Noong 29 Setyembre 2023, ipinasa ng Parlamento ng Switzerland ang "Uniform Amendment Decree for a Secure Electricity
Supply from Renewable Energies" na may layuning diumano'y palakasin ang seguridad ng suplay ng kuryente sa taglamig.
Ang batas na ito ay tinatawag na "Mantelerlass" o "Electricity Act" para sa maiikling pagbanggit.
Dapat itong magbukas ng daan para sa mas mataas na produksyon ng kuryente mula sa mga planta ng
kuryenteng solar, hangin, at hydroelektriko sa bansa.
Sa bagong batas, magkakaroon ng kapangyarihan ang Swiss Federal Council na tukuyin kung kailan, saan, at ilang planta
ang maaaring itayo para sa produksyon ng nababagong enerhiya.
Iba't ibang mga organisasyon tulad ng Alliance for Nature and Landscape Switzerland, ang Free Landscape Switzerland association
at ang Fondation Franz Weber ay naglunsad ng referendum laban sa bagong pederal na batas at
nagsumite ng 63,184 na pirma noong Enero 2024.
Ang kontrobersyal na panukala ay samakatuwid ihaharap sa mga botanteng Swiss para sa pagboto sa 9 Hunyo 2024.
Ang pangunahing argumento ng mga tagasuporta ay kinakailangan ang bagong Batas sa Elektrisidad upang maiwasan
ang nalalapit na kakulangan sa kuryente sa Switzerland.
Tinutukoy ng samahan na "Aufrecht Schweiz" ito bilang isang gawa-gawang krisis sa enerhiya.
Ang "Aufrecht Schweiz" ay isang kilusang mamamayan na nais magkaroon ng boses sa pulitika ng
Switzerland sa pamamagitan ng mga independiyenteng kandidato.
Sa kanilang pahayag sa media na may pamagat na "Kakulangan ng kuryente sa Switzerland? Hindi posible!" na inilathala noong
taglagas 2022, isinulat ng isang retiradong siyentipiko sa kompyuter mula sa planta ng kuryente at ng isang
retiradong inhinyerong elektrikal ang mga sumusunod:
Sa pamamagitan ng pagsasakatuparan ng estratehiyang takot na isinusulong ng lobi, nagbibigay ang Pederal na Tanggapan
ng Enerhiya ng mabilis at direktang benepisyo sa mga kumpanya ng gas at langis at sa mga mangangalakal ng kuryente.
(…) Kapag hinihikayat tayo ng pamahalaan na magtipid ng kuryente, hindi ito dahil kulang tayo rito, kundi
dahil masyado tayong kuripot sa kalakalan ng kuryente.
Bawat kilowat na natitipid natin ay nakikinabang sa mga kumpanya ng enerhiya, dahil maaari nilang ibenta sa ibang bansa
ang kuryenteng natipid sa Switzerland sa mas mataas na presyo.
Sa isang pahayag, itinuro ng Asosasyon ng mga Tagapagtustos ng Kuryente ng Aargau (VAS) na ang pangkalahatang
kautusan ay mangangailangan ng ganap na muling pagsasaayos ng buong imprastruktura ng kuryente ng bansa.
Hanggang ngayon, ang kuryente ay ibinibigay sa mga panghuling mamimili batay sa lohikal na napatunayang prinsipyo
ng malawakang sentralisadong malalaking planta ng kuryente.
Gayunpaman, ang imprastruktura ng pamamahagi ay dapat regulahin sa isang desentralisadong paraan, na dapat ding
maging komprehensibo, walang kamalian, at pahintulutan ang lahat na makipag-ugnayan sa isa't isa.
Ayon sa VAS, tinatayang aabot sa humigit-kumulang 100 bilyong CHF ang kinakailangang konbersyon at
pagpapalawak ng mga network sa Switzerland lamang.
Pangunahing mga mamimili at nangungupahan na walang sapat na kakayahan para magsuplay sa kanilang sarili ang
kailangang magbayad para sa karagdagang serbisyong ito.
Tulad ng madalas na nangyayari sa mga bagong batas, nauuwi ito sa pribatisasyon ng kita at mga subsidiya para sa iilan, habang ang
mga gastos at panganib ay pinaghahatian ng natitirang publiko.
– Ayon sa Asosasyon ng mga Tagapagtustos ng Kuryente ng Aargau.
Iba't ibang komite ng NO ang pumuna rin sa bagong Batas sa Elektrisidad dahil, bukod sa iba pa, inilalagay nito sa tanong
ang mga pangunahing prinsipyo ng konserbasyon ng kalikasan at tanawin na inialay ng mga botanteng Swiss
sa Pederal na Konstitusyon sa loob ng maraming dekada.
Halimbawa, maaaring linisin na ngayon ang mga kagubatan para sa pagtatayo ng mga turbina ng hangin, at maaaring itayo ang
malalaking parke ng hangin at solar sa mga protektadong tanawin – kahit na ito ay sumisira sa mahahalagang biotopo.
Walang makakahadlang sa pagtatayo ng malalaking solar park sa Swiss Alps.
Maraming pastulan sa kabundukan ang maaaring takpan ng mga estrukturang bakal at mga solar panel.
Ipinapaliwanag ni Elias Vogt, Pangulo ng samahang "Freie Landschaft Schweiz" (Libreng Tanawin ng Switzerland), sa isang
panayam sa independiyenteng TV channel na HOCH2.TV kung ano ang dulot ng batas na ito at
kung bakit niya inirerekomenda itong tanggihan.
Ang pamagat ng palabas-pang-usapang pampulitika ay: "Ang Mantel Decree ay sinusuportahang pagkawasak ng kalikasan".
Sa panayam, tinutugunan ni Vogt ang mga sumusunod na punto ng kritisismo hinggil sa
bagong Batas sa Elektrisidad, bukod sa iba pa:
- Nanganganib ang demokratikong pakikilahok at ang karapatang tutol
- Ang produksyon ng kuryente ay inuuna kaysa sa pangangalaga sa kalikasan sa bagong Batas sa Kuryente
- Posibleng likas na pinsala "ayon sa batas"
- Ang pangit ng mga Alps: unahin ang produksyon ng kuryente kaysa sa turismo
Tinutukoy ni Elias Vogt ang kritisismo ng eksperto sa batas na si Prof. Dr. Alain Griffel na ang kontrobersyal na pangkalahatang
kautusan ay lumalabag sa Konstitusyon Pederal ng Switzerland.
Ang produksyon ng enerhiya ay dapat sapat, ligtas, matipid, at magiliw sa kapaligiran, halimbawa.
Gayunpaman, dapat pantay na ituring ang mga pamantayan ng pagiging tugma sa kapaligiran at ng seguridad sa suplay ng kuryente.
Hindi na ito mangyayari sa ilalim ng bagong Batas sa Elektrisidad.
Malinaw na, sa ilalim ng matinding presyon, ipinasa ng Parlamento ng Switzerland ang isang batas na labag sa
konstitusyon at naglilimita sa mga karapatang demokratiko.
Ang pangamba sa diumano'y kakulangan ng kuryente tuwing taglamig ay nag-uudyok sa Parlamento na kumilos nang padalus-dalos.
Mahal na mga botante ng Switzerland: Nais ba ninyo ring pigilan ang pag-aalis ng mga pangunahing karapatang demokratiko
at ang pagkasira ng tanawin ng Switzerland sa ilalim ng pagkukunwaring pagtataguyod ng mga nababagong enerhiya?
Pagkatapos, sa ika-9 ng Hunyo, ilagay sa kahon ng balota ang boto na HINDI laban sa "Mantelerlass".
Panoorin ang kalahating oras na panayam kina Dr. Philipp Gut at Elias Vogt, Pangulo ng samahang "Freie Landschaft
Schweiz" (Libreng Tanawin ng Switzerland), sa pulitikal na talk show ng independiyenteng TV channel na HOCH2.TV.
Panayam
Mahal kong mga manonood, taos-puso kong binabati kayo sa political talk show sa HOCH2.TV.
Alam mo ito, nakikilala mo ito: ang programang ito ay palaging tuwiran, palaging tapat, palaging nakatuon sa katotohanan, at
palaging tampok ang mga kapanapanabik na bisita na may sasabihin.
Ngayon, tinatanggap ko si Elias Vogt, pangulo ng samahan na "Freie Landschaft Schweiz" (Libreng Tanawin ng Switzerland),
isang bagong politikal na personalidad sa Switzerland, kung maaari kong sabihin, na nakagawa na ng
pagbabago at tiyak na nagnanais pang gumawa ng higit pa.
Maganda na kasama ka sa programa.
Maraming salamat, Ginoong Gut, sa paanyaya.
Natutuwa rin akong narito.
Kamakailan lamang ay matagumpay mong na-organisa ang isang referendum kasama ang iba pang mga organisasyon.
Kaya, para sa mga manonood sa Alemanya at Austria: sa Switzerland, mayroon kayong opsyon na hamunin ang mga batas na ipinasa ng
parlamento sa pamamagitan ng paghingi ng referendum tungkol dito.
Nagtagumpay sila; kailangan ng hindi bababa sa 50,000 lagda para dito.
Ito ay tungkol sa tinatawag na pangkalahatang kautusan na naglalayong isulong ang mga nababagong pinagkukunan ng enerhiya.
Bago natin batikusin ang ehersisyong ito, maaari mo bang ipaliwanag kung ano talaga ang layunin ng batas na ito?
Ano nga ba talaga ang tinatawag na blanket decree na ito?
Ang blanket decree ay isang rebisyon ng iba't ibang batas sa isang blanket, gaya ng sinasabi, kaya't ganoon ang termino.
Sa isang banda, ang Energy Act ay sususuring muli; sa kabilang banda naman, ang Electricity Supply Act; at
panghuli, ang Spatial Planning Act; at sa isang pangkalahatang rebisyon ng tatlong batas na ito.
Ang pangunahing layunin ay ang malawakang pagpapalawak ng enerhiyang hangin at enerhiyang solar sa Switzerland.
Ngunit pati na rin ang pagtatayo ng 16 na malalaking planta ng kuryenteng hydroelektriko.
Ang lahat ng mga aspetong ito na may kinalaman sa mga nababagong enerhiya at sa kanilang pagpapalawak
ay nare-regulate sa komprehensibong pakete na ito.
Ito ang nasa likod ng terminong 'mantel decree'.
Kaya ang balabal na ito ay talagang isang uri ng super batas na naglalaman ng iba't ibang rebisyon sa batas, hindi ba?
Tama. At naglalaman din ito ng maraming hindi pa nalulutas na isyu.
Ibig sabihin nito, ang Pederal na Konseho, na siyang ating pamahalaan, ay maaaring magtakda ng
mga indibidwal na detalye sa antas ng ordinansa.
Maraming detalye kung saan talagang nagsisimula na ang seryosong gawain.
Maaaring paikliin ng Pederal na Konseho, halimbawa, ang mga pamamaraan ng pag-aapruba.
At dahil ipinatutupad din ng Switzerland ang prinsipyo ng awtonomiya ng munisipyo, ibig sabihin ay maaaring direktang
magpasya ang mga mamamayan sa Switzerland tungkol sa pagpaplano ng espasyo sa kanilang lokalidad, sa kanilang munisipyo.
Kung papakainin ito ng Pederal na Konseho, maaari nitong sabihin na wala nang sasabihin ang mga
munisipalidad, at aalisin din nito ang direktang demokrasya at mga referendum sa mga munisipalidad.
Oo, babalikan natin mamaya ang mga punto ng kritisismo.
Marahil una, isang maliit na paliwanag tungkol sa ayos ng boom.
Ang karagdagang tanong ko sa kontekstong ito.
Hindi mo inumpisahan ang referendum nang mag-isa.
Sino pa ang naging kasosyo?
Aling mga organisasyon ang nasa likod nito?
Kaya una, isang pribadong indibidwal ang nagpasimula ng referendum.
Si Pierre-Alain Bruchez, isang dating eksperto sa pananalapi at empleyado ng pederal na pamahalaan na ngayon ay retirado na, ay
nagtaka kung ano ang nilalaman ng pangkalahatang kautusang ito.
Nakita niya na papayagan ng batas na ito ang pagtatayo ng malalaking solar park sa Alps.
At pagkatapos ay lumitaw siya sa harap ng media noong ika-10 ng Oktubre ng nakaraang taon at sinabi,
"Tatawagin ko ang isang referendum tungkol dito."
At pagkatapos, ilang araw lang ang nakalipas, lumitaw din sa media ang kilalang "Fondation Franz Weber" at
sinabi na magsasagawa rin kami ng referendum; sinusuportahan namin ang mga kontra-hakbang, ika nga.
At nangyari iyon nang medyo mabilis.
Pagkatapos, kami sa Freie Landschaft Schweiz ay nais ding makilahok sa kampanya laban dito, kaya't
nakipagsanib-puwersa kami kay Ginoong Bruchez, masasabi nga ba.
Hinimok din namin ang aming mga organisasyong kasapi na mangalap ng mga pirma.
At sa huli, noong Pasko at Bagong Taon, nakalikom ng 63,000 na pirma mula sa maraming maliliit at malalaking
organisasyon para sa proteksyon ng kapaligiran at kalusugan.
Ngayon, marahil isang salita tungkol sa inyong organisasyon, "Freie Landschaft Schweiz" (Libreng Tanawin ng Switzerland).
Ano nga ba iyon? Ano ang iyong mga layunin?
Ang "Freie Landschaft Schweiz" (Libreng Tanawin ng Switzerland) ay sa katunayan ang payong organisasyon
para sa mga kritiko ng enerhiyang hangin sa Switzerland.
Mayroon kaming humigit-kumulang 50 na miyembrong klub at walong kantonal na seksyon.
Maaaring nasa Thurgau ito, maaaring nasa Vaud, sa madaling salita, kahit saan sa Switzerland.
At lahat ay nakatuon sa pagtiyak ng pangangalaga sa kalikasan sa Switzerland pagdating sa mga turbina ng hangin.
Ngunit ang direktang demokrasya, gaya ng ipinaliwanag ko kanina, ay isa ring pangunahing pokus ng pangkalahatang
kautusan, kaya't mariin naming pinaninindigan ang pagpapanatili ng konserbasyon ng kalikasan at ng direktang demokrasya.
Oo, subukan nating buuin nang paisa-isa ang isyung ito at lapitan ito nang sistematiko.
Isang punto sa pangkalahatang kautusang ito, sa super batas na ito, sa pangkalahatang batas na ito, ay ang
pagtatakda ng mga tiyak na target para sa pagpapalawak ng mga nababagong pinagkukunan ng enerhiya.
Sa madaling salita, sinasabi ng mga pulitiko na dapat ganito o ganoon ang bahagi ng enerhiyang solar o
enerhiyang hangin pagsapit ng isang itinakdang petsa.
Paano mo tinataya ang mga layuning pampulitika na ito? Realistiko ba ang mga ito?
May katuturan ba para sa mga pulitiko na magpataw ng ganitong mga regulasyon? Ano ang iyong opinyon tungkol dito?
Kaya, ang kautusan ng Mantelerlass ay nagsasaad sa napaka-malabong mga termino na dapat tayong magprodyus ng
karagdagang 45 terawatt-oras ng kuryente mula sa enerhiyang solar at hangin sa loob ng isang taon pagsapit ng 2050.
Sa kasalukuyan, kumokonsumo ang Switzerland ng humigit-kumulang 60 terawatt-oras.
Kaya napakalaking halaga iyon na kailangang itayo.
At tulad ng sinabi ko kanina, nananatiling hindi pa tiyak kung aling teknolohiya ang makakalikha ng gaano karaming kuryente.
Ibig sabihin nito ay maaari nang sabihin ng Pederal na Konseho na kailangan natin ng ganitong karaming
solar panel at ganitong karaming turbina ng hangin.
Sa tingin ko, nakasalalay lang ito sa kanyang hangaring magtayo ng humigit-kumulang 1,500 turbina ng hangin at
ilang daang daang kilometro kuwadrado ng mga solar panel.
Kung saan ito ilalagay, sa mga bubong man o sa bukas na kanayunan, ay nasa desisyon ng Pederal na Konseho; bukas pa iyon.
At nanganganib itong magdulot ng malawakang pinsala sa kapaligiran sa Switzerland, na siksik na ng populasyon.
At napakalaking dami ng kuryente ang nalilikha sa araw, nang hindi regular, kapag may hangin.
At ang buong sistema, itong super batas, ay hindi sapat na nagreregula sa mga detalye.
At iyon ang dahilan kung bakit mabuti at tama ang magtakda ng mga target; gusto nating makabuo ng karagdagang 45 terawatt-oras.
Ngunit kung ito ay makatotohanan, tanging ang mga diyos ang nakakaalam; wala nang iba.
At iyan ang dahilan kung bakit kritikal din kami sa batas.
Isa pang punto – tinitingnan pa rin namin ang saklaw ng iba't ibang larangang kasangkot – ay ang mga subsidiya.
Dapat masigasig na itaguyod ang mga nababagong pinagkukunan ng enerhiya.
Ano ang itsura noon?
Naipasa na namin ang bagong batas sa enerhiya noong 2017.
Ito na ngayon, gaya ng sinasabi, ang ikalawang yugto: ang pangkalahatang kautusang ito.
At noong panahong iyon, sinabi na simula 2022, hindi na magkakaloob ng mga subsidiya para
sa mga planta ng enerhiyang solar at hangin.
At iyon ay ngayon ay nababali.
Pangalawa, ang super package na ito, ang pangkalahatang kautusan, ay nagbibigay sa Pederal na Konseho ng malayang kamay.
Maaari niyang pasiyahan kung magkano ang subsidiya na matatanggap ng mga solar panel at mga turbina ng hangin.
Kahit doon, hindi natin alam kung ilang subsidiya ang magkakaroon.
Ngunit maaaring ipalagay na ito ay higit sa 50 porsyento ng mga gastos sa pamumuhunan.
Kaya, ayon sa batas, maaaring subsidiyahan ang hanggang 60 porsyento ng mga gastos sa pamumuhunan.
Oo, may dalawang modelo.
Maaaring sabihin ng mamumuhunan, "Gusto ko ng 60 porsyento ng pamumuhunan mula sa pamahalaan."
At pagkatapos makuha niya iyon, kailangan pa rin niyang ayusin ang 40 porsyento mula sa bangko.
O sinasabi niya na magbibigay ang pamahalaan ng garantiya para sa bawat kilowatt-oras na kanyang nalilikha.
Walang nakakaalam kung gaano kataas ito.
Malamang a aabot din iyon sa 60 porsyento.
Kaya nakikita mo, ito ay sinusuportahan ng gobyerno na pagkasira ng kalikasan.
At dahil hindi ito kumikita sa ekonomiya – lalo na ang mga planta ng enerhiyang hangin, dahil napakahinang kondisyon ng
hangin sa Switzerland – at ngayon ay kailangan na lang nating magbigay ng napakalaking subsidiya para maisakatuparan ito.
Isang problema, gaya ng iyong maikling binanggit sa isang pang-ibabaing sugnay, ay ang regular na
enerhiya, ang enerhiyang banda, na talagang kinakailangan.
Ngayon ay lohikal na kapag umuulan o madilim, hindi gumagana ang enerhiyang solar.
Kung walang hangin, hindi gumagana ang enerhiyang hangin.
Paano malulutas ang problemang ito?
Sa gayon, hindi ba't bagong problema iyon kung masyado kang mag-iinvest sa mga hindi
maaasahan at pabagu-bagong tagapagbigay ng enerhiya?
Iyon ang eksaktong pangunahing isyu sa pangkalahatang kautusan na hindi pa nalilinaw at lumilikha ng mga bagong problema.
Hindi kasama ang buong pagpaplano ng network, hindi kasama ang imbakan.
Ibig sabihin nito ay malaking halaga ng enerhiyang solar at enerhiyang hangin ang idinadagdag.
Ngunit kung paano iyon itatago ay hulaan na lang ng sinuman.
Sa personal kong palagay, magandang opsyon ang enerhiyang solar sa mga bubong dahil maaari mong
gamitin at imbakan nang lokal ang kuryenteng solar.
Ngunit hindi iyon pinamamahalaan ng Mantelerlass, na dapat itong itaguyod, na dapat magsagawa ng
pananaliksik dito, na may mas mabubuting opsyon sa pag-iimbak.
At nangangahulugan iyon na may panganib na susundan natin ang parehong landas ng Alemanya, kung saan
biglang nagiging magagamit ang napakalaking dami ng enerhiyang hangin at bigla namang naglalaho.
Sa araw, sa tanghali, maraming enerhiyang solar, ngunit bigla na lang sa gabi ay wala nang kahit ano.
At bigla ka na lang magkakaroon ng malalaking problema sa network.
At nagdudulot iyon ng gastos at kawalang-katiyakan.
At iyon na ngayon ang pangunahing punto ng kritisismo sa pangkalahatang kautusang ito.
Isa pang punto, na nabanggit mo na sa ilang pagkakataon, ay ang demokratikong pakikilahok.
Tila nililimitahan din ng batas na ito ang mga posibilidad para sa pagtutol.
Ang Switzerland ay kilala sa prinsipyo ng subsidiaridad.
Ibig sabihin nito ay ang mga desisyon ay ginagawa sa pinakamababang antas na
posible, nang direkta ng mga taong apektado.
Ngayon ay talagang isinasentralisa na ito.
Ang Pederal na Konseho, ang pederal na pamahalaan, ibig sabihin ang pambansang pamahalaan,
ay nagkakaroon ng mas maraming kapangyarihan.
Paano partikular na nagpapakita ang paghihigpit na ito sa mga pagkakataon para sa pagtutol, para sa pakikilahok, at para
sa demokratikong magkasanib na pagpapasya ng mga mamamayan?
Sa Switzerland, mayroon kaming dalawang pagpipilian para makapagpahayag ng opinyon sa mga proyektong enerhiyang hangin.
Isa ay bumoboto kami sa mga proyekto.
Ito ay kasalukuyang nangyayari sa 24 sa 26 na kanton, kung saan bumoboto ang lokal na populasyon.
Pagkatapos, ang mga indibidwal, pribadong mamamayan, at mga organisasyong pangkalikasan ay maaaring magsampa ng pagtutol sa
mga proyekto, kahit na ito ay naaprubahan na, upang itaguyod ang mga isyu tulad ng
konserbasyon ng kalikasan o personal na problema sa ingay.
At pareho nang opsyon ay ngayon malawakang ipagbabawal o lilimitahan ng pangkalahatang kautusan.
Tulad ng nabanggit ko na, ang dekreto ng Manteler ay naglalayong pahintulutan ang
Pederal na Konseho na alisin ang mga referendum.
Sa kabilang banda, itinatadhana ng kautusang Mantelerlass na dapat palaging unahin ang produksyon
ng kuryente kaysa sa lahat ng iba pang interes.
Ibig sabihin nito, kung maghahain ka ng pagtutol at sasabihin mong magdudulot ang wind farm na ito ng labis na
polusyon sa ingay sa napakaraming tao, hindi ito papayagan.
O pinuputol ang mga puno, na hindi katanggap-tanggap; hindi ito katimbang sa benepisyo.
Kaya't kailangang aprubahan pa rin ng hukuman ang wind farm, dahil ang produksyon ng kuryente ay
palaging may prayoridad kaysa sa lahat ng iba pang interes.
Kaya maaaring hindi ka na makaboto, pero maaari ka pa ring maghain ng pagtutol, kahit na tiyak na tatanggihan ito.
Kaya't ito ay isang matinding pagbawas sa ating direktang demokrasya.
Nangungusot tayo nang direkta sa susunod na punto. Ang pagtatimbang ng mga interes
na ito ay konstitusyonal din sa kalikasan.
Isang kilalang abogado, si Propesor Alain Griffel, ang pumuna rito, sinasabing ang pangkalahatang kautusang ito ay lumalabag
din sa konstitusyon, sa Konstitusyon ng Pederal na Switzerland, dahil hindi mo maaaring sabihing
biglaang mas nauna ang ilang interes kaysa sa iba.
Maaari mo bang ipaliwanag nang mas detalyado kung ano mismo ang kritisismo ng propesor na ito sa bagong pangkalahatang kautusan?
Sa Switzerland, mayroon kaming isang artikulo sa konstitusyon tungkol sa patakaran sa
enerhiya na naglalaman ng limang prinsipyo.
Hindi ko alam kung kaya kong ilista silang lahat, pero tiyak na ang suplay ng kuryente o produksyon ng enerhiya ay
dapat sapat, ligtas, matipid, at magiliw sa kapaligiran.
Hindi ko maalala ang ikalimang punto ngayon.
Ngunit sa anumang kaso, pantay na mahalaga ang lahat ng mga puntong ito.
Ibig sabihin nito ay dapat itong makamit nang sabay-sabay.
Sa madaling salita, dapat pantay na ituring ang pagiging tugma sa kapaligiran at ang seguridad ng suplay ng kuryente.
At ngayon ay sinasabi ng Parlamento na mas inuuna ang produksyon ng kuryente kaysa sa pangangalaga sa kalikasan.
Ito ay isang libreng pasa na nagpapahintulot sa mga proyektong nakasasama sa kapaligiran na
makalusot kahit saan. Iyon ay labag sa konstitusyon.
Hindi iyon ang gusto ng mga mamamayan ng Switzerland.
At sinisira nito ang ating likas na kapaligiran, na siyang saligan ng ating pag-iral.
At maaari itong magdulot ng napakalaki at seryosong mga kahihinatnan.
Ang katotohanan ay sa loob ng mga dekada ay paulit-ulit na isinama ng populasyong Swiss
sa konstitusyon ang proteksyon sa kapaligiran.
Kaya iyon ang epektibong batas.
At ngayon ay halos tuluyang napawi na iyon sa pamamagitan ng isang stroke ng panulat mula sa itaas.
Ano ang opinyon mo rito? Paano nagsimula ang sitwasyong ito?
Medyo kakaiba ito. Alam din ito ng mga halal na kinatawan.
Kaya ano nga ba ang diwa ng panahon o anong sitwasyong pang-emergency ang maaaring nag-udyok sa
pagpapakilala ng ganitong malupit na batas ngayon?
Nagsimula talaga ito noong taglagas ng 2022.
Noong nakaraan, hindi kailanman tinalakay ng Parlamento ang patakaran sa enerhiya sa loob ng maraming taon.
At noong tag-init ng 2022, kasabay ng pagtatapos ng pandemya ng coronavirus, naglabas ang Komisyon ng Elektrisidad ng
malaking anunsyo sa media na maraming planta ng kuryenteng nukleyar sa Pransya ang sumasailalim sa pagpapanatili.
At maaaring bigla kaming makaranas ng kakulangan sa kuryente sa Switzerland sa susunod na taglamig.
At pagkatapos, sa loob ng tatlong linggo, nagmadali ang Parlamento na ipasa ang panukalang batas na Solar
Express at sinabi, "Ngayon ay magtayo na kami ng malalaking planta ng enerhiyang solar sa Alps."
Kaya tinatakpan namin ng malalaking solar panel ang malawak na bahagi ng Alps.
At iyon ay labag na sa konstitusyon noon pa man.
At natupad ito sa loob ng tatlong linggo.
Naku, talagang padalus-dalos iyon.
At saka, dahil ito ay labag sa konstitusyon, dapat ay awtomatikong nakipagkonsulta ang Parlamento sa populasyon.
Ipinagkakaloob ito ng ating konstitusyon.
Kung gagawa ka ng batas na labag sa konstitusyon, kailangan mong hayaang bumoto ang populasyon tungkol dito.
At nabigo ang Parlamento na gawin iyon.
At pagkatapos ay pumunta ako sa Pederal na Hukuman at nagsampa ng reklamo, na nagsasabing dapat itong ipasya ng mga botante.
At pagkatapos ay sinabi ng Pederal na Hukuman, oo, ang Parlamento ay may buong kapangyarihan sa Switzerland.
At sa diwang ito ng pagkakapangyarihan sa lahat, sa kamalayang ito, isang batas ang ipinasa kasunod ng isa pa.
Dumating na ang mabilis na hangin, at ngayon ay ang kautusan tungkol sa amerikana.
At tila hindi alintana ng Parlamento kung naipatutupad man ang konstitusyon o hindi.
Gagawin nila ang lahat para sa produksyon ng kuryente.
Nais kong mas malalim na talakayin ang posibleng pinsala sa kalikasan at tanawin na kinatatakutan ninyo.
Ano nga ba ang posible sa batas na ito, at ano ang kinatatakutan mo?
Anong mga tiyak na interbensyon ang posible sa kalikasan?
Una sa lahat, malalaking solar park ang pinaplano at posible rin sa Alps.
Sa katunayan, pansamantala lamang itong opsyon na napagpasyahan noong taglagas ng 2022 bilang isang
panandaliang hakbang upang tugunan ang kakulangan sa kuryente.
At dapat na ito ay maging posible sa pangmatagalang panahon.
Ibig sabihin nito ay maaaring masakop ng mga estrukturang bakal at mga solar panel ang malalawak na pastulan sa kabundukan.
Ang isa pang bagay ay dapat ding tahasang payagan ang mga turbina ng hangin sa mga kagubatan sa Switzerland.
Ibig sabihin nito, para protektahan ang klima, pumapasok ang mga tao sa gubat, tinatabas ang katumbas ng isang
football field na puno para sa isang turbina ng hangin, at pagkatapos ay naglalagay sila ng isa doon...
Nakasaad na ba iyon nang tahasan sa batas, o bukas pa ba ito sa interpretasyon?
Ibig bang sabihin nito ay gusto mong gawing mas madali ito, o ibig bang sabihin nito ay ganoon talaga?
Kaya, sa legal na pananaw, ang mga turbina ng hangin sa kagubatan ay nakatali sa lokasyon.
At iyon ay isang malaking ginhawa, kung hindi man isang pag-apruba para sa mga wind farm sa kagubatan.
Mahalagang tandaan na ang kanton ng Zurich, na siyang pinakapuno ng populasyon sa Switzerland, ay tinitirhan ng mahigit isang
milyong tao. May mga plano na ngayon para sa 120 turbina ng hangin, kung saan 110 rito ay itatayo sa gubat,
dahil wala nang ibang puwang kundi sa mga gulod at sa gubat.
At ito nga ang pinakamalubhang epekto sa kapaligiran.
Siyempre, mayroon ding mga hydroelectric power station na nais ng mga tao na itayo sa mga biotope
na may kahalagahan sa kanton, at posible rin iyon.
Hindi na talaga mahalaga ang kalikasan.
Mukhang medyo walang katuturan, hindi ba?
Nais ng mga tao na iligtas ang klima, kaya naman napakalaking usapin ang mga nababagong-sibayl na enerhiya.
Kasabay nito, ginugupit ang mga kagubatan at sinisira ang kalikasan.
Paano iyon gumagana?
Iyan mismo ang walang katuturan.
Hindi maaaring tama na ginagapusan natin ng mga kagubatan para sa tinatawag na berdeng enerhiya.
Talagang kakaunti lang ang espasyo sa Switzerland, kailangan mong maunawaan iyon.
Ang Switzerland ay napakasiksik ng populasyon mula kanluran hanggang silangan, mula hilaga hanggang timog.
At kung nais mong lubusang palawakin ang enerhiyang hangin, kailangan mong isaalang-alang na ang mga turbina ngayon ay
may taas na 250 metro at nangangailangan ng sapat na espasyo.
At sa Switzerland, ang mga kagubatan ay nananatiling mga isla ng biodiversity, ngunit nagsisilbi
rin bilang mga isla ng libangan para sa populasyon.
Palagi rin silang may matinding kiniskis na gilid ng gubat.
Dati, mas maluwang ito, at mas marami ring puno sa parang.
Ngayon, naalis na ang mga gubat.
At ngayon ay papasok na sila sa gubat, nais nilang magtayo ng mga kalsadang sampung metro ang lapad at linisin ang
isang bahagi ng gubat na kasinglaki ng isang football pitch.
At iyan nga ang aming pangunahing argumento.
Hindi mo maaaring putulin ang mga puno para protektahan ang klima.
Nagmula ka sa isang pinagmulan na kritikal sa enerhiyang hangin.
Ngayon, kung mag-atras ka ng kalahating hakbang at susuriin mo ang sitwasyon, saan mo
inaakala na magkakaroon ng pinakamalaking pinsala?
Ito ba ang mga turbina ng hangin, ang malalaking planta ng hydroelektriko, o marahil
ang mga planta ng enerhiyang solar sa Alps?
Maaari mo bang sukatin kung saang bahagi mo sa tingin nakatago ang pinakamalalang banta sa kalikasan?
Sa hydropower, tiyak na nakakakuha ka ng maraming benepisyo para sa relatibong maliit na puhunan.
May pinsala rin doon, tiyak iyon.
Ngunit sa mga sistema ng enerhiyang solar, maaari talagang ipagpalagay na malalaking bahagi ng Alps ay talagang matatakpan.
Para sa akin, napakalaking pinsala ito, dahil umuunlad ang Switzerland dahil sa mga tanawin nito.
Napakahalaga ng mga tanawin sa ating bansa – sa makasaysayang pananaw.
Marami kaming marangyang hotel na itinayo sa mga lugar na nag-aalok ng kahanga-hangang tanawin ng Alps.
At ito nga ang mga Alp na ngayon ay sasakupan ng mga gusali.
Ibig sabihin nito ay mayroon din itong makasaysayang kahalagahan.
At oo, ang pangalawang bagay ay ang mga kagubatan, kung saan nakikita ko ang pinsalang ito.
Iyon ay isang kawili-wiling punto na iyong binanggit tungkol sa mga rehiyon ng turista, tungkol sa Alps.
Nais ng kanton ng Graubünden na maging isang nangunguna sa larangang ito.
Masaya akong tumugon sa pahiwatig.
Talagang gusto nilang magpatuloy at magkaroon ng x na mga sona, sa tingin ko ay 30 na mga sona, at – itama mo ako kung mali ako –
mahigit dalawampung dito ay tiyak nang nawala sa mga pinakamagagandang lokasyon, sa
mga dalisdis ng bundok, gaya ng sinasabi.
Kaya, bukod sa St. Moritz, sa tingin ko makikita mo ang mga higanteng turbina ng hangin sa harap ng
bawat pangunahing destinasyong panturista sa hinaharap.
Paano mo ito susuriin sa konteksto ng kahalagahan ng turismo at ng ekonomiya sa Switzerland?
Tama, napakalaki ng mga turbina ng hangin, kailangan din nila ng puwang.
Dapat silang itayo sa mga bukas na lugar na may hangin.
At kapag inutusan ng pamahalaang pederal ang kanton ng Graubünden, isa sa pinakasikat na destinasyong panturista sa
mundo, na maglagay ng 100 turbina ng hangin, hindi maiiwasan ang katotohanang ang mga turbina ng hangin na ito ay itatayo sa Davos,
sa Lenzerheide, sa Arosa, malapit sa Swiss National Park – sa madaling salita, sa lahat ng pinakasikat na lugar ng paglalakbay.
At tulad ng sinabi ko, sa kasaysayan ay napakahalaga nito dahil ang turismo at ang Alps
ang naglalarawan sa aming pagkakakilanlan.
Sa katapusan ng ika-19 na siglo, naranasan ng Switzerland ang malawakang paglago at
naging isa sa pinakamayamang bansa sa mundo.
At dahil nga sa mga tanawing ito, maraming tao mula sa ibang bansa ang pumunta sa amin upang humanga sa mga ito.
At personal kong nakakalungkot na hindi na pinahahalagahan ang mga Alps, at sa tingin ko ay isang
kakila-kilabot na pag-unlad ito mula sa Parlamento.
Ngayon, lahat ng mga dekreto na ito, ang pangkalahatang dekreto na ito, at ang iba't ibang tahasang mungkahing
nabanggit mo, Solarexpress, Windexpress, ay talagang nasa konteksto ng tinatawag na paglipat ng enerhiya.
May pagnanais na lumayo sa mga fossil fuel, ngunit kasabay nito ay may pag-aalinlangan tungkol sa enerhiyang nuklear, at sa
kasalukuyan ay walang bagong planta ng kuryenteng nuklear na itinatayo sa Switzerland – may
ipinatutupad na pagbabawal sa teknolohiyang ito.
Ipinagbawal na ng Alemanya ang mga ito, ngunit sa ibang bahagi ng mundo, ibang-iba ang sitwasyon.
Ano ang iyong pangunahing posisyon sa paglipat na ito ng enerhiya?
Kinakailangan ba iyon? Kailangan bang itulak iyon ng estado?
Kaya ba ng ekonomiya na gawin iyon? Kaya ba nitong regulahin ang sarili? Ano ang iyong pananaw?
Ang paglipat ng enerhiya ay isang napakakumplikadong isyu sa kanyang sarili.
Ang malinaw kong nakikita ay ang mga fossil fuel ay nagdudulot ng pagbabago ng klima, at ang pagbabago ng klima ay nakasasama.
Kailangan nating makahanap ng mga solusyon.
Ang problema ay kung paano ito hinaharap ng mga pulitiko.
Tinanong niya ang populasyon, gusto ba ninyong unti-unting ihinto ang enerhiyang nukleyar?
Sinabi ng populasyon na oo, na hindi nakakagulat.
Tinanong ang populasyon, gusto mo bang unti-unting ihinto ang paggamit ng mga fossil fuel?
Sinabi ng populasyon na oo.
Sa parehong pagboto, walang nagpaliwanag kung ano ang ibig sabihin nito, kung magkano ang magiging gastos, o kung paano ito
eksaktong gagana. Sa halip, itinakda ang mga layunin, tinanggap ito ng populasyon, at saka lumitaw ang mga kahihinatnan. Nagalit
ang mga tao dahil hindi ito gumagana, dahil lumalaban ang populasyon, dahil may pinsala sa kalikasan, dahil nagiging
mahal ito, at dahil lumilikha ito ng kawalang-katiyakan.
Itinuturing kong ito ay isang hindi patas na gawain.
Mas gusto kong makita na sinasabi sa publiko ang katotohanan at na may tatlong pagpipilian para sa paglikha ng kuryente.
Dahil may mga solar panel sa bubong, kailangan nito at niyon.
Sa mga planta ng kuryente na pinapagana ng gas, nangangahulugan iyon ng ganito at ganoon para sa klima.
Sa mga planta ng kuryenteng nuklear, nangangahulugan iyon ng ganito at ganoon para sa
basura, para sa imbakan, para sa pagkuha ng uranium.
Kung ganoon, alam mo kung ano ang pinag-uusapan mo.
Pero ngayon, nagtatakda ka lang ng mga layunin na maganda pakinggan, at iniisip mo na
lang kung paano mo ito ipatutupad mamaya.
At mayroon akong seryosong pag-aalinlangan tungkol diyan.
Ito ay isang uri ng utopiko at hindi rin talaga tapat na patakaran, kung maaari kong buuin ito nang ganoon.
Kapag tinitingnan ang mga tagasuporta ng pangkalahatang kautusang ito, lumilitaw din ang tanong kung sino nga ba ang kasangkot.
At bilang isang neutral na tagamasid, medyo nagulat ako.
Umaabot ito mula kaliwa hanggang kanan, mula sa mga baron ng kuryente at makapangyarihang asosasyon ng
kalakalan hanggang sa Partido Berde at iba pang mga organisasyong pangkalikasan, hindi sa iyo.
Paano nga ba posible na biglang nagtutulungan ang napakaraming politikal na kalaban? Ano ang ipinahihiwatig nito sa atin?
Kaya ang problema doon ay marami sa mga manlalaro na ngayon ay pabor sa pangkalahatang
kautusan ay nasa parehong bangka sa Climate Alliance.
Ibig sabihin nito, sa Climate Alliance, ang solar lobby ay nasa parehong bangka gaya ng mga samahang pangkalikasan.
At iyon ay, siyempre, isang kontradiksyon pagdating sa pangangalaga ng kalikasan.
Pagdating sa proteksyon ng klima, tiyak na magkasundo ang dalawa.
May mga alitan pagdating sa pangangalaga ng kalikasan.
At doon ko napagtanto na madalas nawawala ang gulugod, na sinasabi ng mga tao, oo, kami bilang mga organisasyong
pangkalikasan ay hindi lamang pabor sa proteksyon ng klima, kundi patuloy din kaming pabor sa pangangalaga ng kalikasan.
At doon, kailangan ng mas malinaw na paglilinaw, pati na rin ng tapang na harapin ang mga baron ng kuryente at sabihin, oo,
pareho kaming pabor sa proteksyon ng klima, ngunit pagdating sa konserbasyon ng kalikasan, doon nagtatapos ang pagkakaibigan.
At nangangailangan iyon ng tapang, na halatang wala.
At ngayon, sa kautusang Mantel, pareho nang kalagayan ang magkabilang panig: ang mga organisasyong pangkalikasan, marahil
ay nagngangalit ang mga ngipin, at ang mga baron ng kuryente, na tuwang-tuwa dahil inaabangan nila ang mga
subsidiya na dadaloy kung papayagan silang magtayo kahit saan, pati na sa malawak na kalikasan.
Naglabas ang pahayagang Neue Zürcher Zeitung ng headline tungkol sa iyo na nagsasabing, "Dapat
mag-ingat kay Albert Rösti, ang tagapangalaga ng tanawin."
Si Albert Rösti ang Pederal na Konsehal na responsable sa dosyeng ito.
Paano mo balak hikayatin ang mga botante?
Gaganapin ang referendum sa Hunyo ngayong taon.
Napakikiput na iskedyul iyan.
Maaaring sinadya iyon.
Naniniwala ako na kulang ang publiko sa impormasyon tungkol sa kung ano ang ibubunga kung aampahin ang pangkalahatang
kautusang ito, kasama ang mga layuning ito, ang mga paghihigpit na ito, at ang mga hindi pa nalulutas na isyung ito.
At naniniwala ako na dapat ipaalam sa publiko sa ganap na objektibong paraan.
Ano ang ibig sabihin ng magtayo ng turbina ng hangin? Ano ang ibig sabihin ng magtayo ng isa sa gubat?
Ano ang ibig sabihin ng pagtatayo ng planta ng enerhiyang solar sa Alps na kasinglaki ng 100 na football pitch?
Ano ang nangyayari tuwing taglamig kapag may niyebe?
At naniniwala ako na kailangan mo lamang lapitan ang mga tao gamit ang mga larawan at impormasyon at
lumikha ng impormasyon sa iba't ibang uri ng mga channel.
At iyan nga ang tiyak na paraan upang kumbinsihin ang populasyon na ito ang mga layunin
na ating binoboto at ang mga kahihinatnan.
Bilang karagdagan sa botong referendum na ito, na gaya ng sinabi ko ay nakatakda sa Hunyo, kamakailan mo
ring inanunsyo ang dalawang bagong inisyatiba ng mamamayan na magkakatulad ang nilalaman.
Maaari mo bang maikling ilarawan kung ano ang kasangkot dito?
Sa aming samahan, Freie Landschaft Schweiz (Libreng Tanawin ng Switzerland), ang pangangalaga sa kalikasan at
direktang demokrasya ay dalawang usapin na malapit sa aming mga puso at binibigyan namin ng partikular na kahalagahan.
Ang direktang demokrasya at ang pangangalaga sa kalikasan ay ngayon kapwa nanganganib dahil sa pangkalahatang kautusang ito.
Ngunit makikita na natin sa Parlamento na mas mga baliw na ideya pa ang inihahain upang tuluyang alisin ang mga referendum sa
batas, upang higit pang higpitan ang pangangalaga sa kalikasan.
At doon natin nais magsagawa ng mga hakbang-pangkontra.
Inilunsad namin ang dalawang tanyag na inisyatiba: ang Inisyatiba para sa Proteksyon ng Kagubatan
at ang Inisyatiba para sa Proteksyon ng Komunidad.
Nais ng Inisyatiba para sa Proteksyon ng Kagubatan na hindi na payagan ang mga turbina ng
hangin sa mga kagubatan at sa mga gilid nito.
At nais ng inisyatiba para sa proteksyon ng komunidad na kung itatayo ang mga turbina ng hangin, palaging
kailanganin ang pahintulot ng mga apektadong residente.
At ang koleksyon ng pirma ay kasalukuyang isinasagawa.
At kailangan naming makalikom ng 100,000 balidong pirma bago Hulyo 2025.
Ngayon ay sabik kaming makita kung magtatagumpay ka.
At tiyak na susunod ang mga kampanya para sa susunod na referendum.
Iyon ay isa pang bagay na inaabangan. Marahil isang huling personal na tanong.
Bata pa sila at lubos nang nakatuon sa mga isyung pangkalikasan at pangangalaga sa tanawin.
Paano ka unang nakasali sa proyektong ito?
Maaaring medyo namamana iyan sa pamilya.
Ang aking ina ay naging lubos nang kasangkot o nakipag-ugnayan na sa konserbasyon ng tanawin.
Lumaki siya noong dekada 1970 sa Wangen am Zürichsee sa kanton ng Schwyz, kung saan itinayo ang A3 na
motorway sa gitna mismo ng nayon noong dekada 1970.
Noong dekada 1980, lumipat siya sa kanton ng Zurich, sa Bonstetten.
Doon, gusto nilang itayo ang A4 na motorway sa bukas na kanayunan.
At noong dekada 1990, dumating ang aking ina kasama ang aking ama sa Grenchen sa kanton ng Solothurn.
Doon, sa suwerte nila, gusto nilang itayo ang A5 motorway sa bukas na kanayunan.
At ang pangakong ito ng aking mga magulang ay naipasa rin sa akin.
Nakatira ako sa isang napakagandang lugar sa Grenchen, sa pagitan ng Jura at ng Swiss Plateau.
Makikita mo rin ang Alps, kaya sa madaling sabi, lahat ng tatlong pangunahing tanawin ng Switzerland.
At palagi kong naiisip sa sarili ko, 54 na taong gulang lang ako sa taong 2050.
Nais kong iwan sa aking mga anak ang isang tanawing may malaking halaga sa ekolohiya.
At upang mapanatili at mapangalagaan ang tanawing ito nang kasingtagal ng maaari, sa parehong paraan na mayroon tayo ngayon.
Maraming salamat. Nais namin sa iyo ang lubos na tagumpay sa malaking proyektong ito na nakatingin na sa hinaharap.
Salamat sa pagsali sa aming programa. Elias Vogt, salamat.
At sa inyo, mga minamahal na manonood, pinasasalamatan ko kayo sa inyong pansin.
Inaasahan kong makita ka muli sa susunod na linggo kapag sinabi namin, "Maligayang pagdating sa political talk show sa HOCH2.TV."
Isang, dalawa, tatlo, apat, tatlo, dalawa, isa.