

17:04.260 --> 17:07.760
Yo te twonpe epi yo te mete presyon sou yo.

17:07.760 --> 17:11.217
Se pwen depa nou tout ap fè fas.

17:11.217 --> 17:14.540
Epi m ap jis gade Swis la, nan lavni.

17:14.540 --> 17:19.600
Sa a se yon ekstrè nan Lwa sou Epidèmik yo,
nouvo Lwa sou Epidèmik yo ki fèk pwopoze.

17:19.600 --> 17:24.362
Gen yon nouvo Atik 6c, paragraf 1, lèt b.

17:24.362 --> 17:34.146
Epi Konsèy Federal la vle kapab oblije doktè ak
famasyen administre sibstans eksperimantal sa yo bay moun,

17:34.146 --> 17:39.520
sou baz sa li konsidere kòm leson li aprann nan tan pase.

17:39.520 --> 17:46.060
Kidonk, li vle fòse doktè yo vaksinen
moun san bay ase enfòmasyon, pou di l klè.

17:46.060 --> 17:48.448
Wi, e men nou la menm nan mitan l.

17:48.448 --> 17:53.385
Premyeman, nou bezwen konsidere ki
pouvwa Òganizasyon Mondyal Lasante genyen.

17:53.385 --> 17:56.400
Byen byen deklare nan Atik 1 nan konstitisyon yo:

17:56.400 --> 18:03.520
Objektif Òganizasyon Mondyal Lasante se ede
tout pèp yo reyalize pi bon eta sante posib.

18:03.520 --> 18:05.860
Ou pral byento konnen sa sa pa enkli.

18:05.860 --> 18:15.162
Sa pa enkli bay moun enfòmasyon fo, fòse moun pou yo
itilize yon sibstans, ak rekòmande sibstans ki toksik.

18:15.162 --> 18:19.284
Kidonk ou pa dwe fè okenn mal. Se prensip ki pi enpòtan an.

18:19.284 --> 18:25.920
Se yon kò ki jere ak kowòdone e li sèlman
aji kòm yon konsiltatif. Se pwen depa a.

18:25.920 --> 18:35.951
Sa vle di ankouraje pwoteksyon sante moun dapre pi bon konesans
ak pi bon pratik ki disponib, pran nouvo dekouvèt

18:35.951 --> 18:45.020
an konsiderasyon epi, apre yon peryòd kriz ki
long konsa, fè yon revizyon apwofondi ak oto-kritik.

18:45.020 --> 18:48.147
Òganizasyon Mondyal Lasante a te
dwe fè sa li menm, men li pa t fè l.

18:48.147 --> 18:54.842
An pasan, se pa yon òganizasyon sipranasyonal, men
se jis yon òganizasyon entènasyonal gouvènmantal e,

18:54.842 --> 18:58.464
pi wo pase tout, li pa gen monopòl sou enfòmasyon.

18:58.464 --> 19:07.818
Sepandan, li pran nòt de tout sa e, anplis, li dwe
respekte dwa fondamantal yo e, jan mwen dwe soulinye

19:07.818 --> 19:12.680
plizyè fwa, li dwe toujou revize pwòp aksyon li yo.

19:12.680 --> 19:16.100
Sa yo se ofans ki trè grav, ke li pa t komèt.

19:16.100 --> 19:18.151
Li pa dwe janm koze okenn mal.

19:18.151 --> 19:28.172
Pandan kat ane edmi ki sot pase yo, li fin diskredite tèt
li nèt lè li te repete pwopoze sibstans toksik sa yo kòm

19:28.172 --> 19:33.728
sèl solisyon nan sa yo rele batay kont sa yo rele yon menas.

19:33.728 --> 19:37.340
Epi men nou rive nan premye deklarasyon kle a.

19:37.340 --> 19:47.880
Yo dwe refize OMS la tout lejitimite pou
l anvayi oswa pou yo ba li plis pouvwa.

19:47.880 --> 19:52.640
Li senpleman poko pwouve, men pito sa mande yon "pwen final".

19:52.640 --> 19:57.284
Kanpe! Rete! "After Action Review" nan jargon militè.

19:57.284 --> 20:07.640
E se sèlman lè tout erè yo fin rezoud nou
ka pale de nouvo akò, e sètènman pa anvan.

20:15.741 --> 20:21.835
Bon, kòm yon rezilta pwovizwa, sa
mwen sot di a rezime isit la ankò.

20:21.835 --> 20:28.065
San revizyon, pa gen leson ki
aprann. E sètènman pa gen kontra pandemi.

20:28.065 --> 20:37.417
Nan kontèks sa a, semèn pase a, yon vòt te fèt
nan Konsèy Nasyonal Swis la pou deside si yo ta dwe

20:37.417 --> 20:42.303
pèmèt Palman Swis la debat sou trete pandemi an.

20:42.303 --> 20:44.784
Epi li pa bezwen di ke yon moun fè sa.

20:44.784 --> 20:56.522
Mwen jis ta renmen enfòme ou ke SP ak Liberalyen Vèt yo
te pran pozisyon 100 pousan kont yon deba nan Palman an.

20:56.522 --> 21:04.061
Se vrèman yon wont demokratik pou pa
vle wè sa Konsèy Federal la ap negosye.

21:04.061 --> 21:17.040
Erezman, majorite a te rete rezonab, e tout lòt pati yo
te ensiste san okenn dout pou yo fè yon deba palmanè.

21:22.655 --> 21:27.694
Ou konnen, Òganizasyon Mondyal Lasante
se jis youn nan 17 sou-òganizasyon yo.

21:27.694 --> 21:33.866
N ap pale de de trete ki pral
kreye kounye a, yon trete nèt nouvo.

21:33.866 --> 21:40.400
Te gen diferan vèsyon, depi 30 oktòb ane pase
a, epi jiska kèk jou de sa, vèsyon 13 mas la.

21:40.400 --> 21:48.671
Kounye a, jis de oswa twa jou de sa, yon vèsyon ki
soti nan mwa Avril parèt. Vrèman jis kèk jou de sa.

21:48.671 --> 21:53.827
Mwen ap pale isit la de prensip ki pi
esansyèl yo, ki menm nan vèsyon sa yo.

21:53.827 --> 21:57.540
Pa enkyete w, mwen pa ap konpare diferan vèsyon isit la.

21:57.540 --> 22:05.029
Li enpòtan pou nou note ke trete pandemi sa a se
yon trete totalman nouvo anba lwa entènasyonal.

22:05.029 --> 22:10.741
Epi pou nouvo trete entènasyonal yo, gen yon
pwosedi ratifikasyon ki aplike nan nivo nasyonal la.

22:10.741 --> 22:12.733
Kidonk, yon deba palmanè nesesè.

22:12.733 --> 22:15.120
Sa a deja deklare nan Konstitisyon OMS la.

22:15.120 --> 22:16.920
Sa a tèlman byen panse.

22:16.920 --> 22:18.860
Li senpleman dwe rekonèt.

22:18.860 --> 22:24.178
Parlamantè yo dwe tou pare pou patisipe nan deba sa a.

22:24.178 --> 22:31.280
E gen 18 mwa pou fè sa, jiska 1 Desanm
2025. Sa depann de si yo menm mete l sou vòt.

22:31.280 --> 22:34.740
Kounye a nan Asanble Mondyal Sante a nan fen mwa me.

22:34.740 --> 22:37.900
Me sa a, ki kounye a ap vini, devan nou.

22:37.900 --> 22:42.180
Dezyèm nan se tou yon trete entènasyonal.

22:42.180 --> 22:45.760
Soti nan yon pwen de vi teknik nèt, se yon trete entènasyonal.

22:45.760 --> 22:54.380
Sepandan, regilasyon sante entènasyonal
yo an plas depi 2005 e yo dwe revize.

22:54.380 --> 23:04.921
Revize, nou gen sèl vèsyon ki disponib kounye a, ki disponib
ofisyèlman sou sit entènèt OMS la, ki date fen mwa novanm 2022.

23:04.921 --> 23:08.240
Epi vèsyon sa a pa yon vèsyon bouyon non plis.

23:08.240 --> 23:18.495
Youn nan fason pou vote a ta ye: dakò sou yon fòmil, sou ki
atik yo dwe amande, yon amandman alafwa, epi mete sa sou vòt la.

23:18.495 --> 23:27.595
Kisa nou genyen? Sa nou genyen isit la se yon melanj enkwayab
anpil varyant pou chak atik, ki sèvi kòm baz pou diskisyon, kòm

23:27.595 --> 23:32.538
baz pou negosyasyon, men ki pa ta janm apwopriye pou yon vòt.

23:32.538 --> 23:38.573
Se sa nou menm, e mwen menm, ap pale de li depi de ane.

23:38.573 --> 23:45.734
Kidonk, kisa ankò nou genyen? Apre sa, nou gen
yon tèks ki pa ofisyèl, ki yon ti jan adousi

23:45.734 --> 23:49.569
nan kontni li, men li poko pibliye piblikman.

23:49.569 --> 23:55.746
Epi isit la tou, nou pa gen yon vèsyon final, yon
vèsyon ke nou ta ka di kounye a n ap soumèt bay

23:55.746 --> 23:59.460
Òganizasyon Mondyal Lasante pou yon vòt; se sa ki baz la.

23:59.460 --> 24:04.257
Non, sa pa yon baz apwopriye pou yon vòt.

24:04.257 --> 24:13.000
Li enpòtan tou pou note ke règleman sante sa yo fèt kòm
règleman ki purman teknik an akò ak Konstitisyon OMS la.

24:13.000 --> 24:22.014
E se sèl jistifikasyon pou di ke nou ka aksepte sa nan Asanble
Mondyal Sante a ak yon kowòm senp, sètadi 51 pousan,

24:22.014 --> 24:31.112
yon vòt majorite nan tout eta manm yo, kontrèman ak
trete a, ki mande yon kowòm de tyè, yon nivo ki pi wo.

24:31.112 --> 24:37.971
Kidonk, isit la moun di non, sa yo se jis règleman teknik, yo
konsène estanda ak ti detay ke pèsonn pa enterese de tout fason,

24:37.971 --> 24:41.580
kote doktè yo jis kontan yo ekri yon kote pou yo ka chèche yo.

24:41.580 --> 24:47.186
Se sèl rezon sa a ki fè yo trete m konsa ak tout privilèj sa yo.

24:47.186 --> 24:55.650
An pasan, nan Desanm ki sot pase a, nan yon entèvyou nan Neue
Zürcher Zeitung, chèf negosyatè Swis la, Nora Kronig, te fè

24:55.650 --> 25:04.323
referans ak sa e li te di ke sa yo te sèlman ti ajisteman e
kidonk pa t gen okenn bezwen pou diskisyon apwofondi, enfòmasyon

25:04.323 --> 25:08.729
oswa, sètènman, yon referandòm ... pami popilasyon an.

25:08.729 --> 25:13.553
Wi, e mwen pral, natirèlman, montre w kounye a ke
tout lòt bagay yo se konsa, tout lòt bagay yo kòrèk.

25:13.553 --> 25:15.880
Men, tretman privevilije sa a.

25:15.880 --> 25:24.440
Aspe ki pi enpòtan an se ke ajisteman sa yo ta dwe
antre an vigè otomatikman douz mwa apre yo fin adopte yo.

25:24.440 --> 25:26.580
Se sèlman ajisteman teknik.

25:26.580 --> 25:31.385
E pou ajisteman ki sèlman administratif oswa teknik, sa ka anfòm.

25:31.385 --> 25:37.200
Men pa pou ajisteman ki gen
konsekans grav pou nou an tèm de kontni.

25:37.200 --> 25:43.563
Kidonk, pou rezime, amandman yon trete
entènasyonal ki egziste deja, majorite senp.

25:43.563 --> 25:50.018
Konstitisyon OMS la pa mansyone ratifikasyon aktyèl
la, se poutèt sa yo pa t enfòme nou ditou jiskaprezan.

25:50.018 --> 25:55.858
Epi tout sa mwen wè jiskaprezan, kesyon
palmantè swis yo poze Konsèy Federal la, enkli

25:55.858 --> 25:58.920
pou Madam Nora Kronig, sa yo di, kisa yo vle?

25:58.920 --> 26:05.320
Pa t gen okenn repons ditou. Pa t gen okenn kontni,
okenn klarifikasyon reyèl soti nan Konsèy Federal la.

26:05.320 --> 26:09.800
Kidonk nou menm, kòm yon
popilasyon, rete inyoran sou kontni sa a.

26:09.800 --> 26:12.967
E se poutèt sa li tèlman enpòtan pou òganize evènman sa a.

26:12.967 --> 26:23.989
Byen, gen yon lòt pwen enpòtan pou sonje, sètadi ke yo ka
vote sou chanjman sa yo sèlman si yo soumèt vèsyon final

26:23.989 --> 26:29.901
vòt la bay Asanble Mondyal Sante a omwen kat mwa davans.

26:29.901 --> 26:38.880
Kidonk, sa t ap pou yon vòt nan fen mwa me, epi
vèsyon final la t ap nan fen mwa janvye 2024.

26:38.880 --> 26:44.589
Men sa pa disponib. Tout sa nou tande se:
n ap negosye, n ap negosye, n ap negosye.

26:44.589 --> 26:55.054
... Kidonk, sa vle di sa ta kont pwòp règ yo – sa endike nan
Atik 55, Paragraf 2 nan Règleman Sante yo – sa ta kont pwòp règ

26:55.054 --> 27:00.940
pwosedi OMS yo si yo ta vle vote sou li kounye a nan fen mwa Me.

27:00.940 --> 27:12.673
Kidonk, Doktè Silvia Behrendt ak òganizasyon li, Ajans
Responsablite Sante Mondyal, te ekri yon lèt ouvè bay Tedros,

27:12.673 --> 27:21.068
Sekretè Jeneral la, kote yo akize li
egzakteman de sa epi yo deklare: "Ou responsab

27:21.068 --> 27:26.053
pou asire konfòmite ak règ pwosedi OMS yo."

27:26.053 --> 27:36.145
Ou pa ka pèmèt yo vote ajisteman sa yo nan kèk semèn san
pèsonn, san okenn peyi, pa t gen opòtinite pou konsidere

27:36.145 --> 27:41.137
anndan peyi yo sa ajisteman sa yo vrèman vle di pou nou.

27:41.137 --> 27:50.688
Kidonk, sa n ap fè la a, se, nan yon sèten mezi, ap eseye devine
sa k pral rive, paske nou ka sèlman entèprete amannman yo pwopoze

27:50.688 --> 28:00.239
sa yo epi nou remake ke, jiskaprezan, yon delegasyon negosyasyon
Swis pa janm di, pa janm vrèman di, wi, nou pa renmen amannman yo

28:00.239 --> 28:09.349
pwopoze sa yo, nou absoliman vle pwoteje dwa moun, nou vle
prensip separasyon pouvwa yo pran an konsiderasyon, nou absoliman

28:09.349 --> 28:18.313
vle limite eleman enkwayab sa a nan abitè, pouvwa egzajere OMS
la, atravè yon otorite sipèvizyon oswa kontwòl, epi sa k pi

28:18.313 --> 28:27.180
enpòtan an, nou pa dwe janm pèmèt OMS la poukont li detèmine
ki enfòmasyon nan tout sektè sante a ki kòrèk ak ki pa kòrèk.

28:27.180 --> 28:32.080
Mwen poko tande sa nan bouch okenn majistra nan Swis.

28:32.080 --> 28:35.400
Men ou te dwe di sa, paske ou pa t dakò avè l.

28:35.400 --> 28:37.420
E se poutèt sa nou bezwen pale de sa.

28:37.420 --> 28:42.622
Wi, kritè evalyasyon yo byen senp lè w gade yo pou premye fwa.

28:42.622 --> 28:49.160
Premyeman e pi enpòtan, kòm sitwayen, nou dwe mande tèt nou:
èske yo te fè okenn re-evalyasyon efikas ditou? Wi oswa non?

28:49.160 --> 28:54.400
E dezyèmman, èske yo te swiv règ
pwosedi fòmèl OMS yo? Wi oswa non?

28:54.400 --> 29:00.256
E paske non, sa vle di yo pa ka mete l sou vòt. Li senp konsa.

29:00.256 --> 29:04.403
Se pa menm sou akò pandemi an, paske yo entèkonekte.

29:04.403 --> 29:12.720
Yo gen yon rapò sere youn ak lòt. Nouvo trete
pandemi an ak adaptasyon règleman sante yo trè sere kole.

29:12.720 --> 29:19.700
Sa vle di ke si yo pa pèmèt ou vote sou yon bagay, yo pa
pèmèt ou vote sou lòt la non plis, paske de yo konekte lojikman.

29:19.700 --> 29:25.480
Dakò. Sa vle di ke nan okenn sikonstans nou pa dwe kouri tèt
anba nan pwochen dilèm nan. Pa gen okenn rezon ditou pou sa.

29:25.480 --> 29:31.414
Isit la nou dwe fòse yon veto, epi
montre pwen sa a menm bay politisyen nou yo.

29:31.414 --> 29:51.900
Epi, an pasan, nou genyen nan Swis yon demokrasi
ki gen anpil respè e ki vrèman fonksyone byen.

29:51.900 --> 30:00.240
E sa ka wè nan plizyè dispozisyon. E pou
pi fò, sa pa t mache twò mal nan tan pase.

30:00.240 --> 30:04.282
Epi li ta twò teknik pou esplike tout sa kounye a.

30:04.282 --> 30:16.267
Men, pou mete l senp, tout dispozisyon sa yo ki mennen nan
oswa ki reponn kesyon an – Èske nou, kòm popilasyon, ka patisipe

30:16.267 --> 30:22.192
nan kreyasyon yon lwa? – toujou kòmanse nan menm pwen an.

30:22.192 --> 30:32.629
Sètadi, nan ki mezi yon lwa oswa yon trete
entènasyonal ap finalman entèfere ak sitiyasyon legal nou, e

30:32.629 --> 30:38.481
nan ki mezi pouvwa gouvènman an pou aji ap limite?

30:38.481 --> 30:45.166
E konbyen entèferans ki genyen nan estrikti
jeneral pouvwa a? – Jan konstitisyon nou an

30:45.166 --> 30:48.880
defini l, nan achitekti separasyon pouvwa yo.

30:48.880 --> 30:52.780
Kidonk, plis enpak entèvansyon sa a
genyen, se plis dwa pou gen yon vwa.

30:52.780 --> 30:55.360
Epi nou jwenn sa nan divès dispozisyon.

30:55.360 --> 31:03.482
Atik 164 la pi laj isit la, li senpleman
deklare ke lejislasyon toujou vle di pèp la dwe gen

31:03.482 --> 31:08.000
yon vwa, omwen nan kad yon referandòm opsyonèl.

31:08.000 --> 31:17.600
Kesyon ki pi enpòtan an se si OMS la pral kapab nan
lavni menm limite prensip fondamantal konstitisyon nou an.

31:17.600 --> 31:20.082
Epi genyen prensip fondamantal.

31:20.082 --> 31:29.347
Si ou te fini lekòl nenpòt ki lè nan 230
dènye ane yo, sa pa t ka pase inapèsi ou. Pa vre?

31:29.347 --> 31:37.901
Lè sa a, ou pral remake ke nan tout demokrasi nou yo, yo fè efò
pou anpeche abi pouvwa ak arbitraite otan sa posib

31:37.901 --> 31:45.647
atravè separasyon pouvwa yo, prensip demokrasi a,
prensip legalite a ak pwoteksyon dwa fondamantal yo.

31:45.647 --> 31:48.481
Nou gen sa a defini yon ti jan pi
presi nan konstitisyon nou isit la.

31:48.481 --> 31:55.940
Prensip sa yo tout byen klè e yo
apiye sou dispozisyon lalwa ki aplike yo.

31:55.940 --> 32:04.515
Separasyon pouvwa yo, ak yon gwo kantite jirispwudans sou
sijè a, ansanm ak prensip legalite a, ranplase prensip abitrè a.

32:04.515 --> 32:07.679
Dwa moun dwe pwoteje efektivman.

32:07.679 --> 32:09.360
Pa dwe gen okenn sansi.

32:09.360 --> 32:12.864
Wi, kanton yo fondamantalman otonòm.

32:12.864 --> 32:17.933
Epi nan nivo yo, yo jere politik sante a endepandamman.

32:17.933 --> 32:30.753
Epi leta dwe kapab fikse pwòp priyorite li yo epi pa oblije
moun di l ki mutasyon viris li dwe kouri dèyè kounye a anvan

32:30.753 --> 32:37.952
li ka itilize lajan li ankò pou lekòl oswa pwòp lopital li yo.

32:37.952 --> 32:45.439
An rezime, sa a se yon kalite kad kontwòl ke nou menm, men sitou
politisyen, avoka, tout moun ki nan pozisyon

32:45.439 --> 32:53.920
responsablite ak moun k ap pran desizyon yo, dwe mete an plas,
ansanm ak kad kontwòl syantifik ak medikal yo, natirèlman.

32:53.920 --> 32:58.624
Men sa yo se kritè objektif ke nou ka definitivman diskite.

32:58.624 --> 33:08.132
Kidonk, e mwen vle di, kwayans mwen nan tout konferans
sa yo se pou montre nou ke poto mitan ki pi esansyèl

33:08.132 --> 33:12.425
nan konstitisyon an ka, malerezman, sispann (retire).

33:12.425 --> 33:23.095
Epi, kidonk, nou dwe mande nou, tout sitwayen, chè
konpatriyòt, si nou dakò ditou pou transfere pouvwa yo nan yon

33:23.095 --> 33:29.222
nivo tèlman wo san nou pa janm gen chans pou reprann yo ankò.

33:29.222 --> 33:32.640
Sa a, an rezime, se sa tout bagay sa a ye.

33:32.640 --> 33:37.696
Epi yon referandòm obligatwa, sa se aplikasyon teknik la.

33:37.696 --> 33:40.864
Jis an brèf, nou gen de kontra sa yo.

33:40.864 --> 33:46.643
Yon majorite senp sifi pou amande règleman sante
yo paske yo swadizan gen yon nati purman teknik,

33:46.643 --> 33:50.238
tandiske trete pandemi an mande yon majorite de tyè.

33:50.238 --> 33:59.420
N ap pale de vòt ki planifye pou fen mwa Me,
nan dènye semèn mwa Me, nan apeprè senk semèn.

33:59.420 --> 34:04.920
Epi ajisteman nan Règleman Sante
Entènasyonal yo ta dwe antre an vigè otomatikman.

34:04.920 --> 34:09.100
Okontrè, nouvo trete a egzije yon pwosesis ratifikasyon.

34:09.100 --> 34:12.093
Kidonk, ki sa ki kontni jeneral la?

34:12.093 --> 34:18.368
Mwen ka sèlman esplike kontni jeneral
la an kout, men se sou yon gwo biznis.

34:18.368 --> 34:24.060
Se la yon endistri pandemik toutbon ap etabli.

34:24.060 --> 34:25.540
Sa byen reflechi.

34:25.540 --> 34:28.440
Kidonk, si ou li li poukont ou, w ap konprann.

34:28.440 --> 34:37.440
Li kòmanse isit la anba tit la, yo te di ke pi move
bagay ki te ka rive nou pandan Covid la se te ke nou

34:37.440 --> 34:42.340
pa t ka bay tout moun menm kantite vaksen an menm tan.

34:42.340 --> 34:46.781
Distribisyon richès la pa t ekitab.

34:46.781 --> 34:49.312
Tèm 'ekite' te kreye pou rezon sa a.

34:49.312 --> 34:53.260
Aequity ta dwe jistis distribitif.

34:53.260 --> 35:02.008
Epi yo te di li te tèlman grav, tèlman danjere,
plizyè milyon lòt moun te ka mouri, nou dwe bay OMS la

35:02.008 --> 35:07.976
otorite pou deside. Oke, sa yo se pwodwi k ap pwodui.

35:07.976 --> 35:17.800
Kidonk, n ap pale de sibstans vaksen, ajan dyagnostik ki baze
sou ARNm, nenpòt kalite pwodui pou pandemi, kèlkeswa sa yo ye.

35:17.800 --> 35:20.080
Yo ta dwe pèmèt OMS la deside tout bagay sa yo.

35:20.080 --> 35:29.035
Leta manm OMS yo dwe soumèt yon envantè sou entènèt pèmanan,
pou nou di konsa, pou OMS la ka verifye si Swis la bezwen bay

35:29.035 --> 35:33.366
yon ti kras plis, oswa si yo ta dwe voye rezèv yo ann Afrik.

35:33.366 --> 35:36.985
E Afriken yo gen yon ti kras mwens,
kidonk yo bezwen jwenn yon ti kras plis sipò.

35:36.985 --> 35:41.280
Se sa ki kache nan tèm sa a, ekite.

35:41.280 --> 35:48.171
Lè sa a, eta yo dwe, e sa a vrèman, vrèman,
klèman rekonèt nan nouvo Lwa sou Epidemi

35:48.171 --> 35:52.360
a, yo dwe siveye anviwònman an pou tout tan.

35:52.360 --> 35:57.609
Patojèn potansyèl ka rete dòmi nenpòt kote: yo ka rete
dòmi nan moun, yo ka rete dòmi nan anviwònman an, yo ka

35:57.609 --> 36:00.560
rete dòmi nan dlo egou, epi yo ka rete dòmi nan mond bèt yo.

36:00.560 --> 36:07.155
Epi men li, dispozisyon konplike a nan
amannman yo pwopoze pou Lwa sou Epidemi a:

36:07.155 --> 36:16.320
Konsèy Federal la ta dwe kapab egzije tout
enstitisyon yo teste dlo egou pou patojèn.

36:16.320 --> 36:21.700
Sètadi, lè w itilize metòd sekansman jenòm nan.

36:21.700 --> 36:34.148
Kidonk, ou desann jis nan nivo atomik epi eseye itilize yon tès
PCR sou dlo egou – ankò, tankou li fèy te –

36:34.148 --> 36:45.840
pou fabrike prèv yon menas, sou baz sa Konsèy
Federal la ta dwe gen dwa deklare yon eta ijans.

36:45.840 --> 36:48.540
Sa se abitèrite an prensip.

36:48.540 --> 36:57.077
E sa fè m tranble kòm yon avoka, paske an jeneral mwen rayi
abitèrite, e menm plis ankò lè li sèvi kòm baz pou lwa ijans.

36:57.077 --> 36:59.720
Sa pa dwe rive.

37:06.820 --> 37:18.460
Kidonk, se yon obligasyon vrèman psikotik pou siveye
tout dlo egou san rete, san okenn restriksyon ditou.

37:18.460 --> 37:21.853
Tout bagay sa a ap navige anba drapo One Health.

37:21.853 --> 37:30.281
Sante jeneral planèt la – apre tout, tout bagay konekte – bèt,
moun, anviwònman an, Latè, e sa menm rive nan

37:30.281 --> 37:38.650
chanjman klimatik. Chanjman klimatik ak nivo CO2 yo ta
dwe kapab sèvi kòm baz pou deklare yon eta ijans.

37:38.650 --> 37:46.280
Epi tout sa dwe pataje – rezilta yo, patojèn
yo dekouvri – nan yon baz done entènasyonal.

37:46.280 --> 37:48.040
Ou ka wè sa. Epi kounye a men li vini.

37:48.040 --> 37:52.768
Kounye a, rechèch ak devlopman toujou bezwen fèt.

37:52.768 --> 37:58.240
Nan lòt mo, rechèch ak devlopman sou
patogèn posib ki ap vin de pli zan pli virilan.

37:58.240 --> 38:11.020
Sa a se "gain-of-function". Sa a refere a entansifikasyon
atifisyèl patojèn yo kòm yon pati nan nouvo trete pandemi an.

38:11.020 --> 38:24.701
Kidonk, li la menm, e jan nou konnen, gen plizyè siy, dapre
plizyè syantis, ki montre Covid-19 pa t dekouvri nan lanati

38:24.701 --> 38:32.029
oswa li pa t ka soti la – Covid-19 kòm patojèn SARS-CoV-2 la.

38:32.029 --> 38:37.967
An rezime, yo ap ankouraje peyi yo pou yo
kontribye nan entansifikasyon pwòp patogèn sa yo.

38:37.967 --> 38:40.800
Epi gen lis DCX sa a ki renome.

38:40.800 --> 38:47.140
Sa a se fondamantalman pi bon devinèt la. Nan lòt
mo, sipozisyon sou ki patojèn ki ta ka frape pwochen.

38:47.140 --> 38:55.310
Pwodui pandemi yo deja ap disponib sou baz patojèn sa a, ak
sibstans vaksen yo ap founi sou tit "Lis pou Itilizasyon Ijans".

38:55.310 --> 39:05.560
Epi tout peyi ta dwe etabli apwobasyon ijans. Apwobasyon ijans,
dam ak mesye, pa t egziste nan yon sans fòmèl jiskaprezan.

39:05.560 --> 39:10.076
Nou te toujou gen kèk obstak minimòm
nan tout peyi nou yo an Ewòp ak nan Swis.

39:10.076 --> 39:19.888
Men, anba tit apwobasyon ijans, ki egziste Ozetazini, tout
sa ki nesesè se pou yon otorite konpetan deklare yon ijans.

39:19.888 --> 39:25.344
Epi pa gen okenn bezwen pou plis
ankèt sou efikasite oswa sekirite.

39:25.344 --> 39:27.360
Absoliman anyen, paske se yon ijans.

39:27.360 --> 39:29.580
Se panse militè ki dèyè sa.

39:29.580 --> 39:37.381
An rezime, sa a se yon gwo sik ekonomik ki
egziste endepandamman de nenpòt senaryo ijans.

39:37.381 --> 39:44.850
E kounye a, anplis de sa, nou gen règleman sante yo ki mete tout
bagay an evidans – yo mete l an evidans

39:44.850 --> 39:51.488
presizeman atravè deklarasyon yon eta ijans,
Ijans Sante Piblik ki gen enkyetid entènasyonal.

39:51.488 --> 39:59.256
Kòm mwen te di, Direktè Jeneral Sante a ka
deklare ijans sa a nan lavni pou nenpòt rezon ditou.

39:59.256 --> 40:02.800
Epi sa nou ta atann ta egzakteman opoze a.

40:02.800 --> 40:07.760
Nou te wè ke ijans sante mondyal la dire twa ane ak twa mwa.

40:07.760 --> 40:17.361
Kidonk konsekans lojik la ta ye ke yon eta ijans ki pa
jistifye konsa ka fini, ke yo ka revize li, e konsa souvan.

40:17.361 --> 40:18.780
Se opoze a ki vre.

40:18.780 --> 40:21.920
Epi lòt la swiv egzanp lan.

40:21.920 --> 40:27.424
Nan tou de kontra yo, w ap wè mo "infodemics" la nan mitan.

40:27.424 --> 40:35.308
Enfodemik se yon mwayen kontwòl esansyèl – mwen
dwe konkli – yon mwayen kontwòl esansyèl pou OMS.

40:35.308 --> 40:43.874
Men gade, yon òganizasyon entènasyonal ki pa sèlman nan trete sa
yo, men tou tout kote sou paj dakèy li – ou ka fè yon rechèch

40:43.874 --> 40:50.265
Google pou WHO epi apre sa pou Infodemics –
toupatou, li fondamantalman sou tout bagay, li gen

40:50.265 --> 40:53.800
siyati a: se nou menm sèl ki ka detèmine laverite.

40:53.800 --> 40:59.980
Nou gen dwa di ki sibstans ki efikas epi
nou gen dwa di konbyen tan ijans lan ap dire.

40:59.980 --> 41:03.239
Sa se yon bagay totalman o aza. Sa se Lwi XIV.

41:03.239 --> 41:07.760
Sa se te anvan Revolisyon Fransè a, règ absoli.

41:07.760 --> 41:13.100
Sa a konplètman enkonpatib ak konstitisyon nou an.

41:13.100 --> 41:17.505
Ou pral jwenn sa a nan tou de kontra yo ak sou paj dakèy la.

41:17.505 --> 41:27.718
E sa sèlman, dogma sa a ki pèmèt ou defini laverite li menm epi
pratike oswa inisye sansi, se deja yon gwo

41:27.718 --> 41:38.135
vyolasyon prensip fondamantal nou bezwen nan chak
demokrasi, sètadi libète opinyon ak libète enfòmasyon.

41:38.135 --> 41:44.317
E si ou retire libète opinyon ak libète
enfòmasyon, ou pap gen syans lib, ou pap gen yon sistèm

41:44.317 --> 41:47.940
jistis ki jis, epi ou pap gen demokrasi non plis.

41:47.940 --> 41:52.680
E sa pa dwe janm pèmèt rive.

42:02.682 --> 42:09.771
Byen, mwen te sitou vle ba ou bon pèspektiv la.

42:09.771 --> 42:14.711
Paske, ou konnen, ak tout dispozisyon kontra
sa yo, sa pran de èdtan e nan fen a, se moun

42:14.711 --> 42:17.440
ki pa avoka a ki gen plis chans pou l konfonn.

42:17.440 --> 42:25.506
Men kounye a ou gen kritè esansyèl pou mezire
ki ka ede w nan diskisyon yo epi pèmèt ou di:

42:25.506 --> 42:29.980
Rete, an premye, nou bezwen adrese pwoblèm nan!

42:29.980 --> 42:33.560
Epi dezyèmman, fòk yo suiv pwòp règ OMS yo.

42:33.560 --> 42:40.082
Epi an twazyèm, dapre pwòp objektif li yo,
OMS pa otorize ditou pou koze okenn domaj.

42:40.082 --> 42:43.940
Epi katriyèmman, gade lòt prezantasyon Philipp Kruse yo.

42:43.940 --> 42:45.843
Men plis detay yo.

42:45.843 --> 42:52.660
Mwen regrèt mwen pa t fin rive, e mèsi anpil.

42:52.660 --> 42:55.101
Mèsi anpil, Philipp.

42:55.101 --> 42:57.640
Toujou trè enfòmatif.
