עקזיסטענציעלע קריזיסן האַלטן די וועלט־באַפעלקערונג אין שפּאַנונג.
דער אָנקומענדיקער פינאַנציעלער קראַך איז אויך אויף כּמעט אַלעמענס ליפּן.
פֿילע זענען שוין אין אַ שטאַט פֿון שאָק, ווײַל די וועלט איז שוין געשאַקלט געוואָרן דורך עטלעכע פינאַנציעלע קראַשן, ווי
למשל דער שוואַרצער פֿרײַטיק אין 1929 און דער קראַך פֿון 2008.
יעדער מאָל האָבן מענטשן זייערע חפצים פאַרלוירן.
און איצט זאָגט מען, אַז דער גרעסטער און מיט די ווייטגייענדיקסטע קאָנסעקווענצן קראַך איז נאָר אַרום דער ווינקל.
דער ריזיקער באַרג פֿון שׂוּלדן, אויף וועלכן כּמעט אַלע לענדער איבער דער גאַנצער וועלט זיצן, איז נישט קיין גוטער סימן.
אָבער פֿאַר וואָס פּאַסירן גלאָבאַלע פינאַנציעלע קראַכן בכלל?
און פֿאַר וואָס זאָל דער קומענדיקער זײַן דער גרעסטער און דער וויכטיקסטער?
וואָס פּינקטלעך זענען די קאָנסעקווענצן? וואָס זענען די סיבות?
ווער איז די מערסט באַטראָפֿענע? ווער נוצט?
צי האָט דאָס עפּעס צו טאָן מיטן גרויסן ריסעט?
וואָס וועט דער רעזולטאַט זײַן? קען מען עס נאָך אָפּשטעלן?
מיר וועלן אויספֿאָרשן די פֿראַגעס אין דעם פּראָגראַם.
אַ ריזיקער חובֿ־בלאָז פּלאַצט – אַ טייל פֿון דעם גרויסן איבערשטעל
די גרינדונג פֿון דעם פֿעדעראַלן רעזערוו־סיסטעם (FED) אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן אין 1913 ווי אַ פּריוואַטער
באַנקירונג־סיסטעם האָט געפֿירט צו דער שאַפֿונג פֿון אַ גלאָבאַל־אָפּערירנדיקער באַנקירונג־קאַרטעל.
דער מאָנאָפּאָל אויף געלטשאַפֿונג איז לויט געזעץ איבערגעגעבן געוואָרן צו אַ פּאָר פֿירערנדיקע וואַל־סטריט באַנקירן.
ווײַטערדיקע אויסברייטערונג פֿון מאַכט איז דערגרייכט געוואָרן דורך דער גרינדונג פֿון דער BIS (1930) און דעם IMF
און דער וועלטבאַנק (1944), ביידע זענען ספּעציאַליזירטע אַגענטורן פֿון די פֿאַראייניקטע נאַציעס.
זיי געבן ריזיקע הלוואות פֿון גאָרנישט ווי פֿיאַט־געלט און פֿירן גאַנצע באַפעלקערונגען אין
חורבן מיט זייערע פֿאָדערונגען צו צוריקצאָלן.
די אַגענדע 2030 פֿון די פֿאַראייניקטע נאַציעס העלפֿט צו פֿירן די אַנטוויקלונג פֿאָרויס.
עס פֿאָדערט אַז אירע מיטגליד־שטאַטן זאָלן אויסגעבן ביליאָנען צו באַהאַנדלען גלאבאל־אָרגאַניזירטע קריזיסן.
לויט דעם עקאָנאָמישן עקספּערט ערנסט וואָלף, איז די ריזיקע, קינסטלעך אויפגעבלאָזענע שולד־בלאָז ווײַט גרעסער
ווי די סך־הכּל פֿון אַלע גלאבאַלע רעסורסן, אינפֿראַסטרוקטור, מינעראַלע רעסורסן און אַזוי ווײַטער.
עס קען דעריבער קיינמאָל נישט צוריקצאָלט ווערן.
דער לאַנג־צוגעגרייטעטער און בכיוון־אָרגאַניזירטער פּלאַץ פֿון דער דאָזיקער חובֿ־בלאָז איז געצילט צו פֿאָרויסצוזאָגן אַ
פֿולשטענדיקע גלאָבאַלע רעאָרגאַניזאַציע, דער גרויסער ריסעט:
דאָס צושטעלט די גאַנץ אויסנעמונג און אָפּנעמען פֿון רעכטן, טאַקע פֿאַרשווירונג, פֿון בירגערס אונטער די פינאַנציעלע אָליגאַרכן.
דער גרויסער ריסעט און אַגענדע 2030 דער גרויסער ריסעט איז דער נאָמען וואָס מען האָט געגעבן דער אַגענדע פֿון דער
וועלט־עקאָנאָמישער פֿאָרום (WEF) און אירע פֿאַרבונדענע ניט־רעגירונג־אָרגאַניזאַציעס,
באַקאַנט ווי NGOs, צו איבערנעמען די וועלט־מאַכט.
די ניט־רעגירונג־אָרגאַניזאַציעס ווערן קאָנטראָלירט דורך פינאַנציעלע אָליגאַרכן.
די ווערן קאָנטראָלירט דורך די צענטראַלע באַנקען, וואָס האָבן איבער הונדערט יאָר דאָמינירט דעם מאָנעטאַרן סיסטעם.
דורך זייערע אַסעט־מאַנאַדזשערס, ווי למשל בלאק־ראָק און וואַנגאַרד, אַקומולירן זיי ריזיקע עשירות אָן צו בײַשטײַערן
גאָרנישט אין תּמורה, ווי אויך גאָלד, אינדוסטריעלע קאָנגלאָמעראַטן, גאַז, אױל,
רוי־מאַטעריאַלן, לאַנד און ציבורדיקע אינפֿראַסטרוקטור.
זיי קאָרומפּירן די הויפּט פּאָליטישע, אינדוסטריעלע, מיליטערישע און געריכטלעכע באַשלוס־נעמערס וועלטווייט און בינדן זיי צו זייער
שאָטן־רעגירונג, ווי למשל די בילדערבערג־גרופּע, דער קאונסיל אויף פֿאָרעין ריליישאַנז, די WEF־זיצונגען אין דאַוואָס און אַנדערע.
דער קרײַז ניצט אונטערגעשטעלטע פּאָליטיקער צו דורכפֿירן די WEF און די UN'ס אַגענדע 2030 דורך גורלדיקע געזעצן.
די, אין זייער תּור, פֿירן צו דער אויסנעמונג פֿון פֿעלקער דורך חורבןדיקע שטײַערן און פֿאָדערונגען צו טיילן די לאַסטן, ווי אויך
צו דער גאַנצער עבֿדות פֿון אַלע פֿעלקער דורך פּראָגראַמירבאַר דיגיטאַלן געלט, קאָנטראָל איבער שפּײַז,
ענערגיע און געזונט, און איבערוואַכונג־טעכנאָלאָגיעס.
ווער וואָלט ווערן באַטראָפֿן פֿון דעם אויסברעכן פֿון דער שולד־בלאָז – ווער וואָלט דערפֿון נוץ האָבן?
אין 2005 איז געווען אַ ענדערונג אין דעם באַנקראָט־געזעץ אין די פארייניקטע שטאַטן.
זינט דעמאָלט קען מען די אַסעטן פֿון קליענטן ניט מער צוריקקריגן, אפילו אין פאַלן פֿון באַנק־שווינדל.
אַלע נכסים ווערן איבערגעגעבן צום באַנקראָט־עסטאַט.
אָבער די ענדערונג באַטרעפֿט נישט אַלע קרעדיטאָרן, נאָר די ווייניק פּריווילעגירטע, דאָס הייסט די געזיכערטע קרעדיטאָרן.
דאָס זענען די גרינדער־באַנקען פֿון דער פֿעד און זייערע טאָכטער־פֿירמעס, אַרײַנגערעכנט דזשיי.פּי. מאָרגאַן באַנק.
ווען לעהמאַן בראדערס אין 2008 צוזאַמענגעפאלן, למשל, האָט בלויז דזשיי.פּי. מאָרגאַן באַנק זיינע אַסעטן
צוריקגעקריגט – טראָץ פראָדזשענטע פינאַנציעלע טראַנסאַקשאַנז.
דער ריכטער אין די פּראָצעדורן אין יענער צײַט האָט אויסדריקלעך געזאָגט אַז דזשיי.פּי. מאָרגאַן געהערט צו דער באַשיצטער גרופּע.
דאָס מאַכט קלאָר אַז, הינטער די רוקן פֿון דער באַפעלקערונג, איז די געזעץ־געבױונג אַזוי געענדערט געוואָרן, אַז דער
קלאַן אַרום די פֿעד וועט איבערלעבן יעדן באַנקירונג־קראַך, בשעת אַלע אַנדערע וועלן גאָר פאַרלירן זייערע נכסים.
פֿיאַט־געלט – ווי די שולד־בובל איז אויפגעקומען אויף דעם 23סטן דעצעמבער 1913 האָט דער פֿעדעראַל ריזערוו־אַקט
אַרײַנגעפֿירט די פּריוואַטע צענטראַלע באַנקינג־סיסטעם, באַקאַנט ווי דער פֿעד, אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן.
עס איז געוואָרן אַ מוסטער פֿאַר די ווײַטערדיקע גרינדונג פֿון צענטראַלע און נאָטן־אויסגעבנדיקע בענק איבער דער גאַנצער וועלט.
דער פֿעד איז אַ קאַרטעל פֿון גרויסע באַנקען וואָס האָט אַ מאָנאָפּאָל אויף געלט־שאַפֿונג.
דורך פּשוטע חשבונ־פּראָצעדורן ווערט געלט געשאַפֿן פֿון גאָרנישט אין דער פֿאָרעם פֿון הלוואות.
דער פּרינציפּ פֿון פֿיאַט־געלט, דאָס הייסט שאַפֿן געלט פֿון גאָרנישט, לאָזט די פֿאַרבונדענע באַנקען
אויף דעם זעלבן אופֿן פֿאַרמערן דאָס נײַ־געשאַפֿן געלט.
- אָבער, צינזן און קאָמפּאָונדירטע צינזן וועלן ווײַטער געצאָלט ווערן ביז די דאָזיקע לױנען וועלן זײַן אינגאַנצן אָפּגעצאָלט.
צוליב דעם מאָנאָפּאָל אויף געלטשאַפֿונג, מוזן די מיטלען פֿאַר דעם אויך ווערן באקומען פֿון דער פֿעד און
אירע צווייגן אין דער פאָרעם פֿון שטענדיק נײַע לאָנען.
דאָס אויסלײַען געלט מיט צינזן און קאָמפּאָונדירטע צינזן שאַפֿט אַ ריזיקן חוב־בלאָז.
דער רעזולטאַט: בשעת די מאָס פֿון סחורות אין דער וועלט האָט זיך אין די לעצטע 30 יאָר נאָר פֿירמאָל פֿאַרגרעסערט,
האָט זיך די געלט־פֿאַרזאָרגונג פֿערציגמאָל פֿאַרגרעסערט.
דער פֿעד – דער אומגלויבלעך פּרוּשער פינאַנציעלער סיסטעם
זינט דער אײַנפֿירונג פֿון דער פֿעד אין 1913, האָבן פּריוואַטע באַנקירן געקענט געבן הלוואות אָן רעזערוון
אָדער קאָלאַטעראַל ווי אַ ריין בוכהאַלטערישע טראַנסאַקשאַן און אַזוי שאַפֿן געלט פֿון לופֿט.
באַנק־קונדן, אויף דער אַנדערער זײַט, מוזן זייערע אַסעטן פֿאַרזיכערן ווי קאָלאַטעראַל פֿאַר דעם ווערטלאָזן
קרעדיט־געלט און – ביז דער לאָון איז גאַנץ צוריקגעצאָלט – אפילו באַצאָלן אינטערעס און קאָמפּאָונד־אינטערעס.
און אין יעדן פאַל, דאָס הייסט צוריקצאָלונג און אינטערעס, מיט רעאַלע אַסעטן.
אין פאַל פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן, דער שטאַט און דערפֿאַר די בירגער מוזן איצט צאָלן אַ טריליאָן
דאָלאַר אַ יאָר צו די באַנקסטערס פֿאַר גאָרנישט.
מיט דעם פֿיאַט־געלט־טריק האָבן די הויפּט־באַנקען געקענט צונויפֿקלײַבן כּמעט דעם גאַנצן
נאַציאָנאַלן רייכטום פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן.
בערך הונדערט יאָר צוריק האָט דער אויטאָמאָביל־טייקאָן הענרי פֿאָרד פּאַסיק געזאָגט: אויב מענטשן וואָלטן
פֿאַרשטאַנען דעם געלט־סיסטעם, וואָלטן מיר האָבן אַ רעוואָלוציע איידער מאָרגן־מאָרגן.
ווער זענען די גרינדער־פֿאָטערס פֿון דער פֿעד?
פּאָל מאָריץ וואַרבורג, צוזאַמען מיט דזשאָן ד. ראָקפֿעלער און נעלסאָן אַלדריטש, ווערט באַטראַכט ווי דער
הויפּט־יניציאַטאָר פֿון דער פֿאַראייניקטער שטאַטן פֿעדעראַלער רעזערוו (FED), וואָס איז געגרינדעט געוואָרן אין 1913.
די וואַרבורגן ווערן באַטראַכט ווי די צווייט וויכטיקסטע באַנקירונג־משפּחה אין דער וועלט נאָך די ראָטשילדס.
די וואַרבורגער באַנקינג־הויז אין האַמבורג איז געגרינדעט געוואָרן אין 1798 דורך צוויי ברידער, משה־מאַרקוס און גרשון וואַרבורג,
בערך אין דער זעלביקער צײַט ווי די רוטשילדער באַנקינג־הויז.
אין 1814 זענען די וואַרבורגס געוואָרן איינער פֿון רוטשילדס ערשטע געשעפֿט־פּאַרטנערס אין לאָנדאָן.
מאָריץ וואַרבורג האָט זײַן אויסבילדונג בײַ די ראָטשילדס אין איטאַליע און פּאַריז פֿאַרענדיקט.
זײַן זון מאַקס וואַרבורג האָט געענדיקט אַ טייל פֿון זײַן לערנשאַפֿט בײַ ניו קאָרט, די
לאָנדאָנער הויפּטקוואַרטיר פֿון די ראָטשילדס.
עטלעכע יאָר שפּעטער, אין 1910, האָבן נעלסאָן אַלדריץש און עקסעקוטיוון פֿון די באַנקען J.P. מאָרגאַן, ראָקפֿעלער און קון און
לאָעב זיך צוריקגעצויגן פֿאַר צען טעג צו אַ העכסט-געהיימע זיצונג אויף דזשעקיל אינזל אין דער אמעריקאַנער שטאַט דזשאָרדזשיאַ.
נעלסאָן איז געווען אַ הויך־ראַנגיקער פּאָליטיקער און פּאַרטנער אין דער אינוועסטירונג־באַנק דזשיי.פּי. מאָרגאַן,
ווי אויך דער שווער פֿון דעם פֿאַנטאַסטיש־רײַכן נאַפֿט־מאַגנאַט דזשאָן ד. ראָקפֿעלער דזשוניאָר.
-- צווישן די עקזעקוטיוון וואָס האָבן זיך באַטייליקט אויף דזשעקיל אינזל זענען געווען פֿרענק וואַנדערליפּ, פּרעזידענט פֿון דער
נאַציאָנאַל סיטי באַנק פֿון ניו יאָרק, וועלכער איז געווען פֿאַרבונדן מיט די ראָקעפֿעלערס; הענרי דייוויסאָן, עלטערער
פּאַרטנער בײַ דער דזשיי.פּי. מאָרגאַן קאָמפּאַניע; טשאַרלס נאָרטאָן, פּרעזידענט פֿון דער ערשטער
נאַציאָנאַלער באַנק פֿון ניו יאָרק; און ענדרו פּיאַט, אַ פֿירנדיקער עקאָנאָמיסט פֿון האַרוואַרד.
פּאָל מאָריץ וואַרבורג פֿון קון, לאָעב און קאָ האָט געפֿירט די זיצונג און געשריבן דעם אויסלייג פֿון דעם וואָס איז שפּעטער
באַקאַנט געוואָרן ווי דער אַלדריטש־פּלאַן, אַ פּלאַן צו רעאָרגאַניזירן דעם באַנקירונג־ און מאָנעטאַרן סיסטעם וואָס האָט
געלייגט דעם יסוד פֿאַר דעם שפּעטערדיקן פֿעדעראַלן רעזערוו־סיסטעם.
דער לאַנדגוט, וווּ זיי האָבן זיך צוזאַמענגעקומען, האָט געהערט צום מענטש וואָס איז אין יענער צײַט באַטראַכט
געוואָרן ווי דער שפּינע אין דער נעץ פֿון דער פינאַנציעלער אינדוסטריע: דזשאָן פּי. מאָרגאַן.
-- סודיות איז דעריבער געווען נייטיק, כּדי מצליחדיק אָנצוהייבן דעם דאָזיקן אייגנאַרטיקן שריט קעגן דעם אַמעריקאַנער
פֿאָלק, דעמאָקראַטיע און די קאָנקורירנדיקע גרויסע פֿינאַנצן.
ווי קונציק און געהיימליך דער פּלאַן איז אַנטוויקלט געוואָרן, אַזוי פֿעיִק און מיט אַ קלאָרן ציל איז דער ענדערונג צום געזעץ
דרײַ יאָר שפּעטער, דעם 23סטן דעצעמבער 1913, איין טאָג פֿאָר ניטל־אָוונט, דורכגעפֿירט געוואָרן דורך דעם
שטאַרק אָפּגעשוואַכטן קאָנגרעס מיט 43 קולות קעגן 25.
וואודרו ווילסאָן, דער נײַ־דערװאָלטער פּרעזידענט פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן, האָט אויף דעם זעלבן טאָג אונטערגעשריבן
דעם פֿעדעראַל רעזערוו־געזעץ, און דערמיט געגרינדעט די צענטראַלע באַנק פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן, דעם פֿעד.
דער רעכט צו שאַפֿן אַמעריקאַנער געלט און די גלאבאַלע מאַכט פֿאַר דעם קומענדיקן יאָרהונדערט איז איבערגעגעבן
געוואָרן צו אַכט משפּחות, אַרײַנגערעכנט וואַרבורג, ראָקפֿעלער און מאָרגאַן און זייערע פּריוואַטע באַנקען.
פּאָל מאָריץ וואַרבורג איז געוואָרן אַ מיטגליד פֿון דער ערשטער אויפֿזיכט־ראַט אין דער געשיכטע פֿון דער פֿעד.
בײַם ערשטן וועלט־מלחמה איז ער באַשטימט געוואָרן ווי דער וויצע־פֿאָרזיצער פֿון דער
פֿעדעראַלער רעזערוו־באָרד פֿון גאָווערנאָרן.
אלס מיטגליד פונעם ראַטגעבער־קאָמיטעט איז וואַרבורג געבליבן פֿאַרבונדן מיטן פֿעדעראַלן
רעזערוו פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן ביז 1926.
אין 1921 איז פּאָל מאָריץ וואַרבורג אויך געוואָרן אַ גרינדער־מיטגליד פֿון דער "קאָונסיל אויף פֿאָרעין ריליישאַנז"
(CFR), אַ פּריוואַט־אָרגאַניזירטע פּלאַטפֿאָרמע פֿאַר אינטערנאַציאָנאַלן השפּעה וואָס אַרבעט הינטער די קוליסן.
ער האָט געהאַלטן די פּאָזיציע פֿון פֿאָרזיצער פֿון דער CFR ביז זײַן טויט אין 1932.
קאָלאָנעל עלישע גאַריסאָן, אַ פֿרײַנד פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן־פּרעזידענטן רוזוועלט און ווילסאָן, האָט באַשריבן וואַרבורג
ווי די טריבנדיקע קראַפֿט הינטער דער גרינדונג פֿון דער פֿעד, אָבער ער האָט קלאָר אידענטיפֿיצירט באַראָן
אַלפֿרעד ראָטשילד פֿון לאָנדאָן ווי דעם הויפּט־פּלאַנירער.
די ראָטשילד־דינאַסטיע האָט שוין עטלעכע מאָל פּרוּווירט צו גרינדן אַ צענטראַלע באַנק
אונטער איר קאָנטראָל אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן.
דער פאקט איז אַז אין 1910 זענען די פארייניקטע שטאַטן פּראַקטיש געהערשט געוואָרן פֿון ענגלאַנד, און דאָס איז נאָך הײַנט דער פאַל.
די צען גרעסטע באַנק־האָולדינג־פֿירמעס אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן זענען פֿעסט אין די הענט פֿון געוויסע
באַנק־הײַזער, וואָס אַלע האָבן צווײַגן אין לאָנדאָן.
זיי זענען דזשיי.פּי. מאָרגאַן קאָמפּאַניע, בראון בראדערס הארימאַן, וואַרבורג, קון־לויב און הענרי שראָדער.
זיי אַלע האַלטן נאָענטע באַציִונגען מיטן הויז פֿון ראָטשילד, בעיקר דורך די ראָטשילדס' קאָנטראָל איבער די אינטערנאַציאָנאַלע
געלט־מאַרקן דורך מאַניפּולאַציע פֿון דעם גאָלד־פּרײַז.
יעדן טאָג ווערט דער וועלט־מאַרק־פּרײַז פֿאַר גאָלד באַשטימט אין דער לאָנדאָנער ביוראָ פֿון נ.מ. ראָטשילד און קאָמפּאַניע.
וואָס איז דער נאַטור פֿון די גרינדער־פֿאָטערס פֿון דער פֿעד?
נעלסאָן וו. אַלדריטש איז געווען אַ מיטגליד פֿון די פֿרײַמאַסאָנען; צווישן אַנדערע זאַכן איז ער געווען דער
קאַסירער פֿון דער גרויסער לאָזשע פֿון ראָד־אײַלענד.
דער אַמעריקאַנער דאָלאַר איז די אָפֿיציעלע וואַלוטע פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן.
דער איין־דאָלאַר באַנקנאָט איז אין צירקולאציע אין זײַן איצטיקער פאָרעם זינט 1935.
אַ נעענטערער בליק אַנטפּלעקט עטלעכע פֿאַרוווּנדערלעכע פֿאַקטן.
איינער פֿון די צוויי אינסקריפּציעס אויף דער הינטערזייט פֿון דער איין־דאָלאַר באַנקנאָטע לייענט זיך "Novus ordo seclorum".
דאָס איז לאַטײַן און מיינט אַ נײַער סדר פֿון די עלטערן.
איבער דעם איז דאָס אויג פֿון פּראָווידענץ איבער אַ אומפֿאַרענדיקטער ציגל־פּיראַמיד.
טאַקע, דער אַזוי גערופֿענער אויג פֿון פּראָווידענץ בלײַבט ביז הײַנט אַ צענטראַלער סימבאָל אין מאַסאָנישע לאָדזשעס.
די עגיפּטישע ציגל־פּיראַמיד איז אַ רעפֿערענץ צו דער געהיימער געזעלשאַפֿט פֿון די אילומינאַטי.
אגב, אין 1935, אונטער פּרעזידענט פֿראַנקלין ד. רוזוועלט, איז די פּיראַמיד אויפֿן איין־דאָלאַר־באַנקנאָט דערשינען.
רוזוועלט איז געווען אַ זייער אַקטיווער מיטגליד פֿון די פֿרײַמאַסאָנען און האָט במשך זײַנע יאָרן ווי פּרעזידענט
אין דער ווײַסער הויז באַקומען אַ סך מאַסאָנישע דעלעגאַציעס.
דער רוימישער ציפֿער MDCCLXXVI אויף דער אונטערשטער טרעפּל פֿון דער אומפֿאַרענדיקטער פּיראַמיד אויף דער
איין־דאָלאַר־באַנקנאָטע שטייט פֿאַר דעם יאָר 1776.
אָבער עס כּבֿודט נישט דאָס יאָר פֿון דער אַמעריקאַנער דעקלאַראַציע פֿון אומאָפּהענגיקייט, נאָר די
גרינדונג פֿון דער מאַסאָנישער אילומינאַטי־אָרדענונג דורך אַדאַם ווײַסהאָפּט אין אינגאָלשטאַדט אין 1776.
דער סימבאָל פֿון דער געהיימער געזעלשאַפֿט איז מינערוואַס אָוול.
און אינטערעסאַנטערהייט, אויף דער פראָנט פֿון דער איין־דאָלאַר באַנקנאָטע, אין דער רעכטער ווינקל הינטער
דער נומער איין, קוקט אַ קליינע ווייסע אָוול אַרויס.
די מאַניפּולאַטיווע נאַטור פֿון פֿרימאַסאָנרי איז באַלד נאָך איר גרינדונג קלאָר געוואָרן.
בײַם ערשטן וועלט־מלחמה האָט דער FED גרויסע באַנקען געשטיצט בײַם געבן הלוואות צו פֿאַרשיידענע קריגפֿירנדיקע לענדער.
אויף דעם אופֿן זענען זיי געוואָרן שטענדיק אָפּהענגיק פֿון דער אַמעריקאַנער הויכער פֿינאַנץ, וואָס האָט זי
געמאַכט דער אמתער געווינער פֿון דער ערשטער וועלט־מלחמה.
בײַם צווייטן וועלט־מלחמה איז דער אמעריקאַנער דאָלאַר דערקלערט געוואָרן די גלאבאלע רעזערוואַלע געלט.
דאָס האָט דער פֿעד געגעבן העכערקייט איבער אַלע צענטראַלע באַנקען, און האָט עס געמאַכט דעם
אמתן געווינער פֿון דער צווייטער וועלט־מלחמה.
FED געגרינדעט דורך פֿאַרבינדונגען צו פּאָליטיק
זינט דער עלטסטער צײַט האָבן מענטשן חתונה געהאַט כדי צו צאַמלען עשירות און מאַכט – ווי עס איז געווען ווען דזשאָן ד. ראָקפֿעלער
דזשוניאָר, דער איינציקער זון פֿון דזשאָן ד. ראָקפֿעלער סעניאָר און דער רייכסטער מענטש אין אַמעריקע, האָט
חתונה געהאַט מיט אַבי אַלדריץ, די איינציקע טאָכטער פֿון נעלסאָן אַלדריץ, אין האַרבסט 1901.
ער איז געווען דער רעפּובליקאַנער מערהייט־פֿירער אין דעם פֿאַראייניקטן שטאַטן סענאַט, אָן וועמענס צוזימונג
קיין פֿעדעראַלער געזעץ האָט נישט געקענט דורכגעפֿירט ווערן.
ער איז געווען אַזוי שטאַרק, אַז די פּרעסע האָט אים גערופֿן דעם גענעראַל־מאַנאַגער פֿון דער נאַציאָן.
די חתונה, אַ סטראַטעגיש פּערפעקטע פֿיוזשאַן פֿון געלט און פּאָליטיק, האָט געלייגט די פּאָליטישע יסודות פֿאַר די
לעגאַלע גרינדונג פֿון דער פֿעדעראַלער רעזערוו־באַנק אין 1913.
וואָס האָט דער פֿעד צו טאָן מיטן אונטערגאַנג פֿון דער טיטאַניק?
דזשיי. פּי. מאָרגן, דער צענטראַלער מיטגרינדער און הויפּט־מאַסטערמיינד פֿון דער פֿעד, איז געווען דער
בעל פֿון דער ווייסטער שטערן־ליניע, אַ שיפֿפֿלאָט, און דערפֿאַר שפּעטער אויך פֿון דער טיטאַניק, זינט 1902.
צי עס איז געווען די באַן־נעץ, עלעקטריציטעט, קאָלע אָדער דער טעלעגראַף, האָט ער זײַן האַנט אין אַלץ.
די איינציקע זאַכן וואָס ער האָט נישט געהאַט צוטריט צו זענען געווען קאַרנעגי'ס שטאָל און ראָקפֿעלער'ס אָיל.
ער איז געווען אַזוי שטאַרק, ווײַל ער איז געווען דער איינציקער אמעריקאנער וואָס האָט הנאה געהאַט פֿון דער
צוטרוי פֿון פינאַנציער אין לאָנדאָן, פּאַריז און בערלין.
מאָרגאַן און פֿירמע, מיט איר הויפּטקוואַרטיר אין 23 וואָל סטריט, איז געווען אַ שליסל־ראָלע אין דער אינדוסטריעלער
רעוואָלוציע אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן אַרום 1900.
עס איז געווען אַ קרעדיטאָר, אַ אַקציע־האַלטער און – אין יענער צײַט – דער אומאָפֿיציעלער
צענטראַל־באַנק פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן.
דזשיי. פּי. מאָרגן האָט געהערט צו אַ קרײַז פֿון קרימינעלע באַנקירן, וואָס האָבן געוואָלט אײַנפֿירן דעם
פֿעדעראַלן רעזערוו־סיסטעם (פֿעד) אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן.
אויף דער ערשטער רייזע פֿון זײַן לוקסוס־דאַמפּשיף "טיטאַניק" זענען געווען זייער איינפֿלוסרײַכע און רײַכע מענטשן, אַזױ ווי
בנימין גוגענהײַם, איזידאָר סטרױס און אַנדערע אינדוסטריאַליסטן און באַנקירן, אָבער העכער פֿון אַלע, דזשאָן דזשייקאָב אַסטאָר.
אין יענער צײַט איז ער געווען איינער פֿון די רײַכסטע מענטשן אין דער וועלט.
די איינפֿלוסרײַכע גרופּע האָט געוואָלט פֿאַרהיטן די גרינדונג פֿון דער פֿעד און אַזוי דורכברעכן די לאַנג־טערמיניקע
גלאָבאַלע סטראַטעגישע פּלענער פֿון די פינאַנציעלע אָליגאַרכן.
אַסטאָר און זײַן קרײַז זאָלן דעריבער דיסקרעט אויסגעמעקט ווערן.
ווען דזשיי.פּי. מאָרגן האָט באַוווּסט אונטערגעבראַכט די טיטאַניק, האָט די מאַנשאַפֿט פֿון דער טיטאַניק מיט כּוח
פֿאַרהיטן די אַסטאָרס און זייערע בונד־חברים זיך צו ראַטעווען.
מיט איר טויט אין 1912 האָט דער ווידערשטאַנד קעגן דער גרינדונג פֿון דער פֿעד דורך דעם
בכיוון־אונטערגאַנג פֿון דער טיטאַניק אַ סוף געהאַט.
דזשיי. פּי. מאָרגן האָט אין דער לעצטער מינוט אָפּגערופן זײַן באַטייליקונג אין דער רייזע און, מיט
פאָרויסזאָג, איז נישט אַרויפֿגעגאַנגען אויף דער טיטאַניק.
אַ וועג אַרויס פֿון דער גאַנצער פֿאַרשולדיקונג פֿון פֿעלקער:
קרעדיט־חובות פֿון פֿיאַט־געלט אויסגעמעקט דורך חובֿות־דערלײַכטערונג
לויט פינאַנציעלער אינסיידער דייוויד וועב, דער קומענדיקער פינאַנציעלער קראַך איז ווי אַ שפּיל מאָנאָפּאָלי,
וווּ אַלע שטיקלעך אויף דער טאַפֿל און אַלע געלט ווערן צוריקגעשיקט צום באַנק דורך די הויפּט אָליגאַרכן.
און דאַן זאָגן די העכסטע הערן: לאָמיר אָנהייבן אַ נײַע שפּיל.
מיר הייבן אָן פֿון דער הנחה אַז מיר האָבן אַלץ און איר האָט גאָרנישט.
אַזוי, ווילסטו עפּעס פֿון אונדז באָרגן?
אָבער דאָס דאַרף נישט קומען צו דעם פֿאַר לענדער וואָס איצט דערטרינקען אין שולדן.
ווײַל עס איז אַ וועג אַרויס.
דער נאַראַטיוו פֿון די שפּיץ פינאַנציעלע אָליגאַרכן, אַז אַלץ מוז צוריקגעגעבן ווערן צום באַנק, מוז ווערן אויסגעטוישט דורך דעם נײַעם
גלאבאַלן קאָנסענסוס פֿון די נאַציאָנען, נעמלעך: איצט קומט דער גלאבאַלער חוב־שניט פֿאַר אַלע נאַציאָנען וואָס
זענען אַרײַנגעפאלן אין די פֿיאַט־געלט־קרעדיטן פֿון לופֿט.
אין אַנדערע ווערטער, שולדן־אָפּשאַפֿונג פֿאַר אַלע נאַציאָנאַלע שטאַטן וואָס זענען אונטערדרוקט, געפּלינדערט און למעשה אויסגענומען
געוואָרן דורך דעם אינטערנאַציאָנאַלן מאָנעטאַרן פֿאָנד (IMF), די וועלטבאַנק און די צענטראַלע
באַנקען, און די צוריקגעבן פֿון אַלע גענומענע רעסורסן.
ווי די הלוואות זענען געשאַפֿן געוואָרן פֿון לופֿט, מוזן די הלוואה־חובות אויך ווידער פֿאַרשווינדן אין לופֿט.
אויספֿיר
די גלאבאלע פינאנציעלע אָליגאַרכיע איז אַזוי שרעקלעך ווי די טעראָר־רעגירונג פֿון דעם וויזאַרד פֿון אָז.
אין אַנדערע ווערטער, ער בלאָזט זיך אויף פּאָמפּאָז און באַדראָהנדיק, ברענגט שרעק און טעררור אין די
הערצער פֿון די מענטשן, אָבער – אויב מען קוקט הינטער דעם פאָרהאַנג – איז דאָרט גאָרנישט.
די פֿאַרפּלאָנטערטקייטן מיט פֿרימאַסאָנערײַ, דער אונטערגאַנג פֿון דער "טיטאַניק", דער גראָב־פֿינאַנציעלער סיסטעם,
אאַז״וו, ווײַזן אַז די פֿינאַנציעלע אָליגאַרכן אַרבעטן לויטן פּרינציפּ פֿון אָפּנאַר און שווינדל.
עס בליט בלויז פֿון דער באַטייליקונג פֿון די גלאַפּיקע און די געלט-גיריקע.
אָן דעם וואָס מען וועט זיי נאָכפאָלגן, וועט דער טעראָר־רעגירונג פֿון דער גלאבאלער פינאַנציעלער
אָליגאַרכיע צוזאַמענפֿאַלן ווי אַ הויז פֿון קאַרטן.
דעריבער זענען אויסשטעלונג און פֿאַרשפּרייטונג, ווי אויך נעצווערק־בויען און ציווילער
אומגעזעצלעכקייט אין סאָלידאַריטעט, עפעקטיווע וועגן אַרויס.