Hoş geldiňiz, eziz tomaşaçylar, HOCH²-däki şu günki interwýuňize.
Men Dr Heiko Schöningi studiýamdan wirtual görnüşde bize goşulýandygy üçin tüýs ýürekden garşylaýaryn.
Şu gün biz örän çekişmeli bir temany ara alyp maslahatlaşýarys. Men bu temany şu gün bilelikde ara alyp
maslahatlaşmak mümkinçiligine eýe bolanymyz üçin begenýärin.
Uzak demirgandan günorta tarapdaky Şweýsariýa iň ýyly salamlar.
Hawa, gynansak-da, howa gaty günorta däl, ýöne iň bolmanda şu gün ara alyp maslahatlaşýan mowzugymyz gyzgyn.
Bu bir interwýu barada, siziň beren bir interwýuňiz däl, bu bolsa sizden tapawutlylykda doktorlyk derejesi
bolmadyk bir jenap tarapyndan berlen interwýu barada.
Bu Bill Gates, we bu iki hepde öň BILD.TV-de boldy.
Näme üçin biz şu gün bu interwýuny ara alyp maslahatlaşýarys, Dr. Schöning?
Hawa, hakykatdanam. Bill Gates lukman däl, ýöne ol Germaniýanyň iň meşhur we iň uly gazetinde çykyş etmäge çagyryldy.
Bu Springer neşirýat öýüne degişli BILD gazetidir.
Bill Gates BILD-iň baş redaktoruna interwýu bermek üçin ýörite Gamburga geldi.
We ony hakykatdan hem görmeli, sebäbi ol ýerde bolup geçen wakalar hakykatdan hem halkara ähmiýete eýe.
Ähli zat ilkinji iki minutda bolup geçýär we bu global mahabat kampaniýasynyň başlanmagydyr. Garaşylmadyk
ýagdaýda "mikrobiom" diýlip atlandyrylýan açar söz agzalýar, ýöne ony hakykatdan hem görmeli.
Sizi biraz yzarlaýan islendik adam mikrobioma size tanş däldigiňizi bilýär.
Onuň iň soňky kitaby "Mikrobioma hüjümi – Oýun gutardy 2" diýlip atlandyrylýar.
Ol häzir näçe wagt bäri çykdy? Bu interwýu bilen baglanyşygy ýok, ol birnäçe hepdä bäri çykdy, dogry?
Hawa, eýýäm ýarym ýyl boldy. Ol 2023-nji ýylyň dekabrynda, Roždestwodan öň çykdy.
Hem-de başlyk hakykatdanam "Mikrobioma hüjümi".
Mikrobioma adamyň içinde ýerleşýän peýdaly, tebigy mikroorganizmler jemgyýetidir; mysal üçin, ony
içegä florya diýip hem atlandyrýarys, we ol biziň sagdyn we güýçli bolmagymyzy üpjün edýär.
Men öňünden çaklap geçendigim ýaly, halkara derejesinde utgaşdyrylan hüjüm bolar. Bu gülkünç zat däl.
Indi, alty aý soň, biz bu hüjümiň Hamburgdaky Germaniýanyň iň uly gazetinde Bill Gatesiň
reklamasy bilen ornaşdyrylýandygyny görýäris.
Şonuň üçin bu ýerde duýduryş bermeli. Biz wideo bilen baglanyşyk berýäris, ýöne ony öz howpyňyzda serediň.
Ol BILD-iň baş redaktorynyň "Ine, siziň ähli fan klubyňyz!" diýmegi bilen başlaýar; BILD-deki ähli žurnalistler
şol ýerde bolup, olar alkaýarlar we oňa salam berýärler.
Onda hakykatdanam kritik soraglar ýok, ýöne ol örän düşünjeli.
Bu interwýuda aýdylýan zat näme üçin şonça açyp görkeziji?
Hawa, mesele şunda: bu wideony redaktirlenmän, göni BILD tarapyndan YouTube-a ýerleşdirilen görnüşde görüp bilersiňiz.
Şonuň üçin islendik adam BILD-iň YouTube kanalında (B-I-L-D) doly wersiýasyny tomaşa edip biler.
Hawa, Bill Gates BILD-iň baş redaktory bilen gyzyl divanda ýeke oturýar, we ilkinji minutda olar çagalar barada
gürleşýärler, soňra birden, garaşylmadyk ýagdaýda, BILD-iň baş redaktory aýdýar, men muny transkriptden okaýaryn:
Çagalaryň geljegi barada gürleşende, ejeler barada hem gürleşmelidiris.
Meniň üçin eneleriň mikrobiomy bilen olaryň çagalarynyň geljegi arasyndaky baglanyşygy jikme-jik düşündirip bilersiňizmi?
Soňra Bill Gates munuň üstüne jogap berýär. Aýdylyşy gerek bolsa, Bill Gates mikrobiom barada hiç zat aýtmady
we onuň bilen baglanyşykly hiç hili zat hem agzalmady.
Şonuň üçin bu ýerde bir zat ylalaşylandygyny görüp bilersiňiz; bu žurnalistika däl, eýsem
senariýa esasynda taýýarlanan mahabat kampaniýasydyr.
Emma aýdylyşy ýaly, bu skript gaty tebigy däl; tomaşaçy hökmünde özüňe: "näme üçin olar şu pursatda şol soragy berýärler?"
diýip pikir edýärsiň. Meniň pikirimçe, çak edilýän patyşany salamlap geçeninden bir ýarym minut soňra bu gaty çalt gelýär.
Şonuň üçin onuň soragy meni gaty geň galdyrdy, ýöne munuň näme üçin bolandygyny, näme üçin skriptlenenligini
we näme üçin şu mowzuk häzirki wagtda şonça möhümdigini düşündirjek düşündirişiň şübhesiz bar.
Mowzuk iki sebäpli möhümdir. Ilki bilen, Bill Gates bu sorag barada göni näme diýýär?
Ol aýdýar: Hawa, köp adamda bolýan içegä mikrobiom bar.
Onuň lukman däldigini aňsatlyk bilen aýdyp bolýar, sebäbi her bir adamyň içegä mikrobiomasy bar.
Ol munuň köp sanly ölü dogulmalaryň we çagalaryň ölümleriniň sebäbi bolýandygyny aýdýar.
Şeýlelikde, asyl nusgasynda ol şeýle diýýär, men sitata alýaryn: "Iň köp adamlaryň içegelerinde mikrobiom bar."
Vaginal mikrobiom boýunça, bu köp sanly ölü dogluşlara we wagtyndan öňki dogluşlara getirýär.
Bu hakykatdanam örän agyr; köp sanly ölü dogluşlar we wagtyndan öň dogluşlar bolýar. Hawa, COVID-19 sanjymlary başlanan bäri
biz muny dünýäniň dürli ýurtlarynyň statistikalarynda görýäris.
Öň däl-de, şondan bäri. We biz köp sanly Ýewropa ýurtlarynda dogulmalaryň takmynan 10% azalandygyny, dünýäniň
beýleki künjeklerinde bolsa has-da keskin azalandygyny gördük.
Bu hem ölü dogulmalary aňladýar, ýagny çagalaryň eneleriniň göwresinde ölmegini.
Bu hem häzir ýüze çykýan zat bolup, henizem anyk düşündirişi ýok.
We Bill Gates düýbünden ylmy däl usulda eneleriň mikrobiomasyny günäkärleýär.
Bu dogum kanalindäki bakterial kolonializasiýany aňladýar.
Şol eneler we maşgalalar düşük ýa-da ölü dogum bilen ýüzbe-ýüz bolanda, munuň nähili agyr synaglardan geçendigini
göz öňüne getireniňde, bu hakykatdanam örän agyr bolýar.
Soňra pidalar günäkärlenýär. Bu bolsa esasan dogum berýänleriň, ýagny eneleriň özleriniň günäkärdigini aňladýar.
Şonuň üçin günä dogum kanalindäki bakterial kolonializmiň üstüne düşdi.
Diňe göz öňüne getiriň, Bill Gates vajinal mikrobiomany bu tabloid gazet bilen baglanyşdyranda.
Şeýlelikde, maşgalasynyň gaty betbagt bir wakany başdan geçirendigine we çaga ýitgisine dözmeli bolmagyna goşmaça,
ýene-de günä duýgusy meselesi ýüze çykýar, biz ony Koronadan, Covid-den tanýarys – siz
bibileriňizi we dadalaryňyzy öldürýärsiňiz we ş.m.
Hemişe bu günä duýgusy bar.
Hatda şeýle diýilýär: ähli duýgularyň pes titremesi günäkär we ol hem hemişe goşulyp gelýär.
Men pikirimçe, şu pursatda tomaşaçylaryň bu gysga klipi synlamagy gyzykly bolar.
Dr Schöning, pikir edýäňizmi, muny ýazga almaly?
Hawa, elbetde. Her kim şol iki minuty synlamaly.
YouTube-däki teswirler hem aýdyň. Şonuň üçin Bill Gates-e garşy 400-e 1.
Ugry, surat öçdi.
Çagalaryň geljegi barada gürleşeniňizde, biz ejeler barada gürleşmelidiris.
Meniň üçin eneleriň mikrobiomy bilen olaryň çagalarynyň geljegi arasyndaky baglanyşygy jikme-jik düşündirip bilersiňizmi?
Iň köp adamlaryň içegelerinde mikrobiom bar.
Vaginal mikrobiom hem bar, we anyklandygyna görä, içegäniň ýa-da vaginal mikrobiomyň
deňagramlylygy bozulsa, bu örän ýaramaz täsirleri bolup biler.
Vaginal mikrobiom boýunça bu köp sanly ölü dogumlara we wagtyndan öňki dogumlara getirýär.
Aşgazan mikrobiomasynyň HIV bilen ýokuşmak howpuna hem uly täsiri bar.
Şonuň üçin bu çagalaryň ählisi ýetmezçilikli iýmitlenýär.
Bu, olar ýeterlik kaloriýa sarp etmeýändikleri üçin däl, emma hakykatdanam aç galmaly bolýan örän agyr ýagdaýlar hem bar.
Köp halatlarda olaryň içegeleri iltihaplanýar, şonuň üçin çagalaryň ösmeginiň ýola gaýdyp gelmegine kömek edip biljek
haýsy iýmitleriň ýa-da çäreleriň bardygyny bilmek möhümdir.
Bu diňe olara ýaşap galmaga kömek etmek bilen çäklenmän, eýsem olar öz mümkinçiliklerini doly ulanýandyklaryny
hem aňladýar; bu bolsa ösüp barýan ýurtlar üçin iň möhüm bolan adam serişdelerini doly peýdalanmakdyr.
Enä kömek etmek çagalara kömek etmekdir.
Indi hemmeler näme barada gürleşýändigimizi bilýärler.
BILD tarapyndan ýerleşdirilen tutuş wideonyň aşagynda takmynan 400 teswir bar.
Bill Gates barada amaly taýdan hiç hili teswir ýok.
Köp adamlaryň siziň bu mikrobiom barada eýýäm şu ýerde söz açandygyňyzy duýandyklary gaty gyzykly.
Siz ony belläp geçdiňiz, öz kitabyňyzy belläp geçdiňiz. Şonuň üçin men derrew şu kitap we bu tema barada gürleşmek isleýärin.
Alty aý ozal ýazylan kitap barada indi başga näme aýtmak isleýärsiňiz?
Ilki bilen bu temany nähili tapdyň?
Hawa, bu hakykatdanam dogry: men koronawirus pandemiyasyny 2019-njy ýylyň sentýabr aýynda efire
berlen uzyn interwýuda aç-açan öňünden çaklapdym.
Abholut.net platformasynda meniň adym, Heiko Schöning, astynda henizem elýeterlidir.
Ony baglanyşdyrarys. Şonuň üçin men Koronany öňünden çaklap bildim, we bu guramaçylykly jenaýatdyr.
Men bu jenaýat guramasyny yzarlamagy dowam etdirdim we takmynan bäş ýyl soňra olar geljekde
nämeleri meýilleşdirýändiklerini öňünden çaklap bildim.
Bu gezek bu wiruslar bilen däl-de, bakterialar bilen baglanyşykly, esasanam içegelerimizde, şeýle hem vajinalarımızda
ýaşaýan bakterialar, ýagny vajinal mikrobiom bilen.
Bu bizi sagdyn we güýçli saklaýan peýdaly, tebigy kolonizasiýa, we bu tebigy mikrobiomany ýok etmek, bizi infektiýalara has
duýgur etmek, immun ulgamyna hüjüm etmek we soňra diňe derman satmak bilen çäklenmän, duýgularymyza we özi bolmagymyza
hem täsir etmek maksady bilen "genetik taýdan üýtgedilen" diýlip atlandyrylýan antibiotikler bilen uly hüjüm gurnaljak.
Şonuň üçin hakykatdanam erkekleriň ýüregine barýan ýol diňe olaryň mide arkaly däl, eýsem "sen iýýän zat" diýýän söz hem hakykat!
Garnadaky bu mikrobioma iýmitiňizi işleýär we beýni bilen göni baglanyşyk saklaýar.
Gysgaça aýdylanda, bu içegeler we mikrobioma arkaly beýne gönükdirilen hüjümdir.
Ähli jikme-jiklikler kitapda, we möhüm nokat şundan ybarat: ilkinji kitabyma, Game Over-e, çap edilen aýdyň subutnamalar
bilen guramaçylykly jenaýat we jenaýat guramasy bilen baglanyşykly subutnamalary birikdirip bilşim ýaly, men hem täze hüjümiň
nähili ösýändigini aýdyň subutnamalar bilen görkezip bilýärin.
We şol takyk tapawutdyr! Sebäbi öňki jenaýatlar hem "Attack on the Microbiome – Game Over 2" atly kitapda girizilendir.
Bu, mysal üçin, şunu aňladýar: Pfizer-iň wise-prezidenti, hawa – Pfizer-iň wise-prezidenti hem
kanunsyz ýarag we derman söwdasyna gatnaşypdyr.
Men muny sud resminamalary bilen aýdyň subut etdim. Bu bolsa ähli tapawudy döredýär.
Bu çaklama däl, eýsem subut edilip bilinýän kriminalistika; ony forensika diýip hem atlandyrmak bolýar.
We, siziň dogry belläniňiz ýaly, men alty aý ozal kitaby "Mikrobioma hüjümi" atly ad bilen wagtynda neşir edip bildim.
Indi bolsa biz Bill Gatesiň Hamburgdaky BILD-de oturyp, garaşylmadyk ýagdaýda mikrobioma barada sorag berilýändigini we
soňra birden bu temanyň hünärmeni bolup galýandygyny görýäris.
Her kim bu ýerde bir zadyň nädogrydygyny görüp biler. Bu tebigy däl, eýsem bir planyň bir bölegidir.
Şonuň üçin häzire çenli eşidenlerime görä, bu mikrobioma hüjüm we, elbetde, aýdşyňyz
ýaly, dolayly ýagdaýda immun ulgamyna hüjümdir.
Bu hem gizleme bolup, düşümler we belki-de dogluş kemçilikleri we ş.m. munuň astyna girizilip bilner.
Muny günä soragy bilen nähili baglanyşdyrmak; 'Siz, eger häzir muny etmeseniňiz…' belki genetiki taýdan üýtgedilen
sanjym… 'Hanym, eger häzir muny etmeseniňiz, onda çagaňyz kesellese, munuň günäsi siziň özüňizde bolar'.
Emma men başga bir gaty gyzykly zat tapdym we häzir onuň barada has köp maglumat almak isleýärin.
Meniň aňymdan şeýle pikir geldi: siz içki duýgynyň ýok edilmegine degişli edýärdiňiz, sebäbi duýgular hem gatnaşýar diýdiňiz.
Bu hakykatmy? Bu içki duýgyň, intuisiýanyň bir görnüşini ýok etmekmi?
Hawa, dogry aýdýarsyň. Ol hakykatdan hem şol bilen baglanyşykly.
Içegäniň we beýniniň arasynda ylmy baglanyşyk bar. We köpçülikleýin akyl-paýhas muny has uzak wagtdan bäri bilýär.
Biz akyl bilen kabul edilen kararlary bilýäris, emma içgüdü bilen kabul edilen kararlary hem bilýäris.
Umuman bilinişine görä, duýgularymyz we bolşumyz hakykyda başymyzyň içinde we içegämizde bolup geçýär, hawa .
We takyk bizi täsir etmek, bizi gözegçilikde saklamak üçin.
Bu hem aňsyz bolan içki kararlarymyza uly hüjümi öz içine alýar.
Bu häzir örän, örän uly eşidilip biler.
Emma hakykatdan-da jenaýat guramalarynyň geçmişde eden işlerine seredeniňde, hemmesi düşnükli bolýar.
Men atlary hem, guramalary hem aýdaryn, we esasanam Şweýsariýa üçin örän möhüm bir nokat bar... Ony
önümçilik kuwwatlary bilen hem baglanyşdyrip bilerin.
Çünki meýilnamanyň bir bölegi şundan ybarat: eger hakykatdanam dünýäniň ähli ýerinde, ýagny ýedi
milliarddan gowrak adam bu antibiotikleri kabul etmeli bolsa.
Elbetde, munuň üçin önümçilik kuwwaty gerek.
We bu önümçilik kuwwatlary eýýäm artdyryldy.
Şonuň üçin bu işi biofarmasewtiki taýdan ýerine ýetirmek zerurdyr. Şweýsariýa önümçilik
ýerleşişi hökmünde bu ugurda uly tejribä eýedir.
Men muny, mysal üçin, "National Resilience" önümçilik kompaniýasy we onuň direktory bilen hem baglanyşdyrdym; takyk şeýle genetiki
taýdan üýtgedilen antibiotikler we genetiki taýdan üýtgedilen sanjymlar üçin, ýagny "National
Resilience" we onuň direktory. Gowy, nireden?
ABŞ-nyň gizlin gullugy CIA-dan. Men Christopher Darby.
Bularyň ählisi jikme-jik dokumentlenen. Siz doly hakly, bu hem biziň içki duýgularymyz
esasynda kabul edýän kararlarymyza garşy hüjümdir.
Eger ony häzir biraz sarsylan Dünýä Saglyk Guramasynyň meýilnamalary bilen deňeşdirseňiz, pandemiýa şertnamasy we
halkara saglyk düzgünnamalary bilen diýmeli bolarsyňyz.
Emma fonunda hem "One Health" we bu "deňlik ýörelgesi" bar.
Bu "deňlik ýörelgesi" bilen baý ýurt ähli önümçiligi şonuň ýaly gurmalydyr, şonda ony her ýere paýlap bolýar.
Men bu baglanyşyklaryň dünýäniň dört bir künjegine giňden torlaşdyrylandygyna ynanýaryn.
Bu tor aragatnaşygynda, esasanam häzirki wagtda Dünýä Saglyk Guramasynyň meýilnamalary bilen
baglanyşykly iň uly meseläni nirede görýärsiňiz?
Bu hakykatdanam bir mesele, we biz ony dürli nukdaýnazarlardan görýäris, sebäbi bu WHO pandemiýa şertnamasy onyň
üçin kwarasi-kanuny esaslary, ýagny ygtyýarnamalary döredýär.
We biz munuň üçin 'ýok' diýmeli, esasanam Dünýä Saglyk Guramasynyň hem baş edarasy Şweýsariýanyň Ženewa şäherinde
ýerleşýändigi we immunitet bilen üpjün edilýändigi sebäpli.
Jenaýat guramasy hökmünde polisiýanyň we harby güýçleriň siziň ýerleriňize girmesine doly gadagan edilmeginden we işgärleriňiziň
immunitetden peýdalanmagyndan has gowy zat isläp bolmaz.
Ol hakykatdanam örän uly, we meniň hem "One Health" açar sözüm bar, ony hem men kitabyma düşündirdim.
Dünýä saglyk guramasynyň hem WHO şertnamasy bilen öz bapy bar, sebäbi bu täze şertnama antimikrobial
durnuklylyk (AMR) baradaky maddany hem öz içine alýar.
Ol bakterialary nyşana alýar we mikrobiomany hem nyşana alýar.
Goşmaça paragraf bar, we meniň pikirimçe, dünýäde henizem bu meseläni hiç kim üns bermändir,
ol häzir bu WHO şertnamasyna täzeden girizildi.
Men diňe şunu aýdyp bilerin: bu hem dogry we möhüm taýýarlykdyr.
Çünki eger siz häzir bar bolan antibiotiklere çydamly bakterialar bilen bakterial panika döredseňiz, onda siz täzeden
lockdownlar, ykdysady ýapgytlar, karantinalar we gözegçilik arkaly takyk şol bir zady edip bilersiňiz.
Muny düşünmek örän möhümdir we elbetde, bu ýerde diňe gysgaça agzaldy.
Ähli jikme-jiklikler, çeşmeler we subutnamalar kitapda bar.
Meniň üçin häzir genetiki taýdan üýtgedilen antibiotikler barada gürleşýändigimiz gyzykly.
Eger ony nemesçe terjime etseňiz, ol hakykatda "anti-life" diýmek bolýar, bu biraz ýönekeýleşdirme.
Indi, eger biz 'anti-life' bolmak islemeýän bolsak we 'pro-life' bolmak isleýän bolsak, bu gürrüňiň ahyrynda bu
tora düşmezlik, durmuşy dabaralandyrmak we oňa garşy hereket etmezlik üçin näme maslahat berersiňiz?
Biz ömriň özi bilen bagtlanmaly, we iň möhüm zat, içimizdäki bakterialaryň uly köpüsiniň
biziň dostlarymyzdygyny hem düşünmelidiris.
Olaryň bolmazlygynda biz düýbünden ýaşap bilmezdik.
We hakykatdanam içimizdäki bakterialaryň genleri 150 esse köp.
Bu olaryň has çeýe we uýgunlaşdyryjy bolýandygyny aňladýar, bu bolsa bizi has güýçli edýär we daşarky hüjümlere
has gowy jogap berip bilmegimiz sebäpli bizi gorap durýar.
We takyk şol gorag, mikrobiomdaky bu hüjüm häzir tankyt astyna alynýar.
Bill Gates häzir Hamburgdaky BILD-de işe başlady.
Men pikirimçe, bu köp tapgyrly halkara reklam kampaniýasynyň başlanşygy.
We näme edip bilersiňiz? Elbetde, habarly boluň.
Kitaby maglumat çeşmesi hökmünde ulanyň we soňra birden dünýäniň dört bir künjegindäki adamlara häzir 'täze', däp-dessurlary
bozýan antibiotikleri kabul etmeli diýilende aldanmaň.
Başgaça aýdylanda, zyýanly waka, gorku döretmek we soňra "siz üçin çözgüdimiz bar", ony Milli Çydamlylyk öndürýär.
Bu tutuş proses.
Şonuň üçin her kiçi zat üçin şahsy esasda antibiotikden ýüz öwürmek meselesi däl.
Ýok. Bu käbir ýagdaýlarda dogry bolup biler.
Bu köpçülikleýin panika barada.
Şonuň üçin bu iki minut, Bill Gates bilen bu täze jenaýat taslamasynyň giriş bölegi, Bild gazedinde
görkezilmegi örän möhümdir, şonda hemmeler bu ýerde bir zadyň dogry däldigini görüp bilerler.
Bu interwýu üçin köp sag boluň, Dr. Schöning!
Men pikirimçe, tomaşaçylarymyzyň munuň üstünde pikirlenip bilmekleri möhümdir.
Indi olaryň munuň üçin binýady bar.
Hormatly tomaşaçylar, tomaşa edeniňiz üçin sag boluň.
Özüňe ideg et, mikrobiomeňe ideg et we 'HOCH²-de ýene-de duşuşarys!'