На 29 септември 2023 година, Швајцарскиот парламент го усвои "Единствената уредба за измена за сигурно снабдување со
електрична енергија од обновливи извори", со наводна цел да се зајакне сигурноста на
снабдувањето со електрична енергија во текот на зимата.
Овој закон се нарекува "Мантелерлерас" или, за кратенка, "Закон за електрична енергија".
Ова треба да го отвори патот за поголемо производство на електрична енергија од
соларни, ветерни и хидроелектрани во земјата.
Со новиот закон, Швајцарскиот сојузен совет ќе може да одреди кога, каде и колку постројки може да
се изградат за производство на обновлива енергија.
Различни организации како што се Алијанса за природа и пејзаж Швајцарија, Здружението Слободен пејзаж Швајцарија и Фондацијата
Франц Вебер покренаа референдум против новиот федерален закон и во јануари 2024 година поднесоа 63.184 потписи.
Контроверзниот предлог затоа ќе биде ставен на гласање пред швајцарските гласачи на 9 јуни 2024 година.
Главниот аргумент што го изнесуваат поддржувачите е дека новиот Закон за електрична енергија е неопходен за да се спречи
претстојниот недостиг на електрична енергија во Швајцарија.
Асоцијацијата "Aufrecht Schweiz" го нарекува ова измислена енергетска криза.
"Aufrecht Schweiz" е граѓанско движење кое сака да има збор во швајцарската политика со независни кандидати.
Во нивното соопштение за медиумите со наслов "Недостаток на струја во Швајцарија? Никако!", објавено во есента
2022 година, пензиониран компјутерски научник од електраните и пензиониран електроинженер го напишаа следново:
"Со следење на стратегијата на страв промовирана од лобито, Федералната канцеларија за енергија
директно им користи на компаниите за гас и нафта, како и на трговците со електрична енергија."
(…) Кога владата нè повикува да штедиме електрична енергија, тоа во никој случај не е затоа што ни е малку, туку затоа
што сме премногу евтини во трговијата со електрична енергија.
Секој киловат што го заштедуваме им користи на енергетските компании, бидејќи тие можат да ја продадат заштедената електрична
енергија во Швајцарија во странство по многу повисока цена.
Во соопштение, Здружението на снабдувачи со електрична енергија на Аргау (VAS) истакна дека општата наредба ќе бара целосна
ревизија на целата национална електроенергетска инфраструктура.
Досега, електричната енергија им се испорачуваше на крајните потрошувачи врз основа на логички докажаниот
принцип на претежно централизирани големи електрани.
Сепак, инфраструктурата за дистрибуција треба да се регулира на децентрализиран начин, што исто така треба да биде сеопфатно,
без грешки и да им овозможи на сите да комуницираат меѓусебно.
Според VAS, квалификуваните проекции проценуваат дека неопходната конверзија и проширување на мрежите само во
Швајцарија ќе чини околу 100 милијарди швајцарски франци.
Главно неимуќни потрошувачи и станари кои немаат средства да се издржуваат мораат да плаќаат за оваа дополнителна услуга.
Како што често се случува со новите закони, сè се сведува на тоа дека профитите и субвенциите се приватизираат за малкумина, додека
трошоците и ризиците ги дели преостанатиот дел од јавноста.
– Според Здружението на снабдувачи со електрична енергија на Аргау.
Различни комитети на NO, меѓу другото, го критикуваа новиот Закон за електрична енергија затоа што ги доведува во прашање основните
принципи за заштита на природата и пејзажот, кои со децении се вградени во Федералниот устав од страна на швајцарските гласачи.
На пример, шумите сега може да се исечат за изградба на ветерни турбини, а големи ветерни и соларни паркови
може да се изградат во заштитени предели – дури и ако тоа ги уништува вредните биотопи.
Ништо не би можело да застане на патот на изградбата на големи соларни паркови во Швајцарските Алпи.
Многу алпски пасишта би можеле да бидат покриени со челични конструкции и соларни панели.
Елиас Фогт, претседател на здружението "Freie Landschaft Schweiz" (Слободна пејзаж Швајцарија), објаснува во
интервју за независниот ТВ-канал HOCH2.TV што носи овој закон и зошто го препорачува неговото отфрлање.
Насловот на политичкото ток-шоу е: "Уредбата Мантел е субвенционирано уништување на природата".
Во интервјуто, Фогт ги разгледува следниве точки на критика во врска со новиот Закон за електрична енергија, меѓу другото:
- Демократското учество и правото на приговор се во опасност
- Производството на електрична енергија има предност пред заштитата на природата во новиот Закон за електрична енергија
- Природни катастрофи "според закон" се можни
- Деформацијата на Алпите: производството на електрична енергија има предност пред туризмот
Елиас Фогт се повикува на критика упатена од правниот експерт проф. д-р Ален Грифел дека
контроверзниот општ декрет го крши Швајцарскиот сојузен устав.
Производството на енергија мора да биде доволно, сигурно, економично и еколошко, на пример.
Сепак, критериумите за еколошка компатибилност и сигурност на снабдувањето со
електрична енергија мора да се третираат подеднакво.
Ова повеќе нема да биде случај со новиот Закон за електрична енергија.
Очигледно, под значителен притисок, Швајцарскиот парламент донесе закон што е неуставен и ги ограничува демократските права.
Стравот од наводен недостиг на електрична енергија во зима го тера Парламентот да дејствува набрзина.
Почитувани гласачи на Швајцарија: Дали и вие сакате да спречите укинување на основните демократски права и
деформација на швајцарскиот пејзаж под изговор на промовирање на обновливи извори на енергија?
Потоа на 9 јуни, ставете глас "НЕ" против "Mantelerlass" во гласачката кутија.
Погледнете го половина-часовното интервју со д-р Филип Гут и Елијас Фогт, претседател на здружението "Freie
Landschaft Schweiz" (Слободна пејзажа Швајцарија), во политичкото ток-шоу на независниот телевизиски канал HOCH2.TV.
Интервју
Почитувани гледачи, срдечно ве поздравувам во политичкото ток-шоу на HOCH2.TV.
Го знаете, го препознавате: оваа програма е секогаш директна, секогаш искрена, секогаш посветена на вистината
и секогаш со возбудливи гости кои имаат што да кажат.
Денес го поздравувам Елиас Фогт, претседател на здружението "Freie Landschaft Schweiz" (Слободна пејзажа Швајцарија),
нова политичка фигура во Швајцарија, ако можам така да кажам, кој веќе направи разлика и сигурно сака да направи уште повеќе.
Одлично е што сте во програмата.
Многу ви благодарам, господине Гут, за поканата.
Јас исто така сум воодушевен што сум тука.
Вие неодамна успешно организиравте референдум заедно со други организации.
Значи, за гледачите во Германија и Австрија: во Швајцарија е можно да се оспорат законите донесени
од парламентот и да се побара референдум за нив.
Тие успеаја; потребни се најмалку 50.000 потписи.
Се работи за таканаречена општа уредба која има за цел да ги промовира обновливите извори на енергија.
Пред да ја критикуваме оваа вежба, дали можете да објасните што всушност овој закон има за цел да постигне?
Што точно е овој таканаречен општ декрет?
Општиот декрет е ревизија на различни закони во еден општ акт, така да се каже, оттука и терминот.
Од една страна, Законот за енергетика треба да се ревидира, од друга страна, Законот за снабдување со
електрична енергија, и трето, Законот за просторно планирање, и во општа ревизија на овие три закони.
Главната цел е всушност масивното проширување на енергијата од ветер и сончевата енергија во Швајцарија.
Но и изградбата на 16 големи хидроелектрани.
Сите овие аспекти поврзани со обновливите извори на енергија и нивното проширување се регулирани во овој сеопфатен пакет.
Ова е она што стои зад терминот "мантелска наредба".
Значи, овој слој всушност е еден вид супер закон што содржи различни правни ревизии, нели?
Точно. И исто така содржи многу нерешени прашања.
Ова значи дека Сојузниот совет, кој е нашата влада, потоа може да ги регулира поединечните детали на ниво на уредба.
Постојат многу детали каде што работите навистина се сведуваат на суштината.
Федералниот совет може, на пример, да ги скрати процедурите за овластување.
И бидејќи Швајцарија исто така го применува принципот на општинска автономија, што значи дека населението во
Швајцарија може директно да одлучува за просторното планирање во својата локална заедница, во својата општина.
Ако Федералниот совет го скрати ова, тогаш може едноставно да каже дека овие општини повеќе немаат збор, и потоа ќе ја
укине и директната демократија и референдумите во општините.
Да, подоцна ќе се вратиме на точките на критика.
Можеби прво малку за аранжманот на бумот.
Моето понатамошно прашање во овој контекст.
Вие не го инициравте референдумот сами.
Кој уште беше партнер?
Кои организации стојат зад ова?
Значи, прво, еден приватен граѓанин го иницираше референдумот.
Пјер-Ален Бруше, поранешен финансиски експерт и федерален вработен кој сега е
пензиониран, се запраша што содржи оваа општа наредба.
Тој виде дека овој закон ќе овозможи изградба на огромни соларни паркови во Алпите.
И потоа тој се појави пред медиумите на 10 октомври минатата година и рече: "Јас ќе распишам референдум за ова."
И потоа добро познатата "Фондација Франц Вебер" исто така се појави во медиумите неколку дена подоцна и
рече дека и ние одржуваме референдум, дека ги поддржуваме контрамерките, така да се каже.
И потоа тоа се случи релативно брзо.
Потоа ние во Freie Landschaft Schweiz исто така сакавме да се вклучиме во кампањата против неа, па,
така да се каже, ги здруживме силите со г-дин Бруше.
Ние ги охрабривме и нашите членски организации да собираат потписи.
И на крајот, за време на Божиќ и Нова година, беа собрани 63.000 потписи од голем број мали и големи
организации за заштита на животната средина и здравјето.
Сега можеби неколку зборови за вашата организација "Freie Landschaft Schweiz" (Слободна пејзажна Швајцарија).
Што точно е тоа? Кои се твоите цели?
"Freie Landschaft Schweiz" (Слободна пејзажна Швајцарија) е всушност парасолна организација за
критичари на ветерната енергија во Швајцарија.
Имаме приближно 50 клубови-членови и осум кантонални секции.
Ова може да биде во Тургау, може да биде во Во, со други зборови, било каде во Швајцарија.
И сите се посветени на обезбедување заштита на природата во Швајцарија во однос на ветерните турбини.
Но директната демократија, како што објаснив претходно, е исто така клучен фокус на Мантелерскиот декрет,
поради што ние цврсто се залагаме за зачувување на заштитата на природата и директната демократија.
Да, ајде да се обидеме малку да го разложиме ова прашање и систематски да му пристапиме.
Една одредба во оваа општа уредба, во овој супер закон, во овој сеопфатен закон, е дека таа поставува одредени
цели за проширување на обновливите извори на енергија.
Значи, во основа, политичарите велат дека уделот на соларна енергија или енергија од ветер
мора да биде ваков или онаков до одреден датум.
Како ги оценувате овие политички цели? Дали се реални?
Дали има смисла политичарите да воведуваат такви регулативи? Кое е вашето мислење за ова?
Значи, декретот Мантелерлес наведува во многу нејасни термини дека треба да произведеме дополнителни 45
терават-часови електрична енергија од соларна и ветерна енергија во текот на годината до 2050 година.
Швајцарија во моментов троши околу 60 терават-часови.
Значи, тоа е огромна количина што треба да се изгради.
И како што реков претходно, останува да се види која технологија ќе произведе колку електрична енергија.
Ова значи дека Федералниот совет сега може да каже дека ни се потребни толку соларни панели и толку ветерни турбини.
Лично, се сомневам дека сè се сведува на тоа дека тој сака да инсталира околу 1.500 ветерни турбини и
неколку стотици квадратни километри соларни панели.
Каде ќе бидат лоцирани, дали на покриви или во отворената провинција, всушност зависи од
Федералниот совет; тоа сè уште не е одлучено.
И ова претставува закана од масовно влијание врз животната средина во Швајцарија, која веќе е густо населена.
И тоа е огромна количина електрична енергија што потоа се произведува во текот на денот, а
која се произведува нередовно кога дува ветер.
И целиот систем, овој супер закон, ги регулира деталите многу премалку.
И затоа е сосема во ред да се поставуваат цели; сакаме да произведеме дополнителни 45 терават-часови.
Но дали тоа е реалистично, само боговите знаат; никој друг не знае.
И затоа сме исто така критични кон законот.
Уште една точка – сè уште ја разгледуваме групата различни области што се вклучени – се субвенциите.
Обновливите извори на енергија треба силно да се промовираат.
Како изгледа тоа?
Ние веќе донесовме нов закон за енергија во 2017 година.
Ова е сега, така да се каже, втората фаза, оваа општа наредба.
И во тоа време се велеше дека од 2022 година натаму повеќе нема да се доделуваат субвенции за соларни и ветерни електрани.
И тоа сега се крши.
Второ, овој супер-пакет, општата уредба, му дава на Федералниот совет слободни раце.
Тој може да одлучи колкава субвенција ќе добијат соларните панели и ветерните турбини.
Дури и таму, не знаеме колку субвенции ќе има.
Но може да се претпостави дека тоа е над 50 проценти од инвестициските трошоци.
Значи, законот очигледно наведува дека до 60 проценти од инвестициските трошоци може да се субвенционираат.
Да, постојат два модели.
Или инвеститорот вели: "Сакам 60 проценти од инвестицијата од владата."
И потоа тој го добива тоа, а сепак мора да ги организира 40-те проценти во банка.
Или тој вели дека владата ќе обезбеди гаранција за секој киловат-час што ќе го произведе.
Никој не знае колку е високо.
Тоа веројатно исто така ќе изнесува 60 проценти.
Значи, гледате, ова е субвенционирано уништување на природата.
И бидејќи тоа не е економски исплатливо – особено ветерните електрани, затоа што во Швајцарија имаме многу лоши
услови за ветер – сега едноставно мораме да помогнеме со огромни субвенции за да се оствари воопшто.
Еден проблем, како што накратко спомнавте во подредена реченица, е редовната енергија,
енергијата на појасот, која всушност е потребна.
Сега е логично дека кога врне или кога е темно, соларната енергија не работи.
Ако нема ветер, ветерната енергија не работи.
Како може да се реши овој проблем?
Соодветно, зарем тоа не е нов проблем ако инвестирате премногу во такви несигурни, нестабилни производители на енергија?
Тоа е токму главниот проблем во општата наредба што не е разјаснет и создава нови проблеми.
Целото планирање на мрежата не е вклучено, складирањето не е вклучено.
Ова значи дека се додаваат големи количини соларна енергија и енергија од ветер.
Но како тоа ќе се складира, никој не може да претпостави.
Лично, мислам дека соларната енергија на покривите е добра опција, бидејќи можете локално да
ја користите и складирате соларната енергија.
Но тоа не е регулирано во Мантелерласс, дека треба да се промовира, дека треба да се
истражува, дека постојат подобри опции за складирање.
А тоа значи дека постои ризик дека ќе тргнеме по истиот пат како Германија, каде што огромни количини ветерна
енергија одеднаш се појавуваат, а потоа одеднаш исчезнуваат.
Преку ден, напладне, има многу сончева енергија, а потоа одеднаш ноќе нема ништо воопшто.
И потоа одеднаш имате огромни мрежни проблеми.
И тоа предизвикува трошоци и неизвесност.
И тоа сега е главна точка на критика на оваа општа наредба.
Уште една точка, која веќе неколкупати ја спомнавте, е демократското учество.
Очигледно, овој закон исто така ги ограничува можностите за приговор.
Швајцарија е добро позната по својот принцип на супсидијарност.
Ова значи дека одлуките се носат на најниско можно ниво, директно од оние што се засегнати.
Сега навистина се централизира.
Федералниот совет, федералната влада, односно националната влада, добива сè поголема моќ.
Како конкретно се манифестира ова ограничување на можностите за приговор, можностите за
учество и демократското ко-одлучување на граѓаните?
Во Швајцарија имаме два начина да имаме збор во проектите за ветерна енергија.
Едно е дека гласаме за проекти.
Ова во моментов е случај во 24 од 26 кантони, каде што локалното население гласа.
Потоа поединци, приватни граѓани, но и организации за заштита на животната средина можат да се заштитат од проектите со
поднесување приговори, дури и ако тие се одобрени, со цел да се решат прашања како што се заштитата на
природата или личните проблеми со бучава, на пример.
И двете опции сега треба да бидат масовно укинати или ограничени со општ декрет.
Како што веќе реков, декретот Мантел има за цел да му овозможи на Федералниот совет да ги укине референдумите.
Од друга страна, декретот Мантелерлес предвидува дека производството на електрична енергија
секогаш треба да има предност пред сите други интереси.
Ова значи дека ако поднесете приговор и кажете дека овој ветерник ќе предизвика прекумерно загадување
со бучава за премногу луѓе, тој нема да биде одобрен.
Или се сечат дрвја, што не е прифатливо; тоа е непропорционално на придобивката.
Тогаш судот сепак мора да го одобри ветерниот парк, бидејќи производството на електрична
енергија секогаш има предност пред сите други интереси.
Можеби повеќе нема да можете да гласате, но сепак можете да поднесете приговор, иако сигурно ќе биде одбиен.
Значи, тоа е драстично намалување на нашата директна демократија.
Тоа нè носи директно до следната точка. Оваа проценка на интересите е исто така уставно прашање.
Познат адвокат, професор Ален Грифел, го критикуваше ова, велејќи дека оваа општа наредба исто така ја крши Уставот, ја крши
Швајцарската федерална устав, бидејќи не можете да кажете дека одредени интереси одеднаш имаат предност пред другите.
Можете ли да објасните што точно е критиката на овој професор на новиот општ декрет?
Во Швајцарија имаме член во уставот за енергетска политика кој содржи пет принципи.
Не знам дали можам да ги набројам сите, но сигурно напојувањето или производството на енергија мора да
бидат доволни, безбедни, економични и еколошки прифатливи.
Не можам да се сетам на петтиот поен сега.
Но во секој случај, овие точки се подеднакво важни.
Ова значи дека тие мора да се постигнат истовремено.
Со други зборови, еколошката компатибилност и сигурноста на снабдувањето со
електрична енергија мора да се третираат подеднакво.
И сега кога Парламентот вели дека производството на електрична енергија има предност пред заштитата на природата.
Ова е пропусница што им овозможува на проекти штетни за животната средина да бидат
пропуштени без пречки каде било. Тоа е неуставно.
Тоа не е она што го сакаа швајцарскиот народ.
И тоа ја оштетува нашата природна средина, основата на нашето постоење.
И тоа може да има огромни, сериозни последици.
Факт е дека, низ децении, швајцарското население повеќепати ја вгради заштитата на животната средина во уставот.
Значи, тоа е практично законот.
И сега тоа практично е поништено со еден потег на пенкало од горе.
Кое е вашето мислење за ова? Како воопшто настана оваа ситуација?
Тоа е прилично чудно. Избраните претставници всушност се свесни за ова.
Па кој дух на времето или која вонредна состојба навистина можеше да доведе до воведување на толку брутален закон сега?
Па, всушност почна уште во есента 2022 година.
Претходно, Парламентот со години никогаш не се занимавал со енергетската политика.
И во летото 2022 година, токму кога пандемијата на коронавирусот доаѓаше кон крајот, Електроenerгетската комисија
објави големо соопштение за медиумите дека многу нуклеарни централи во Франција се подложени на одржување.
И може да се случи ние во Швајцарија наеднаш да претрпиме недостиг на електрична енергија следната зима.
И потоа, во рок од три недели, Парламентот брзо го усвои законот "Solar Express" и рече: "Сега
ќе изградиме големи соларни електрани во Алпите."
Значи, покриваме огромни области на Алпите со соларни панели.
И тоа тогаш веќе беше неуставно.
И тоа се оствари за три недели.
Па, тоа беше сосема непромислено.
И потоа, бидејќи беше неуставно, Парламентот требаше автоматски да ја консултира населението.
Нашиот устав го предвидува ова.
Ако донесете неуставен закон, тогаш мора да дозволите населението да гласа за него.
И Парламентот едноставно не го направи тоа.
Потоа отидов во Федералниот суд и поднесов жалба, велејќи дека ова всушност треба да се стави на гласање пред избирачите.
И потоа Федералниот суд рече: да, Парламентот во Швајцарија е семоќен.
И во овој дух на семоќност, во оваа свест, еден по еден беа донесувани закони.
Пристигна ветров експрес, а сега и овој декрет за капут.
И се чини дека на Парламентот не му е грижа дали Уставот ќе се спроведе или не.
Тие ќе направат сè за да произведат електрична енергија.
Би сакал малку подлабоко да навлезам во потенцијалната штета за природата и пејзажот од која се плашите.
Што точно е можно со овој закон, или поточно, од што се плашите?
Кои специфични интервенции се можни во природата?
Значи, пред сè, огромни соларни паркови се планираат и се возможни во Алпите.
Всушност, ова беше само привремена опција за која се одлучи во есента 2022 година како краткорочна мерка
за ублажување на недостигот на електрична енергија.
И тоа сега треба да биде можност на долг рок.
Ова значи дека огромни алпски пасишта можат да бидат покриени со челични конструкции и соларни панели.
Другата работа е дека ветерните турбини треба исто така експлицитно да бидат дозволени во шумите во Швајцарија.
Ова значи дека, за да ја заштитат климата, луѓето одат во шумите, чистат шума со големина на фудбалско игралиште за
да постават ветерна турбина и потоа таму ставаат една...
Дали тоа е веќе експлицитно наведено во законот или е отворено за толкување?
Дали тоа значи дека сакаш да го направиш полесно, или значи дека така е?
Значи, во правни термини, ветерните турбини во шумите се локациски ограничени.
И тоа е огромно олеснување, ако не и одобрување за ветерници во шумите.
Важно е да се има на ум дека кантонот Цирих, кој е најнаселен кантон во Швајцарија, е дом на повеќе од еден милион луѓе. Сега
постојат планови за 120 ветерни турбини, од кои 110 треба да се изградат во шума, бидејќи нема
повеќе простор достапен освен на гребените и во шумата.
И овие се всушност најсериозните влијанија врз животната средина.
Секако, постојат и хидроелектрани што луѓето би сакале да ги изградат во биотопи од
кантонално значење, и тоа е исто така можно.
Природата едноставно повеќе не е важна.
Изгледа малку апсурдно, нели?
Луѓето сакаат да ја спасат климата, затоа има толку голем интерес за обновливите извори на енергија.
Во исто време, шумите се сечат и природата се уништува.
Како тоа функционира?
Токму тоа е апсурдно.
Не може да е во ред што ги чистиме шумите за таканаречената зелена енергија.
Во Швајцарија едноставно нема многу простор, мораш да сфатиш тоа.
Швајцарија е многу густо населена, од запад кон исток, од север кон југ.
И ако сакате масовно да ја проширите енергијата од ветер, тогаш мора да земете предвид дека денес тоа се
турбини високи 250 метри, кои бараат одреден простор.
И во Швајцарија, шумите сè уште се острови на биолошка разновидност, но и рекреативни острови за населението.
Тие исто така секогаш имаат многу избричени рабови на шумата.
Порано беше многу поотворено, а на полето имаше и многу повеќе дрвја.
Денес шумите се исечени.
А сега тие влегуваат во шумата, сакајќи да изградат патишта широки десет метри и да расчистат
шумско подрачје со големина на фудбалско игралиште.
И тоа е всушност нашиот главен аргумент.
Не можете да ги исечете дрвјата за да ја заштитите климата.
Вие доаѓате од средина која е критична кон енергијата од ветер.
Сега, ако направите половина чекор назад и ја процените ситуацијата, каде стравувате дека ќе настане најголема штета?
Дали се ова ветерните турбини, големите хидроелектрани или можеби соларните електрани во Алпите?
Можете ли да процените каде мислите дека лежи најголемата закана за природата?
Со хидроенергија, сигурно е дека добивате многу придобивки за релативно мала инвестиција.
И таму има штета, тоа е сигурно.
Но со соларни енергетски системи, навистина може да се претпостави дека огромни површини од Алпите ќе бидат изградени.
За мене ова е огромно штетно, бидејќи Швајцарија просперира од своите пејзажи.
Пејзажите се многу важни за нашата земја – историски гледано.
Имаме многу величествени хотели изградени на локации кои нудат прекрасен поглед кон Алпите.
И токму овие Алпи сега треба да бидат изградени.
Тоа значи дека тоа исто така има историско значење.
И да, втората работа се шумите, каде што ја гледам оваа штета.
Тоа е интересно, она што го кажувате за туристичките региони, за Алпите.
Кантонот Граубюнден сака да биде пионер во оваа област.
Ми е драго што ја покренав таа точка.
Тие навистина сакаат да продолжат и да имаат во x зони, мислам во 30 зони, и – исправете ме ако грешам – повеќе од
дваесет и четири дефинитивно се елиминирани на најдобрите локации, на планинските падини, така да се каже.
Па, освен Сент Мориц, мислам дека во иднина ќе ги видите овие џиновски ветерни турбини
пред секоја голема туристичка дестинација.
Како го оценувате ова во однос на важноста на туризмот и економијата во Швајцарија?
Точно, ветерните турбини се огромни, и ним им треба простор.
Тие мора да бидат изградени на изложени локации каде што има ветер.
И кога федералната влада ќе го задолжи кантонот Граубюнден, еден од најпознатите светски туристички центри, да инсталира 100
ветерни турбини, не може да се избегне фактот дека овие турбини ќе бидат изградени во Давос, на Ленцерхајде, во
Ароса, во близина на Швајцарскиот национален парк – со други зборови, на сите најпознати туристички локации.
И како што реков претходно, историски ова е многу значајно, бидејќи туризмот и Алпите се дел од нашиот идентитет.
На крајот на 19-тиот век, Швајцарија доживеа масовен раст и стана една од најбогатите земји во светот.
И токму поради овие пејзажи многу луѓе од странство дојдоа кај нас за да ги восхитуваат.
И јас лично сметам дека е многу тажно што Алпите повеќе не се ценат, и мислам дека
ова е ужасен развој од страна на Парламентот.
Сега, сите овие декрети, овој општ декрет, овие различни експлицитни предлози што ги спомнавте,
Solarexpress, Windexpress, всушност се дел од контекстот на оваа таканаречена енергетска транзиција.
Постои желба да се оддалечиме од фосилните горива, но истовремено постојат резерви кон нуклеарната енергија, и во
моментов во Швајцарија не се градат нови нуклеарни електрани – постои еден вид технолошка забрана.
Германија веќе ги укина, но во другите делови на светот ситуацијата е сосема поинаква.
Која е вашата основна позиција за оваа енергетска транзиција?
Дали е тоа неопходно? Дали државата мора да го поттикнува тоа?
Може ли економијата да го направи тоа? Може ли сама да се регулира? Кое е вашето мислење за ова?
Енергетската транзиција е многу сложено прашање само по себе.
Она што јасно го гледам е дека фосилните горива водат до климатски промени, а климатските промени се штетни.
Треба да најдеме решенија.
Проблемот е во тоа како политичарите се справуваат со него.
Таа ја праша популацијата: "Дали сакате постепено да ја укинете нуклеарната енергија?"
Населението рече "да", што не е изненадувачки.
На населението му беше поставено прашањето: Дали сакате постепено да ги укинете фосилните горива?
Населението кажа да.
Во двете гласања никој не објасни што би значело тоа, колку би чинело или како точно би функционирало. Наместо тоа, беа
поставени цели, населението ги прифати, а потоа се појавија последиците. Луѓето се вознемирија што тоа не функционира,
што населението се спротивставува, што природата беше оштетена, што стануваше скапо и што создаваше неизвесност.
Сметам дека ова е неправедно однесување.
Многу повеќе би сакал да видам јавноста да ѝ се каже вистината и да ѝ се каже дека постојат
три опции за производство на електрична енергија.
Со соларни панели на покривите, тоа бара ова и она.
Со гасни електрани, тоа значи ова и она за климата.
Со нуклеарните електрани, тоа значи ова и она за отпадот, за складирањето, за набавката на ураниум.
Тогаш знаеш за што зборуваш.
Но сега само поставуваш цели што звучат добро и потоа смислуваш како да ги спроведеш подоцна.
И имам сериозни резерви во врска со тоа.
Тоа е еден вид утописка и исто така не баш искрена политика, ако можам така да ја сумирам.
Гледајќи ги поддржувачите на оваа општа наредба, се поставува и прашањето кој всушност е вклучен.
И како неутрален набљудувач, малку сум изненаден.
Ова оди од левицата кон десницата, така да се каже, од електричните барони и моќните трговски здруженија до
Зелената партија и другите еколошки организации, а не вашите.
Како е можно толку многу политички противници одеднаш да соработуваат? Што ни кажува тоа?
Значи, проблемот таму е што многу играчи кои сега се за општата наредба се во иста ситуација во Климатската алијанса.
Ова значи дека во Климатската алијанса, соларното лоби е во иста позиција како и еколошките здруженија.
И тоа е, секако, противречност кога станува збор за заштита на природата.
Кога станува збор за заштита на климата, и двајцата сигурно се на иста страница.
Постојат конфликти кога станува збор за заштита на природата.
И тогаш сфаќам дека често недостасува цврст став, кога потоа велите: да, ние како еколошки организации не се залагаме само
за заштита на климата, туку и доследно за заштита на природата.
И таму е потребно многу поголема јасност, како и храброст да им се објави војна на бароните на електричната енергија и да
се каже: да, и двајцата сме за климата, но кога станува збор за заштита на природата, таму пријателството завршува.
И тоа бара храброст, која очигледно недостасува.
И така сега, со декретот на Мантел, двете страни се во иста лодка: еколошките организации, можеби стегајќи ги забите, и
електричните барони, кои се воодушевени, бидејќи со нетрпение ги очекуваат субвенциите што ќе потечат ако им
биде дозволено да градат насекаде, дури и на отворено.
Весникот "Ноје Цирхер Цајтунг" објави наслов за вас во кој стои: "На конзерваторот на
пејзажи Алберт Рёсти треба да му се внимава."
Алберт Рёсти е федерален советник одговорен за овој досие.
Како имате намера да го убедите електоратот?
Референдумот потоа ќе се одржи во јуни оваа година.
Тоа е многу тесен распоред.
Тоа можеби било избрано намерно.
Верувам дека јавноста нема доволно информации за тоа што би значело доколку овој општ декрет биде усвоен, со
овие цели, овие ограничувања и овие нерешени прашања.
И верувам дека населението мора да биде информирано на целосно објективен начин.
Што значи да се изгради ветерна турбина? Што значи да се изгради една во шума?
Што значи да се изгради соларна електрана во Алпите со големина на 100 фудбалски терени?
Што се случува во зима кога има снег?
И верувам дека едноставно треба да им пристапите на луѓето со слики и информации и да
создавате информации на широк спектар на канали.
И тоа сигурно е начинот да се убеди населението дека ова се целите за кои гласаме и последиците.
Покрај овој референдумски глас, кој, како што реков, е закажан за јуни, вие неодамна објавивте и
две нови народни иницијативи кои се во сличен дух.
Можете ли накратко да опишете што вклучува ова?
Во нашата асоцијација "Freie Landschaft Schweiz" (Слободната природа на Швајцарија), заштитата на природата
и директната демократија се две прашања блиски до нашите срца, кои ги сметаме за особено важни.
Директната демократија и заштитата на природата сега се загрозени од оваа општа наредба.
Но веќе можеме да видиме во Парламентот дека се предлагаат уште по луди идеи за укинување на референдумите како такви во законот,
со цел дополнително да се ограничи заштитата на природата.
И токму таму сакаме да преземеме контрамерки.
Лансиравме две популарни иницијативи: Иницијативата за заштита на шумите и Иницијативата за заштита на заедницата.
Иницијативата за заштита на шумите сака ветерните турбини повеќе да не се дозволуваат во шумите и на нивните рабови.
Иницијативата за заштита на заедницата сака ветерните турбини, доколку се изградат, секогаш
да бараат согласност од погоденото население.
И потпишаната колекција сега е во тек.
И мораме да собереме 100.000 валидни потписи до јули 2025 година.
Сега со нетрпение очекуваме да видиме дали ќе успеете.
И потоа сигурно ќе има следните кампањи за референдум.
Тоа е уште нешто на што може да се радувате. Можеби уште едно последно лично прашање за крај.
Тие се уште се млади и веќе се многу посветени на овие прашања за заштита на животната средина и пејзажот.
Како воопшто се вклучивте во овој проект?
Можеби е во семејството.
Мојата мајка веќе многу се вклучи или дојде во контакт со заштитата на пејзажите.
Таа порасна во 1970-тите во Ванен ам Цирихзее во кантонот Швиц, каде што автопатот А3 беше
изграден право низ средината на селото во 1970-тите.
Во 1980-тите, таа се пресели во кантонот Цирих, во Бонстенден.
Таму тие сакаа да ја изградат автопатот А4 низ отворената провинција.
И во 1990-тите, мајка ми дојде со татко ми во Гренхен во кантонот Солутурн.
Таму, како што сакаше среќата, тие сакаа да ја изградат автопатот А5 низ отворената провинција.
И оваа посветеност од страна на двајцата мои родители се пренесе и на мене.
Живеам на многу убаво место во Гренхен, меѓу Јура и Швајцарското плато.
Можете исто така да ги видите Алпите, така што всушност ги гледате сите три главни пејзажи на Швајцарија.
И потоа секогаш си мислам: во 2050 година ќе имам само 54 години.
Би сакал да им оставам на моите деца еколошки вреден пејзаж.
И да го зачуваме и одржуваме овој пејзаж што е можно подолго, на ист начин како што го имаме денес.
Ви благодариме многу. Ви посакуваме секој успех во овој голем потфат, кој веќе гледа кон иднината.
Ви благодариме што ни се приклучивте на програмата. Елиас Фогт, ви благодариме.
И вам, драги гледачи, ви благодарам за вашето внимание.
Со нетрпение очекувам повторно да се видиме следната недела кога ќе кажеме: "Добредојдовте во политичкото ток-шоу на HOCH2.TV."