1
00:00:00,429 --> 00:00:05,718
Rèdman gen okenn lòt maladi ki gen yon enpak
osi pwofon sou sosyete nou an tankou kansè.

2
00:00:05,718 --> 00:00:12,286
Sètènman tout moun konnen yon moun nan antouraj
yo ki te gen kansè oswa menm ki te mouri akoz li.

3
00:00:12,286 --> 00:00:18,980
Nan lane 2018 sèlman, anvan pandemi kowonaviris
la, te gen 18 milyon nouvo ka kansè atravè lemond.

4
00:00:18,980 --> 00:00:23,958
An Almay, kansè te dezyèm kòz lanmò ki pi komen an an 2022.

5
00:00:23,958 --> 00:00:31,767
Estatistik sou 10 dènye ane yo montre yon tandans monte
nan to mòtalite kansè, ak yon ogmantasyon 1.5 pousan.

6
00:00:31,767 --> 00:00:37,280
An 2019, jounal Südkurier la te pibliye tit la:
"120 milya ewo pou rechèch: Poukisa Inyon

7
00:00:37,280 --> 00:00:41,081
Ewopeyèn nan ap deklare lagè kont kansè kounye a."

8
00:00:41,081 --> 00:00:49,917
Kidonk, depans pou rechèch la pral
ogmante pa yon lòt £120 milya ant 2021 ak 2027.

9
00:00:49,917 --> 00:00:53,570
Gwo kantite lajan toujou te envesti nan rechèch sou kansè.

10
00:00:53,570 --> 00:00:58,937
Men poukisa pa gen okenn pwogrè
siyifikatif nan batay kont kansè jiskaprezan?

11
00:00:58,937 --> 00:01:05,714
Ann kòmanse ak yon ti kout je sou istwa
rechèch sou kansè ki gen plis pase 100 ane.

12
00:01:05,714 --> 00:01:06,574
Youn.

13
00:01:06,574 --> 00:01:09,787
Istwa rechèch sou kansè

14
00:01:09,787 --> 00:01:15,779
Alantou ane 1900, yo te dekouvri plis an plis
patojèn ki responsab pou divès maladi enfektye.

15
00:01:15,779 --> 00:01:19,960
Nan ka kansè a tou, chèchè yo te
okòmansman chèche idantifye yon patojèn.

16
00:01:19,960 --> 00:01:26,525
Rezilta rechèch Pwofesè Robert Koch
ak M. Newjadomskij te trè enpòtan.

17
00:01:26,525 --> 00:01:32,200
Yo toulede dekouvri endepandamman ke
selil timè kansè yo diferan de tisi nòmal.

18
00:01:32,200 --> 00:01:37,027
Yo montre konpòtman ki pa konnen pou rive nan selil kò nòmal.

19
00:01:37,027 --> 00:01:42,457
Pa egzanp, yo montre yon kwasans ki sanble san
limit, yo deplase "tankou amèb" epi yo fòme

20
00:01:42,457 --> 00:01:46,091
metastaz nan pati ki totalman diferan nan kò a.

21
00:01:46,091 --> 00:01:54,560
Koch ak Newjadomskij te konklide kidonk ke kansè
koze pa mikwoparazit, sètadi patojèn piti anpil.

22
00:01:54,560 --> 00:01:59,770
Lòt chèchè, sepandan, te dekri devlopman
kansè a kòm ki soti nan yon koz "inanime", pa

23
00:01:59,770 --> 00:02:03,162
egzanp atravè stimuli ki afekte selil kò a.

24
00:02:03,162 --> 00:02:09,365
Dapre sa a, selil timè a se yon selil ki
moute, sètadi degenere, ke kò a pwodui li menm.

25
00:02:09,365 --> 00:02:13,701
Apre yon gwo deba, teyori selil degenere a te genyen.

26
00:02:13,701 --> 00:02:17,792
Onkoloji jodi a baze sou "degenerasyon" sa a.

27
00:02:17,792 --> 00:02:24,151
Rechèch pou yon patojèn te ofisyèlman sispann.
Lòt rezilta rechèch yo pa t ankò nan demann.

28
00:02:24,151 --> 00:02:32,423
Jiskaprezan, rechèch ofisyèl sou kansè reyisi inyore
rezilta rechèch "altènatif" yo oswa konbat chèchè ki pa pratik.

29
00:02:32,423 --> 00:02:41,102
Kidonk, men yon apèsi tou kout sou rezilta rechèch
ke ou pwobableman pa t janm tande pale de yo anvan.

30
00:02:41,102 --> 00:02:42,051
de.

31
00:02:42,051 --> 00:02:46,645
Rezilta rechèch altènatif

32
00:02:46,645 --> 00:02:48,832
Doktè Alfons Weber

33
00:02:48,832 --> 00:02:57,354
Nan lane 1967, espesyalis kansè Alman ak chèchè
selilè Dr Alfons Weber te pibliye rezilta rechèch li yo.

34
00:02:57,354 --> 00:03:03,260
Dapre sa a, li ka detekte mikwoparazit nan nenpòt tisi timè.

35
00:03:03,260 --> 00:03:11,880
Doktè Alfons Weber te konvenki ke okenn nan
tretman kansè ki te ofisyèlman apwouve yo pa t ap ede.

36
00:03:11,880 --> 00:03:18,370
Selil tisi a atake olye de mikwoparazit ki lakòz kansè yo.

37
00:03:18,370 --> 00:03:22,820
Yo te prèske inyore prèv rechèch li yo.

38
00:03:22,820 --> 00:03:31,839
Yo se "artefacts, boul dlo oswa estrikti
atifisyèl" oswa menm "alusinasyon yon moun fou".

39
00:03:31,839 --> 00:03:37,887
Metòd li te gen siksè pou trete kansè ak
medikaman malarya te lakoz plizyè ane pwosè nan

40
00:03:37,887 --> 00:03:41,614
tribinal epi yo te revoke lisans medikal li.

41
00:03:41,614 --> 00:03:51,342
Nan lane 1972, yo te admèt li nan yon lopital
sikyatrik, menm si li pa t gen okenn maladi sikyatrik pwouve.

42
00:03:51,342 --> 00:03:55,225
Doktè Helmut Keller, Almay

43
00:03:55,225 --> 00:04:03,689
Depi 1972, Keller te trete sèten timè avèk anpil
siksè ak yon ekstrè ki soti nan plant Venus flytrap la.

44
00:04:03,689 --> 00:04:12,372
Pwodwi li "Carnivora" te resevwa apwobasyon pwovizwa
an Almay e li te jwi gwo popilarite pami pasyan yo.

45
00:04:12,372 --> 00:04:16,080
Yon pikan nan kò endistri famasetik la.

46
00:04:16,080 --> 00:04:23,922
Kòm rezilta, Biwo Federal Sante a te
oblije entèdi nouvo dwòg la ankò an 1986.

47
00:04:23,922 --> 00:04:33,374
Paske Doktè Keller te kontinye trete pasyan li yo ak
Carnivora, yo te ba li yon amann 10,000 mak Alman.

48
00:04:33,374 --> 00:04:35,665
Tamara Lebedeva

49
00:04:35,665 --> 00:04:47,326
Nan lane 1989, chimiisyen ak mikwobyològ Ris la te
idantifye parazit ansyen Trichomonas kòm yon koz kansè.

50
00:04:47,326 --> 00:04:54,214
Dapre eksperyans ou, pou je yon onkolojis ki pa
fòme, flagelat yo ta parèt tankou selil kansè.

51
00:04:54,214 --> 00:04:57,230
Trichomonas yo se "mèt nan twonpri".

52
00:04:57,230 --> 00:05:03,757
Pa egzanp, yo ta ka transfòme tèt yo soti nan
fòm lonje yo ak fil ak flagèl pou vin gen fòm

53
00:05:03,757 --> 00:05:07,700
yon amiba won ki ta sanble anpil ak selil imen.

54
00:05:07,700 --> 00:05:13,612
Nan fòm amibik yo, yo fòme koloni
epi yo enkapsile tèt yo lè sa nesesè.

55
00:05:13,612 --> 00:05:20,571
Lebedeva rekonèt trichomoniyaz kòm premye etap kansè a.

56
00:05:20,571 --> 00:05:27,534
Efò yo pou atire atansyon piblik
sou rezilta rechèch sa yo te echwe.

57
00:05:27,534 --> 00:05:35,610
Lebedeva: "Chak lèt, chak demann bay Ministè
Sante a oswa lòt kò nan sèvis sante a voye

58
00:05:35,610 --> 00:05:40,193
ankò nan Sant Nasyonal Onkoloji a nan Moskou,

59
00:05:40,193 --> 00:05:48,832
e se la repons kondanasyon an soti chak fwa, ki
di dekouvèt la pa vo efò pou mennen ankèt sou li.

60
00:05:48,832 --> 00:05:55,644
Chè telespektatè: Rezilta rechèch yo
prezante isit la reprezante anpil lòt ankò.

61
00:05:55,644 --> 00:05:58,420
Poukisa yo pa lage yo bay piblik la?

62
00:05:58,420 --> 00:06:06,156
Kiyès ki gen enterè pou siprime, difame e
menm kriminalize rechèch altènatif sou kansè?

63
00:06:06,156 --> 00:06:13,952
Anba a, nou montre kijan sèten sèk finans siperyè yo
te pran kontwòl sistèm swen sante a pou pwòp enterè yo.

64
00:06:13,952 --> 00:06:14,966
Twa.

65
00:06:14,966 --> 00:06:20,352
Transformasyon sistèm swen sante a

66
00:06:20,352 --> 00:06:27,830
Annou vire bò kote yon fanmi ki te antre nan
listwa kòm "gwo byenfetè", yo rele tou filantwòp:

67
00:06:27,830 --> 00:06:30,909
Fanmi Rockefeller Ameriken an.

68
00:06:30,909 --> 00:06:38,356
Alantou 1880, Rockefeller Sr. te
kontwole 90% nan tout mache lwil Etazini an.

69
00:06:38,356 --> 00:06:45,059
Alantou ane 1900, syantis yo dekouvri "petwochimi",
sa vle di pwodiksyon pwodwi chimik apati petwòl brit.

70
00:06:45,059 --> 00:06:48,505
Yo te kòmanse pwodui engredyan
aktif ki soti nan plant yo sentetikman.

71
00:06:48,505 --> 00:06:52,350
Yo ta ka patante yo epi vann yo sou mache a pou fè gwo pwofi.

72
00:06:52,350 --> 00:06:57,956
Plan Rockefeller la te kreye yon mache pou pwodwi medikal chimik.

73
00:06:57,956 --> 00:07:03,409
Sepandan, preferans Ameriken yo pou remèd
natirèl ak remèd fèy te kanpe sou wout li.

74
00:07:03,409 --> 00:07:10,140
Prèske mwatye nan doktè yo ak lekòl medikal
yo Ozetazini te pratike tou medsin olistik.

75
00:07:10,140 --> 00:07:16,081
Kijan Rockefeller Sr. te rive konkeri domèn medikal la?

76
00:07:16,081 --> 00:07:18,997
Rapò Flexner

77
00:07:20,542 --> 00:07:25,264
Patnè Rockefeller nan kontra biznis ki
rapòte anpil lajan te toujou Andrew Carnegie.

78
00:07:25,264 --> 00:07:28,400
Tou de te eugenisyen fèm.

79
00:07:28,400 --> 00:07:34,206
Eugenis yo angaje yo nan kontwòl popilasyon ak
nan entimidasyon sa yo rele "segman popilasyon ki

80
00:07:34,206 --> 00:07:38,340
pi ba yo", pa egzanp atravè esterilizasyon fòse.

81
00:07:38,340 --> 00:07:45,568
Andrew Carnegie te akimile gwo richès atravè endistri
asye a e li te fè non pou tèt li bonè kòm yon "gwo

82
00:07:45,568 --> 00:07:50,040
filantwòp" atravè don jenere ak etablisman enstitisyon.

83
00:07:50,040 --> 00:07:57,920
Pa egzanp, an 1905 Carnegie te etabli
Fondasyon Carnegie pou Avansman Ansèyman.

84
00:07:57,920 --> 00:08:04,100
Pou mete plan Rockefeller la an aplikasyon, Fondasyon
Carnegie te komisyone teyoris edikasyonèl Abraham

85
00:08:04,100 --> 00:08:08,339
Flexner pou fè yon etid sou edikasyon medikal Ameriken.

86
00:08:08,339 --> 00:08:14,208
Flexner te pibliye rezilta li yo an
1910 nan sa ki vin rele Rapò Flexner.

87
00:08:14,208 --> 00:08:19,647
Rapò sa a te mete domèn medikal la sou chemen
Rockefeller te vle a – ak konsekans ki gen

88
00:08:19,647 --> 00:08:23,599
gwo enpak sou fòmasyon pwofesyonèl medikal yo.

89
00:08:23,599 --> 00:08:25,714
An rezime, men yo te:

90
00:08:25,714 --> 00:08:35,060
Tout lekòl ki pa t anseye dapre "chimik famasetik", sètadi "medsin
syantifik", te pèdi akreditasyon yo ak tout sipò finansye yo.

91
00:08:35,060 --> 00:08:44,742
Sou 155 lekòl medikal ki te egziste yon lè
Ozetazini ak Kanada, se sèlman 66 ki te rete an 1935.

92
00:08:44,742 --> 00:08:49,920
Lòt lekòl medikal yo te pèdi endepandans yo.

93
00:08:49,920 --> 00:08:57,724
Apwòch olistik pou sante ak swen prevantif
te prèske disparèt nan ansèyman ak fòmasyon.

94
00:08:57,724 --> 00:09:01,840
Medikaman ki baze sou pwodwi chimik
yo te elve nan estanda syans lan.

95
00:09:01,840 --> 00:09:07,774
Ameriken yo te enfliyanse pa slogan "yon grenn pou chak maladi".

96
00:09:07,774 --> 00:09:12,180
Medikaman ki soti nan sous natirèl yo te difame.

97
00:09:12,180 --> 00:09:16,196
Jis de ane apre, tout bagay la te repete pou Ewòp.

98
00:09:16,196 --> 00:09:19,753
– ak menm konsekans yo.

99
00:09:19,753 --> 00:09:24,618
Metriz Rapò Flexner la

100
00:09:24,618 --> 00:09:30,530
Rapò Flexner la te aplike pa Komisyon
Edikasyon Jeneral John D. Rockefeller Senior.

101
00:09:30,530 --> 00:09:34,717
GEB la se yon fondasyon li te etabli an 1902.

102
00:09:34,717 --> 00:09:39,960
Lajan sa yo te distribye bay kolèj, inivèsite ak lekòl medikal.

103
00:09:39,960 --> 00:09:45,451
Yo te sipoze fasilite restriktirasyon an
an liy ak volonte fanmi Rockefeller la.

104
00:09:45,451 --> 00:09:48,607
Tou te enplike: Abraham Flexner.

105
00:09:48,607 --> 00:09:53,808
Li te rantre nan GEB kòm sekretè adjwen an 1912.

106
00:09:53,808 --> 00:09:54,964
Flexner:

107
00:09:54,964 --> 00:10:03,979
Ant 1919 ak 1928, Komisyon Edikasyon Jeneral la te kontribye
dirèkteman ak endirèkteman yon demi milya dola oswa plis

108
00:10:03,979 --> 00:10:10,417
nan resous ak fon dotasyon edikasyon medikal Ameriken an.

109
00:10:10,417 --> 00:10:18,087
Sa koresponn ak yon valè aktyèl ki pa
totalman altrwis de 9.1 milya dola!

110
00:10:18,087 --> 00:10:26,840
De deseni apre Komisyon Edikasyon Jeneral la te fonde, John D.
Rockefeller Jr. te etabli Komisyon Edikasyon Entènasyonal la.

111
00:10:26,840 --> 00:10:33,325
Anplis enstitisyon yo, IEB la te sipòte tou
syantis endividyèl yo nan nivo entènasyonal.

112
00:10:33,325 --> 00:10:40,448
Li te bay dè santèn de bous detid ak
sibvansyon bay òganizasyon nan 39 peyi diferan.

113
00:10:40,448 --> 00:10:46,780
An total, Rockefeller Jr. te
kontribye plis pase 21 milyon dola bay IEB.

114
00:10:46,780 --> 00:10:51,640
Sa koresponn ak yon valè 376 milyon dola jodi a.

115
00:10:51,640 --> 00:10:56,413
Nan lane 1938, Fondasyon Rockefeller te pran
responsablite Konsèy Edikasyon Entènasyonal

116
00:10:56,413 --> 00:11:01,089
la epi li te kontinye pou l te egzekite yo.

117
00:11:01,089 --> 00:11:06,134
Lòt fondasyon yo te etabli pa fanmi Rockefeller

118
00:11:06,134 --> 00:11:12,068
Kòm ou ka wè, John D. Rockefeller Sr. te yon
panse estratejik ki pa t pote edikasyon

119
00:11:12,068 --> 00:11:15,534
medikal nan epòk modèn nan pou rezon altruis pur.

120
00:11:15,534 --> 00:11:22,329
Apre tout, li te vin tounen yon magnat petwòl ak nonm ki pi
rich nan mond lan nan epòk sa a atravè pratik biznis ki pa jis.

121
00:11:22,329 --> 00:11:26,040
Li te toujou itilize lajan li
estratejikman pou maksimize pwofi yo.

122
00:11:26,040 --> 00:11:36,065
Lè li restriktire edikasyon medikal ak swen sante,
li te kreye yon gwo mache pou pwodwi medikal chimik.

123
00:11:36,065 --> 00:11:39,870
An menm tan, li te gen yon
enfliyans enpòtan sou rechèch syantifik.

124
00:11:39,870 --> 00:11:46,077
Pou sa, fanmi Rockefeller la te fonde inivèsite ki
gen anpil enfliyans, yon lopital rechèch ki gen anpil

125
00:11:46,077 --> 00:11:50,604
enpòtans ak yon lekòl medikal elit, pami lòt bagay:

126
00:11:50,604 --> 00:11:58,069
1901, kreyasyon Enstiti Rockefeller pou
Rechèch Medikal, kounye a Inivèsite Rockefeller

127
00:11:58,069 --> 00:12:02,396
yon enstitisyon prive rechèch byomedikal.

128
00:12:02,396 --> 00:12:10,454
1910, Kreyasyon Lopital Inivèsite
Rockefeller, premye lopital rechèch Ozetazini.

129
00:12:10,454 --> 00:12:13,782
Yo fè etid finanse pa sektè prive la.

130
00:12:13,782 --> 00:12:20,656
Pwoblèm nan se ke sa yo souvan mennen
nan yon rezilta ki favorab pou sponsò a.

131
00:12:20,656 --> 00:12:27,098
1910, Fondasyon Lekòl Sante Piblik Johns Hopkins Bloomberg.

132
00:12:27,098 --> 00:12:33,712
Ou ka aprann plis sou enfliyans ak koneksyon
tout fanmi Rockefeller la nan pwogram "Dinasti

133
00:12:33,712 --> 00:12:37,610
Rockefeller: Yon Pa Devan Evènman Mondyal yo?"

134
00:12:37,610 --> 00:12:48,791
Apre sa, nou gade pi pre Rockefeller Jr. ak
enfliyans li sou òganizasyon sante American Cancer Society.

135
00:12:48,791 --> 00:12:49,865
kat.

136
00:12:49,865 --> 00:12:55,213
Rockefeller finanse Sosyete Amerikèn pou Kansè a.

137
00:12:55,213 --> 00:13:06,141
An 1913, Sosyete Ameriken pou Kontwòl Kansè te fonde, kounye a
li rele senpleman Sosyete Ameriken pou Kansè, oswa ACS pou kout.

138
00:13:06,141 --> 00:13:13,376
Sit wèb linkedin.com menm site
Rockefeller Jr. kòm fondatè ACS la.

139
00:13:13,376 --> 00:13:22,270
Dapre pwòp deskripsyon li, se yon òganizasyon
sante volontè, kominotè, siprorejyonal ki

140
00:13:22,270 --> 00:13:28,520
dedye a elimine kansè kòm yon gwo pwoblèm sante.

141
00:13:28,520 --> 00:13:34,511
Men ki reyalite a, malgre bidjè milya liv sterling lan?

142
00:13:34,511 --> 00:13:37,097
Ann gade chif yo:

143
00:13:37,097 --> 00:13:45,195
Nan lane 1913, 75,000 sou apeprè 96
milyon moun Ozetazini te mouri ak kansè.

144
00:13:45,195 --> 00:13:51,585
Sa bay yon to mòtalite 78 pou chak 100,000 abitan.

145
00:13:51,585 --> 00:14:04,091
Jodi a, anviwon 606,000 Ameriken mouri ak kansè chak
ane sou yon popilasyon 338 milyon moun (dapre done 2022).

146
00:14:04,091 --> 00:14:10,080
To mòtalite a se 179 pou chak 100,000.

147
00:14:10,080 --> 00:14:20,359
Apre 110 ane travay ACS la, nou gen
plis pase de fwa to lanmò kansè Ozetazini.

148
00:14:20,359 --> 00:14:29,780
Liv detaye Murder by Injection pa E. Mullins,
pibliye an 1988, dokimante ki direktè bank yo ki te dèyè

149
00:14:29,780 --> 00:14:36,455
Sosyete Kansè a ak nan pòch kiyès lajan pou kansè a te retounen:

150
00:14:36,455 --> 00:14:42,921
Kritik yo te note an 1976 ke omwen dizwit
manm nan konsèy administrasyon Sosyete

151
00:14:42,921 --> 00:14:48,867
Amerikèn pou Kansè a te gwo ekzekitif nan bank.

152
00:14:48,867 --> 00:14:56,291
(...) Yon pòtpawòl ACS te admèt ke 70% nan bidjè
rechèch yo an 1976 te ale bay "endividi oswa

153
00:14:56,291 --> 00:15:04,041
enstitisyon" ke manm konsèy administrasyon yo te asosye avèk yo.

154
00:15:04,041 --> 00:15:04,982
Senk.

155
00:15:04,982 --> 00:15:07,769
Chimyoterapi

156
00:15:09,400 --> 00:15:14,546
Avèk fondasyon Enstiti ak Lopital
Rockefeller la, fanmi Rockefeller te kapab egzèse

157
00:15:14,546 --> 00:15:17,760
yon enfliyans dirèk sou rechèch byomedikal.

158
00:15:17,760 --> 00:15:24,877
Senpleman lè yo entèprete rezilta rechèch yo, yo ka
dirije rechèch la nan yon direksyon espesifik ki swete.

159
00:15:24,877 --> 00:15:29,040
Jodi a, chimioterapi se fòm tretman kansè ki pi komen.

160
00:15:29,040 --> 00:15:32,088
Sa te kòmanse pandan Dezyèm Gè Mondyal la.

161
00:15:32,088 --> 00:15:40,720
Nan lane 1942, yo te fè rechèch nan laboratwa Lekòl
Medsin Yale sou efè ajan chimik lagè gaz moutad la sou lenfòm.

162
00:15:40,720 --> 00:15:45,720
Gaz moutad te premye itilize kòm yon
gaz pwazon pandan Premye Gè Mondyal la.

163
00:15:45,720 --> 00:15:51,281
Pi gwo pwodiktè gaz toksik nan mond lan se
te Alman-Ameriken Frederick Zinsser,

164
00:15:51,281 --> 00:15:56,264
bèlpapa Prezidan Bank Mondyal la, John J. McCloy.

165
00:15:56,264 --> 00:16:01,678
Frederick Zinsser te aprann kijan pou pwodui gaz toksik
nan Heidelberg e li te vin rich Ozetazini kòm rezilta.

166
00:16:01,678 --> 00:16:06,491
McCloy te kòmanse mennen syantis Nazi Alman ki
te espesyalize nan zam chimik ak byolojik

167
00:16:06,491 --> 00:16:10,155
Ozetazini nan kapasite li kòm Sekretè Adjwen Gè Etazini.

168
00:16:10,155 --> 00:16:15,896
Menm bagay la aplike pou ekspè Japonè
nan zam biyolojik ki soti nan UNIT 731.

169
00:16:15,896 --> 00:16:25,900
McCloy te rive an Almay an 1949 ak pouvwa diktatè e li te
fè bòfrè li, Konrad Adenauer, premye Chanselye Federal la.

170
00:16:25,900 --> 00:16:32,320
Anba Nazi yo ak anba Adenauer, Heidelberg te rete
yon sant rechèch sou zam chimik ak byolojik Alman.

171
00:16:32,320 --> 00:16:36,160
Sant Rechèch Kansè Alman an (DKFZ) sitiye nan Heidelberg.

172
00:16:36,160 --> 00:16:37,792
Men, an nou retounen Ozetazini:

173
00:16:37,792 --> 00:16:48,884
Nan lane 1957, premye ka kansè a te trete ak
chimioterapi nan Enstiti Nasyonal Kansè (NCI).

174
00:16:48,884 --> 00:16:54,280
Kòm tout moun konnen, chimioterapi yo
administre jodi a gen efè segondè grav.

175
00:16:54,280 --> 00:16:58,532
Men sa medya biznis Alman Deutsche
Wirtschaftsnachrichten rapòte, sitasyon:

176
00:16:58,532 --> 00:17:07,442
Yo peye chimioterapi a pa konpayi asirans sante yo, epi endistri
famasetik la patwone etid pou ankouraje vant chimioterapi a.

177
00:17:07,442 --> 00:17:16,269
(…) Souvan, chimioterapi pa konsène pasyan
an, men pito gwo kantite lajan yo ka fè.

178
00:17:16,269 --> 00:17:23,666
Chimioterapi koute an mwayèn €10,000 a €20,000 pa tretman,
ke konpayi asirans sante yo remèt sou kontribisyon kontribitè

179
00:17:23,666 --> 00:17:27,772
yo peye ki toujou ap ogmante pou manifakti famasetik yo.

180
00:17:27,772 --> 00:17:32,580
Kidonk, chimioterapi jenere gwo pwofi pou endistri famasetik la.

181
00:17:32,580 --> 00:17:42,240
Nan pwen sa a, li pa dwe nye ke chimioterapi te
reyalize kèk siksè nan tretman kansè epi li te sove lavi moun.

182
00:17:42,240 --> 00:17:44,722
Men, a ki pri sa rive?

183
00:17:44,722 --> 00:17:52,460
Poukisa yo toujou ap siprime ak anpil fòs
rezilta rechèch altènatif ak terapi altènatif yo?

184
00:17:52,460 --> 00:17:58,647
Ki dwa rechèch ofisyèl sou kansè genyen pou
l anpeche an mas altènativ pou chimioterapi?

185
00:17:58,647 --> 00:18:07,007
E poukisa nou pa tande anyen sou lefèt ke kansè prèske pa egziste
nan Malezi paske moun yo manje yon fwi yo rele fwi kont kansè?

186
00:18:07,007 --> 00:18:09,653
Oswa yon egzanp nan medsin Ris:

187
00:18:09,653 --> 00:18:15,050
Terapis ak chantè Sara Bennet, ki gen anpil
koneksyon, rapòte ke pou anpil doktè nan

188
00:18:15,050 --> 00:18:19,032
Larisi, kansè pa gen plis gravite pase yon grip.

189
00:18:19,032 --> 00:18:24,968
Poukisa nou pa tande anyen sou medsin Ris la,
ki kounye a ap fè gwo pwogrè nan tretman kansè?

190
00:18:24,968 --> 00:18:30,264
Poukisa sèk sa yo ki jwenn rezilta
tèlman pòv ak metòd tretman yo kenbe di ke

191
00:18:30,264 --> 00:18:39,019
To mòtalite kansè a plis pase double apre
110 an, tout altènativ yo fèmen ak kle?

192
00:18:39,019 --> 00:18:40,047
sis.

193
00:18:40,047 --> 00:18:44,698
Gwo konpayi famasetik yo: Mas yo ap tonbe.

194
00:18:44,698 --> 00:18:51,272
Èske w te konnen ke nan mwa novanm 2023, yo te
prezante yon pwojè lwa an Frans "pou ranfòse batay kont

195
00:18:51,272 --> 00:18:57,868
"devlopman sektèris danjere" epi
kounye a li sou pwen pou l vin tounen lwa?

196
00:18:57,868 --> 00:19:04,384
Nan premye gade, sa revele kijan Big Pharma
detèmine pou kenbe kontwòl sou mache medikal la.

197
00:19:04,384 --> 00:19:07,082
Men tèks lalwa a:

198
00:19:07,082 --> 00:19:15,684
Demann pou abandone oswa refize tretman
medikal terapetik oswa pwofilaktik se yon krim ki

199
00:19:15,684 --> 00:19:19,964
pini ak yon ane prizon ak yon amann €15,000.

200
00:19:19,964 --> 00:19:29,984
(…) Menm penalite yo ap aplike pou ankourajman pratik ki
prezante kòm terapetik oswa pwafilaktik pou moun konsène yo.

201
00:19:29,984 --> 00:19:41,005
menm si li evidan, dapre konesans medikal aktyèl, ke pratik
sa yo ekspoze yo a yon risk imedya pou yo mouri oswa blese,

202
00:19:41,005 --> 00:19:45,700
ki ka lakòz yon mutilasyon pèmanan oswa yon andikap.

203
00:19:45,700 --> 00:19:53,881
Si pwovokasyon ki mansyone nan de premye
sou-paragraf yo te fèt, penalite yo ap ogmante pou

204
00:19:53,881 --> 00:19:59,843
rive twa ane prizon ak yon amann 45,000 ero.

205
00:19:59,843 --> 00:20:04,289
Nouvo lwa a jistifye ak pawòl sa yo:

206
00:20:04,289 --> 00:20:10,614
Lè nou konsidere antouzyas piblik la pou
pratik terapetik ki pa valide syantifikman,

207
00:20:10,614 --> 00:20:16,678
rechèch pou byennèt ak devlopman pèsonèl
ak akoz ogmantasyon nan kou fòmasyon yo,

208
00:20:16,678 --> 00:20:19,397
ki pa bay diplòm leta rekonèt,

209
00:20:19,397 --> 00:20:27,421
Pasyan yo ka sibi abi oswa abi
terapetik, sitou lè se yon sektè ki fè l.

210
00:20:27,421 --> 00:20:31,260
Jounal fransè L'Express ajoute:

211
00:20:31,260 --> 00:20:36,323
Sa a sifi pou reponn a anpil ka kote moun,

212
00:20:36,323 --> 00:20:45,268
ki fè referans ak konplo ak divès terapi
altènatif, tankou pa swiv tretman pou kansè, pa egzanp.

213
00:20:45,268 --> 00:20:49,842
Memorandòm eksplikatif la
klarifye motiv reyèl lejislati franse a:

214
00:20:49,842 --> 00:20:55,480
Lalwa a vize asire ke konplèks
famasetik la ka elaji plis kontwòl li.

215
00:20:55,480 --> 00:21:01,408
Nenpòt moun ki sijere yon lòt terapi ki pa
"valide syantifikman" oswa ki pa koresponn ak

216
00:21:01,408 --> 00:21:05,120
"nivo konesans medikal la" ta dwe fè silans.

217
00:21:05,120 --> 00:21:08,288
Nou deja abitye ak apwòch sa a depi nan Rapò Flexner la.

218
00:21:08,288 --> 00:21:16,417
Kesyon: Poukisa Big Pharma vle dikte e, si sa nesesè, menm
ale kont volonte lib moun yo pou "pran swen byennèt yo"?

219
00:21:16,417 --> 00:21:23,757
Èske li ta ka posib pou se egzakteman
opoze 'charite ak sante' pou tout moun?

220
00:21:23,757 --> 00:21:25,046
Sèt.

221
00:21:25,046 --> 00:21:29,597
Rechèch sou zam byolojik anba fo pretèks

222
00:21:29,597 --> 00:21:35,582
Nan yon entèvyou, doktè ak ofisye Heiko
Schöning revele yon aspè ki vrèman enteresan:

223
00:21:35,582 --> 00:21:40,462
Li lye rechèch sou kansè dirèkteman ak rechèch sou zam biyolojik.

224
00:21:40,462 --> 00:21:43,756
Kounye a gade kout ekstrè nan pwogram nan.

225
00:21:43,756 --> 00:21:47,440
Men kounye a nou nan epòk zam biyolojik.

226
00:21:47,440 --> 00:21:50,196
Avansman teknik sa a posib.

227
00:21:50,196 --> 00:21:58,486
E lè nou retounen la, nou wè ke wi, an 1972, te
gen yon entèdiksyon ofisyèl sou zam biyolojik.

228
00:21:58,486 --> 00:22:03,435
Yo pa t gen dwa pou yo itilize,
pwodui oswa estoke yo, absoliman pa.

229
00:22:03,435 --> 00:22:08,080
Sa ki enteresan, se te Prezidan
Ameriken Richard Nixon ki te di sa.

230
00:22:08,080 --> 00:22:17,308
Sèl sa ki byen dokimante se ke Richard Nixon te
pi bon tricheur nan mafya krim òganize mondyal la.

231
00:22:17,308 --> 00:22:20,800
Niknon ofisyèl li te Tricky Dick tou.

232
00:22:20,800 --> 00:22:27,320
Wi, e Nixon an reyalite jis kache epi
chanje non rechèch sou zam biyolojik Ozetazini.

233
00:22:27,320 --> 00:22:31,842
Youn nan lokalizasyon prensipal yo te Fort Detrick Ozetazini.

234
00:22:31,842 --> 00:22:37,522
E kisa k te rive tout rechèchè sou zam
biyolojik sa yo ak enstalasyon yo ak bilding yo?

235
00:22:37,522 --> 00:22:39,877
Yo fèk chanje non yo. Te gen yon nouvo siy.

236
00:22:39,877 --> 00:22:48,086
Epi siy la te make NCI – Enstiti Nasyonal Kansè.

237
00:22:48,086 --> 00:22:50,065
Ou dwe vrèman konprann sa.

238
00:22:50,065 --> 00:22:56,046
Menm chèchè yo ak menm bilding yo te rete la,
e kounye a se te ofisyèlman rechèch sou kansè.

239
00:22:56,046 --> 00:22:57,692
Kout arè:

240
00:22:57,692 --> 00:23:02,765
"Sèlman pa chans," an menm tan yo te enpoze
entèdiksyon sou rechèch sou zam biyolojik, gouvènman

241
00:23:02,765 --> 00:23:05,862
Ameriken an te adopte Lwa Nasyonal sou Kansè a.

242
00:23:05,862 --> 00:23:12,940
Prezidan Nixon te pwomèt sèt milya
dola pou "konbat kansè" anvan 1976.

243
00:23:12,940 --> 00:23:19,937
Enstiti Nasyonal Kansè (NCI) te vin, an yon sèl
kou, pi gwo ak pi enfliyan nan tout enstiti sante

244
00:23:19,937 --> 00:23:23,774
Ozetazini – oswa, pito, "enstiti zam byolojik".

245
00:23:23,774 --> 00:23:25,363
Schöning kontinye:

246
00:23:25,363 --> 00:23:27,994
Ki sa zam biyolojik yo ye?

247
00:23:27,994 --> 00:23:29,879
Sa yo se toksin selilè.

248
00:23:29,879 --> 00:23:32,613
Ki sa ki terapi kansè?

249
00:23:32,613 --> 00:23:34,060
Sitotoksin

250
00:23:34,060 --> 00:23:39,420
E kisa diferans ki genyen ant tès
zam biyolojik ak rechèch sou kansè?

251
00:23:39,420 --> 00:23:42,833
Diferan òtograf yo.

252
00:23:42,833 --> 00:23:47,123
E se egzakteman sa Nixon te fè.

253
00:23:47,123 --> 00:23:54,112
Yo jis chanje siy la nan Fort Detrick soti nan 'Rechèch
sou Zam Byolojik' pou 'Enstiti Nasyonal Rechèch sou Kansè'.

254
00:23:54,112 --> 00:23:56,910
Chè telespektatè, yon bagay dwe klè pou nou:

255
00:23:56,910 --> 00:24:00,885
Zam byolojik yo jeneralman fèt pou touye san fè bri!

256
00:24:00,885 --> 00:24:07,762
Kisa nou ka atann de enstiti zam biyolojik yo –
padon, enstiti rechèch kansè yo – nan fiti prè?

257
00:24:07,762 --> 00:24:09,362
Schöning kontinye:

258
00:24:09,362 --> 00:24:15,269
Epi yon kouvèti, pa egzanp, se te ke chèchè
zam biyolojik sa yo toudenkou te pase plizyè

259
00:24:15,269 --> 00:24:19,110
dizèn ane ap fè rechèch sou yon vaksen kont kansè.

260
00:24:19,110 --> 00:24:21,701
Sa a kounye a bliye ankò.

261
00:24:21,701 --> 00:24:30,601
Epi kounye a, pou nou kontinye sou sa, nou tande
jodi a: vaksen mRNA yo, wi, an reyalite se terapi

262
00:24:30,601 --> 00:24:36,454
jenetik eksperimantal kont kansè, k ap vann nou kounye a.

263
00:24:36,454 --> 00:24:46,129
Men, apre dezas ak sa yo rele vaksen mRNA pou Covid yo,
kounye a y ap vann vaksen mRNA pou kansè bay piblik la tou.

264
00:24:46,129 --> 00:24:52,998
Krim vaksinasyon Covid yo, ki gen efè
devastatè tankou devlopman turbo kansè, poko adrese.

265
00:24:52,998 --> 00:24:59,623
Nan pwogram li a "Eksplozyon kansè turbo apre vaksen
kont kowonaviris la", Kla.TV te esplike lyen ki

266
00:24:59,623 --> 00:25:04,140
genyen ant vaksen mRNA ak timè ki grandi ekstrèmman vit.

267
00:25:04,140 --> 00:25:07,851
E kounye a, nouvo vaksen ARNm disponib.

268
00:25:07,851 --> 00:25:15,595
Kidonk, li pa etone ditou ke konfyans moun nan medsin
ki dirije pa konpayi famasetik ap diminye rapidman!

269
00:25:15,595 --> 00:25:17,772
Konklizyon:

270
00:25:19,712 --> 00:25:21,066
Youn.

271
00:25:21,066 --> 00:25:26,321
Moun san konsyans ki grangou pou lajan ak pouvwa
tankou Rockefeller & Co. te mete fondasyon pou

272
00:25:26,321 --> 00:25:30,312
endistri famasetik modèn nan ak sistèm swen sante nou an.

273
00:25:30,312 --> 00:25:31,535
de.

274
00:25:31,535 --> 00:25:38,540
Depi nan kòmansman, yo te vize jwenn
kontwòl absoli sou fòmasyon medikal ak syans.

275
00:25:38,540 --> 00:25:40,102
Twa.

276
00:25:40,102 --> 00:25:47,665
Depi nan kòmansman, yo te tou radikalman opoze
ak rechèch endepandan, menm lè li montre pwomès.

277
00:25:47,665 --> 00:25:49,180
kat.

278
00:25:49,180 --> 00:25:55,159
Imaj "byenfetè" fondasyon ak enstitisyon moun
ki pi rich yo dirije sèvi pou kache vrè

279
00:25:55,159 --> 00:25:59,884
entansyon yo: sètadi, elajisman pouvwa ak kontwòl.

280
00:25:59,884 --> 00:26:00,974
Senk.

281
00:26:00,974 --> 00:26:06,576
Malgre gwo envestisman yo, to
lanmò akòz kansè ap ogmante san rete.

282
00:26:06,576 --> 00:26:08,325
sis.

283
00:26:08,325 --> 00:26:13,746
Gen prèv ke rechèch sou kansè ki gen gwo bidjè
ap itilize tou pou fè rechèch sou zam biyolojik.

284
00:26:13,746 --> 00:26:18,900
Zam byolojik yo anjeneral fèt pou
touye san fè bri epi sou yon echèl masiv!

285
00:26:18,900 --> 00:26:20,671
Sèt.

286
00:26:20,671 --> 00:26:29,589
Jodi a, nou rive nan yon pwen kote sitwayen yo menase ak
yon diktati sante ak mezi medikal obligatwa ki trè danjere.

287
00:26:29,589 --> 00:26:37,700
Endistri famasetik la, ki anba kontwòl
Rockefeller yo nan mond sa a, ap vin tounen vrè kansè a.

288
00:26:37,700 --> 00:26:43,225
Nou mande tèt nou: Èske deklarasyon
ofisyèl sou rechèch kansè yo ka vre?

289
00:26:43,225 --> 00:26:49,790
Lè yo fin vide gwo kantite lajan ladan l
pandan anviwon 100 ane, e yo pa jwenn anpil siksè?

290
00:26:49,790 --> 00:26:56,384
Siksè gerizon yo sanble tèlman piti an
konparezon, yo jis ase pou kenbe espwa vivan.

291
00:26:56,384 --> 00:27:04,200
Rapò konstan ki bay espwa pou jwenn yon gerizon pou kansè asire
ke gwo lajan k ap koule pou rechèch ki gen dout pa janm seche.

292
00:27:04,200 --> 00:27:10,598
Yon konplèks famasetik ki vin pi radikal
ak diktatè ap pwouve li se vrè kansè a.

293
00:27:10,598 --> 00:27:12,860
Kounye a se moman pou dekouvri sa k vrè a.

294
00:27:12,860 --> 00:27:16,334
Idantifye kòz ak faktè ki kontribye
nan ogmantasyon kontinyèl to kansè yo.

295
00:27:16,334 --> 00:27:22,440
Yo dwe mennen ankèt sou moun k ap fè pwofi sou
toksin ki nan manje, lè, tè, dlo ak pwodwi famasetik.

296
00:27:22,440 --> 00:27:29,479
Nou dwe mete fen nan tout paternalisme pa OMS la, ki
kontwole pa endistri famasetik la, ak vasal li yo!

297
00:27:49,060 --> 00:27:58,740