1
00:00:00,429 --> 00:00:05,718
Ha ho na lefu le leng le nang le tšusumetso e
tebileng joalo ka ea kankere sechabeng sa rona.

2
00:00:05,718 --> 00:00:09,422
Ruri motho e mong le e mong o tseba motho e mong
sehlopheng sa hae sa haufi-ufi ea kileng a ba le

3
00:00:09,422 --> 00:00:12,286
mofetše kapa esita le ea hlokahetseng ka lebaka la oona.

4
00:00:12,286 --> 00:00:16,503
Ka selemo sa 2018 feela, pele ho sewa sa
coronavirus, ho bile le batho ba bašwa ba dimilione tse 18

5
00:00:16,503 --> 00:00:18,980
ba fumanweng ba na le kankere lefatsheng ka bophara.

6
00:00:18,980 --> 00:00:23,958
Naheng ea Jeremane, kankere e bile sesosa
sa bobeli se ka sehloohong sa mafu ka 2022.

7
00:00:23,958 --> 00:00:31,767
Dipalopalo tsa dilemo tse 10 tse fetileng di bontsha keketseho
ya sekgahla sa mafu a kankere, ka keketseho ya 1.5 lekholong.

8
00:00:31,767 --> 00:00:36,493
Ka 2019, koranta ea Südkurier e ile ea phatlalatsa sehlooho se
reng: "Li-euro tse libilione tse 120 bakeng sa

9
00:00:36,493 --> 00:00:41,081
lipatlisiso: Lebaka leo ka lona EU e
phatlalatsang ntoa khahlanong le mofetše hona joale."

10
00:00:41,081 --> 00:00:49,917
Ka lebaka leo, tšebeliso ea lichelete bakeng sa lipatlisiso e tla
eketsoa ka libilione tse ling tse £120 pakeng tsa 2021 le 2027.

11
00:00:49,917 --> 00:00:53,570
Ho 'nile ha tšeloa chelete e ngata
haholo liphuputsong tsa mofetše kamehla.

12
00:00:53,570 --> 00:00:58,937
Empa ke hobaneng ha ho fihlela jwale ho eso be le
kgatelopele e kgolo ntweng kgahlanong le kankere?

13
00:00:58,937 --> 00:01:05,714
Ha re qale ka ho sheba ka bokgutshwane nalane ya
dipatlisiso tsa kankere tse fetang dilemo tse 100 tse fetileng.

14
00:01:05,714 --> 00:01:06,574
Pele.

15
00:01:06,574 --> 00:01:09,787
Nalane ea liphuputso tsa mofetše

16
00:01:09,787 --> 00:01:15,779
Hoo e ka bang ka 1900, ho ile ha sibolloa likokoana-hloko tse
ngata le ho feta tse bakang mafu a fapaneng a tšoaetsanoang.

17
00:01:15,779 --> 00:01:19,960
Tabeng ea mofetše, le bona bafuputsi
qalong ba ile ba batla ho fumana kokwanahloko.

18
00:01:19,960 --> 00:01:26,525
Diphuputso tsa Baprofesa Robert Koch le M.
Newjadomskij di ne di na le temohisiso e kgolo.

19
00:01:26,525 --> 00:01:32,200
Bobedi ba ile ba sibolla ka boikemelo hore disele tsa
tumoro ya kankere di fapane le dithishu tse tlwaelehileng.

20
00:01:32,200 --> 00:01:37,027
Li bontša mekhoa eo ho tsejoang hore ha e
etsahale liseleng tse tloaelehileng tsa 'mele.

21
00:01:37,027 --> 00:01:42,474
Ka mohlala, li bontša kholo e bonahalang e se na
moeli, li tsamaea "joaloka li-amoeba" 'me li etsa metso e

22
00:01:42,474 --> 00:01:46,091
meng likarolong tse fapaneng ka ho feletseng tsa 'mele.

23
00:01:46,091 --> 00:01:51,018
Ka hona, Koch le Newjadomskij ba ile ba fihlela qeto
ea hore mofetše o bakoa ke likokoana-hloko tse

24
00:01:51,018 --> 00:01:54,560
nyenyane haholo, ke hore, likokoana-hloko tse bakang mafu.

25
00:01:54,560 --> 00:01:59,338
Leha ho le jwalo, bafuputsi ba bang ba hlalositse
kgolo ya kankere e hlaha ka lebaka le 'sa

26
00:01:59,338 --> 00:02:03,162
pheleng', mohlala, ka tsusumetso e amang disele tsa mmele.

27
00:02:03,162 --> 00:02:09,365
Ho ya ka sena, sele ya mofets'e ke sele e fetohileng, ke
hore e senyehileng, e hlahisitsweng ke mmele ka boyona.

28
00:02:09,365 --> 00:02:13,701
Kamorao ho ngangisano e matla, kgopolo
ya sele e senyehileng e ile ya atleha.

29
00:02:13,701 --> 00:02:17,792
Kalafo ea mofetše ea kajeno e thehiloe holim'a "ho senyeha hona".

30
00:02:17,792 --> 00:02:24,151
Patlo ea kokwanahloko e ile ea emisoa ka molao.
Liphuputso tse ling tsa bofuputsi ha li sa hlokahala.

31
00:02:24,151 --> 00:02:29,201
Ho fihlela ha jwale, dipatlisiso tsa semmuso tsa
kankere di atlehile ho iphapanyetsa diphumano tsa dipatlisiso

32
00:02:29,201 --> 00:02:32,423
"tse ding" kapa ho lwantsha bafuputsi ba sa rateheng.

33
00:02:32,423 --> 00:02:41,102
Ka hona, mona ke kakaretso e khutšoanyane ea
liphuputso tseo mohlomong o e-s'o ka o utloa ka tsona.

34
00:02:41,102 --> 00:02:42,051
Bobedi.

35
00:02:42,051 --> 00:02:46,645
Liphetho tse ling tsa liphuputso

36
00:02:46,645 --> 00:02:48,832
Ngaka Alfons Weber

37
00:02:48,832 --> 00:02:53,800
Ka 1967, setsebi sa mofetše sa Mojeremane le
mofuputsi oa lisele, Dr Alfons Weber, o

38
00:02:53,800 --> 00:02:57,354
phatlalalitse liphetho tsa liphuputso tsa hae.

39
00:02:57,354 --> 00:03:03,260
Ho latela sena, o ka fumana likokoana-hloko tse phelang ka hare
ho lisele tse ling 'meleng mofuteng ofe kapa ofe oa lihlahala.

40
00:03:03,260 --> 00:03:08,427
Dr Alfons Weber o ne a kgodisehile hore ha
ho le e nngwe ya diphekolo tsa kankere tse

41
00:03:08,427 --> 00:03:11,880
dumeletsweng ka molao e neng e tla thusa.

42
00:03:11,880 --> 00:03:18,370
Sele ea tishu e hlaseloa sebakeng sa
likokoana-hloko tse bakang mofetše.

43
00:03:18,370 --> 00:03:22,820
Bopaki ba hae ba lipatlisiso bo ile ba hlokomolohuoa haholo.

44
00:03:22,820 --> 00:03:31,839
Ke "lintho tsa khale, maputsoa a metsi kapa meaho ea
maiketsetso" kapa esita le "lipono tsa sephiri sa kelello".

45
00:03:31,839 --> 00:03:37,951
Mokhoa oa hae o atlehileng oa ho phekola mofetše ka
meriana ea malaria o ile oa baka lilemo tsa lits'ebetso tsa

46
00:03:37,951 --> 00:03:41,614
lekhotla le ho hlakoloa ha laesense ea hae ea bongaka.

47
00:03:41,614 --> 00:03:51,342
Ka 1972, o ile a kenngwa sepetleleng sa mafu a kelello,
leha a ne a se na bokudi ba kelello bo netefaditsweng.

48
00:03:51,342 --> 00:03:55,225
Ngaka Helmut Keller, Jeremane

49
00:03:55,225 --> 00:03:59,947
Ho tloha ka 1972 ho ea pele, Keller o ile a
phekola lihlahala tse itseng ka katleho e kholo

50
00:03:59,947 --> 00:04:03,689
ka motsoako o tsoang ho semela sa Venus flytrap.

51
00:04:03,689 --> 00:04:12,372
Sehlahisoa sa hae "Carnivora" se fumane tumello ea
nakoana Jeremane mme se ile sa ratoa haholo ke bakuli.

52
00:04:12,372 --> 00:04:16,080
Leqeba letlalong la indasteri ea meriana.

53
00:04:16,080 --> 00:04:23,922
Ka lebaka leo, Ofisi ea Bophelo bo Botle ea Federale e ile
ea qobelleha ho thibela sethethefatsi se secha hape ka 1986.

54
00:04:23,922 --> 00:04:33,374
Hobane Ngaka Keller a ile a tswela pele ho phekola bakudi ba hae
ka Carnivora, o ile a lefiswa dimaka tse 10,000 tsa Jeremane.

55
00:04:33,374 --> 00:04:35,665
Tamara Lebedeva

56
00:04:35,665 --> 00:04:43,028
Ka 1989, setsebi sa khemistri le sa mafu a
likokoana-hloko sa LeRussia se ile sa supa mookotaba

57
00:04:43,028 --> 00:04:47,326
oa khale, Trichomonas, e le sesosa sa mofetše.

58
00:04:47,326 --> 00:04:51,164
Ho ya ka boiphihlelo ba hao, mahlong a se
nang boitsebelo a ngaka ya mofetše,

59
00:04:51,164 --> 00:04:54,214
di-flagellate di ka bonahala e le disele tsa mofetše.

60
00:04:54,214 --> 00:04:57,230
Li-Trichomonas ke "bo-'mampoli ba thetso".

61
00:04:57,230 --> 00:05:02,780
Ka mohlala, li ne li ka iphetola ho tloha sebopehong sa tsona se
selelele se nang le likhoele le li-flagella

62
00:05:02,780 --> 00:05:07,700
ho ba sebopeho se sephara sa amoeba se
neng se tla tšoana haholo le lisele tsa batho.

63
00:05:07,700 --> 00:05:13,612
Ka sebopeho sa bona sa amoeba, ba etsa
likolone 'me ba ikoahela ka sekoahelo se hlokahalang.

64
00:05:13,612 --> 00:05:20,571
Lebedeva o ile a lemoha
trichomoniasis e le mohato oa pele oa mofetše.

65
00:05:20,571 --> 00:05:27,534
Maiteko a bona a ho hohela tlhokomelo ea sechaba
liphethong tsena tsa lipatlisiso a ile a hloleha.

66
00:05:27,534 --> 00:05:34,139
Lebedeva: "Lengolo le leng le le leng, potso e 'ngoe le e 'ngoe
ho Lekala la Bophelo kapa mekhatlong e meng

67
00:05:34,139 --> 00:05:40,193
ea litšebeletso tsa bophelo bo botle e romelloa
hape Setsing sa Naha sa Oncology se Moscow."

68
00:05:40,193 --> 00:05:44,476
mme ho tloha moo ho hlaha karabo e ahlolang
nako le nako ya hore phumano ha e le bohlokwa

69
00:05:44,476 --> 00:05:48,832
bo lekanang le boikitlaetso ba ho e batlisisa.

70
00:05:48,832 --> 00:05:55,644
Bamameli ba ratehang: Diphetho tsa dipatlisiso tse
hlahisitsweng mona di emetse tse ding tse ngata.

71
00:05:55,644 --> 00:05:58,420
Hobaneng di patetswe setjhaba?

72
00:05:58,420 --> 00:06:02,766
Ke mang ea nang le thahasello ea ho hatella,
ho senya lebitso, esita le ho etsa hore

73
00:06:02,766 --> 00:06:06,156
lipatlisiso tse ling tsa mofetše e be tlolo ea molao?

74
00:06:06,156 --> 00:06:10,499
Ka tlase, re bontša kamoo lihlopha tse itseng
tsa lichelete tse phahameng li hapileng tsamaiso

75
00:06:10,499 --> 00:06:13,952
ea bophelo bo botle bakeng sa merero ea tsona.

76
00:06:13,952 --> 00:06:14,966
Tharo.

77
00:06:14,966 --> 00:06:20,352
Phetolo ea tsamaiso ea bophelo bo botle

78
00:06:20,352 --> 00:06:25,037
Ha re reteleheleng lelapeng le ileng la kena
nalaneng e le "bafani ba baholo ba molemo",

79
00:06:25,037 --> 00:06:27,830
ba tsejwang hape e le barui ba pelo e ntle:

80
00:06:27,830 --> 00:06:30,909
Lelapa la Maamerika la Rockefeller.

81
00:06:30,909 --> 00:06:38,356
Hoo e ka bang ka 1880, Rockefeller Sr. o ne
a laola 90% ea 'maraka oohle oa oli oa US.

82
00:06:38,356 --> 00:06:42,305
Hoo e ka bang ka 1900, borasaense ba ile ba
sibolla "petrochemistry", ke hore, tlhahiso ea

83
00:06:42,305 --> 00:06:45,059
lik'hemik'hale ho tsoa oli e sa hloekisoang.

84
00:06:45,059 --> 00:06:48,505
Ba ile ba qala ho hlahisa metsoako e
sebetsang e tsoang limeleng ka mokhoa oa maiketsetso.

85
00:06:48,505 --> 00:06:52,350
Tsena li ka fuoa tokelo ea molao
'me tsa rekisoa ka phaello e kholo.

86
00:06:52,350 --> 00:06:57,956
Morero oa Rockefeller e ne e le ho theha 'maraka
bakeng sa lihlahisoa tsa meriana tsa lik'hemik'hale.

87
00:06:57,956 --> 00:07:03,409
Leha ho le jwalo, kgetho ya Maamerika ya
meriana ya tlhaho le ya ditlama e ile ya mo sitisa.

88
00:07:03,409 --> 00:07:10,140
Hoo e ka bang halofo ea lingaka le likolo tsa bongaka
United States le tsona li ne li sebelisa meriana e akaretsang.

89
00:07:10,140 --> 00:07:16,081
Rockefeller Sr. o atlehile joang ho hapa lefapha la bongaka?

90
00:07:16,081 --> 00:07:18,997
Tlaleho ea Flexner

91
00:07:20,542 --> 00:07:25,264
Molekane oa Rockefeller litumellanong tsa khoebo tse
nang le phaello e kholo e ne e lula e le Andrew Carnegie.

92
00:07:25,264 --> 00:07:28,400
Bobedi e ne e le batšehetsi ba matla ba eugenics.

93
00:07:28,400 --> 00:07:34,000
Batšehetsi ba eugenics ba ikemiselitse taolo ea palo ea
batho le ho thibela seo ho thoeng ke "likarolo tse

94
00:07:34,000 --> 00:07:38,340
tlase tsa sechaba", mohlala, ka ho nts'etsapele ka likhoka.

95
00:07:38,340 --> 00:07:45,353
Andrew Carnegie o ile a bokella leruo le leholo ka
indasteri ea tšepe mme a itlhomphuella kapele e le "mofani e

96
00:07:45,353 --> 00:07:50,040
moholo" ka menehelo ea hae e meholohali le ka ho theha mekhatlo.

97
00:07:50,040 --> 00:07:57,920
Ka mohlala, ka 1905 Carnegie o thehile Motheo
wa Carnegie bakeng sa Ntshetsopele ya Thuto.

98
00:07:57,920 --> 00:08:04,316
E le hore morero oa Rockefeller o phethahale, Motheo oa
Carnegie o ile oa khetha setsebi sa likhopolo tsa thuto, Abraham

99
00:08:04,316 --> 00:08:08,339
Flexner, hore a etse phuputso ka thuto ea bongaka Amerika.

100
00:08:08,339 --> 00:08:14,208
Flexner o phatlalalitse diphuputso tsa hae ka 1910
ho seo se ileng sa tsejwa e le Tlaleho ya Flexner.

101
00:08:14,208 --> 00:08:19,632
Tlaleho ena e ile ea beha lefapha la bongaka tseleng
eo Rockefeller a neng a e batla – ka litlamorao tse

102
00:08:19,632 --> 00:08:23,599
pharaletseng bakeng sa koetliso ea litsebi tsa bongaka.

103
00:08:23,599 --> 00:08:25,714
Ka bokgutshwane, tsena e ne e le:

104
00:08:25,714 --> 00:08:30,960
Dikolo tsohle tse neng di sa rutele ho ya ka "khemistri
ya meriana", ke hore, "phekolo ya saense", di ile tsa

105
00:08:30,960 --> 00:08:35,060
amohuwa tumello ya tsona le tshehetso yohle ya ditjhelete.

106
00:08:35,060 --> 00:08:40,906
Ho li-sekolo tse 155 tsa bongaka tse neng li
le teng mehleng e fetileng United States le

107
00:08:40,906 --> 00:08:44,742
Canada, ho ile ha sala tse 66 feela ka 1935.

108
00:08:44,742 --> 00:08:49,920
Dikolo tsa bongaka tse setseng di ile
tsa lahlehelwa ke boipuso ba tsona.

109
00:08:49,920 --> 00:08:57,724
Mokhoa o akaretsang oa bophelo bo botle le tlhokomelo ea
thibelo ea mafu o ile oa batla o nyamela thutong le koetlisong.

110
00:08:57,724 --> 00:09:01,840
Meriana e thehiloeng lik'hemik'hale
e phahamisitsoe boemong ba saense.

111
00:09:01,840 --> 00:09:07,774
Maamerika a ne a susumelitsoe ke lepetjo le reng
"pili e le 'ngoe bakeng sa bokulo bo bong le bo bong".

112
00:09:07,774 --> 00:09:12,180
Meriana ea tlhaho e senotsoe lebitso.

113
00:09:12,180 --> 00:09:16,196
Kamora dilemo tse pedi feela, taba
yohle e ile ya phetwa bakeng sa Yuropa.

114
00:09:16,196 --> 00:09:19,753
– ka ditlamorao tse tshwanang.

115
00:09:19,753 --> 00:09:24,618
Phethahatso ea Tlaleho ea Flexner

116
00:09:24,618 --> 00:09:30,530
Tlaleho ea Flexner e ile ea phethahatsoa ke Boto ea
Thuto e Akaretsang ea John D. Rockefeller Senior.

117
00:09:30,530 --> 00:09:34,717
GEB ke motheo oo a o thehileng ka 1902.

118
00:09:34,717 --> 00:09:39,960
Lichelete tsena li ile tsa abeloa
likholetjhe, liunivesithi le likolo tsa bongaka.

119
00:09:39,960 --> 00:09:45,451
Ba ne ba lokela ho thusa ka "tokiso ea sebopeho"
ho latela litakatso tsa lelapa la ha Rockefeller.

120
00:09:45,451 --> 00:09:48,607
Le eena o kentse letsoho: Abraham Flexner.

121
00:09:48,607 --> 00:09:53,808
O ile a kena ho GEB e le motlatsi oa mongoli ka 1912.

122
00:09:53,808 --> 00:09:54,964
Flexner:

123
00:09:54,964 --> 00:10:01,949
Pakeng tsa 1919 le 1928, Boto e Akaretsang ea Thuto e kentse
letsoho ka kotloloho le ka tsela e sa tobang ka halofo

124
00:10:01,949 --> 00:10:10,417
ea bilione ea lidolara kapa ho feta lisebelisoeng le
limpho tsa lichelete tsa thuto ea bongaka ea Amerika.

125
00:10:10,417 --> 00:10:18,087
Seo se lekana le boleng ba ha jwale ba lidolara tse
dibilione tse 9.1, tseo e seng tsa boitelo ka botlalo!

126
00:10:18,087 --> 00:10:23,222
Lilemo tse mashome a mabeli ka mor'a hore Boto
ea Thuto e Akaretsang e theoa, John D.

127
00:10:23,222 --> 00:10:26,840
Rockefeller Jr. o thehile Boto ea Thuto ea Machaba.

128
00:10:26,840 --> 00:10:33,325
Ntle le mekhatlo, IEB e boetse e tšehelitse
bo-ramahlale ka bomong boemong ba machaba.

129
00:10:33,325 --> 00:10:40,448
E abile makala a makgolo a dithuso tsa dithuto le dithuso
tsa ditjhelete ho mekgatlo dinaheng tse 39 tse fapaneng.

130
00:10:40,448 --> 00:10:46,780
Ka kakaretso, Rockefeller Jr. o kentse
letsoho ka chelete e fetang $21 milione ho IEB.

131
00:10:46,780 --> 00:10:51,640
Seo se lekana le boleng ba lidolara tse limilione tse 376 kajeno.

132
00:10:51,640 --> 00:11:01,089
Ka 1938, Motheo oa Rockefeller o ile oa nka boikarabello
ba Boto ea Thuto ea Machaba mme oa tsoela pele ho e phetha.

133
00:11:01,089 --> 00:11:06,134
Metheo e meng e thehiloeng ke ba ha Rockefeller

134
00:11:06,134 --> 00:11:12,163
Jwalokaha o bona, John D. Rockefeller Sr. e ne e le
monna ya nahanang ka maano ya sa kang a "tlisa thuto ya

135
00:11:12,163 --> 00:11:15,534
bongaka mehleng ya sejwalejwale" ka sepheo se itshepo feela.

136
00:11:15,534 --> 00:11:19,660
Etsoe, o ne a fetohile morui e moholo oa oli
le monna ea ruileng ka ho fetisisa lefatšeng

137
00:11:19,660 --> 00:11:22,329
ka nako eo ka mekhoa ea khoebo e sa lokang.

138
00:11:22,329 --> 00:11:26,040
O ne a dula a sebedisa tjhelete ya hae
ka bohlale ho eketsa phaello haholo.

139
00:11:26,040 --> 00:11:32,066
Ka ho hlophisa bocha thuto ea bongaka le
tlhokomelo ea bophelo, o ile a theha 'maraka o moholo

140
00:11:32,066 --> 00:11:36,065
bakeng sa lihlahisoa tsa bongaka tsa lik'hemik'hale.

141
00:11:36,065 --> 00:11:39,870
Ka nako e tšoanang, o bile le
tšusumetso e kholo liphuputsong tsa saense.

142
00:11:39,870 --> 00:11:45,876
Ka lebaka lena, ba ha Rockefeller ba thehile, hara tse ling,
diyunivesithi tse nang le tshusumetso e kgolo, sepetlele sa

143
00:11:45,876 --> 00:11:50,604
dipatlisiso sa bohlokwa haholo le sekolo se phahameng sa bongaka:

144
00:11:50,604 --> 00:11:58,069
1901, ho thehwa ha Rockefeller Institute for Medical
Research, eo hona jwale e leng Rockefeller University.

145
00:11:58,069 --> 00:12:02,396
Setsi sa phuputso ea bongaka sa poraefete.

146
00:12:02,396 --> 00:12:10,454
1910, Ho thehwa ha Sepetlele sa Univesithi ya Rockefeller,
sepetlele sa pele sa dipatlisiso naheng ya United States.

147
00:12:10,454 --> 00:12:13,782
Liphuputso tse tšehelitsoeng ka
lichelete tsa poraefete lia etsoa moo.

148
00:12:13,782 --> 00:12:20,656
Bothata ke hore hangata tsena li
lebisa sephethong se loketseng motšehetsi.

149
00:12:20,656 --> 00:12:27,098
1910, Ho thehwa ha Sekolo sa Johns Hopkins
Bloomberg sa Bophelo bo Botle ba Setjhaba.

150
00:12:27,098 --> 00:12:33,564
U ka fumana lintlha tse ling mabapi le tšusumetso le
likamano tsa lelapa lohle la ha Rockefeller lenaneong

151
00:12:33,564 --> 00:12:37,610
"The Rockefeller Dynasty: One Step Ahead of World Events?"

152
00:12:37,610 --> 00:12:42,975
Ka mor'a moo, re shebisisa ka ho teba
Rockefeller Jr. le tšusumetso ea hae

153
00:12:42,975 --> 00:12:48,791
mokhatlong oa bophelo oa American Cancer Society.

154
00:12:48,791 --> 00:12:49,865
4.

155
00:12:49,865 --> 00:12:55,213
Rockefeller o tshehetsa Mokgatlo wa
Amerika wa Kankere ka ditjhelete.

156
00:12:55,213 --> 00:13:01,356
Ka 1913, Mokgatlo wa Amerika wa Taolo ya Kankere o
ile wa thehwa, o tsejwang hona jwale feela e le

157
00:13:01,356 --> 00:13:06,141
Mokgatlo wa Amerika wa Kankere, kapa ACS ka bokgutshwanyane.

158
00:13:06,141 --> 00:13:13,376
Webosaete ea linkedin.com e bile e
thathamisa Rockefeller Jr. e le mothehi oa ACS.

159
00:13:13,376 --> 00:13:20,400
Ho latela tlhaloso ea eona, ke mokhatlo oa bophelo bo botle oa
baithaopi o thehiloeng sechabeng, o

160
00:13:20,400 --> 00:13:28,520
phahametseng libaka, o inehetseng ho felisa mofetše
e le bothata bo boholo ba bophelo bo botle.

161
00:13:28,520 --> 00:13:34,511
Empa nnete ke efe, ho sa natsoe
tekanyetso ea libilione tsa liponto?

162
00:13:34,511 --> 00:13:37,097
Ha re shebeng lipalo:

163
00:13:37,097 --> 00:13:45,195
Ka 1913, batho ba 75,000 ho ba ka bang limilione tse 96 naheng
ea United States ba ile ba hlokahala ka lebaka la mofetše.

164
00:13:45,195 --> 00:13:51,585
Sena se fella ka sekgahla sa mafu sa 78 ho baahi ba 100,000.

165
00:13:51,585 --> 00:13:58,983
Kajeno, hoo e ka bang Maamerika a 606,000 a hlokahala
ka lebaka la mofetše selemo se seng le se seng ho tsoa

166
00:13:58,983 --> 00:14:04,091
palo ea baahi ba limilione tse 338 (ho tloha ka 2022).

167
00:14:04,091 --> 00:14:10,080
Sekgahla sa lefu ke 179 ho batho ba 100,000.

168
00:14:10,080 --> 00:14:20,359
Kamora dilemo tse 110 tsa mosebetsi wa ACS, sekgahla sa mafu a
kankere se se se phahame ho feta habeli naheng ya United States.

169
00:14:20,359 --> 00:14:26,360
Buka e qaqileng Murder by Injection ka E.
Mullins, e hatisitsweng ka 1988, e ngola hore ke

170
00:14:26,360 --> 00:14:29,780
batsamaisi bafe ba banka ba neng ba le ka morao ho

171
00:14:29,780 --> 00:14:36,455
Mokgatlo wa Kankere le hore na tjhelete ya
kankere e ile ya kgutlela ka dipateng tsa mang:

172
00:14:36,455 --> 00:14:43,298
Ka 1976, bahlahlobisisi ba ile ba hlokomela hore bonyane ditho
tse leshome le metso e robeli tsa boto ya batsamaisi ya Mokgatlo

173
00:14:43,298 --> 00:14:48,867
wa Amerika wa Kankere e ne e le batsamaisi ba baholo ba dibanka.

174
00:14:48,867 --> 00:14:57,320
(...) 'Muelli oa ACS o ile a lumela hore 70% ea tekanyetso ea
bona ea lipatlisiso ka 1976 e ile ea ea ho "batho ka bomong kapa

175
00:14:57,320 --> 00:15:04,041
mekhatlo" eo litho tsa boto ea bona li neng li amana le eona.

176
00:15:04,041 --> 00:15:04,982
Tlhano.

177
00:15:04,982 --> 00:15:07,769
Kalafo ea khemio

178
00:15:09,400 --> 00:15:14,309
Ka ho thehwa ha Rockefeller Institute le Sepetlele,
lelapa la ha Rockefeller le ile la kgona ho ba le

179
00:15:14,309 --> 00:15:17,760
tshusumetso e tobileng dipatlisisong tsa bongaka ba bophelo.

180
00:15:17,760 --> 00:15:24,877
Ka ho toloka feela diphetho tsa dipatlisiso,
dipatlisiso di ka tsamaiswa nqa e itseng e batlehang.

181
00:15:24,877 --> 00:15:29,040
Kajeno, chemotherapy ke mokhoa o
atileng ka ho fetisisa oa phekolo ea mofetše.

182
00:15:29,040 --> 00:15:32,088
Sena se qalile nakong ea Ntoa ea Bobeli ea Lefatše.

183
00:15:32,088 --> 00:15:37,936
Ka 1942, ho ile ha etswa dipatlisiso laboratoring ya Sekolo
sa Bongaka sa Yale mabapi le tshusumetso ya kgase ya mosetareta,

184
00:15:37,936 --> 00:15:40,720
e leng sebetsa sa ntwa ya dikhemikhale, hodima lymphoma.

185
00:15:40,720 --> 00:15:45,720
Khase ea mosetareta e ile ea sebelisoa ka lekhetlo la
pele e le khase e chefo nakong ea Ntoa ea Pele ea Lefatše.

186
00:15:45,720 --> 00:15:51,755
Mohahi e moholo ka ho fetisisa oa likhase tse chefo
lefatšeng e ne e le Mojeremane-Moamerika Frederick Zinsser,

187
00:15:51,755 --> 00:15:56,264
khon'a Mopresidente oa Banka ea Lefatše John J. McCloy.

188
00:15:56,264 --> 00:16:01,678
Frederick Zinsser o ithutile ho hlahisa khase e chefo
Heidelberg mme ka lebaka leo a ba morui naheng ea USA.

189
00:16:01,678 --> 00:16:05,888
McCloy o ile a qala ho tlisa bo-ramahlale ba Majeremane a Manazi
ba ikhethileng ka libetsa tsa lik'hemik'hale le

190
00:16:05,888 --> 00:16:10,155
tsa baeloji naheng ea United States, a le maemong
a hae a ho ba Motlatsi oa Mongoli oa Ntoa oa US.

191
00:16:10,155 --> 00:16:15,896
Ho joalo le ka litsebi tsa libetsa tsa
baeloji tsa Majapane tse tsoang ho UNIT 731.

192
00:16:15,896 --> 00:16:21,838
McCloy o ile a fihla Jeremane ka 1949 a na le matla
a bohatelli mme a kgetha moena wa hae ka nyalo,

193
00:16:21,838 --> 00:16:25,900
Konrad Adenauer, ho ba Tona-kholo ya pele ya Federale.

194
00:16:25,900 --> 00:16:29,519
Tlas'a Manazi le tlas'a Adenauer, Heidelberg e
ile ea lula e le setsi sa lipatlisiso tsa

195
00:16:29,519 --> 00:16:32,320
Jeremane tsa libetsa tsa lik'hemik'hale le tsa baeloji.

196
00:16:32,320 --> 00:16:36,160
Setsi sa Jeremane sa Dipatlisiso tsa
Kankere (DKFZ) se fumaneha Heidelberg.

197
00:16:36,160 --> 00:16:37,792
Empa ha re kgutleleng USA:

198
00:16:37,792 --> 00:16:48,884
Ka 1957, mokudi wa pele wa kankere o ile a phekolwa
ka chemotherapy Setsing sa Naha sa Kankere (NCI).

199
00:16:48,884 --> 00:16:54,280
Jwalokaha bohle ba tseba, chemotherapy e
fanoang kajeno e na le ditlamorao tse mpe haholo.

200
00:16:54,280 --> 00:16:58,532
Sena ke seo setsi sa ditaba tsa kgwebo sa Jeremane,
Deutsche Wirtschaftsnachrichten, se se tlalehang, qotso:

201
00:16:58,532 --> 00:17:03,925
Chemotherapy e lefelloa ke lik'hamphani tsa inshorense ea
bophelo bo botle, 'me indasteri ea meriana e tšehetsa ka

202
00:17:03,925 --> 00:17:07,442
lichelete lithuto ho khothaletsa thekiso ea chemotherapy.

203
00:17:07,442 --> 00:17:16,269
(…) Hangata, chemotherapy ha se ka mokudi, empa
e le ka tjhelete e ngata haholo e ka etswang.

204
00:17:16,269 --> 00:17:21,446
Khemotherapi e bitsa ka karolelano €10,000 ho isa ho €20,000
kalafong ka 'ngoe, chelete eo lik'hamphani tsa inshorense ea

205
00:17:21,446 --> 00:17:25,212
bophelo bo botle li e busetsang ka
lipeheletso tse ntseng li eketseha tse lefuoang ke ba

206
00:17:25,212 --> 00:17:27,772
kenyang lipeheletso ho bahlahisi ba meriana.

207
00:17:27,772 --> 00:17:32,580
Ka hona, Chemotherapy e etsetsa
indasteri ea meriana phaello e kholo haholo.

208
00:17:32,580 --> 00:17:38,207
Mothating ona, ha ho a lokela ho latolwa hore
chemotherapy e fihletse katleho tse itseng

209
00:17:38,207 --> 00:17:42,240
kalafong ya kankere mme e pholositse maphelo a batho.

210
00:17:42,240 --> 00:17:44,722
Empa sena se etsahala ka theko efe?

211
00:17:44,722 --> 00:17:52,460
Ke hobaneng ha diphuputso tsa dipatlisiso tse ding
le dikalafo tse ding di ntse di hatellwa ka matla?

212
00:17:52,460 --> 00:17:58,647
Phuputso ea semmuso ea mofetše e na le tokelo efe ea ho
hatella ka matla mekhoa e meng ea phekolo ntle le chemotherapy?

213
00:17:58,647 --> 00:18:03,791
Hape ke hobaneng ha re sa utlwe letho ka taba ya
hore kankere e batla e le siyo Malaysia hobane batho

214
00:18:03,791 --> 00:18:07,007
ba teng ba ja seo ho thoeng ke tholwana ya kankere?

215
00:18:07,007 --> 00:18:09,653
Kapa mohlala o tsoang merianeng ea Se-Russia:

216
00:18:09,653 --> 00:18:15,179
Setsebi sa kelello le sebini se tsebahalang, Sara
Bennet, o tlaleha hore ho lingaka tse ngata tsa

217
00:18:15,179 --> 00:18:19,032
Russia, mofetše ha o nkoe o le kotsi ho feta sefuba.

218
00:18:19,032 --> 00:18:24,968
Hobaneng re sa utloe letho ka meriana ea Russia, e
ntseng e etsa tsoelopele e kholo kalafong ea mofetše?

219
00:18:24,968 --> 00:18:30,264
Hobaneng ha mekhatlo eo e fumanang diphetho tse mpe hakana
ka mekgwa ya yona ya phekolo e tswela pele ho tiisa hore

220
00:18:30,264 --> 00:18:39,019
Sekgahla sa mafu a kankere se imenne habeli ho feta kamora
dilemo tse 110, na mekgwa yohle e meng e notletswe ka senotlolo?

221
00:18:39,019 --> 00:18:40,047
Tšeletseng.

222
00:18:40,047 --> 00:18:44,698
Lik'hamphani tse kholo tsa meriana: Liphiri lia senoleha

223
00:18:44,698 --> 00:18:51,272
Na o ne o tseba hore ka Pulungoana 2023, ho ile ha hlahiswa
molao o ntseng o rala Fora "ho matlafatsa ntwa kgahlanong le

224
00:18:51,272 --> 00:18:57,868
"ntshetsopele e kotsi ya dihlopha" mme jwale
e se e le makgatheng a ho tiisetswa molaong?

225
00:18:57,868 --> 00:19:01,836
Ka pono ea pele, sena se senola kamoo
Lik'hamphani tse Kholo tsa Meriana li tsitlalletseng

226
00:19:01,836 --> 00:19:04,384
kateng ho boloka taolo 'marakeng oa meriana.

227
00:19:04,384 --> 00:19:07,082
Mantswe a molao a tjena:

228
00:19:07,082 --> 00:19:15,713
Kopo ea ho tela kapa ho qoba kalafo ea
bongaka ea phekolo kapa thibelo e otloa ka selemo

229
00:19:15,713 --> 00:19:19,964
se le seng chankaneng le tefiso ea €15,000.

230
00:19:19,964 --> 00:19:26,069
(…) Dikotlo tse tshwanang di tla sebetsa ho
kgothalletseng mekgwa e hlahiswang e le ya

231
00:19:26,069 --> 00:19:29,984
phekolo kapa thibelo bakeng sa batho ba amehang.

232
00:19:29,984 --> 00:19:41,005
leha ho hlakile, ho ya ka tsebo ya bongaka ya hajwale, hore
mekgwa ena e ba beha kotsing e potlakileng ya lefu kapa kotsi,

233
00:19:41,005 --> 00:19:45,700
e ka fellang ka ho holofatsoa ka ho sa feleng kapa bokooa.

234
00:19:45,700 --> 00:19:53,851
Haeba qholotso e boletsoeng litaleng tse peli tsa pele
e phethiloe, likotlo li tla ekeletsoa ho fihla lilemo

235
00:19:53,851 --> 00:19:59,843
tse tharo chankaneng le tefiso ea li-euro tse 45,000.

236
00:19:59,843 --> 00:20:04,289
Molao o motjha o a hlaloswa ka mantswe a latelang:

237
00:20:04,289 --> 00:20:10,614
Ha ho shejoa tjantjello ea sechaba bakeng sa
mekhoa ea phekolo e sa tiisoang ke saense,

238
00:20:10,614 --> 00:20:16,678
patlo ea boiketlo le nts'etsopele ea
botho le ka lebaka la keketseho ea lithupelo,

239
00:20:16,678 --> 00:20:19,397
tse sa faneng ka li-diploma tse ananeloang ke naha

240
00:20:19,397 --> 00:20:27,421
Bakuli ba ka hlekefletsoa kapa ba hlahlojoa ka mekhoa ea phekolo
e mpe, haholo-holo e amanang le lihlotšoana tsa bolumeli.

241
00:20:27,421 --> 00:20:31,260
Koranta ea Sefora L'Express e eketsa:

242
00:20:31,260 --> 00:20:36,323
Sena se lekane ho arabela maemo a mangata ao ho ona batho,

243
00:20:36,323 --> 00:20:45,268
ba buang ka merero ea sephiri le mekhoa e fapaneng ea phekolo e
'ngoe, joalo ka ho se nke phekolo ea mofetše, ba khothalletsa.

244
00:20:45,268 --> 00:20:49,842
Lengolo la tlhaloso le hlakisa merero ea
sebele ea lekgotla la ketsamolao la Fora:

245
00:20:49,842 --> 00:20:55,480
Molao o reretsoe ho netefatsa hore indasteri ea
meriana e ka atolosa taolo ea eona le ho feta.

246
00:20:55,480 --> 00:21:01,473
Mang kapa mang ea sisinyang phekolo e fapaneng e sa
"netefatsoang ke saense" kapa e sa tsamaellaneng le

247
00:21:01,473 --> 00:21:05,120
"boemo ba tsebo ea bongaka" o lokela ho khutsisoa.

248
00:21:05,120 --> 00:21:08,288
Re se re tloaetse mokhoa ona ho tsoa ho Tlaleho ea Flexner.

249
00:21:08,288 --> 00:21:13,292
Potso: Hobaneng ha lik'hamphani tse kholo tsa meriana li batla
ho laola, 'me ha ho hlokahala, li bile li hatakele thato e

250
00:21:13,292 --> 00:21:16,417
lokolohileng ea batho e le hore li "hlokomele boiketlo ba bona"?

251
00:21:16,417 --> 00:21:23,757
Na e ka ba ntho e fapaneng ka ho feletseng le
'mohau le bophelo bo botle' bakeng sa bohle?

252
00:21:23,757 --> 00:21:25,046
Supa.

253
00:21:25,046 --> 00:21:29,597
Patlisiso ea libetsa tsa baeloji ka boqhekanyetsi

254
00:21:29,597 --> 00:21:35,582
Puisanong, ngaka le ofisiri Heiko
Schöning o senola ntlha e khahlang haholo:

255
00:21:35,582 --> 00:21:40,462
O hokahanya ka kotloloho dipatlisiso tsa
mofets'e le dipatlisiso tsa dibetsa tsa baeloji.

256
00:21:40,462 --> 00:21:43,756
Joale shebella likaroloana tse khutšoane tsa lenaneo.

257
00:21:43,756 --> 00:21:47,440
Empa jwale re mehleng ya dibetsa tsa baeloji.

258
00:21:47,440 --> 00:21:50,196
Tsoelopele ena ea botekgeniki e a khoneha.

259
00:21:50,196 --> 00:21:58,486
Mme ha re hetla morao, re bona hore, e, ka 1972, ho ne
ho ena le thibelo ya semmuso ya dibetsa tsa baeloji.

260
00:21:58,486 --> 00:22:03,435
Ho ne ho sa dumellwa hore di sebediswe,
di hlahiswe kapa di bolokwe, ho hang.

261
00:22:03,435 --> 00:22:08,080
Ho a makatsa, sena se ile sa buuoa ke
Mopresidente oa Amerika, Richard Nixon.

262
00:22:08,080 --> 00:22:13,877
Seo feela se ngotsoeng hantle ke hore Richard Nixon e
ne e le moqhekelli ea hloahloa ka ho fetisisa ka

263
00:22:13,877 --> 00:22:17,308
har'a mafia ea botlokotsebe bo hlophisitsoeng ea lefats'e.

264
00:22:17,308 --> 00:22:20,800
Lebitso la hae la bosoasoi la semmuso e ne e le Tricky Dick.

265
00:22:20,800 --> 00:22:24,551
E, mme ha e le hantle Nixon o ile a pata feela
mme a reha ka lebitso le leng dipatlisiso

266
00:22:24,551 --> 00:22:27,320
tsa dibetsa tsa baeloji naheng ya United States.

267
00:22:27,320 --> 00:22:31,842
E 'ngoe ea libaka tsa sehlooho e ne e
le Fort Detrick naheng ea United States.

268
00:22:31,842 --> 00:22:37,522
Mme ho ile ha etsahalang ka bafuputsi bohle
ba dibetsa tsa baeloji le meaho ya tsona?

269
00:22:37,522 --> 00:22:39,877
Li sa tsoa fetoloa mabitso. Ho ne ho e-na le letšoao le lecha.

270
00:22:39,877 --> 00:22:48,086
Mme letshwao le ne le ngotswe
tjena: NCI – Setsi sa Naha sa Kankere.

271
00:22:48,086 --> 00:22:50,065
O tlameha ho utlwisisa seo kannete.

272
00:22:50,065 --> 00:22:56,046
Bafuputsi baona le meaho eona di ne di ntse di le teng
moo, mme jwale e ne e se e le phuputso ya mofets'e ka molao.

273
00:22:56,046 --> 00:22:57,692
Khemelo e kgutshwane:

274
00:22:57,692 --> 00:23:02,735
Ka tšohanyetso feela, ka nako e tšoanang le ha ho ne ho
beoa thibelo liphuputsong tsa libetsa tsa baeloji, Molao

275
00:23:02,735 --> 00:23:05,862
oa Naha oa Kankere o ile oa fetisoa ke 'muso oa Amerika.

276
00:23:05,862 --> 00:23:12,940
Mopresidente Nixon o ile a tshepisa didolara tse
dibilione tse supileng ho "lwantsha kankere" ka selemo sa 1976.

277
00:23:12,940 --> 00:23:17,906
Setsi sa Naha sa Kankere (NCI) se ile sa fetoha, ka nako e le
'ngoe, setsi se seholo ka ho fetisisa le se nang le

278
00:23:17,906 --> 00:23:23,774
tšusumetso e kholo ho feta litsi tsohle tsa bophelo bo botle tsa
US – kapa, ho e-na le hoo, "litsi tsa libetsa tsa baeloji".

279
00:23:23,774 --> 00:23:25,363
Schöning o tswela pele:

280
00:23:25,363 --> 00:23:27,994
Libetsa tsa baeloji ke eng?

281
00:23:27,994 --> 00:23:29,879
Tsena ke chefo ea lisele.

282
00:23:29,879 --> 00:23:32,613
Meriana ea mofetše ke eng?

283
00:23:32,613 --> 00:23:34,060
Chefo e bolaeang lisele

284
00:23:34,060 --> 00:23:39,420
Mme phapang ke efe pakeng tsa teko ea
libetsa tsa baeloji le lipatlisiso tsa mofetše?

285
00:23:39,420 --> 00:23:42,833
Mepeleto e fapaneng

286
00:23:42,833 --> 00:23:47,123
Mme ke sona hantle seo Nixon a se entseng.

287
00:23:47,123 --> 00:23:51,213
Ba ile ba fetola letšoao feela Fort Detrick ho
tloha ho "Patlisiso ea Libetsa tsa Bophelo bo Botle"

288
00:23:51,213 --> 00:23:54,112
ho ea ho "Setsi sa Naha sa Patlisiso ea Kankere."

289
00:23:54,112 --> 00:23:56,910
Batlhokomedi ba ratehang, ntho e le
nngwe e tlameha ho hlaka ho rona:

290
00:23:56,910 --> 00:24:00,885
Dibetsa tsa baeloji hangata di etseditswe ho bolaya ka sephiri!

291
00:24:00,885 --> 00:24:05,000
Re ka lebella eng ho tsoa litsing tsa
libetsa tsa baeloji – tšoarelo, litsing tsa

292
00:24:05,000 --> 00:24:07,762
lipatlisiso tsa mofetše – nakong e tlang e haufi?

293
00:24:07,762 --> 00:24:09,362
Schöning o tswela pele:

294
00:24:09,362 --> 00:24:15,352
Mme mohlala, leqiti le leng e ne e le hore bafuputsi
bana ba dibetsa tsa baeloji ka tshohanyetso ba qeta

295
00:24:15,352 --> 00:24:19,110
mashome a dilemo ba fuputsa mokento o lwantshang kankere.

296
00:24:19,110 --> 00:24:21,701
Seo jwale se lebetswe hape.

297
00:24:21,701 --> 00:24:31,146
Mme ho tsamaellana le sena, hona jwale re utlwa ka mekento ya
mRNA, eo ha e le hantle e leng diphekolo tsa dijini tse ntseng

298
00:24:31,146 --> 00:24:36,454
di le tekong bakeng sa kankere, tse rekisetswang rona kajeno.

299
00:24:36,454 --> 00:24:42,393
Bonang feela, kamora tlokotsi ya liente tsa Covid tsa
mRNA tse bitswang, jwale le liente tsa mofets'e tsa

300
00:24:42,393 --> 00:24:46,129
mRNA le tsona di tla rekisetswa setjhaba ka kakaretso.

301
00:24:46,129 --> 00:24:50,264
Litlōlo tsa molao tsa liente tsa Covid tse nang
le litlamorao tse mpe haholo, tse kang ho hlahisa

302
00:24:50,264 --> 00:24:52,998
mofetše o potlakileng haholo, ha li e-so sebetsoe.

303
00:24:52,998 --> 00:24:59,718
Lenaneong la yona "Ho qhoma ha mofets'e wa turbo kamora
ente ya coronavirus", Kla.TV e hlalositse kamano pakeng tsa

304
00:24:59,718 --> 00:25:04,140
ente ya mRNA le dithurugo tse holang ka lebelo le feteletseng.

305
00:25:04,140 --> 00:25:07,851
Mme jwale mekento e metjha ya mRNA e a fumaneha.

306
00:25:07,851 --> 00:25:15,595
Ka hona, ha ho makatse hore ebe tshepo ya batho ho meriana e
laolwang ke dikhamphani tsa meriana e ntse e theoha ka potlako!

307
00:25:15,595 --> 00:25:17,772
Qetello:

308
00:25:19,712 --> 00:25:21,066
Pele.

309
00:25:21,066 --> 00:25:25,566
Batho ba sa tšabeng Molimo, ba chesehelang chelete le matla, ba
kang Rockefeller & Co., ba ile ba rala

310
00:25:25,566 --> 00:25:30,312
metheo ea indasteri ea sejoale-joale ea meriana
le tsamaiso ea rona ea tlhokomelo ea bophelo.

311
00:25:30,312 --> 00:25:31,535
Bobedi.

312
00:25:31,535 --> 00:25:38,540
Ho tloha qalong, ba ntse ba ikemiselitse ho fumana
taolo e feletseng holim'a thuto ea bongaka le saense.

313
00:25:38,540 --> 00:25:40,102
Tharo.

314
00:25:40,102 --> 00:25:47,665
Ho tloha qalong, dipatlisiso tse ikemetseng le
tsona di ntse di hanelwa ka matla, leha di tshepisa.

315
00:25:47,665 --> 00:25:49,180
4.

316
00:25:49,180 --> 00:25:55,390
'Setshwantsho sa ho ba bahlodi' sa metheo le mekgatlo e
tsamaiswang ke barui ba fetisisang se sebeletsa ho pata

317
00:25:55,390 --> 00:25:59,884
merero ya bona ya nnete: e leng, ho atolosa matla le taolo.

318
00:25:59,884 --> 00:26:00,974
Tlhano.

319
00:26:00,974 --> 00:26:06,576
Ho sa natsoe matsete a maholo, sekhahla sa
mafu a mofetše se ntse se nyoloha butle-butle.

320
00:26:06,576 --> 00:26:08,325
Tsheletseng.

321
00:26:08,325 --> 00:26:11,898
Ho na le bopaki ba hore dipatlisiso tsa kankere
tse nang le ditekanyetso tse kgolo le tsona di

322
00:26:11,898 --> 00:26:13,746
sebediswa ho etsa dipatlisiso ka dibetsa tsa baeloji.

323
00:26:13,746 --> 00:26:18,900
Dibetsa tsa baeloji hangata di etseditswe ho
bolaya ka sekhukhu le ka bongata bo boholo!

324
00:26:18,900 --> 00:26:20,671
Supa.

325
00:26:20,671 --> 00:26:25,702
Kajeno, re fihlile ntlheng eo ho yona baahi
ba sokelang ka puso ya bongaka e hatellang le

326
00:26:25,702 --> 00:26:29,589
mehato ya bongaka e qobelloang e kotsi haholo.

327
00:26:29,589 --> 00:26:37,700
Indasteri ea meriana, e laoloang ke ba ha Rockefeller
ba lefatše lena, e iponahatsa e le mofetše oa 'nete.

328
00:26:37,700 --> 00:26:43,225
Rea ipotsa: Na lipolelo tsa semmuso mabapi
le lipatlisiso tsa mofetše li ka ba 'nete?

329
00:26:43,225 --> 00:26:49,790
Ha ho se ho kentsoe lichelete tse ngata haholo ho eona ka lilemo
tse ka bang 100, empa katleho e fumaneng e le nyane haholo?

330
00:26:49,790 --> 00:26:56,384
Katleho tsa pholiso li bonahala li le nyane haholo ha li
bapisoa, hoo li lekaneng feela ho boloka tšepo e phela.

331
00:26:56,384 --> 00:27:00,858
Ditlaleho tse sa kgaotseng tsa tshepo ya pheko ya
kankere di etsa bonnete ba hore phallo e kgolo ya tjhelete

332
00:27:00,858 --> 00:27:04,200
bakeng sa diphuputso tse belaetsang ha e ke e pshella.

333
00:27:04,200 --> 00:27:10,598
Koporasi e ntseng e fetoha e bohale le e
laolang ea meriana e ipaka e le mofetše oa 'nete.

334
00:27:10,598 --> 00:27:12,860
Hona ke nako ea ho sibolla 'nete.

335
00:27:12,860 --> 00:27:16,334
Khemola lisosa le lintho tse tlatsetsang
keketsehong e tswelang pele ya sekgahla sa kankere.

336
00:27:16,334 --> 00:27:19,755
Bahlodi ba etsang phaello ka chefo e
fumanehang dijong, moyeng, mobung, metsing le

337
00:27:19,755 --> 00:27:22,440
dihlahisweng tsa meriana ba lokela ho fuputswa.

338
00:27:22,440 --> 00:27:25,928
Mofuta o mong le o mong wa bo-bobutho bo
etswang ke WHO e laolwang ke dikhamphani tsa

339
00:27:25,928 --> 00:27:29,479
meriana le bahlanka ba yona o tlameha ho emisiwa!

340
00:27:49,060 --> 00:27:58,740


