2023 წლის 29 სექტემბერს შვეიცარიის პარლამენტმა მიიღო "ერთიანი შესწორებების აქტი განახლებადი ენერგიებიდან ელექტროენერგიის
უსაფრთხო მიწოდების შესახებ", ზამთარში ელექტროენერგიით მომარაგების უსაფრთხოების სავარაუდო გაძლიერების მიზნით.
ამ კანონს უწოდებენ "მანტელერლასსი" ან, შემოკლებით, "ელექტროენერგიის აქტი".
ეს ხელს შეუწყობს ქვეყანაში მზის, ქარის და ჰიდროელექტროსადგურებიდან ელექტროენერგიის მეტი რაოდენობით წარმოებას.
ახალი კანონის თანახმად, შვეიცარიის ფედერალური საბჭო შეძლებს განსაზღვროს, თუ როდის, სად და რამდენი ობიექტის
აშენება იქნება შესაძლებელი განახლებადი ენერგიის გენერაციისთვის.
სხვადასხვა ორგანიზაციამ, როგორებიცაა "ალიანსი ბუნებისა და ლანდშაფტისთვის შვეიცარია", "თავისუფალი ლანდშაფტი შვეიცარია" და
ფონდი "ფრანც ვებერი" , 2024 წლის იანვარში ახალი ფედერალური კანონის წინააღმდეგ რეფერენდუმი
გამოაცხადეს და 63,184 ხელმოწერა წარადგინეს.
ამგვარად, საკამათო წინადადება შვეიცარიელ ამომრჩეველს კენჭისყრაზე 2024 წლის 9 ივნისს წარედგინება.
მხარდამჭერების მთავარი არგუმენტია, რომ შვეიცარიაში ელექტროენერგიის მოსალოდნელი დეფიციტის თავიდან
ასაცილებლად ელექტროენერგიის შესახებ ახალი კანონი აუცილებელია.
ასოციაცია "Aufrecht Schweiz" ამას დანაგვიანებულ ენერგეტიკულ კრიზისს უწოდებს.
"Aufrecht Schweiz" არის მოქალაქეთა მოძრაობა, რომელიც დამოუკიდებელი კანდიდატების მეშვეობით
შვეიცარიის პოლიტიკაში აზრის გამოთქმას ცდილობს.
2022 წლის შემოდგომაზე გამოქვეყნებულ თავიანთ მედია-რელიზში სათაურით "ელექტროენერგიის დეფიციტი შვეიცარიაში? შეუძლებელია!",
ელექტროსადგურის პენსიაზე გასულმა კომპიუტერის სპეციალისტმა და პენსიაზე გასულმა ელექტროინჟინერმა დაწერეს შემდეგი:
"ლობის მიერ ხელშეწყობილი შიშის სტრატეგიის გატარებით, ენერგეტიკის ფედერალური სამსახური სწრაფ და პირდაპირ სარგებელს აძლევს
გაზის, ნავთობის კომპანიებსა და ელექტროენერგიის მოვაჭრეებს."
(...) როდესაც მთავრობა მოგვიწოდებს, დავზოგოთ ელექტროენერგია, ეს სულაც არ არის იმის გამო, რომ მისი მარაგი გვაკლია, არამედ იმიტომ,
რომ ელექტროენერგიის ვაჭრობაში ზედმეტად იაფფასიანები ვართ.
ყოველი კილოვატი, რომელსაც ვზოგავთ, სარგებელს აძლევს ენერგოკომპანიებს, რადგან მათ შეუძლიათ შვეიცარიაში დაზოგილი
ელექტროენერგია საზღვარგარეთ გაცილებით მაღალ ფასად გაყიდონ.
განცხადებაში არგაუს ელექტროენერგიის მომწოდებელთა ასოციაცია (VAS) აღნიშნავს, რომ ეს საყოველთაო დადგენილება მთელი ქვეყნის
ელექტროენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის სრულად გადაწყობას მოითხოვს.
დღემდე, ელექტროენერგია საბოლოო მომხმარებლებს მიეწოდებოდა ლოგიკურად დამტკიცებულ პრინციპზე დაყრდნობით, რომელიც ძირითადად
ცენტრალიზებული, მსხვილმასშტაბიანი ელექტროსადგურებისგან შედგება.
თუმცა, სადისტრიბუციო ინფრასტრუქტურა დეკენტრალიზებული წესით უნდა რეგულირდებოდეს, რაც ასევე უნდა იყოს ყოვლისმომცველი, უშეცდომო
და ყველას ერთმანეთთან კომუნიკაციის საშუალებას უნდა აძლევდეს.
VAS-ის მიხედვით, კვალიფიციური პროგნოზების თანახმად, მხოლოდ შვეიცარიაში ქსელების აუცილებელი კონვერტაცია და
გაფართოება დაახლოებით 100 მილიარდ შვეიცარიულ ფრანკად დაჯდება.
ეს დამატებითი სერვისის საფასურს, ძირითადად, უუფლებო მომხმარებლები და მოიჯარეები იხდიან,
რომლებსაც საკუთარი თავის მომარაგების საშუალება არ აქვთ.
როგორც ახალი კანონების შემთხვევაში ხშირად ხდება, ეს იმით მთავრდება, რომ მოგება და სუბსიდიები
მცირერიცხოვანი ჯგუფისთვის იპრივატიზება, ხოლო ხარჯებსა და რისკებს დარჩენილი საზოგადოება იყოფს.
– არგაუს ელექტროენერგიის მომწოდებელთა ასოციაციის მიხედვით.
სხვადასხვა NO კომიტეტმა ასევე გააკრიტიკა ელექტროენერგიის შესახებ ახალი კანონი იმის გამო, რომ, სხვა საკითხებთან ერთად, კითხვის
ნიშნის ქვეშ აყენებს ბუნებისა და ლანდშაფტის დაცვის ფუნდამენტურ პრინციპებს, რომლებიც ათწლეულების განმავლობაში
შვეიცარიელმა ამომრჩევლებმა ფედერალურ კონსტიტუციაში დაამკვიდრეს.
მაგალითად, ტყეების გაჩეხვა ახლა შესაძლებელია ქარის ტურბინების ასაშენებლად, ხოლო დიდი ქარის და მზის პარკების
მშენებლობა შეიძლება დაცულ ლანდშაფტებშიც კი განხორციელდეს – მაშინაც კი, თუ ეს ძვირფას ბიოტოპებს გაანადგურებს.
შვეიცარიის ალპებში დიდი მზის პარკების მშენებლობას არაფერი შეეშალებოდა.
ბევრი ალპური საძოვარი შეიძლება დაფარული იყოს ფოლადის კონსტრუქციებითა და მზის პანელებით.
ელიას ფოგტი, ასოციაცია "Freie Landschaft Schweiz"-ის (თავისუფალი ლანდშაფტი შვეიცარია) პრეზიდენტი, დამოუკიდებელ
სატელევიზიო არხთან HOCH2.TV ინტერვიუში განმარტავს, თუ რას ნიშნავს ეს კანონი და რატომ ურჩევს მას უარყოფას.
პოლიტიკური ტოკ-შოუს სათაურია: "მანტელის დადგენილება — ბუნების სუბსიდირებული განადგურებაა".
ინტერვიუში ვოგტი, სხვა საკითხებთან ერთად, ახალი ელექტროენერგიის შესახებ კანონის მიმართ კრიტიკის შემდეგ საკითხებს ეხმაურება:
- საფრთხე ემუქრება დემოკრატიულ მონაწილეობასა და წინააღმდეგობის უფლებას
- ელექტროენერგიის წარმოებას ბუნების დაცვაზე უპირატესობა ენიჭება ელექტროენერგიის შესახებ ახალ კანონში
- "კანონის თანახმად" ბუნებრივი კატასტროფები შესაძლებელია
- ალპების დამახინჯება: ელექტროენერგიის წარმოება ტურიზმს უპირატესობს
ელიას ფოგტი მიუთითებს იურისტ-ექსპერტის, პროფესორ-დოქტორ ალენ გრიფელის კრიტიკაზე, რომლის თანახმადაც, სადავო ზოგადი
ბრძანებულება არღვევს შვეიცარიის ფედერალურ კონსტიტუციას.
ენერგიის წარმოება, მაგალითად, უნდა იყოს საკმარისი, უსაფრთხო, ეკონომიური და ეკოლოგიურად სუფთა.
თუმცა, გარემოსთან თავსებადობისა და ელექტროენერგიით მომარაგების უსაფრთხოების კრიტერიუმები თანაბრად უნდა იქნას გათვალისწინებული.
ახალი ელექტროენერგიის შესახებ კანონის ამოქმედების შემდეგ, ეს ასე აღარ იქნება.
როგორც ჩანს, მნიშვნელოვანი ზეწოლის ქვეშ, შვეიცარიის პარლამენტმა მიიღო არაკონსტიტუციური
კანონი, რომელიც ზღუდავს დემოკრატიულ უფლებებს.
ზამთარში ელექტროენერგიის სავარაუდო დეფიციტის შიში პარლამენტს დაუფიქრებელ ნაბიჯების გადადგომას აიძულებს.
ძვირფასო შვეიცარიის ამომრჩევლებო: გსურთ თუ არა თქვენც, რომ თავიდან აიცილოთ ფუნდამენტური დემოკრატიული
უფლებების გაუქმება და შვეიცარიის ლანდშაფტის დამახინჯება განახლებადი ენერგიების ხელშეწყობის ფარსის საფარქვეშ?
შემდეგ, 9 ივნისს, საარჩევნო ყუთში "მანტელერლასს" წინააღმდეგ ხმა "არა" მიეცით.
უყურეთ ნახევარსაათიან ინტერვიუს დოქტორ ფილიპ გუტთან და ელიაეს ვოგტთან, ასოციაცია "Freie Landschaft Schweiz"-ის
(თავისუფალი ლანდშაფტი შვეიცარია) პრეზიდენტთან, დამოუკიდებელი სატელევიზიო არხის HOCH2.TV-ის პოლიტიკურ ტოქ-შოუში.
ინტერვიუ
ძვირფასო მაყურებლებო, თბილად გიწვევთ პოლიტიკურ ტოქ-შოუში HOCH2.TV-ზე.
თქვენ იცნობთ მას, თქვენ ამოიცნობთ: ეს გადაცემა ყოველთვის პირდაპირია, ყოველთვის გულწრფელი, ყოველთვის
ჭეშმარიტების ერთგული და ყოველთვის მასში მონაწილეობენ საინტერესო სტუმრები, რომლებსაც სათქმელი აქვთ.
დღეს მივესალმები ელიას ფოგტს, ასოციაცია "Freie Landschaft Schweiz"-ის (თავისუფალი ლანდშაფტი შვეიცარია) პრეზიდენტს, რომელიც,
თუ შეიძლება ასე ითქვას, შვეიცარიის პოლიტიკურ არენაზე ახალი ფიგურაა, რომელმაც უკვე მოახდინა
ცვლილება და, უდავოდ, კიდევ უფრო მეტის გაკეთებას ცდილობს.
შესანიშნავია, რომ პროგრამაში ხართ.
დიდი მადლობა, ბატონო გუტ, მოწვევისთვის.
მეც მოხარული ვარ, რომ აქ ვარ.
თქვენ ცოტა ხნის წინ სხვა ორგანიზაციებთან ერთად წარმატებით ჩაატარეთ რეფერენდუმი.
ასე რომ, გერმანიისა და ავსტრიის მაყურებლებისთვის: შვეიცარიაში გაქვთ შესაძლებლობა, გაასაჩივროთ პარლამენტის მიერ
მიღებული კანონები მათზე რეფერენდუმის დანიშვნის მოთხოვნით.
მათ შეძლეს; ამისთვის მინიმუმ 50,000 ხელმოწერაა საჭირო.
ეს ეხება ეგრეთ წოდებულ საყოველთაო ბრძანებულებას, რომელიც განახლებადი ენერგიების ხელშეწყობას ისახავს მიზნად.
სანამ ამ წვრთნას გააკრიტიკებთ, შეგიძლიათ აგვიხსნათ, რის მიღწევას ისახავს ეს კანონი სინამდვილეში?
რა არის ზუსტად ეს ეგრეთ წოდებული საყოველთაო ბრძანება?
ყოვლისმომცველი დადგენილება არის, ასე ვთქვათ, სხვადასხვა კანონის ერთიანი გადახედვა, ამიტომაც ეწოდება ამ ტერმინს.
ერთი მხრივ, ენერგეტიკის შესახებ კანონი, მეორე მხრივ, ელექტროენერგიით მომარაგების შესახებ კანონი
და მესამე, სივრცითი დაგეგმარების შესახებ კანონი, და ამ სამი კანონის კომპლექსური გადახედვა.
მთავარი მიზანი, ფაქტობრივად, შვეიცარიაში ქარის ენერგიისა და მზის ენერგიის მასშტაბური გაფართოებაა.
მაგრამ ასევე 16 დიდი ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობა.
მდგრადი ენერგიებისა და მათი გაფართოების ყველა ეს ასპექტი ამ ყოვლისმომცველ პაკეტშია რეგულირებული.
აი, რა იმალება ტერმინის "მანტელის დადგენილების" მიღმა.
ასე რომ, ეს ქურთუკი, ფაქტობრივად, ერთგვარი სუპერ კანონია, რომელიც სხვადასხვა სამართლებრივ ცვლილებას შეიცავს, არა?
ზუსტად. და ის ასევე შეიცავს ბევრ გადაუჭრელ საკითხს.
ეს ნიშნავს, რომ ფედერალურ საბჭოს, რომელიც ჩვენი მთავრობაა, შეუძლია შემდეგ დაარეგულიროს ცალკეული დეტალები დადგენილების დონეზე.
ბევრი დეტალია, სადაც საქმე მართლაც საქმეზე გადადის.
ფედერალურ საბჭოს, მაგალითად, შეუძლია გაამარტივოს სალიცენზიო პროცედურები.
და რადგან შვეიცარია ასევე იყენებს მუნიციპალური ავტონომიის პრინციპს, რაც ნიშნავს, რომ შვეიცარიის მოსახლეობას
შეუძლია პირდაპირ მიიღოს გადაწყვეტილება სივრცით დაგეგმარებაზე თავიანთ ადგილობრივ, მუნიციპალურ დონეზე.
თუ ფედერალური საბჭო ამას შეამოკლებს, მაშინ მას შეუძლია უბრალოდ თქვას, რომ ამ მუნიციპალიტეტებს ხმა აღარ
ექნებათ და შემდეგ ის ასევე გააუქმებს პირდაპირ დემოკრატიასა და რეფერენდუმებს მუნიციპალიტეტებში.
დიახ, კრიტიკულ საკითხებს მოგვიანებით დავუბრუნდებით.
ალბათ, პირველ რიგში, ცოტა რამ ბუმის მოწყობის შესახებ.
ამ კონტექსტში ჩემი შემდგომი კითხვა.
თქვენ თავად არ წამოიწყეთ რეფერენდუმი.
კიდევ ვინ იყო პარტნიორი?
რომელი ორგანიზაციები დგანან ამის უკან?
ასე რომ, პირველ რიგში, რეფერენდუმი ინიცირებული იყო კერძო პირის მიერ.
პიერ-ალენ ბრუშე, ყოფილი ფინანსური ექსპერტი და ფედერალური თანამშრომელი, რომელიც ახლა პენსიაზეა,
დაინტერესდა, თუ რა ეწერა ამ საყოველთაო ბრძანებაში.
მან დაინახა, რომ ეს კანონი ალპებში უზარმაზარი მზის ელექტროსადგურების აშენების საშუალებას მოგცემდა.
და შემდეგ ის გასული წლის 10 ოქტომბერს მედიის წინაშე წარდგა და თქვა: "მე ამაზე რეფერენდუმს ვაცხადებ".
და შემდეგ, ცნობილი "ფონდ ფრანც ვებერიც" რამდენიმე დღის შემდეგ გამოჩნდა მედიაში და განაცხადა, რომ ჩვენც ვატარებთ
რეფერენდუმს, მხარს ვუჭერთ საპასუხო ზომებს, ასე ვთქვათ.
და შემდეგ ეს შედარებით სწრაფად მოხდა.
მაშინ ჩვენ, "Freie Landschaft Schweiz"-ში, ასევე გადავწყვიტეთ ამ კამპანიაში ჩართვა, ამიტომ,
ასე ვთქვათ, ძალები ბატონ ბრუშესთან გავაერთიანეთ.
ჩვენ ასევე მოვუწოდეთ ჩვენს წევრ ორგანიზაციებს, შეეგროვებინათ ხელმოწერები.
და საბოლოოდ, შობისა და ახალი წლის პერიოდში, 63,000 ხელმოწერა შეგროვდა მრავალი მცირე და დიდი
გარემოსდაცვითი და ჯანდაცვის ორგანიზაციისგან.
ახლა, ალბათ, ერთი სიტყვა თქვენი ორგანიზაციის, "Freie Landschaft Schweiz" (თავისუფალი ლანდშაფტი შვეიცარია), შესახებ.
ეს ზუსტად რა არის? რა არის თქვენი მიზნები?
"Freie Landschaft Schweiz" (თავისუფალი ლანდშაფტი შვეიცარია) სინამდვილეში შვეიცარიაში
ქარის ენერგიის კრიტიკოსთა საერთო ორგანიზაციაა.
ჩვენ გვაქვს დაახლოებით 50 წევრი კლუბი და რვა კანტონური სექცია.
ეს შეიძლება იყოს თურგაუში, შეიძლება ვუდში, სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ნებისმიერ ადგილას შვეიცარიაში.
და ყველა ერთგულია იმისა, რომ შვეიცარიაში ქარის ტურბინებთან დაკავშირებით ბუნების დაცვა უზრუნველყოს.
მაგრამ პირდაპირი დემოკრატია, როგორც ადრე ავხსენი, ასევე არის "ყოვლისმომცველი დეკრეტის" მთავარი საყრდენი, რის გამოც ჩვენ მტკიცედ
ვცდილობთ, შევინარჩუნოთ ბუნების დაცვა და პირდაპირი დემოკრატია.
დიახ, მოდით, შევეცადოთ, ეს საკითხი ცოტა გავაანალიზოთ და სისტემატურად მივუდგეთ.
ამ ყოვლისმომცველ ბრძანებაში, ამ სუპერ კანონში, ამ ყოვლისმომცველ კანონში, ერთი საკითხი ისაა, რომ განახლებადი
ენერგიების გაფართოებისთვის გარკვეული მიზნები დადგინდა.
მოკლედ, პოლიტიკოსები ამბობენ, რომ მზისა თუ ქარის ენერგიის წილი გარკვეულ თარიღამდე ამა თუ იმ დონემდე უნდა გაიზარდოს.
როგორ აფასებთ ამ პოლიტიკურ მიზნებს? არიან თუ არა ისინი რეალისტური?
აქვს თუ არა აზრი, რომ პოლიტიკოსებმა ასეთი რეგულაციები მიიღონ? რა არის თქვენი აზრი ამაზე?
ასე რომ, "მანტელერლასის" დეკრეტში ძალიან ბუნდოვნად არის ნათქვამი, რომ 2050 წლისთვის, წლის განმავლობაში, მზისა და ქარის ენერგიიდან
დამატებით 45 ტერავატ-საათი ელექტროენერგია უნდა გამოვიმუშაოთ.
შვეიცარია ამჟამად დაახლოებით 60 ტერავატ-საათს მოიხმარს.
ეს უზარმაზარი რაოდენობაა, რომელიც უნდა აშენდეს.
და როგორც უკვე ვთქვი, ჯერ კიდევ გასარკვევია, რომელი ტექნოლოგია რამდენ ელექტროენერგიას გამოიმუშავებს.
ეს ნიშნავს, რომ ფედერალურ საბჭოს ახლა შეუძლია თქვას, რომ ჩვენ გვჭირდება ამდენი მზის პანელი და ამდენი ქარის ტურბინა.
პირადად მე ეჭვი მაქვს, რომ საქმე იმით შემოიფარგლება, რომ მას სურს დაახლოებით 1500 ქარის ტურბინა და
რამდენიმე ასეული კვადრატული კილომეტრის მზის პანელი დააყენოს.
სად განთავსდება ეს ობიექტები, სახურავებზე თუ ღია სივრცეში, ფაქტობრივად, ფედერალური
საბჭოს გადასაწყვეტია; ეს საკითხი ჯერ კიდევ ღიაა.
და ეს საფრთხეს უქმნის შვეიცარიის გარემოზე მასიურ ზემოქმედებას, რომელიც ისედაც მჭიდროდ დასახლებულია.
და ეს არის ელექტროენერგიის უზარმაზარი რაოდენობა, რომელიც დღის განმავლობაში, არარეგულარულად, ქარის დროს გენერირდება.
და მთლიანად ეს სისტემა, ეს სუპერ კანონი, დეტალებს მეტისმეტად ცოტას არეგულირებს.
და სწორედ ამიტომ, მიზნების დასახვა კარგი და სასარგებლოა; ჩვენ გვინდა დამატებით 45 ტერავატ-საათი გამოვაწარმოოთ.
მაგრამ რეალისტურია თუ არა ეს, მხოლოდ ღმერთებმა იციან; სხვა არავინ.
და სწორედ ამიტომ, ჩვენ ასევე კრიტიკულები ვართ ამ კანონის მიმართ.
კიდევ ერთი საკითხი – ჩვენ ჯერ კიდევ განვიხილავთ იმ სხვადასხვა სფეროს სპექტრს, რომელიც
სინამდვილეში მოიცემა – ეს არის სუბსიდიები.
განახლებადი ენერგიები აქტიურად უნდა წახალისდეს.
ეს როგორ გამოიყურება?
ჩვენ უკვე მივიღეთ ახალი ენერგეტიკის კანონი 2017 წელს.
ეს უკვე, ასე ვთქვათ, მეორე ეტაპია, ეს საყოველთაო ბრძანება.
და იმ დროს ამბობდნენ, რომ 2022 წლიდან მზისა და ქარის ელექტროსადგურებისთვის სუბსიდიები აღარ გაიცემოდა.
და ახლა ეს ტყდება.
მეორე, ეს სუპერპაკეტი, ეს საყოველთაო დადგენილება, ფედერალურ საბჭოს სრულ თავისუფლებას ანიჭებს.
მას შეუძლია გადაწყვიტოს, რა ოდენობის სუბსიდიას მიიღებენ მზის პანელები და ქარის ტურბინები.
იქაც კი არ ვიცით, რამდენი სუბსიდია იქნება.
მაგრამ შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ის საინვესტიციო ხარჯების 50 პროცენტზე მეტია.
ასე რომ, კანონის თანახმად, საინვესტიციო ხარჯების 60 პროცენტამდე შეიძლება სუბსიდირებული იყოს.
დიახ, ორი მოდელია.
ან ინვესტორი ამბობს, რომ ინვესტიციის 60 პროცენტის მიღება მთავრობისგან სურს.
და შემდეგ ამასაც იღებს, მაგრამ მაინც უწევს ბანკიდან 40 პროცენტის მოზიდვა.
ან ის ამბობს, რომ მთავრობა გარანტიას გასცემს მის მიერ წარმოებულ ყოველ კილოვატ-საათზე.
არავინ იცის, რა მაღალია.
ეს ალბათ ასევე 60 პროცენტს შეადგენს.
როგორც ხედავთ, ეს ბუნების სუბსიდირებული განადგურებაა.
და რადგან ის ეკონომიკურად არამომგებიანია – განსაკუთრებით ქარის ელექტროსადგურები, რადგან შვეიცარიაში ქარის ძალიან ცუდი
პირობებია – მის რეალიზაციას ახლა უზარმაზარი სუბსიდიები სჭირდება.
ერთი პრობლემა, როგორც თქვენ მოკლედ ახსენეთ დამოდებული წინადადებაში, არის რეგულარული ენერგია,
ბანდის ენერგია, რომელიც სინამდვილეშია საჭირო.
ახლა ლოგიკურია, რომ როდესაც წვიმს ან ბნელა, მზის ენერგია არ მუშაობს.
თუ ქარი არ არის, ქარის ენერგია არ მუშაობს.
როგორ შეიძლება ამ პრობლემის მოგვარება?
შესაბამისად, განა ეს ახალი პრობლემა არ არის, თუ ასეთ არასანდო, მერყევ ენერგიის მწარმოებლებში ზედმეტად დიდ ინვესტიციას დებთ?
სწორედ ეს არის მანტელერლასის მთავარი, გაურკვეველი საკითხი, რომელიც ახალ პრობლემებს ქმნის.
მთლიანი ქსელის დაგეგმვა არ შედის, შენახვა არ შედის.
ეს ნიშნავს, რომ ენერგოსისტემას მზისა და ქარის ენერგიის დიდი რაოდენობა ემატება.
მაგრამ როგორ უნდა შეინახონ, ამას მხოლოდ ღმერთი იცის.
პირადად მე ვფიქრობ, რომ სახურავებზე მზის ენერგია კარგი ვარიანტია, რადგან შეგიძლიათ მზის
ენერგია ადგილობრივად მოიხმაროთ და შეინახოთ.
მაგრამ "მანტელერლასსი" ამას არ არეგულირებს, რომ ის უნდა წახალისდეს, რომ მასზე კვლევა უნდა
ჩატარდეს, რომ არსებობს შენახვის უკეთესი ვარიანტები.
და ეს ნიშნავს იმ რისკს, რომ ჩვენც გერმანიის გზას დავადგებით, სადაც ქარის ენერგიის უზარმაზარი რაოდენობა
მოულოდნელად ჩნდება და შემდეგ ისევე მოულოდნელად ქრება.
დღის განმავლობაში, შუადღისას, მზის ენერგია უხვადაა, შემდეგ კი ღამით უცებ საერთოდ არაფერია.
და შემდეგ მოულოდნელად უზარმაზარი ქსელური პრობლემები გიჩნდებათ.
და ეს იწვევს ხარჯებსა და გაურკვევლობას.
და ეს ახლა ამ საყოველთაო ბრძანებულების კრიტიკის მთავარი საკითხია.
კიდევ ერთი საკითხი, რომელიც თქვენ უკვე რამდენჯერმე ახსენეთ, დემოკრატიული მონაწილეობაა.
როგორც ჩანს, ეს კანონი ასევე ზღუდავს საწინააღმდეგო მოსაზრების გამოთქმის შესაძლებლობებს.
შვეიცარია კარგად არის ცნობილი თავისი სუბსიდიარობის პრინციპით.
ეს ნიშნავს, რომ გადაწყვეტილებები მიიღება ყველაზე დაბალ შესაძლო დონეზე, პირდაპირ დაზარალებულთა მიერ.
ახლა ის ფაქტობრივად ცენტრალიზდება.
ფედერალური საბჭო, ფედერალური მთავრობა, ანუ ეროვნული მთავრობა, უფრო მეტ ძალაუფლებას იპყრობს.
კონკრეტულად როგორ ვლინდება ეს შეზღუდვა მოქალაქეების მიერ წინააღმდეგობის გაწევის,
მონაწილეობისა და დემოკრატიული თანადადგენის შესაძლებლობებზე?
შვეიცარიაში ქარის ენერგიის პროექტებში ჩვენი აზრის გამოთქმის ორი ვარიანტი გვაქვს.
ერთი ისაა, რომ ჩვენ პროექტებს ვუყრით ხმას.
ამჟამად ეს ასეა 26-დან 24 კანტონში, სადაც ადგილობრივი მოსახლეობა ხმას იძლევა.
ამის შემდეგ, ფიზიკურ პირებს, კერძო მოქალაქეებსა და გარემოსდაცვით ორგანიზაციებს შეუძლიათ პროექტებზე, მათი დამტკიცების
შემთხვევაშიც კი, გაასაჩივრონ, რათა დააყენონ ისეთი საკითხები, როგორიცაა ბუნების დაცვა ან პირადი ხმაურის პრობლემები.
ახლა კი ორივე ვარიანტი უნდა გაუქმდეს ან შეიზღუდოს მასობრივი დეკრეტით.
როგორც უკვე ვთქვი, მანტელერის დადგენილება მიზნად ისახავს, რომ ფედერალურ საბჭოს რეფერენდუმების გაუქმების უფლება მიეცეს.
მეორე მხრივ, "მანტელერლასის" დადგენილება ითვალისწინებს, რომ ელექტროენერგიის წარმოებას ყოველთვის
უპირატესობა უნდა მიენიჭოს ყველა სხვა ინტერესთან მიმართებით.
ეს ნიშნავს, რომ თუ თქვენ გააპროტესტებთ და იტყვით, რომ ეს ქარის ელექტროსადგური ზედმეტად ბევრი ადამიანისთვის
გამოიწვევს ჭარბ ხმაურის დაბინძურებას, მას ნებართვა არ მიეცემა.
ან ხეებს ჭრიან, რაც მიუღებელია; ეს არაპროპორციულია სარგებელთან შედარებით.
მაშინ სასამართლომ მაინც უნდა დაამტკიცოს ქარის ელექტროსადგური, რადგან ელექტროენერგიის წარმოებას ყოველთვის
უპირატესობა ენიჭება ყველა სხვა ინტერესთან მიმართებით.
შესაძლოა, ხმის მიცემა ვეღარ შეძლოთ, მაგრამ თქვენ მაინც შეგიძლიათ გაასაჩივროთ, თუმცა ის, რა თქმა უნდა, უარყოფილი იქნება.
ეს ჩვენი პირდაპირი დემოკრატიის მკვეთრი შეზღუდვაა.
ეს პირდაპირ შემდეგ საკითხამდე გვიყვანს. ინტერესების ამგვარი შეჯერება ასევე საკონსტიტუციო საკითხია.
ცნობილმა იურისტმა, პროფესორმა ალენ გრიფელმა, ეს გააკრიტიკა და განაცხადა, რომ ეს საყოველთაო ბრძანება ასევე არღვევს კონსტიტუციას,
შვეიცარიის ფედერალურ კონსტიტუციას, რადგან არ შეიძლება თქვა, რომ გარკვეულ ინტერესებს
მოულოდნელად სხვებზე მაღალი პრიორიტეტი ენიჭება.
შეგიძლიათ დააკონკრეტოთ, რაში მდგომარეობს ამ პროფესორის კრიტიკა ახალი საყოველთაო ბრძანებულების მიმართ?
შვეიცარიაში, ჩვენი კონსტიტუცია ენერგეტიკული პოლიტიკის შესახებ სტატიას შეიცავს, რომელიც ხუთ პრინციპს მოიცავს.
არ ვიცი, შევძლებ თუ არა ყველას ჩამოთვლას, მაგრამ, რა თქმა უნდა, ენერგომომარაგება ან ენერგიის წარმოება უნდა
იყოს საკმარისი, უსაფრთხო, ეკონომიური და ეკოლოგიურად სუფთა.
ახლა მეხუთე პუნქტი არ მახსოვს.
მაგრამ ნებისმიერ შემთხვევაში, ეს ყველა პუნქტი თანაბრად მნიშვნელოვანია.
ეს ნიშნავს, რომ ისინი ერთდროულად უნდა იქნას მიღწეული.
სხვა სიტყვებით, გარემოსთან თავსებადობა და ელექტროენერგიით მომარაგების უსაფრთხოება თანაბრად უნდა განიხილებოდეს.
და იმით, რომ ახლა აცხადებს, თითქოს ელექტროენერგიის წარმოებას ბუნების დაცვაზე უპირატესობა ენიჭება, პარლამენტი
ეს არის უნივერსალური საშვი, რომელიც გარემოსთვის საზიანო პროექტებს ყველგან და ყოველგვარი
შემოწმების გარეშე ატარებს. ეს არაკონსტიტუციურია.
შვეიცარიელ ხალხს ეს არ სურდა.
და ეს აზიანებს ჩვენს ბუნებრივ გარემოს, ჩვენი არსებობის საფუძველს.
და ამას შეიძლება ჰქონდეს უზარმაზარი, სერიოზული შედეგები.
ფაქტია, რომ ათწლეულების განმავლობაში შვეიცარიის მოსახლეობამ არაერთხელ დაამკვიდრა გარემოს დაცვა კონსტიტუციაში.
ასე რომ, ეს არის, ფაქტობრივად, კანონი.
და ახლა ეს ზემოდან ერთი ხელის მოწერით ფაქტობრივად გაუქმდა.
რა აზრის ხართ ამაზე? თავიდანვე როგორ შეიქმნა ეს სიტუაცია?
ეს საკმაოდ უცნაურია. არჩეულ წარმომადგენლებსაც სინამდვილეში ეს ესმით.
მაშ, რა დროის სულისკვეთებამ ან რა საგანგებო ვითარებამ შეიძლება რეალურად განაპირობა ასეთი სასტიკი კანონის შემოღება ახლა?
ისე, სინამდვილეში ეს 2022 წლის შემოდგომაზე დაიწყო.
წლების განმავლობაში პარლამენტი ენერგეტიკის პოლიტიკით არასდროს იყო დაკავებული.
და 2022 წლის ზაფხულში, სწორედ მაშინ, როდესაც კორონავირუსის პანდემია სრულდებოდა, ელექტროენერგიის კომისიამ გამოაქვეყნა
მნიშვნელოვანი მედია ანგარიში, რომელშიც ნათქვამი იყო, რომ საფრანგეთში ბევრი ატომური
ელექტროსადგური ტექნიკურ მომსახურებას გადიოდა.
და შესაძლოა, რომ ჩვენ, შვეიცარიაში, მომავალ ზამთარს მოულოდნელად ელექტროენერგიის დეფიციტი შეგვხვდეს.
და შემდეგ, სამ კვირაში, პარლამენტმა სასწრაფოდ მიიღო კანონპროექტი "მზის ექსპრესი" და განაცხადა: "ჩვენ
ახლა ალპებში დიდ მზის ელექტროსადგურებს ავაშენებთ".
ასე რომ, ჩვენ ალპების უზარმაზარ ტერიტორიებს მზის პანელებით ვფარავთ.
და ის მაშინაც უკვე არაკონსტიტუციური იყო.
და ის სამ კვირაში განხორციელდა.
ეს სრულიად უგუნური საქციელი იყო.
და შემდეგ, რადგან ეს არაკონსტიტუციური იყო, პარლამენტს მოსახლეობასთან ავტომატურად უნდა გაეწია კონსულტაცია.
ჩვენი კონსტიტუცია ამას ითვალისწინებს.
თუ არაკონსტიტუციურ კანონს მიიღებთ, მაშინ ხალხს მასზე კენჭისყრის უფლება უნდა მისცეთ.
და პარლამენტმა უბრალოდ ვერ შეძლო ამის გაკეთება.
შემდეგ მე წავედი ფედერალურ სასამართლოში და შევიტანე საჩივარი, სადაც ვამბობდი, რომ ეს საკითხი,
სინამდვილეში, ამომრჩეველთა გადასაწყვეტი უნდა ყოფილიყო.
და შემდეგ ფედერალურმა სასამართლომ თქვა, დიახ, შვეიცარიაში პარლამენტი ყოვლისშემძლეა.
და ყოვლისშემძლეობის ამ სულისკვეთებით, ამ ცნობიერებაში, ერთმანეთის მიყოლებით მიიღებოდა კანონები.
ქარის ექსპრესი მოვიდა, ახლა კი ქურთუკის ბრძანება.
და პარლამენტს, როგორც ჩანს, არ ადარდებს, ხორციელდება თუ არა კონსტიტუცია.
ელექტროენერგიის გამოსაწარმოებლად ყველაფერს გააკეთებენ.
მინდა, ცოტა უფრო ღრმად ჩავუღრმავდე იმ პოტენციურ ზიანს, რომელსაც ბუნებასა და ლანდშაფტს ეშინიათ.
კონკრეტულად რისი გაკეთებაა შესაძლებელი ამ კანონით, ან, უფრო სწორად, რისგან გეშინიათ?
რა კონკრეტული ჩარევებია შესაძლებელი ბუნებაში?
ასე რომ, უპირველეს ყოვლისა, ალპებში იგეგმება და ასევე შესაძლებელია უზარმაზარი მზის პარკების აშენება.
სინამდვილეში, ეს მხოლოდ დროებითი ვარიანტი იყო, რომელიც 2022 წლის შემოდგომაზე ელექტროენერგიის დეფიციტის
აღმოსაფხვრელად, როგორც მოკლევადიანი ზომის, იქნა მიღებული.
და ეს ახლა უკვე გრძელვადიან პერსპექტივაში შესაძლებელი უნდა იყოს.
ეს ნიშნავს, რომ ვრცელი ალპური საძოვრები შეიძლება დაფარული იყოს ფოლადის კონსტრუქციებითა და მზის პანელებით.
მეორე საკითხი ისაა, რომ შვეიცარიის ტყეებში ქარის ტურბინების განთავსებაც პირდაპირ უნდა დაიშვას.
ეს ნიშნავს, რომ კლიმატის დასაცავად, ადამიანები ტყეში შედიან, სათამაშო მოედნის ფართობის ტყეს
ჭრიან ქარის ტურბინისთვის და შემდეგ დგამენ ...
ეს უკვე პირდაპირ არის მითითებული კანონში, თუ ეს ინტერპრეტაციისთვის ღიაა?
ეს იმას ნიშნავს, რომ გინდა, გაამარტივო, თუ იმას, რომ ასეა?
ასე რომ, იურიდიული თვალსაზრისით, ტყეებში განთავსებული ქარის ტურბინები ლოკაციაზეა მიბმული.
და ეს უდიდესი შვებაა, თუ ტყეებში ქარის ელექტროსადგურების დამტკიცება არა.
მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ ციურიხის კანტონი, რომელიც შვეიცარიაში ყველაზე მრავალრიცხოვანი მოსახლეობის მქონე კანტონია,
ერთ მილიონზე მეტ ადამიანს მასპინძლობს. ამჟამად 120 ქარის ტურბინის აშენების გეგმა არსებობს, რომელთაგან 110
ტყეში უნდა განთავსდეს, რადგან სხვა თავისუფალი სივრცე, გარდა ქედებისა და ტყისა, არ არსებობს.
და ეს, ფაქტობრივად, გარემოზე ყველაზე სერიოზული ზემოქმედებაა.
რა თქმა უნდა, ასევე არსებობს ჰიდროელექტროსადგურები, რომელთა აშენებაც ადამიანებს საკანტონო
მნიშვნელობის ბიოტოპებში სურთ, და ესეც შესაძლებელია.
ბუნებას უბრალოდ აღარ აქვს მნიშვნელობა.
ცოტა აბსურდულად ჟღერს, არა?
ხალხს სურს კლიმატის გადარჩენა, ამიტომაცაა განახლებადი ენერგიების გარშემო ასეთი აჟიოტაჟი.
ამავდროულად, ტყეებს ჭრიან და ბუნებას ანადგურებენ.
ეს როგორ მუშაობს?
სწორედ ეს არის აბსურდი.
სწორი არ შეიძლება იყოს, რომ ტყეებს ეგრეთ წოდებული მწვანე ენერგიისთვის ვჭრით.
შვეიცარიაში უბრალოდ ბევრი ადგილი არ არის, ეს უნდა გააცნობიერო.
შვეიცარია ძალიან ხალხმრავალია, დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ.
და თუ გსურთ ქარის ენერგიის მასშტაბურად გაფართოება, უნდა გაითვალისწინოთ, რომ დღესდღეობით ეს
250-მეტრიანი ტურბინებია, რომლებიც გარკვეულ სივრცეს მოითხოვს.
და შვეიცარიაში ტყეები კვლავაც ბიომრავალფეროვნების კუნძულებია, მაგრამ ამავდროულად მოსახლეობისთვის რეკრეაციული კუნძულებიც.
მათ ასევე ყოველთვის აქვთ მკვეთრად გაპარსული ტყის კიდეები.
ადრე აქ ბევრად უფრო ღია იყო და მინდორშიც ბევრად მეტი ხე იყო.
დღეს ტყეები გაიჩეხეს.
ახლა კი სურთ ტყეში შევიდნენ, ააშენონ ათმეტრიანი სიგანის გზები და საფეხბურთო მოედნის ზომის ტერიტორია გაჩეხონ.
და ეს, ფაქტობრივად, ჩვენი მთავარი არგუმენტია.
კლიმატის დასაცავად ხეების ჭრა არ შეიძლება.
თქვენ იმ გარემოდან მოდიხართ, რომელიც ქარის ენერგიას კრიტიკულად ეკიდება.
ახლა, თუ ნახევარი ნაბიჯით უკან დაიხევთ და სიტუაციას შეაფასებთ, სად გეშინიათ, რომ ყველაზე დიდი ზიანი იქნება?
ეს ქარის ტურბინებია, დიდი ჰიდროელექტროსადგურები თუ, შესაძლოა, ალპებში მდებარე მზის ელექტროსადგურები?
შეგიძლიათ დააკონკრეტოთ, თქვენი აზრით, სად არის ბუნებისთვის ყველაზე დიდი საფრთხე?
ჰიდროენერგიის შემთხვევაში, უდავოდ ასეა, რომ შედარებით მცირე ინვესტიციის სანაცვლოდ დიდ სარგებელს იღებთ.
იქაც არის ზიანი, ეს კი ცხადია.
მაგრამ მზის ენერგიის სისტემების შემთხვევაში, ნამდვილად შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ალპების უზარმაზარი ტერიტორიები დაფარული იქნება.
ჩემთვის ეს უდიდესი ზიანია, რადგან შვეიცარია თავისი პეიზაჟებით ძლიერდება.
ლანდშაფტები ჩვენი ქვეყნისთვის ისტორიულად ძალიან მნიშვნელოვანია.
ჩვენ გვაქვს მრავალი მდიდრული სასტუმრო, რომლებიც აშენებულია ადგილებში, საიდანაც ალპების შესანიშნავი ხედები იშლება.
და სწორედ ამ ალპებს უნდა დაფარონ ახლა.
ეს ნიშნავს, რომ მას ასევე ისტორიული მნიშვნელობა აქვს.
და დიახ, მეორე არის ტყეები, სადაც ამ ზიანს ვხედავ.
საინტერესო მოსაზრებაა, რომელსაც გამოთქვამთ ტურისტულ რეგიონებზე, ალპებზე.
კანტონი გრაუბიუდენი ამ სფეროში პიონერობა სურს.
მოხარული ვარ, რომ მინიშნებას ვიღებ.
ისინი, ფაქტობრივად, სურთ, რომ საქმე წინ წაიწიონ და x ზონებში, ვფიქრობ, 30 ზონაში, და – გამასწორეთ, თუ
ვცდები – ორი ათეულზე მეტი ნამდვილად განადგურდა პრემიუმ ადგილებში, ასე ვთქვათ, მთის ფერდობებზე.
ასე რომ, სენტ-მორისის გარდა, ვფიქრობ, მომავალში ამ გიგანტურ ქარის ტურბინებს ყველა მთავარი
ტურისტული დანიშნულების ადგილის წინ დაინახავთ.
როგორ აფასებთ ამას ტურიზმისა და ასევე შვეიცარიის ეკონომიკის მნიშვნელობიდან გამომდინარე?
ზუსტად, ქარის ტურბინები უზარმაზარია, მათ ასევე სჭირდებათ სივრცე.
ისინი უნდა აშენდეს ღია, ქარიან ადგილებში.
და როდესაც ფედერალური მთავრობა გრაუბიუნდენის კანტონს, მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ტურისტულ კურორტს, 100 ქარის ტურბინის
დამონტაჟებას ავალებს, ფაქტისგან თავის არიდება შეუძლებელია, რომ ეს ტურბინები აშენდება დავოსში, ლენცერჰაიდეზე, აროსაში,
შვეიცარიის ეროვნული პარკის მახლობლად — სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ყველა ყველაზე ცნობილ ტურისტულ ადგილას.
და როგორც ვთქვი, ისტორიულად ეს ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან ტურიზმი და ალპები ჩვენი იდენტობის განმსაზღვრელია.
მე-19 საუკუნის ბოლოს, შვეიცარიამ უზარმაზარ ზრდას განიცადა და მსოფლიოში ერთ-ერთი უმდიდრესი ქვეყანა გახდა.
და სწორედ ამ პეიზაჟების გამო მოვიდა ჩვენთან უამრავი უცხოელი, რათა მათთვის თაყვანი ეცა.
და მე პირადად ძალიან სამწუხაროდ მიმაჩნია, რომ ალპები აღარ ფასდება და ვფიქრობ, ეს პარლამენტის მხრიდან საშინელი ნაბიჯია.
ახლა, ყველა ეს ბრძანებულება, ეს ყოვლისმომცველი ბრძანებულება, ეს სხვადასხვა პირდაპირი წინადადებები, რომლებიც
ახსენეთ, Solarexpress, Windexpress, ისინი, ფაქტობრივად, ამ ეგრეთ წოდებული ენერგეტიკული გარდაქმნის კონტექსტშია.
არსებობს წიაღისეული საწვავისგან გადასვლის სურვილი, მაგრამ, ამავდროულად, არსებობს რეზერვაციები ბირთვული ენერგიის
მიმართ და ამჟამად შვეიცარიაში ახალი ატომური ელექტროსადგურები არ შენდება – ფაქტობრივად, ტექნოლოგიური აკრძალვა მოქმედებს.
გერმანიამ ისინი უკვე ეტაპობრივად გააუქმა, მაგრამ მსოფლიოს სხვა ნაწილებში ვითარება სრულიად განსხვავებულია.
რა არის თქვენი ფუნდამენტური პოზიცია ამ ენერგეტიკულ გარდაქმნაზე?
ეს აუცილებელია? სახელმწიფოს ამისკენ ხელი უნდა შეუწყოს?
შეუძლია ეკონომიკას ამის გაკეთება? შეუძლია თუ არა ის თავად დარეგულირდეს? რა არის თქვენი მოსაზრება ამის შესახებ?
ენერგეტიკული გარდაქმნა თავისთავად ძალიან რთული საკითხია.
რაც ზუსტად ვიცი, ის არის, რომ წიაღისეული საწვავი კლიმატის ცვლილებას იწვევს, კლიმატის ცვლილება კი საზიანოა.
გამოსავალი უნდა ვიპოვოთ.
პრობლემა ისაა, თუ როგორ უმკლავდებიან ამას პოლიტიკოსები.
მან მოსახლეობას ჰკითხა: გსურთ თუ არა ბირთვული ენერგიის ეტაპობრივად გაუქმება?
მოსახლეობამ "დიახ" თქვა, რაც გასაკვირი არ არის.
მოსახლეობას ჰკითხეს: გსურთ თუ არა წიაღისეული საწვავის ეტაპობრივად გაუქმება?
ხალხმა "დიახ" თქვა.
ორივე კენჭისყრაზე არავის აუხსნია, რას ნიშნავდა ეს, რა დაჯდებოდა და ზუსტად როგორ იმუშავებდა. ამის ნაცვლად, დასახეს მიზნები,
მოსახლეობამ ისინი მიიღო და შემდეგ გამოჩნდა შედეგები. ხალხი გაბრაზდა, რომ ეს არ მუშაობდა, რომ მოსახლეობა
წინააღმდეგობას უწევდა, რომ ბუნებას ზიანი ადგებოდა, რომ ეს ძვირი ხდებოდა და რომ ეს გაურკვევლობას ქმნიდა.
მე ამას უსამართლო ქცევად მივიჩნევ.
მე ბევრად მირჩევნია, საზოგადოებას სიმართლე უთხრან და უთხრან, რომ ელექტროენერგიის გენერაციის სამი ვარიანტი არსებობს.
სახურავებზე მზის პანელების არსებობის შემთხვევაში, ესა და ისაა საჭირო.
გაზზე მომუშავე ელექტროსადგურების შემთხვევაში, ეს კლიმატისთვის ამასაც ნიშნავს და იმასაც.
ატომური ელექტროსადგურების შემთხვევაში, ეს ნიშნავს ამას და იმას ნარჩენებისთვის, შენახვისთვის, ურანის შესყიდვებისთვის.
მაშინ იცი, რაზეც საუბრობ.
მაგრამ ახლა უბრალოდ ისეთ მიზნებს ისახავ, რომლებიც კარგად ჟღერს, და როგორ განახორციელო, მერე იფიქრებ.
და ამასთან დაკავშირებით სერიოზული ეჭვები მაქვს.
ეს არის ერთგვარი უტოპიური და, ამავდროულად, არცთუ ისე პატიოსანი პოლიტიკა, თუ შეიძლება ასე შევაჯამო.
ამ საყოველთაო ბრძანებულების მხარდამჭერების დანახვისას, ჩნდება კითხვა, თუ კონკრეტულად ვინ არის ჩართული.
და როგორც ნეიტრალური დამკვირვებელი, ცოტა გაკვირვებული ვარ.
ეს მემარცხენედან მემარჯვენემდე ვრცელდება, ელექტროენერგიის ბარონებიდან და ძლიერი სავაჭრო ასოციაციებიდან
დაწყებული, მწვანეთა პარტიითა და სხვა გარემოსდაცვითი ორგანიზაციებით დამთავრებული, და არა თქვენი.
როგორ არის შესაძლებელი, რომ ამდენი პოლიტიკური ოპონენტი უცებ ერთად მუშაობს? ეს რას გვეუბნება?
ასე რომ, პრობლემა ისაა, რომ ბევრი მოთამაშე, რომელიც ახლა საყოველთაო ბრძანების
მომხრეა, კლიმატის ალიანსში იგივე მდგომარეობაშია.
ეს ნიშნავს, რომ კლიმატის ალიანსში მზის ენერგეტიკის ლობი გარემოსდაცვით ასოციაციებთან ერთად ერთ ნავში ზის.
და ეს, რა თქმა უნდა, წინააღმდეგობაა, როდესაც საქმე ბუნების დაცვას ეხება.
რაც შეეხება კლიმატის დაცვას, ორივე, რა თქმა უნდა, ერთ აზრზეა.
ბუნების დაცვის საკითხთან დაკავშირებით არსებობს კონფლიქტები.
და სწორედ მაშინ ვაცნობიერებ, რომ ხშირად მთავარი ხერხემალი აკლია, რომ ადამიანები ამბობენ: დიახ, ჩვენ, როგორც
გარემოსდაცვითი ორგანიზაციები, არა მხოლოდ კლიმატის დაცვის მომხრე ვართ, არამედ თანმიმდევრულად მხარს ვუჭერთ ბუნების დაცვასაც.
და აქ ბევრად მეტი სიცხადეა საჭირო, ისევე როგორც გამბედაობა, რომ დაუპირისპირდე ელექტროენერგიის ბარონებს და უთხრა: დიახ,
ორივე მხარს ვუჭერთ კლიმატის დაცვას, მაგრამ როდესაც საქმე ბუნების დაცვას ეხება, აქ ჩვენი მეგობრობა მთავრდება.
და ამას სიმამაცე სჭირდება, რომელიც აშკარად აკლია.
და აი ახლა, მანტელის ბრძანებულებით, ორივე მხარე ერთსა და იმავე მდგომარეობაშია: გარემოსდაცვითი ორგანიზაციები, რომლებიც, ალბათ,
კბილებს კრაჭუნობენ, და ელექტროენერგიის ბარონები, რომლებიც აღფრთოვანებულნი არიან, რადგან მოუთმენლად ელიან
სუბსიდიებს, რომლებიც ჩაედინება, თუ მათ ყველგან, ბუნების წიაღშიც კი, მშენებლობის უფლებას მისცემენ.
გაზეთმა "ნოიე ცურხერ ცაიტუნგმა" თქვენ შესახებ სათაური გამოაქვეყნა: "ლანდშაფტის კონსერვაციონისტი ალბერტ როსტი უნდა შიშობდეს".
ალბერტ როსტი ამ დოსიესთვის პასუხისმგებელი ფედერალური მრჩეველია.
როგორ აპირებთ ამომრჩეველთა დარწმუნებას?
რეფერენდუმი შემდეგ ამ წლის ივნისში გაიმართება.
ეს ძალიან დატვირთული განრიგია.
ეს შეიძლება განზრახ ყოფილიყო არჩეული.
ვფიქრობ, საზოგადოებას არ აქვს საკმარისი ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ რას ნიშნავს ამ საყოველთაო დადგენილების მიღება
ამ მიზნებით, ამ შეზღუდვებითა და ამ გადაუჭრელი საკითხებით.
და მე მჯერა, რომ მოსახლეობა სრულებით ობიექტურად უნდა იყოს ინფორმირებული.
რას ნიშნავს ქარის ტურბინის აშენება? რას ნიშნავს მის აშენებას ტყეში?
რას ნიშნავს ალპებში 100 საფეხბურთო მოედნის ზომის მზის ელექტროსადგურის აშენება?
ზამთარში, როცა თოვს, რა ხდება?
და მე მჯერა, რომ უბრალოდ უნდა მიუდგეთ ადამიანებს სურათებითა და ინფორმაციით და შექმნათ
ინფორმაცია მრავალფეროვანი არხების მეშვეობით.
და ეს ნამდვილად არის გზა, რომ მოსახლეობა დაარწმუნო, რომ ეს არის მიზნები, რომლებსაც ჩვენ ვუყრით ხმას, და შედეგები.
ამ რეფერენდუმის კენჭისყრის გარდა, რომელიც, როგორც ვთქვი, ივნისისთვის არის დაგეგმილი, თქვენ ასევე ცოტა ხნის წინ გამოაცხადეთ
ორი ახალი პოპულარული ინიციატივა, რომლებიც მსგავსი ხასიათისაა.
შეგიძლიათ მოკლედ აღწეროთ, რას გულისხმობს ეს?
ჩვენს ასოციაციაში, "თავისუფალი ლანდშაფტი შვეიცარია", ბუნების დაცვა და პირდაპირი დემოკრატია ორი საკითხია, რომლებიც ჩვენთვის ძალიან
ახლობელია და რომლებსაც განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ვანიჭებთ.
პირდაპირი დემოკრატიაც და ბუნების დაცვაც ახლა ამ საყოველთაო ბრძანებით საფრთხის ქვეშ დგას.
მაგრამ ჩვენ უკვე ვხედავთ პარლამენტში, რომ ბუნების დაცვის კიდევ უფრო მეტად შეზღუდვის მიზნით, კანონით რეფერენდუმების
არსებითად გაუქმების შესახებ კიდევ უფრო შეშლილი იდეები წამოიწევს.
და სწორედ აქ გვსურს საპასუხო ზომების მიღება.
ჩვენ დავიწყეთ ორი პოპულარული ინიციატივა: ტყის დაცვის ინიციატივა და საზოგადოების დაცვის ინიციატივა.
ტყის დაცვის ინიციატივა ითხოვს, რომ ტყეებსა და ტყის კიდეებზე ქარის ტურბინების მშენებლობა აღარ დაიშვას.
ინიციატივა "საზოგადოების დაცვა" ითხოვს, რომ ქარის ტურბინების აშენების შემთხვევაში, მათ
ყოველთვის დასჭირდეთ დაზარალებული მოსახლეობის თანხმობა.
ხელმოწერების შეგროვება კი უკვე მიმდინარეობს.
და ჩვენ უნდა შევაგროვოთ 100,000 ვალიდური ხელმოწერა 2025 წლის ივლისამდე.
ახლა მოუთმენლად ველით, თუ გაგიმართლებთ.
და შემდეგ, უეჭველად, დაიწყება მომდევნო რეფერენდუმის კამპანიები.
ეს კიდევ ერთი რამაა, რის მოუთმენლად მოლოდინიც შეიძლება. იქნებ დასასრულად კიდევ ერთი პირადი კითხვა დავსვათ.
ისინი ჯერ კიდევ ახალგაზრდები არიან და უკვე ძალიან ერთგულნი არიან გარემოსდაცვითი და ლანდშაფტის კონსერვაციის საკითხებისადმი.
თავდაპირველად როგორ ჩაერთეთ ამ პროექტში?
ალბათ, ჩვენში ოჯახურია.
დედაჩემი უკვე აქტიურად არის ჩართული ან შეეხო ლანდშაფტის კონსერვაციას.
ის 1970-იან წლებში შვიცის კანტონში, ვანგენ ამ ცურიხზეეში გაიზარდა, სადაც 1970-იან წლებში
A3 ავტომაგისტრალი სოფლის შუაგულში გაიყვანეს.
1980-იან წლებში ის ციურიხის კანტონში, ბონსტეტენში გადავიდა.
იქ მათ A4 ავტომაგისტრალის ღია სოფლის გავლით აშენება უნდოდათ.
და 1990-იან წლებში დედაჩემი მამაჩემთან ერთად გრენჩენში, სოლოთურნის კანტონში გადავიდა საცხოვრებლად.
იქ კი, როგორც გაუმართლათ, A5 ავტომაგისტრალის გაყვანა ღია სოფლის გავლით მოინდომეს.
და ეს ერთგულება ჩემი ორივე მშობლის მხრიდან მეც გადამედო.
მე ვცხოვრობ გრენჩენში, იურასა და შვეიცარიის პლატოს შორის, ძალიან ლამაზ ადგილას.
ალპების დანახვაც შეგიძლიათ, ასე რომ, ფაქტობრივად, შვეიცარიის სამივე მთავარი ლანდშაფტი.
და მერე ყოველთვის ვფიქრობ, რომ 2050 წელს მხოლოდ 54 წლის ვიქნები.
მინდა, ჩემს შვილებს ეკოლოგიურად ღირებული ლანდშაფტი დავუტოვო.
და შევინარჩუნოთ და მოვუაროთ ამ ლანდშაფტს რაც შეიძლება დიდხანს, ისეთივე სახით, როგორიც დღეს გვაქვს.
გმადლობთ ძალიან. გისურვებთ ყოველგვარ წარმატებას ამ მნიშვნელოვან წამოწყებაში, რომელიც უკვე მომავალზეა ორიენტირებული.
გმადლობთ, რომ პროგრამაში მონაწილეობა მიიღეთ. ელიას ფოგტ, გმადლობთ.
და თქვენ, ძვირფასო მაყურებლებო, გიხდით მადლობას ყურადღებისთვის.
მოუთმენლად ველი თქვენთან კვლავ შეხვედრას მომავალ კვირას, როდესაც ვიტყვით: კეთილი იყოს
თქვენი მობრძანება HOCH2.TV-ის პოლიტიკურ ტოქ-შოუში.