ԱՄՆ Թենեսի նահանգը ընդունել է նոր օրենք, որը արգելում է նահանգում գեոինժեներության և քիմիական հետքերի գործունեությունը։
2024 թվականի մարտի 18-ին Սենատը 25 կողմ, 6 դեմ ձայներով ընդունեց Սենատի 2691-րդ օրինագիծը (SB 2691), որը 2024 թվականի ապրիլի
1-ին Կոնգրեսը 70 կողմ, 22 դեմ ձայներով հավանության արժանացրեց։
Սահմանափակումներ նախատեսող օրենքը, որը խախտումների համար օրական 10 000 ԱՄՆ դոլար տուգանք է
սահմանում, ուժի մեջ կմտնի 2024 թվականի հուլիսի 1-ից։
Թենեսիում գեոինժեներիայի վրա կիրառվող իրավական արգելքը կարևոր և համարձակ առաջին քայլ է, որը ապացուցում է, որ
«քեմթրեյլները» պարզապես կոնսպիրոլոգիական տեսություն չեն։
Վերջիվերջո, եթե գործողության կարիք չլիներ, սահմանափակող օրենքների կարիք էլ չէր լիներ։
Բացի այդ, Թենեսիի օրինակը ցույց է տալիս, որ իսկապես հնարավոր է ձեռնարկել գործողություններ մի, թվացյալ հրեշավոր
ու անպարտելի ուժի դեմ, որը անխնա իրեն հարմար եղանակով մանիպուլացնում է մարդկանց գլխավերևի եղանակը։
Որպես համեմատաբար փոքր ԱՄՆ նահանգ՝ Թենեսին զբաղեցնում է 109 151 կմ² տարածք, որը ավելի քան 87 անգամ փոքր է ԱՄՆ
ընդհանուր մակերեսից։ Այն մոտավորապես 400 մղոն երկարություն ունի և ընդամենը 100 մղոն լայնություն։
Այնուամենայնիվ, այն սահմանակից է ութ հարևան երկրների։
Եթե նրանք հետևեն իրենց քաջ փոքրիկ հարևանի օրինակին, քիմիական հետք թողնող թռիչքների համար թռիչքազերծ գոտի, որը
ընդգրկում է 1,2 միլիոն քառակուսի կիլոմետր տարածք, արդեն կգործեր։
Եվ հենց այս ֆեդերալ նախաձեռնության գործընթացն է, որը արդեն ընթանում է Միացյալ Նահանգներում:
Մինեսոտան, Փենսիլվանիան և ԱՄՆ-ի այլ նահանգներ արդեն ներկայացրել են Թենեսի նահանգի օրինակին համապատասխան
օրենսդրություն՝ գերազգային գեոինժեներիայի դեմ պայքարելու համար։
2023 թվականի սկզբին Մեքսիկայի շրջակա միջավայրի նախարարությունը, խորհրդակցելով երկրի Գիտության և տեխնոլոգիաների
ազգային խորհրդի հետ, հայտարարեց մթնոլորտում քիմիական աէրոզոլային մասնիկների արտանետման արգելքի մասին։
երբ ԱՄՆ-ի «Make Sunsets» անվանումով ստարտափ ընկերությունը առանց որևէ թույլտվության, այսինքն՝ ապօրինի,
սկսեց իր եղանակի մանիպուլյացիայի փորձարկումները Մեքսիկայի Բաջա Կալիֆոռնիա թերակղզում։
Մեքսիկայում այժմ պաշտոնապես արգելված են թե մեծածավալ, թե զարգացող արևային ստվերավորման նախագծերը։
Նոր քաղաքականության նպատակը համայնքների և շրջակա միջավայրի պաշտպանությունն է։
Աերոզոլներում առկա թունավոր նանոմասնիկները, ինչպիսիք են ծծումբը և ալյումինի օքսիդը, այժմ պետք է մնան Միացյալ Նահանգներում,
որտեղ արտադրական արդյունաբերությունը սովորաբար ստիպված է լինում դրանք պատշաճ և, հետևաբար, թանկարժեք կերպով հեռացնել։
Արդյո՞ք սա միջազգային մասշտաբի լայնածավալ շրջակա միջավայրի հանցագործության ապացույց չէ, որը «կլիմայի պաշտպանության»
անվամբ իրականում մանիպուլացնում է կլիմային և ապօրինի կերպով հեռացնում տոննաներով թունավոր արդյունաբերական թափոններ։
Եվ չէ՞ որ այս հետաքրքիր զարգացումը իրականում կդառնար եվրոպական քաղաքականության և հիմնական լրատվամիջոցների տաք թեմա։
Այսպիսով, մինչ «քեմթրեյլզ» և «գեոինժեներություն» թեմաները որոշ ժամանակ է, ինչ հրապարակայնորեն քննարկվում են
Ամերիկյան կիսագնդում և արդեն օրենքով պայքարվում են, Եվրոպայում, հատկապես Գերմանիայում, դա գրեթե այդպես չէ։
Այստեղ պարտադիր ֆինանսավորվող հիմնական լրատվամիջոցները ակնհայտորեն սովոր են անցանկալի տեղեկություններն ու թեմաները
դասակարգել դավադրության տեսաբանների ոլորտին՝ հանրային քննարկումն ու որոշ միջոցառումների արդարացի քննադատությունը կանխելու համար։
Քիմթրեյլների և գեոինժեներիայի դեպքում սա գրեթե մանտրայի պես է կրկնվում։
Թենեսիի նշանակալի առաջընթացից հետո t-online-ը գրել է հետևյալը:
"Մեկ այլ օրինակ այն բանի, թե ինչ է հնարավոր ԱՄՆ-ում:
Թենեսի նահանգը ցանկանում է արգելել «քեմթրեյլզ»-ը։
«Սա անշուշտ հաջողություն կլինի, որովհետև դրանք գոյություն չունեն», պնդում է t-online-ի հեղինակ Սիմոնե Ռաֆայելը։
Նույնիսկ 2024 թվականի ապրիլի 16-ի հեղեղային անձրևներից հետո Միացյալ Արաբական Էմիրությունների անապատային
նահանգում տեղական գլխավոր լրատվամիջոցները հերքեցին եղանակի մանիպուլյացիայի հետ որևէ կապ։
և սա այն դեպքում, երբ նման պրակտիկաները սկզբում բացահայտորեն ընդունվել էին հենց Սաուդական
Արաբիայի և Միացյալ Արաբական Էմիրությունների կողմից։
Մինչդեռ, թվում է, որ պետական մամուլի սենսուրան նույնպես շտապ կերպով կիրառվել է Դուբայում՝ տնտեսական և զբոսաշրջային
մետրոպոլիսում, որը ծանր անձրևների հետևանքով ծանր տուժել է։
քանի որ Ազգային մետեորոլոգիայի կենտրոնը հանկարծակիորեն հերքեց այն կապը, որը նախկինում բացահայտորեն
ընդունել էր ամերիկյան Bloomberg լրատվական ընկերությանը։
Հետևաբար, ապրիլի 14-ին և 15-ին օդանավերը յոթ հերթափոխով տեղակայվեցին անապատի վերևի ամպերը արծաթի յոդիդով բուժելու համար։
Այս մոտեցման արդյունքում ապրիլի 16-ին Դուբայում տեղացին վերջին 75 տարիների եղանակային
գրառումների պատմության մեջ ամենածանր անձրևներ։
Մոտավորապես 150 լիտր անձրև մեկ քառակուսի մետրի վրա՝ 24 ժամում տեղաց ավելի շատ անձրև,
քան սովորաբար տեղում է ամբողջ տարվա ընթացքում։
Մեծաքաղաքի բազմաթիվ փողոցներ և մետրոյի համակարգը հեղեղվել են, իսկ օդանավակայանը նույնպես
ջրհեղեղի է ենթարկվել արտառոց ուժեղ անձրևների պատճառով։
Հարևան Օմանում նույնպես տեղի ունեցավ հսկայական ջրհեղեղ, որի հետևանքով զոհեր եղան, այդ թվում՝ բազմաթիվ երեխաներ։
Դուբայի կլիմայը ընդհանուր առմամբ շատ հուսալի և չափազանց չոր է; սա հաստատվում է նաև 1991–2020 թվականների եղանակային
տվյալներով՝ տարեկան միջին անձրևների քանակը կազմում է 79,2 մմ (այսինքն՝ մոտ 80 լիտր մեկ քառակուսի մետրի վրա):
Այսպիսով, Դուբայի դեպքում՝ մի ծարավ մետրոպոլիս, որտեղ խմելու և արդյունաբերական ջրի նկատմամբ պահանջարկը արագորեն աճում է, արդյո՞ք
պետք է կիրառել թիրախային գեոինժեներություն «օգնելու» համար, չնայած որ նախագիծը
իրականացնողները, կարծես, ինչ-որ չափով սխալ են հաշվարկել։
Այս անոմալիաների մանրակրկիտ հետաքննությունը իրականում պատասխանատու քաղաքականության և իսկական լրագրության առաջադրանքն է,
որը գրեթե անհնար է գտնել կոչված որակյալ լրատվամիջոցներում։
Փոխարենը Tagesschau.de-ի Վուլֆ Ռոհվեդդերի նման «փաստերի ստուգիչները» պնդում են, որ Դուբայում մարդկային եղանակի
մանիպուլյացիան, օրինակ՝ «ամպերի սերմանումը», որևէ դեր չի ունեցել։
Սրանք լուրեր են և սովորական դավադրության տեսություն։
Սա առաջ է բերում հարց, թե արդյոք Ռոհվեդերի նման լրագրողները նախապես մանրակրկիտ ստուգել և ուսումնասիրել են իրենց
հայտարարությունները, թե՞ պարզապես հրապարակում են ամբողջությամբ անվավեր պնդումներ, ինչպես նրանց հրահանգվել է։
Սա կհամարվի հանրությանը դիտավորությամբ մոլորեցնելու և, հետևաբար, քրեական հանցագործություն։
Վերջապես, եկեք մեկ անգամ ևս վերադառնանք ընթացիկ մոդելին՝ Թենեսի։
Նոր օրենքի հաջողությամբ ընդունումից հետո այժմ անհրաժեշտ է իրականացնել արդյունավետ քրեական
հետապնդում, որը հատուկ պատժում է խախտումները։
Սա ներկայացնում է և՛ մարտահրավեր, և՛ հնարավորություն՝ ի վերջո, դա կարող է նաև հանգեցնել ամբողջովին նոր աշխատատեղերի ստեղծմանը։
Անկախ լրատվամիջոցների զգոն լուսաբանման ուղեկցությամբ ավելի ու ավելի շատ պետություններ կհետևեն Թենեսիի օրինակին և
այդպիսով կհասնեն գերազգային գեոինժեներիայի համապարփակ արգելքին։
Վերջապես, անհրաժեշտ է նաև անցկացնել այս միջազգային բնապահպանական հանցագործության համաշխարհային իրավական վերանայում, որը ներառում
է հանցագործների կողմից տուժած երկրներին և մարդկանց փոխհատուցում։