1
00:00:00,001 --> 00:00:16,121


2
00:00:16,121 --> 00:00:22,211
Le amohetswe, bashebelli ba
ratehang, puisanong ya kajeno ho HOCH².

3
00:00:22,211 --> 00:00:29,577
Ke rata ho fana ka kamohelo e mofuthu ho Ngaka Heiko
Schöning, ea ikopanyang le rona ka marang-rang studiong sa ka.

4
00:00:29,577 --> 00:00:33,551
Kajeno re buisana ka taba e tsosang khang
haholo. Ke thabile haholo hore ebe re na le

5
00:00:33,551 --> 00:00:36,510
monyetla oa ho buisana ka eona hammoho kajeno.

6
00:00:36,510 --> 00:00:41,855
Litumeliso tse mofuthu ho tloha leboea
le hole ho ea Switzerland e ka boroa.

7
00:00:41,855 --> 00:00:48,449
E, ka bomalimabe boemo ba lehodimo ha bo bontshe ho ba borwa,
empa bonyane taba eo re buisanang ka yona kajeno e tjhesa.

8
00:00:48,449 --> 00:00:55,321
Taba ke ka puisano, eseng ka puisano e le 'ngoe eo u e fentseng,
empa ke ka puisano e fanoeng ke monna ea hlomphehang eo,

9
00:00:55,321 --> 00:00:58,811
ho fapana le uena, a se nang lengolo la bongaka ba lithuto.

10
00:00:58,811 --> 00:01:03,635
Ke Bill Gates, mme hoo e ne e le
libeke tse peli tse fetileng ho BILD.TV.

11
00:01:03,635 --> 00:01:07,757
Ke hobaneng ha re buisana ka puisano ena kajeno, Ngaka Schöning?

12
00:01:07,757 --> 00:01:14,619
E, ruri. Bill Gates ha se ngaka, empa o ile a
memeloa ho hlaha koranteng e tsebahalang ka ho

13
00:01:14,619 --> 00:01:18,266
fetisisa le e kholo ka ho fetisisa ea Jeremane.

14
00:01:18,266 --> 00:01:21,477
Ena ke koranta ea BILD, e leng ea ntlo ea khatiso ea Springer.

15
00:01:21,477 --> 00:01:28,053
Bill Gates o tlile Hamburg ka ho khetheha ho
fana ka puisano le mohlophisi e moholo oa BILD.

16
00:01:28,053 --> 00:01:35,743
Mme o lokela ho e bona kannete, hobane se
etsahetseng moo se na le bohlokwa ba matjhaba kannete.

17
00:01:35,743 --> 00:01:44,444
Taba eohle e etsahala metsotsong e 'meli ea pele 'me ke qaleho ea
letšolo la papatso la lefatše ka bophara. Ho

18
00:01:44,444 --> 00:01:53,207
boleloa lentsoe la sehlooho le hlahang feela, ha ho le
joalo, 'me ke 'microbiome', empa o lokela ho e bona.

19
00:01:53,207 --> 00:01:57,962
Mang kapa mang ea u latelang hanyane o
tseba hore ha u sa tloaelana le microbiome.

20
00:01:57,962 --> 00:02:02,765
Buka ea hae ea morao-rao e bitsoa
Tlhaselo ho Microbiome – Papali e Felile 2.

21
00:02:02,765 --> 00:02:07,701
E se e na le nako e kae e le kantle hona
joale? Kahoo ha e amane le puisano ena, e se e

22
00:02:07,701 --> 00:02:10,351
na le libeke tse 'maloa e le kantle, akere?

23
00:02:10,351 --> 00:02:19,634
E, ho se ho fetile halofo ya selemo. E
tswile pele ho Keresemese, ka Tshitwe 2023.

24
00:02:19,634 --> 00:02:24,658
Mme sehlooho kannete ke "Tlhaselo ho Microbiome".

25
00:02:24,658 --> 00:02:32,306
Microbiome ke sechaba sa tlhaho se molemo sa likokoana-hloko tse
phelang 'meleng oa motho, ho kenyeletsa, mohlala,

26
00:02:32,306 --> 00:02:39,505
tseo re li bitsang libaktheria tse molemo tsa mala,
'me se re boloka re phetse hantle ebile re le matla.

27
00:02:39,505 --> 00:02:48,678
Mme, jwalo ka ha ke boletse esale pele, ho tla ba
le tlhaselo e hokahanngwang matjhabeng. Hase motlae.

28
00:02:48,678 --> 00:02:56,297
Mme jwale, dikgwedi tse tsheletseng hamorao, re bona
tlhaselo ena e qala ho phatlalatswa, ka papatso ya Bill

29
00:02:56,297 --> 00:03:00,913
Gates koranteng e kgolo ka ho fetisisa ya Jeremane e Hamburg.

30
00:03:00,913 --> 00:03:06,595
Kahoo re tlameha ho fana ka temoso mona. Re
hokahanya le video, empa shebella ka kotsi ea hau.

31
00:03:06,595 --> 00:03:13,746
E qala ka mohlophisi-hlooho oa BILD a re, "Mona ke mokhatlo
oa lōna kaofela oa balateli!" 'me bao ke baqolotsi bohle

32
00:03:13,746 --> 00:03:17,470
ba litaba ba BILD, 'me ba mo opa matsoho le ho mo lumelisa.

33
00:03:17,470 --> 00:03:23,657
Ha ho na lipotso tsa bohlokoa ba 'nete ho
eona, empa e fana ka temohisiso e tebileng haholo.

34
00:03:23,657 --> 00:03:28,989
Hobaneng seo ho buuoang ka sona puisanong ena se senola hakaalo?

35
00:03:28,989 --> 00:03:36,905
E, ntlha ke hore o ka shebella video ena e sa
hlophisoa, e behilweng ke BILD ka boyona ho YouTube.

36
00:03:36,905 --> 00:03:43,656
Kahoo mang kapa mang a ka shebella mofuta o
feletseng kaneleng ea YouTube ea BILD, B-I-L-D.

37
00:03:43,656 --> 00:03:53,128
Mme e, Bill Gates o dutse a le mong sofeng e khubelu le
mohlophisi-hlooho wa BILD, mme motsotsong wa pele

38
00:03:53,128 --> 00:04:02,211
ba bua ka bana, ebe ka tshohanyetso,
mohlophisi-hlooho wa BILD o re, mme ke bala sena mananeng a ka:

39
00:04:02,211 --> 00:04:08,272
Ha re bua ka bokamoso ba bana, re tlameha hape ho bua ka bo-'mè.

40
00:04:08,272 --> 00:04:15,606
Na o ka ntlhalosetsa ka botlalo ka kamano e teng pakeng
tsa microbiome ea bo-'mè le bokamoso ba bana ba bona?

41
00:04:15,606 --> 00:04:20,889
Mme yaba Bill Gates o araba seo. Ho lokela ho bolelwa
hore Bill Gates ha a ka a bua ka microbiome ho hang,

42
00:04:20,889 --> 00:04:23,655
ebile ha a ka a bua ka kgokahano efe kapa efe le yona.

43
00:04:23,655 --> 00:04:34,404
Kahoo o ka bona hore ho na le seo ho dumellanweng ka sona mona;
ena ha se boralitaba, empa ke letsholo la papatso le ngotsweng.

44
00:04:34,404 --> 00:04:41,854
Leha ho le joalo, ho tlameha ho bolelwe hore ha se mokgwa wa
tlhaho wa ho ngola dipuisano, hobane jwalo ka moshebelli o

45
00:04:41,854 --> 00:04:48,239
ipotsa, ke hobaneng ha ba botsa potso eo hona jwale? Ke nahana
hore ke motsotso le halofo feela kamora

46
00:04:48,239 --> 00:04:53,663
ho dumedisa eo ho nahannwang hore ke
morena, mme yaba taba eo e hlaha kapele haholo.

47
00:04:53,663 --> 00:04:59,327
Kahoo ke ile ka makala haholo ke seo a se botsitseng, empa ruri o
na le tlhaloso ea hore na hobaneng ho le joalo,

48
00:04:59,327 --> 00:05:04,420
hobaneng ho ne ho ngotsoe esale pele, le hore na
hobaneng taba ena e le bohlokoa hakana hona joale.

49
00:05:04,420 --> 00:05:11,916
Sehlooho sena se bohlokoa ka mabaka a mabedi. Taba ya
pele, Bill Gates o reng ka kotloloho mabapi le potso ena?

50
00:05:11,916 --> 00:05:17,591
O re: E, ho na le microbiome ea mala,
eo batho ba bangata ba nang le eona.

51
00:05:17,591 --> 00:05:22,766
O ka tseba hore ha se ngaka, hobane motho e
mong le e mong o na le microbiome ea mala.

52
00:05:22,766 --> 00:05:31,300
Mme o tswela pele ho bolela hore ena ke lebaka la
tswalo ya masea a shwele le mafu a masea a sa le manyane.

53
00:05:31,300 --> 00:05:38,174
Kahoo, mongolong oa pele, o re, 'me ke tla e bala: "Ho na le
microbiome ka maleng, eo batho ba bangata ba nang le eona."

54
00:05:38,174 --> 00:05:44,460
Ha ho tluoa tabeng ea microbiome ea botšehali, e baka mafu a
mangata a masea a sa pheleng le masea a hlahang pele ho nako.

55
00:05:44,460 --> 00:05:52,770
Kahoo, taba ena e tebile haholo, ka masea a mangata a tsoaloang a
shoele le a tsoaloang pele ho nako. E, joale re

56
00:05:52,770 --> 00:05:59,143
se re bona sena lipalopalong lefatšeng ka
bophara haesale liente tsa COVID-19 li qala ho fanoa.

57
00:05:59,143 --> 00:06:05,463
E seng pele, empa ho tloha ka nako eo. Mme re bone phokotseho ea
tsoalo ka hoo e ka bang 10% linaheng tse

58
00:06:05,463 --> 00:06:11,203
ngata tsa Europe, le ka sekhahla se phahameng
le ho feta likarolong tse ling tsa lefatše.

59
00:06:11,203 --> 00:06:18,464
Mme seo hape se bolela masea a shweleng, e leng
ho re masea a shwa ka popelong ya bo-mme ba ona.

60
00:06:18,464 --> 00:06:25,498
Mme hape ke ntho e hlahang hona
jwale, e e-so be le tlhaloso e tobileng.

61
00:06:25,498 --> 00:06:34,606
Mme Bill Gates, ka mokgwa o se nang mahlale ho
hang, o beha molato ho microbiome ya bo-mme.

62
00:06:34,606 --> 00:06:39,206
Seo se bolela ho ata ha baktheria tseleng ea tsoalo.

63
00:06:39,206 --> 00:06:48,015
Kahoo ho hlile ho teba ha o nahana ka seo bo-'mè
bana le malapa a bileng le sona ha ba ne ba

64
00:06:48,015 --> 00:06:53,108
lahleheloa ke mpa kapa ba beleha lesea le shoeleng.

65
00:06:53,108 --> 00:06:57,631
Ebe joale bahlaseluoa ba qosoa. Seo ha e le
hantle se bolela hore ba fanang ka bophelo, e leng

66
00:06:57,631 --> 00:07:00,090
bo-'mè ka bo bona, ke bona ba lokelang ho qosoa.

67
00:07:00,090 --> 00:07:06,849
Kahoo e ne e le ho ata ha libaktheria
tseleng ea pelegi e neng e le molato.

68
00:07:06,849 --> 00:07:19,456
Ak'u nahane feela, ha Bill Gates a amahanya microbiome
ea botšehali le koranta ena ea litaba tsa boithabiso.

69
00:07:19,456 --> 00:07:26,117
Kahoo, ntle le taba ea hore lelapa la hae le ntse le feta nthong
e mpe haholo 'me le tlameha ho mamella tahlehelo ea ngoana, ho

70
00:07:26,117 --> 00:07:31,466
boetse ho na le potso ea molato, eo re seng re e
tloaetse ho tsoa ho Corona, ho Covid – hore le bolaea

71
00:07:31,466 --> 00:07:34,458
bo-ntate-moholo le bo-mme-moholo ba lona joalo-joalo.

72
00:07:34,458 --> 00:07:37,048
Ho dula ho ena le maikutlo ana a molato.

73
00:07:37,048 --> 00:07:45,756
Ho bile ho bolela hore: Mothating o tlase oa maikutlo
kaofela ho na le molato, 'me le hona ho lula ho kenyelelitsoe.

74
00:07:45,756 --> 00:07:51,063
Ke nahana hore ho ka ba monate hore bashebelli ba
shebelle karoloana ena e khuts'oane hona joale.

75
00:07:51,063 --> 00:07:54,873
U reng, Ngaka Schöning, na re lokela ho rekota seo?

76
00:07:54,873 --> 00:07:59,703
E, ruri. Motho e mong le e mong o
lokela ho shebella metsotso ena e 'meli.

77
00:07:59,703 --> 00:08:08,480
Mme maikutlo ho YouTube le ona a hlakile.
Kahoo ke 400 ho 1 kgahlanong le Bill Gates.

78
00:08:08,480 --> 00:08:13,237
Tataiso, setšoantšo se timme.

79
00:08:13,237 --> 00:08:16,422
Ha o bua ka bokamoso ba bana, re tlameha ho bua ka bo-'mè.

80
00:08:16,422 --> 00:08:24,296
Na o ka ntlhalosetsa ka botlalo kamano e teng pakeng
tsa microbiome ea bo-'mè le bokamoso ba bana ba bona?

81
00:08:27,385 --> 00:08:31,614
Batho ba bangata ba na le microbiome maleng a bona.

82
00:08:31,614 --> 00:08:39,459
Ho boetse ho na le microbiome ea botšehali, 'me ho
fumanoe hore haeba microbiome ea mala kapa ea botšehali e

83
00:08:39,459 --> 00:08:43,735
sa leka-lekane, ho ka ba le litlamorao tse mpe haholo.

84
00:08:43,735 --> 00:08:49,718
Ha ho tluoa tabeng ea microbiome ea botšehali, sena se baka
mafu a mangata a masea a sa phelang le tsoalo ea pele ho nako.

85
00:08:49,718 --> 00:08:55,771
Mikrobiome ea mala e boetse e na le
tšusumetso e kholo kotsing ea ho tšoaetsoa ke HIV.

86
00:08:55,771 --> 00:08:58,996
Ke ka lebaka leo bana bana bohle ba sa fepeheng hantle.

87
00:08:58,996 --> 00:09:05,714
Ha se hobane ba sa je lik'halori tse lekaneng, leha ho na
le maemo a feteletseng moo ruri ba tlamehang ho tsoa lapile.

88
00:09:05,714 --> 00:09:12,195
Maemong a mangata, mala a bona a a ruruha, ke ka lebaka leo
ho leng bohlokoa ho utloisisa hore na ke lijo life kapa mekhoa

89
00:09:12,195 --> 00:09:15,495
efe e teng ho thusa bana ho boela tseleng ea kholo ea bona.

90
00:09:15,495 --> 00:09:20,991
Sena ha se ba thuse feela ho phela, empa hape se bolela hore ba
sebelisa bokhoni ba bona ka botlalo, e leng

91
00:09:20,991 --> 00:09:27,474
ntho ya bohlokwahadi bakeng sa dinaha tsena tse
ntseng di hola, e leng matlotlo a tsona a botho.

92
00:09:34,588 --> 00:09:38,956
Ho thusa bo-'mè ke ho thusa bana.

93
00:09:38,956 --> 00:09:41,651
Joale bohle baa tseba seo re buang ka sona.

94
00:09:41,651 --> 00:09:50,129
Ho na le maikutlo a ka bang 400 tlas'a
video eohle kamoo e behiloeng ke BILD.

95
00:09:50,129 --> 00:09:53,663
Ho batla ho se na maikutlo ka Bill Gates.

96
00:09:53,663 --> 00:10:00,045
Ho a thabisa haholo hore batho ba bangata hakana ba
hlokometse hore o se o boletse ka microbiome ena mona.

97
00:10:00,045 --> 00:10:09,456
U buile ka eona, u buile ka buka ea hau. Ke ka lebaka
leo nka ratang ho bua ka buka ena le taba ena hang-hang.

98
00:10:09,456 --> 00:10:15,353
U ka rata ho bolela eng hape hona joale ka buka
ena, e ngotsoeng likhoeli tse tšeletseng tse fetileng?

99
00:10:15,353 --> 00:10:17,948
U bile u tla joang ka sehlooho sena?

100
00:10:17,948 --> 00:10:31,305
Hantle, ke 'nete hore ke boletse esale pele phatlalatsa seoa sa
coronavirus puisanong e telele e ileng ea hasoa ka Loetse 2019.

101
00:10:31,305 --> 00:10:36,800
E ntse e fumaneha sethaleng sa
Abholut.net tlas'a lebitso la ka, Heiko Schöning.

102
00:10:36,800 --> 00:10:45,200
Re tla e hokahanya. Kahoo ke ile ka khona ho bolela
esale pele Corona, mme ke tlolo ya molao e hlophisitsweng.

103
00:10:45,200 --> 00:10:53,758
Mme ka tswela pele ho latella mokgatlo ona wa
botlokotsebe, mme kamora dilemo tse ka bang hlano, ka

104
00:10:53,758 --> 00:10:58,488
kgona ho hakanya seo ba neng ba se rera ka mora moo.

105
00:10:58,488 --> 00:11:08,250
Mme lekgetlong lena ha ho amane le dibaerese, empa ho amana le
dibaktheria, haholoholo dibaktheria tseo re nang le

106
00:11:08,250 --> 00:11:17,705
tsona maleng a rona, empa hape le ka hara ditho
tsa rona tsa botona, ke hore, microbiome ya thobalo.

107
00:11:17,705 --> 00:11:26,341
Ena ke khōloneishene e molemo, ea tlhaho e re bolokang re phetse
hantle ebile re le matla, 'me ho reretsoe tlhaselo e kholo ho

108
00:11:26,341 --> 00:11:34,770
eona ka liantibiotiki tse bitsoang tse fetotsoeng liphatsa tsa
lefutso e le ho senya microbiome ena ea tlhaho, e leng se re

109
00:11:34,770 --> 00:11:42,446
etsang hore re kene tšoaetsong habonolo, se hlasela tsamaiso ea
rona ea boitšireletso 'me ka mor'a moo e se e se

110
00:11:42,446 --> 00:11:49,516
feela ho re rekisetsa meriana, empa hape e
susumetsa maikutlo a rona le botho ba rona ka bo bona.

111
00:11:49,516 --> 00:11:56,946
Kahoo ke 'nete hore tsela e eang pelong ea monna ha e
felle feela ka mpa ea hae, empa hape 'u seo u se jang'!

112
00:11:56,946 --> 00:12:04,543
Mme microbiome ena ka maleng e sebetsana le dijo
tsa rona hape e na le kgokahano e tobileng le boko.

113
00:12:04,543 --> 00:12:13,388
Ka bokgutshwanyane, ke tlhaselo e
shebaneng le boko ka mala, ka microbiome.

114
00:12:13,388 --> 00:12:23,644
Lintlha kaofela li ka bukeng, mme ntlha ea bohlokoa ke hore,
feela joalokaha ke ile ka khona ho hokahanya botlokotsebe bo

115
00:12:23,644 --> 00:12:33,731
hlophisitsoeng le mekhatlo ea botlokotsebe le bopaki bukeng ea ka
ea pele, Game Over, ka bopaki bo hlakileng bo seng bo

116
00:12:33,731 --> 00:12:43,001
hatisitsoe, nka boela ka bontša ka bopaki bo
hlakileng kamoo tlhaselo e ncha e ntseng e itlhahisa kateng.

117
00:12:43,001 --> 00:12:48,562
Mme ke yona phapang hantle! Hobane ditlolo
tsa molao tsa pele le tsona di kenyeleditswe

118
00:12:48,562 --> 00:12:51,840
bukeng "Attack on the Microbiome – Game Over 2".

119
00:12:51,840 --> 00:12:59,522
Seo se bolela hore, mohlala, motlatsi oa mopresidente oa
Pfizer, e, motlatsi oa mopresidente oa Pfizer le eena o ne a

120
00:12:59,522 --> 00:13:03,543
ameha khoebong e seng molaong ea libetsa le lithethefatsi.

121
00:13:03,543 --> 00:13:09,538
Mme ke pakile sena ka ho hlaka ka direkoto
tsa lekhotla. Mme seo se etsa phapang eohle.

122
00:13:09,538 --> 00:13:17,251
Hona ha se teboho, empa ke bopaki ba
botlokotsebe bo ka netefatsoang; motho a ka bo

123
00:13:17,251 --> 00:13:21,757
bitsa le bopaki ba mahlale ba botlokotsebe.

124
00:13:21,757 --> 00:13:28,967
Mme, jwalo ka ha o supile ka nepo, ke ile ka kgona ho
phatlalatsa buka ka nako, dikgwedi tse tsheletseng tse

125
00:13:28,967 --> 00:13:32,900
fetileng, ka sehlooho se reng: "Tlhaselo ho Microbiome".

126
00:13:32,900 --> 00:13:41,354
Mme jwale re bona Bill Gates a dutse BILD mane
Hamburg, a botswa dipotso ka microbiome a sa

127
00:13:41,354 --> 00:13:46,271
lebella, mme hang-hang a fetoha setsebi sa taba eo.

128
00:13:46,271 --> 00:13:53,819
Motho e mong le e mong a ka bona hore ho na le phoso
mona. Sena ha se tlhaho, empa ke karolo ea morero.

129
00:13:53,819 --> 00:14:00,181
Kahoo, ho latela seo ke se utloileng ho fihlela joale, ke
tlhaselo ho microbiome ena mme, ka tsela e sa tobang, ehlile,

130
00:14:00,181 --> 00:14:03,830
jwalo ka ha o bolela, ho tsamaiso ya mmele ya ho itwanela mafu.

131
00:14:03,830 --> 00:14:14,543
Hape ke mokgwa wa ho pata hore ho senyeha ha mpa le mohlomong
le mefokolo ya tswalo le tse ding di ka akarediwa tlasa sena.

132
00:14:14,543 --> 00:14:20,562
Mokhoa oa ho hokahanya sena le potso ea molato; 'Uena, haeba u sa
etse sena hona joale...' mohlomong ente e fetotsoeng ka

133
00:14:20,562 --> 00:14:26,976
liphatsa tsa lefutso... 'Mme, haeba u sa etse sena hona joale,
joale ke molato oa hau haeba lesea la hau le sa phele hantle'.

134
00:14:26,976 --> 00:14:32,050
Empa hape ke fumane ntho e 'ngoe e thabisang haholo, 'me joale
nka thabela ho fumana tlhahisoleseding e eketsehileng ka eona.

135
00:14:32,050 --> 00:14:41,426
Ke ile ka hlokomela hore o ne o bua ka ho senngoa ha
maikutlo a ka hare, hobane o itse le eona e mabapi le maikutlo.

136
00:14:41,426 --> 00:14:46,027
Na hoo ke nnete? Na hoo ke mofuta o itseng
oa ho senya maikutlo a ka hare, kapa temoho?

137
00:14:46,027 --> 00:14:50,591
E, o nepile. Ruri ho amana le seo.

138
00:14:50,591 --> 00:14:55,865
Ho na le motheo oa saense bakeng sa kamano
pakeng tsa mala le boko. 'Me bohlale ba sechaba bo

139
00:14:55,865 --> 00:14:58,756
se bo ntse bo tseba sena nako e telele haholo.

140
00:14:58,756 --> 00:15:02,186
Re tseba ka liqeto tse etsoang ka
kelello, empa hape le tse etsoang ka maikutlo.

141
00:15:02,186 --> 00:15:11,160
Ho tsebahala hore maikutlo a rona le botho ba rona ha e le hantle
li etsahala ka lihloohong tsa rona le ka maleng a rona, e, .

142
00:15:11,160 --> 00:15:17,879
Mme hantle-ntle ke ho re susumetsa, ho re laola.

143
00:15:17,879 --> 00:15:25,291
Sena se boetse se akarelletsa tlhaselo e matla holim'a
liqeto tsa rona tsa ka mpeng, tseo re sa li etseng ka boomo.

144
00:15:25,291 --> 00:15:29,010
Mohlomong hoo ho utlwahala e le ho
hong ho hoholo haholo hona jwale.

145
00:15:29,010 --> 00:15:39,241
Empa ha o hlile o sheba seo mekgatlo ya botlokotsebe e
se entseng nakong e fetileng, tsohle di a utlwahala.

146
00:15:39,241 --> 00:15:48,091
Mme ke tla bolela mabitso, ke tla bolela mekhatlo, mme ntlha
e le nngwe ya bohlokwa haholo, haholoholo bakeng sa Switzerland,

147
00:15:48,091 --> 00:15:52,574
ke hore... nka boela ka e amahanya le bokgoni ba tlhahiso.

148
00:15:52,574 --> 00:15:59,780
Hobane karolo ea morero ke hore haeba e le ea
lefats'e ka bophara kannete, joale batho ba fetang libilione

149
00:15:59,780 --> 00:16:03,625
tse supileng ba tla hloka ho noa li-antibiotic tsena.

150
00:16:03,625 --> 00:16:07,232
Mme, ehlile, o hloka bokgoni ba tlhahiso ho etsa jwalo.

151
00:16:07,232 --> 00:16:11,816
Mme bokgoni bona ba tlhahiso bo se bo ekeditswe.

152
00:16:11,816 --> 00:16:16,485
Kahoo sena se tlameha ho etsoa ka mokhoa oa
biopharmaceutical. Switzerland, e le sebaka sa

153
00:16:16,485 --> 00:16:19,651
tlhahiso, e na le boiphihlelo bo boholo sebakeng sena.

154
00:16:19,651 --> 00:16:28,439
Mme hape ke amahantse sena, mohlala, le khamphani ya tlhahiso
"National Resilience" le motsamaisi wa khamphani ena e ntjha ya

155
00:16:28,439 --> 00:16:36,314
tlhahiso; haholoholo bakeng sa di-antibiotic tse fetotsweng
ka lefutso le meento e fetotsweng ka lefutso, e leng

156
00:16:36,314 --> 00:16:41,036
"National Resilience" e nang le motsamaisi. Hantle, e tswa kae?

157
00:16:41,036 --> 00:16:47,483
Ho tswa ho CIA, tshebeletso ya
sephiri ya US. Ke nna Christopher Darby.

158
00:16:47,483 --> 00:16:56,978
Mme sena sohle se ngotswe ka botlalo. O nepile ruri, hape
ona ke tlhaselo kgahlanong le diqeto tsa rona tsa ka hloohong.

159
00:16:56,978 --> 00:17:03,925
Ha o bapisa seo le merero ya WHO, eo hona jwale e
seng e sa tsitsa hakaalo, o tlameha ho re: ka tumellano

160
00:17:03,925 --> 00:17:07,598
ya sewa le melawana ya matjhaba ya bophelo bo botle.

161
00:17:07,598 --> 00:17:11,906
Empa ka morao, ho boetse ho na le "Bophelo
bo le bong" le "molao-motheo ona oa tekano".

162
00:17:11,906 --> 00:17:17,912
Mme ka "molaotheo ona wa tekatekano", motho a
ka boela a re naha e ruileng e tlameha ho

163
00:17:17,912 --> 00:17:21,353
hlophisa tlhahiso yohle hore e ka abelwa hohle.

164
00:17:21,353 --> 00:17:29,003
Ke dumela hore dikgokahano tsena di
hokahane haholo, di hasane lefatsheng ka bophara.

165
00:17:29,003 --> 00:17:35,271
U bona bothata bo boholo ka ho fetisisa bo hokae ka
marangrang ana, haholo-holo hona joale ka merero ea WHO?

166
00:17:35,271 --> 00:17:44,747
Ruri ona ke bothata, mme re bo bona ka dintlha tse ngata,
hobane selekane sena sa sewa sa lefatshe sa WHO se rala

167
00:17:44,747 --> 00:17:49,805
metheo e batlang e le molaong, ke hore, ditumello tsa sona.

168
00:17:49,805 --> 00:17:55,725
Mme re tlameha ho hana sena, haholoholo kaha le Mokgatlo
wa Lefatshe wa Bophelo (WHO) o na le ntlo-kgolo ya ona

169
00:17:55,725 --> 00:17:59,040
Geneva, naheng ya Switzerland, mme o na le boitshireletso.

170
00:17:59,040 --> 00:18:04,938
Joaloka mokhatlo oa botlokotsebe, le ne le ke ke la kopa letho le
molemo ho feta hore mapolesa le sesole ba

171
00:18:04,938 --> 00:18:11,073
thibeloe ka ho feletseng ho kena meahong ea lona le
hore basebetsi ba lona ba be le tšireletso ho molao.

172
00:18:11,073 --> 00:18:18,838
Ruri e kholo haholo, 'me hape ke na le lentsoe la sehlooho
"Bophelo bo le Bong", leo hape ke le hlalositseng bukeng ea ka.

173
00:18:18,838 --> 00:18:27,990
WHO le eona e na le khaolo ea eona ka tumellano ea
WHO, hobane tumellano ena e ncha e boetse e kenyeletsa

174
00:18:27,990 --> 00:18:33,085
karolo e mabapi le 'kganetso ya di-antimicrobial', AMR.

175
00:18:33,085 --> 00:18:39,043
Mme e shebane le baktheria, hape e shebane le microbiome.

176
00:18:39,043 --> 00:18:47,046
Ho na le serapa se eketsehileng, mme ke dumela hore ho
batla ho se na motho lefatsheng ya kileng a bua ka

177
00:18:47,046 --> 00:18:51,606
ntlha ena, e sa tswa kenyelletswa selekaneng sena sa WHO.

178
00:18:51,606 --> 00:18:56,320
Mme nka bolela feela hore le ona ke
tokisetso e loketseng le ya bohlokwa.

179
00:18:56,320 --> 00:19:05,199
Hobane haeba jwale o ka baka letshoso la baktheria, e, ka
baktheria tse sa ananeleng meriana e teng ya tsona,

180
00:19:05,199 --> 00:19:14,880
jwale o ka pheta ntho e tshwanang hape ka ho kwala metse, ka
ho emisa moruo, ka ho behela batho ka thoko le ka taolo.

181
00:19:14,880 --> 00:19:20,520
Sena ke sa bohlokoa haholo ho se utlwisisa, mme,
ehlile, se boletse feela ka bokgutshwanyane mona.

182
00:19:20,520 --> 00:19:23,935
Lintlha tsohle, mehloli le bopaki li ka bukeng.

183
00:19:23,935 --> 00:19:28,926
Ke fumana ho thabisa hore joale re bua ka
lithibela-mafu tse fetotsoeng ka liphatsa tsa lefutso.

184
00:19:28,926 --> 00:19:36,438
Ha o e fetolela ka Sejeremane, e hlile e bolela "khahlanong
le bophelo", e leng tlhaloso e nolofalitsoeng haholo.

185
00:19:36,438 --> 00:19:42,540
Joale, haeba re sa batle ho ba "khahlanong le bophelo", empa re
batla ho ba "bakemeli ba bophelo", keletso ea hau ke efe

186
00:19:42,540 --> 00:19:47,473
qetellong ea moqoqo ona e le hore re se ke ra
oela lerabeng lena, e le hore re keteke bophelo 'me

187
00:19:47,473 --> 00:19:49,998
re se ke ra etsa lintho tse khahlanong le bona?

188
00:19:49,998 --> 00:19:57,845
Re lokela ho keteka bophelo ka bo bona, mme ntho ya bohlokwa ka
ho fetisisa ke hore re tlameha hape ho utlwisisa hore boholo bo

189
00:19:57,845 --> 00:20:01,998
boholo ba dibaktheria tse ka hare ho rona ke metswalle ya rona.

190
00:20:01,998 --> 00:20:06,296
Ntle le tsona, re ne re ke ke ra phela ho hang.

191
00:20:06,296 --> 00:20:14,118
Mme ke nnete hore baktheria tse ka hare ho
rona li na le lijini tse ngata ka makhetlo a 150.

192
00:20:14,118 --> 00:20:21,608
Sena se bolela hore li tenyetseha haholo ebile li ikamahanya
le maemo, e leng se re etsang matla le ho re sireletsa,

193
00:20:21,608 --> 00:20:25,864
kaha re khona ho arabela litlhaselo tse tsoang kantle hamolemo.

194
00:20:25,864 --> 00:20:34,035
Mme ke tshireletso ena hantle, tlhaselo ena ho
microbiome, e seng e nyatsuwa haholo hona jwale.

195
00:20:34,035 --> 00:20:38,975
Bill Gates jwale o se a qadile tshebetso ya BILD mane Hamburg.

196
00:20:38,975 --> 00:20:43,498
Ke nahana hore ona ke qaleho ea letšolo la
lipapatso la machaba le nang le mekhahlelo e mengata.

197
00:20:43,498 --> 00:20:48,344
Mme o ka etsa eng? Eya, ikutloise.

198
00:20:48,344 --> 00:20:54,968
Sebedisa buka ena e le mohlodi wa boitsebiso, mme o se ke wa
tsiediswa ha ka tshohanyetso bohle

199
00:20:54,968 --> 00:21:02,556
lefatsheng ba bolelloa hore jwale ba tlameha ho nka
di-antibiotic tse 'ntjha', tse sa tlwaelehang.

200
00:21:02,556 --> 00:21:08,468
Kahoo, ka mantsoe a mang, ketsahalo e kotsi, ho
tsosa tšabo, ebe ho thoe "re na le tharollo

201
00:21:08,468 --> 00:21:12,069
bakeng sa lona", e hlahisoang ke National Resilience.

202
00:21:12,069 --> 00:21:14,930
Ke tsohle tshebetso.

203
00:21:14,930 --> 00:21:24,173
Kahoo ha se taba ea ho hana li-antibiotic bakeng
sa ntho e 'ngoe le e 'ngoe e nyane motho ka mong.

204
00:21:24,173 --> 00:21:29,136
Che. Seo se ka 'na sa nepahala maemong a itseng.

205
00:21:29,136 --> 00:21:33,320
E mabapi le letshoso le atileng le amang matshwele.

206
00:21:33,320 --> 00:21:41,111
Mme ke ka lebaka leo ho leng bohlokwa haholo hore metsotso ena e
mmedi, e leng selelekela sa morero ona o motjha wa

207
00:21:41,111 --> 00:21:49,920
botlokotsebe le Bill Gates, e bontshwe koranteng ya Bild, e le
hore bohle ba bone hore ho na le ho hong ho sa lokang mona.

208
00:21:49,920 --> 00:21:53,058
Kea leboha haholo, Ngaka Schöning, ka puisano ena!

209
00:21:53,058 --> 00:21:57,220
Ke nahana hore ho bohlokwa hore bashebelli
ba rona ba kgone ho nahanisisa ka sena mona.

210
00:21:57,220 --> 00:21:59,313
Mme jwale ba na le motheo wa yona.

211
00:21:59,313 --> 00:22:03,721
Batlhokomedi ba ratehang, ke a leboha ka ho shebella.

212
00:22:03,721 --> 00:22:09,905
Ihlokomele, hlokomela microbiome ea hau, 'Re tla bonana HOCH²!'

