Nau mai, e ngā kaititiro aroha, ki te uiui o tēnei rā i runga i HOCH².
E hiahia ana ahau ki te tuku i tētahi mihi mahana ki a Dr Heiko Schöning, e hono mai ana ki
a mātou ā-ipurangi mai i taku taiwhanga toi.
I tēnei rā, kei te matapaki tātou i tētahi kaupapa tino taupatupatu. Kei te koa ahau kua whai wāhi
tātou ki te matapaki tahi i tēnei kaupapa i tēnei rā.
Ngā mihi mahana mai i te raki tawhiti ki Huitene i te tonga.
Āe, he pouri kāore te āhuarangi i te tino ā-tonga, engari he wera tonu te kaupapa e kōrero nei tātou i tēnei rā.
E pā ana tēnei ki tētahi uiui, ehara i te uiui kotahi i tukuna e koe, engari ki tētahi uiui i tukuna e
tētahi rangatira, kāore ia, pērā i a koe, he tohu dokotara.
Ko Bill Gates tērā, ā, i puta tērā i runga i BILD.TV i ngā wiki e rua ki muri.
He aha ai e matapakihia ana e tātou tēnei uiui i tēnei rā, e Tākuta Schöning?
Āe, tūturu. Ehara a Bill Gates i te tākuta, engari i tonoa ia kia puta i te niupepa rongonui rawa, nui rawa atu o Tiamana.
Koinei te niupepa BILD, nō te whare whakaputa pukapuka a Springer.
I tae mai a Bill Gates ki Hamburg motuhake kia uiuitia e te etita matua o BILD.
Me tino kite koe i tēnei, nā te mea he tino hiranga ā-ao tō ngā mea i tupu i reira.
Ka tū katoa te mea i roto i ngā meneti tuatahi e rua, ā, koinei te tīmatanga o tētahi kaupapa pānui ā-ao. Ka
whakahuatia tētahi kupu matua, ka puta mai i te kore, arā ko 'microbiome', engari me kite koe.
Ko te hunga e whai ana i a koe, ahakoa he iti, e mōhio ana ehara te microbiome i te mea hou ki a koe.
Ko te taitara o tana pukapuka hou rawa ko 'Whakaeke ki te Mikrobioma – Kēmu Kua Mutu 2'.
Kua pehea te roa kua puta mai ināianei? Nō reira, kāore e hāngai ana ki tēnei uiui; kua puta mai mō ētahi wiki, nē rā?
Āe, kua hāwhe tau kē. I puta i mua i te Kirihimete, i te marama o Hakihea 2023.
Ā, ko te taitara tūturu nei ko "Heke ki te Mikrobioma".
Ko te microbiome te hapori whai painga, taiao hoki o ngā ira ora iti kei roto i te tangata, tae atu ki ngā tipu puku, hei
tauira, ā, koia tēnei e tiaki ana i a tātou kia ora, kia kaha.
Ā, pēnei i taku matapae, ka puta he whakaeke ā-ao kua whakaritea. Ehara tēnei i te kata.
Āianei, i muri i te ono marama, kei te kite mātou i te whakarewatanga o tēnei whakaeke, me te pānui a Bill
Gates i roto i te niupepa nui rawa atu o Tiamana i Hamburg.
Nō reira, me tuku he whakatūpato i konei. Kei te hono mātou ki te ataata, engari tirohia i tō ake mōrearea.
Ka tīmata mā te etita matua o BILD e kī ana, "Anei tō rōpū kaitautoko katoa!" ā, ko ngā kairīpoata katoa o BILD ēnei, ā, ka
patu rātou i ō rātou ringa hei mihi, ā, ka mihi hoki ki a ia.
Kāore he pātai tino whakahē i roto, engari he tino whai mātauranga.
He aha i tino whakaatu ai ngā kōrero i kōrerotia i tēnei uiui?
Āe, ko te take kia kite koe i tēnei ataata kāore i whakatikahia, i tukuna e BILD anō ki YouTube.
Nā reira, ka taea e te katoa te mātakitaki i te putanga roa katoa i runga i te hongere YouTube a BILD, B-I-L-D.
Āe, kei te noho takitahi a Bill Gates i runga i te sofa whero me te etita matua o BILD, ā, i te meneti tuatahi ka kōrero
rātou mō ngā tamariki, ā, ka ohorere, ka mea te etita matua o BILD, ā, kei te pānui au i tēnei mai i te tuhinga kōrero:
Ka kōrero mātou mō te anamata o ngā tamariki, me kōrero hoki mō ngā whaea.
Ka taea e koe te whakamārama taipitopito ki ahau i te hononga i waenga i te microbiome o
ngā whaea me te heke mai o ā rātou tamariki?
Ā, ka whakautu a Bill Gates ki tērā. Me kī, kāore rawa a Bill Gates i whakahua i te microbiome, ā,
kāore hoki ia i whakahua i tētahi hononga ki a ia.
Nā reira ka kite koe kua whakaaetia tētahi mea i konei; ehara tēnei i te mahi pāpāho, engari he kaupapa pānuitanga kua tuhia.
Ahakoa me kī kāore tēnei i te tuhi kōrero tino taiao, nā te mea, hei kaititiro, ka pātai koe ki a koe anō, he aha rā i pātai ai
rātou i taua pātai i tēnei wā tonu? E whakapono ana au he meneti kotahi me te hawhe i muri i te mihi
ki te kingi e ai ki te kī, ā, ka puta mai wawe rawa.
Nō reira, i tino ohorere ahau ki tāna i pātai mai, engari kei a koe tūturu he whakamārama mō te take i pērā ai, mō te
take i tuhia ai, me te take he tino hira tēnei kaupapa ināianei.
He mea nui tēnei kaupapa mō ngā take e rua. Tuatahi, he aha tā Bill Gates e kī tika ana mō tēnei pātai?
Ka mea ia: Ae, he microbiome o te puku, ā, kei te nuinga o te tangata.
Ka kitea kāore ia he tākuta, nā te mea he microbiome puku kei ia tangata.
Ā, ka mea tonu ia, koinei te take o te maha o ngā pepe mate i whānau mai me ngā mate pēpi.
Nō reira, i te tuhinga taketake, ka mea ia, ā, ka kī atu au: "He microbiome kei roto i te
puku, ā, he tokomaha ngā tāngata e whai ana."
Ki te mea ko te microbiome o te vagina, ka puta he maha ngā pepe mate i roto i te whaea, me ngā pepe i whānau i mua i te wā tika.
Nō reira, he tino taumaha tēnei, ā, he maha ngā pepe mate i roto i te whāngote, me ngā pepe i whānau i mua i te wā tika.
Āe, kei te kitea e mātou tēnei i ngā tatauranga puta noa i te ao mai i te tīmatanga o ngā werohanga COVID-19.
Ehara i mua, engari mai i taua wā. Kua kite mātou i te hekenga o ngā whānau mai e tata ana ki te 10% i ngā whenua maha o Europi,
ā, i ētahi atu wāhanga o te ao he tino kaha ake te hekenga.
Ā, ko tērā anō te tikanga o ngā mate pōtiki, arā, ka mate ngā pēpi i roto i te kopu o ō rātou whaea.
Ā, ko tērā anō tētahi mea e puta ake ana ināianei, kāore anō kia whai whakamārama motuhake.
Ā, ko Bill Gates, i runga i tētahi tikanga tino kore pūtaiao, e whakapae ana i te microbiome o ngā whaea.
Ko te tikanga o tērā, ko te whakatōpūtanga o ngā huakita i roto i te ara whānau.
He tino taumaha tērā mēnā ka whakaaro koe ki ngā wheako i pā ki ēnei whaea me ō rātou whānau i te wā i mate ai tō
rātou hapūtanga, i mate rānei te pēpi i roto i te kōpū.
Ā muri ake, ka whakapae ki ngā hunga whara. Ko tērā e tohu ana ko ngā whaea anō, arā ko te hunga i whānau, kei a rātou te hē.
Nō reira, ko te kolonitanga o ngā huakita i roto i te ara whānau te mea i hē.
Me whakaaro noa atu, ka hono a Bill Gates i te microbiome o te vagina ki tēnei niupepa pāpāho.
Nō reira, i tua atu i te mea kua pā he āhuatanga tino kino ki tōna whānau, ā, me aro atu rātou ki te mate o tētahi tamaiti, kei
reira anō te pātai mō te hara, ā, kua mōhio kē tātou ki tēnei i te wā o te Korona, o te Covid – kei
te patu koutou i ō koutou kuia, koroua, me ērā atu.
Kei reira tonu tēnei āhuatanga o te hara.
E kī ana hoki: ko te wiri iti o ngā kare ā-roto katoa te hē, ā, kei raranga tonu hoki i roto.
Ki taku whakaaro, ka whakamīharo ki ngā kaimātakitaki te mātakitaki i tēnei riipene poto i tēnei wā.
He aha tāu e whakaaro ana, e Tākuta Schöning, me tuhi tātou i tērā?
Āe, tino tika. Me mātakitaki e te katoa ēnei meneti e rua.
Ā, he mārama hoki ngā kōrero i runga i YouTube. Nō reira, e 400 ki te 1 te tatauranga ki a Bill Gates.
Kaiwhakahaere, whakawetohia te kāmera.
Ina kōrero koe mō te anamata o ngā tamariki, me kōrero tātou mō ngā whaea.
Ka taea e koe te whakamārama taipitopito ki ahau i te hononga i waenga i te microbiome o
ngā whaea me te heke mai o ā rātou tamariki?
He microbiome kei roto i te puku o te nuinga o te tangata.
He microbiome anō hoki kei roto i te vagina, ā, kua kitea, mēnā ka kore e taurite te microbiome o te
puku, o te vagina rānei, ka puta he pānga tino kino.
Ki te mea ko te microbiome o te vagina, ka puta he maha ngā mate pēpi i roto i te kōpū me ngā whānau wawe.
He tino pānga hoki tō te microbiome o te puku ki te tūponotanga kia pāngia e te HIV.
Koia te take i matekai ai ēnei tamariki katoa.
Ehara i te mea kāore rātou e kai ana i ngā kālori e hiahiatia ana, ahakoa he wā tino taumaha ka mate hiakai rawa rātou.
I te nuinga o ngā wā, ka pāwera ō rātou puku, nō reira he mea nui kia mōhio he aha ngā kai, he aha rānei ngā
rongoā e wātea ana hei āwhina i ngā tamariki kia hoki anō ki te ara tika o tō rātou tipu.
Ehara tēnei i te mea hei āwhina anake i a rātou kia ora, engari he tohu hoki kei te whakamahi rātou i tō rātou kaha
katoa, ā, koinei te mea nui rawa atu mō ēnei whenua e whakawhanake ana, arā, ō rātou rauemi tangata.
Ko te āwhina i ngā whaea, ko te āwhina i ngā tamariki.
Ināianei kua mōhio katoa te tangata ki tā mātou e kōrero nei.
E tata ana ki te 400 ngā kōrero kei raro i te ataata katoa i tukuna e BILD.
Kāore he kōrero tata e pā ana ki a Bill Gates.
He tino whakaihiihi kei te mōhio kua maha ngā tāngata kua kite kua kōrero kē koe mō tēnei microbiome i konei.
Ka whakahua koe i a ia, ka whakahua koe i tō pukapuka. Koia rā te take e hiahia ana ahau ki te
kōrero mō tēnei pukapuka me tēnei kaupapa ināianei.
He aha atu āu e hiahia ana ki te kī ināianei mō te pukapuka i tuhia i ngā marama e ono ki muri?
Me pēhea koe i puta ai tēnei kaupapa i te tuatahi?
Āe, he pono tūturu i matapae au i te mate urutā coronavirus ki te marea i roto i tētahi uiui roa i whakaputaina i Hepetema 2019.
Kei te wātea tonu i runga i te papanga Abholut.net i raro i tōku ingoa, Heiko Schöning.
Ka hono mātou i tēnei. Nā reira i taea e au te matapae i a Corona, ā, he hara whakaritea tēnei.
Ā, i haere tonu ahau ki te whai i tēnei rōpū hara, ā, i muri i te rima tau pea, i taea e au
te matapae he aha ā rātou mahere e whai ake nei.
Ā tēnei wā, ehara i te mea e pā ana ki ngā huaketo, engari ki ngā huakita, otirā ki ngā huakita kei roto i ā mātou puku, ā, kei
roto hoki i ā mātou vagina, arā, ko te microbiome o te vagina.
Ko tēnei te nohoanga whaihua, taiao e tiaki ana i a tātou kia ora, kia kaha; ā, ka whakahaeretia he whakaeke nui ki runga i
tēnei nohoanga mā ngā rongoā paturopi kua whakarerekētia ā-ira, kia whakangaromia tēnei microbiome taiao, kia māmā ake ai tātou
ki ngā mate, kia pā kino ai ki tō tātou pūnaha ārai mate, ā, ehara i te mea ka hokona noa ngā rongoā ki a tātou,
engari ka pā hoki ki ā tātou kare ā-roto me tō tātou tuakiri.
Nō reira, ehara i te mea mā te puku anake e arahi ki te ngākau o te tāne, engari ko koe hoki te mea e kai ana koe!
Ā, ko tēnei microbiome kei roto i te puku e tukatuka ana i ā mātou kai, ā, he hononga tūturu tōna ki te roro.
Hei poto, he whakaeke tēnei e aro ana ki te roro mā te puku, mā te microbiome.
Kei roto katoa ngā taipitopito i te pukapuka, ā, ko te take nui, pērā i taku kaha ki te hono i ngā taunakitanga ki ngā hara
whakaritea me tētahi rōpū hara i taku pukapuka tuatahi, Game Over, me ngā taunakitanga mārama kua tāia ināianei, ka
taea hoki e au te whakaatu me ngā taunakitanga mārama e pēhea ana te whakawhanaketanga o te whakaeke hou ināianei.
Ā, koirā tonu te rerekētanga! Nō te mea kua whakaurua hoki ngā hara o mua ki te
pukapuka "Attack on the Microbiome – Game Over 2".
Ko te tikanga, hei tauira, i uru hoki te perehitini tuarua o Pfizer, āe – i uru hoki ia ki
te hokohoko ture-kore o ngā patu me ngā rongoā.
Ā, kua whakaatu mārama ahau i tēnei mā ngā tuhinga kōti. Ā, nā tērā ka tino rerekē ngā mea katoa.
Ehara tēnei i te whakapae, engari he rangahau hara ka taea te whakamana; ka taea hoki te kī he rangahau ture.
Ā, pēnei i tō kōrero tika, i taea e au te whakaputa i te pukapuka i te wā tika, i ono marama ki
muri, me te taitara: "Whakaeke ki te microbiome".
Āianei ka kitea e tātou a Bill Gates e noho ana ki BILD i Hamburg, ka pātai ohorere ki a ia mō te
microbiome, ā, ka noho ia hei mātanga mō tēnei kaupapa.
Ka kitea e te katoa kei konei he hē. Ehara tēnei i te mea tūturu, engari he wāhanga tēnei o tētahi mahere.
Nō reira, i runga i ngā mea kua rongo au i tēnei wā, he whakaeke tēnei ki tēnei microbiome, ā, i te huarahi
huna, arā, pērā i tāu i kī ai, ki te pūnaha ārai mate.
He huna anō hoki tēnei kia taea te whakauru i ngā hinga hapūtanga, ā, tērā pea hoki ngā hē whānau me ērā atu mea.
Me pēhea te hono i tēnei ki te pātai mō te hara; 'Ko koe, mēnā kāore koe e mahi i tēnei ināianei…' tērā pea he werohanga
kua whakarerekētia ā-ira… 'E te Whaea, mēnā kāore koe e mahi i tēnei ināianei, nōu te hara mēnā ka māuiui tō pēpi.'
Engari i kitea hoki e au tētahi mea tino whakamīharo, ā, e hiahia ana au kia whiwhi pārongo anō mō tērā ināianei.
I puta ki taku hinengaro he mea e pā ana koe ki te whakangaro i te māramatanga ā-roto, nā
te mea i kī koe he mea mō ngā kare ā-roto hoki.
He pono tērā? He momo whakangaro tērā i te māramatanga o roto, i te mōhiotanga ā-roto?
Āe, kei te tika koe. He hononga tūturu tōna ki tērā.
He hononga pūtaiao kei waenga i te puku me te roro. Ā, kua mōhiotia tēnei e te mātauranga tuku iho mō te wā roa ake.
E mōhio ana mātou ki ngā whakataunga e mahia ana mā te mahunga, engari anō hoki ki ngā whakataunga e mahia ana mā te puku.
E mōhiotia whānuitia ana e tū tūturu ana ā mātou kare ā-roto me tō mātou noho i roto i ō mātou mahunga me ō mātou puku, āe .
Ā, hei pānga tika ki a mātou, hei whakahaere i a mātou.
Ka pā hoki tēnei ki tētahi whakaeke nui ki ā mātou whakatau ā-puku, kāore nei i te mōhio.
Tērā pea he tino, tino nui tēnei i tēnei wā.
Engari, ina titiro pono koe ki ngā mahi i mahia e ngā rōpū hara i mua, ka mārama katoa.
Ā, ka kī ahau i ngā ingoa, ka kī hoki ahau i ngā whakahaere, ā, ko tētahi take tino hira, otirā mō Switzerland,
ko... ka taea hoki e au te hono atu ki ngā āheinga whakaputa.
Nō te mea, ko tētahi wāhanga o te mahere, mēnā ka whakamahia ā-ao, arā, e whakapau ana e ngā tāngata
neke atu i te whitu piriona ēnei rongoā paturopi.
Ā, kāore e kore, me whai koe i te kaha whakaputa kia taea ai tērā.
Ā, kua whakanuia kē ēnei kaha whakaputa.
Nā reira, me mahia tēnei mā te rongoā koiora. He nui rawa te wheako o Huitene i tēnei wāhanga hei wāhi whakaputa.
Ā, kua hono hoki au i tēnei, hei tauira, ki te kamupene whakaputa "National Resilience" me tētahi kaiwhakahaere o tēnei kamupene
whakaputa hou; arā, mō ēnei āniwaniwa kua whakarerekētia ā-ira me ēnei werohanga kua whakarerekētia ā-ira, arā ko
"National Resilience" me tētahi kaiwhakahaere. Nō hea rānei?
Nō te CIA, te ratonga huna o Amerika. Ko Christopher Darby tēnei.
Ā, kua tuhia katoa ēnei mea ki ngā taipitopito. He tino tika āu, he whakaeke anō hoki tēnei ki ā mātou whakataunga ā-roto.
Mēnā ka whakataurite koe ki ngā mahere a te WHO, kua paku ngoikore ināianei, me kī koe: me
te kirimana mate urutā me ngā ture hauora ā-ao.
Engari i te papamuri, kei reira hoki te "One Health" me tēnei "mātāpono o te ōritetanga".
Ā, mā tēnei 'mātāpono o te ōritetanga', ka taea hoki te kī me whakarite e tētahi whenua whai rawa ngā whakaputanga
katoa kia taea ai te tohatoha puta noa i ngā wāhi katoa.
E whakapono ana ahau he tino whānui ngā hononga nei, kua tohatoha puta noa i te ao.
Kei hea koe e kite ana i te raru nui rawa atu o tēnei whatunga, ināianei rā, me ngā mahere a te WHO?
He raru tūturu tēnei, ā, ka kite mātou i ngā tirohanga maha, nā te mea ka whakatūria e tēnei Tiriti ā-Ao mō te Mate Urutā
a te WHO ngā tūāpapa ture āhua, arā, ngā whakaaetanga mōna.
Me kī 'kāo' tātou ki tēnei, inā koa kei Geneva, i Switzerland hoki te tari matua o te WHO, ā, e whai mana ārai ana ia.
Hei rōpū hara, kāore he mea pai ake i te aukati katoa i te pirihimana me te ope taua kia kore rawa
e uru ki ō wāhi, ā, kia whai ārai ture ō kaimahi.
He tino nui rawa tēnei, ā, kei a au hoki te kupu matua "One Health", kua whakamārama hoki e au i roto i taku pukapuka.
He upoko motuhake anō tō te WHO me tana kirimana, nā te mea kei roto i tēnei kirimana hou he
wāhanga mō te 'antimicrobial resistance' (AMR).
Ā, e whāia ana e ia ngā huakita, ā, e whāia ana hoki e ia te microbiome.
He wāhanga anō kei konei, ā, e whakapono ana ahau kāore anō he tangata i te ao kua aro ki tēnei take,
kua whakaurua hou nei ki tēnei kirimana a te WHO.
Ā, ka taea e au anake te kī he whakarite tika, he mea nui hoki tēnei.
Nō te mea, mēnā ka whakaputa koe i tētahi ohorere huakita ināianei, āe, me ngā huakita e aukati ana i ngā rongoā huakita o
nāianei, ka taea e koe te mahi anō i taua mea tonu mā ngā aukatinga ā-rohe, ngā
aukatinga ōhanga, ngā karanti me te whakahaere.
He tino hira tēnei kia mārama, ā, kāore i konei i whakahuatia he poto noa iho.
Kei roto i te pukapuka ngā taipitopito katoa, ngā puna me ngā taunakitanga.
Ka tino hihiko ahau i te mea kei te kōrero tātou ināianei mō ngā rongoā mate huaketo kua whakarerekē ā-ira.
Mēnā ka whakamāoritia tērā ki te reo Tiamana, ko te tikanga tūturu he 'anti-life', ā, he whakamārama whānui rawa tērā.
Ināianei, mēnā kāore mātou e hiahia kia "anti-life", ā, mēnā e hiahia ana mātou kia "pro-life", he aha tō tohutohu i te mutunga
o tēnei kōrero kia kaua mātou e taka ki tēnei pūreirei, kia whakanui mātou i te ora, ā, kia kaua e mahi hei whakahē i te ora?
Me whakanui tātou i te ora anō, ā, ko te mea nui rawa, me mārama hoki tātou he hoa nō
tātou te nuinga o ngā huakita kei roto i a tātou.
Mēnā kāore rātou, kāore mātou e ora ana.
Āe rā, he pono kei ngā huakita kei roto i a tātou he 150 ngā wā atu o ngā ira.
Ko te tikanga, he tino ngawari, he tino urutau hoki rātou, ā, nā reira ka kaha ake mātou, ā, ka tiakina hoki mātou, nā te
mea ka māmā ake mātou ki te whakautu ki ngā whakaeke o waho.
Ā, ko tēnei tonu te tiaki, ko tēnei whakaeke ki te microbiome, e whāia ana ināianei.
Kua tīmata a Bill Gates i ngā mahi i BILD i Hamburg.
Ki taku whakaaro, koinei te tīmatanga o tētahi kaupapa pānuitanga ā-ao e maha ngā wāhanga.
Ā, he aha tāu e taea ai? Nō reira, whiwhi mōhiohio.
Whakamahia te pukapuka hei rauemi tohutoro, ā, kaua e hinga ina ohorere ka whakamōhiotia te ao katoa me tīmata ināianei ki te
tango i ngā rongoā mate huaketo hou, kāore i te tikanga tuku iho.
Nō reira, arā, he aitua kino, he whakamataku, ā, kātahi ka mea rātou, "kei a mātou te
rongoā māu", ā, nā National Resilience i whakaputa.
Koinei te tukanga katoa.
Nō reira, ehara i te mea me whakahē i ngā rongoā paturopi mō ia mea iti katoa, ia tangata.
Kāo. Tērā pea he tika i ētahi take takitahi.
E pā ana ki te mataku whānui e pā ana ki te tokomaha.
Ā, koia te take he tino mea nui kia whakaatuhia ēnei rua meneti, tēnei tīmatanga o tēnei kaupapa hara hou me
Bill Gates, i roto i te niupepa Bild, kia kite ai te katoa kei te hē tētahi mea i konei.
Ngā mihi nui, e Dokotera Schöning, mō tēnei uiui!
Ki taku whakaaro he mea nui kia āhei ā mātou kaimātakitaki ki te whakaarohia tēnei.
Ā, ināianei kei a rātou te tūāpapa mō tērā.
E ngā kaimātakitaki, ngā mihi mō tōu mātakitaki.
Tiakina koe anō, tiakina tō microbiome, ā, 'Ka kite i a koe i HOCH²!'