Kala, mateya ya bioloji ezalaki kaka mpo na bokeseni ya nzoto mpe ndenge bana babotamaka.
Nini ya kosala soki obongi naino te mpo na yango mpe ndenge nini ya komibatela na bokono oyo olingi te.
Ezali lisusu ya sika te?
Organisation Mondiale de la Santé (OMS) endimaki mpe ebimisaki mibeko oyo, na boyokani na Centre Fédéral pour l'Éducation à la
Santé na Allemagne, ebongisamaki mpo na kokoma mwango ya mateya.
Kasi, esengeli kosalela mibeko ya OMS na Eropa mobimba na boyokani ya mayele ndenge na ndenge.
Kaka na mikili oyo balobaka Allemand, likambo oyo etali bana koleka milio 15,6 oyo bakoteyama na mikolo
mizali koya na ndenge ya kosalela ba dildo, ba boules d'amour, ba fouet ya lomposo mpe ba menottes.
Eloko na eloko esengeli kotyama wapi? Ndenge nini nakoki kobongisa ndako ya masanga oyo ekoyamba bato ya
bamposa ya bolingo ya ndenge na ndenge? Yango nde misala ya mpasi oyo bana bazali na ndingisa ya kosala.
Ba films ya bikelamu ya nzoto oyo elɛmbisaka mpe elalwisaka, oyo emonisamaka na kelasi, bakokitola yango na
kotala ba films mpe bilili ya bolumbu mpo na koteya ndenge ya kosalela yango na mayele.
Oyo etali bana-kelasi ya mibu 12 mpe likolo. Okoki te koteya mbwa ya mobange mayele ya sika.
Yango wana OMS elendisi mateya ya nzoto na bomwana na kelasi ya maternelle mpe ya ebandeli.
Kosimbana mpe kosakana monganga ezali mpo na koteya bana bokeseni oyo ezali na libanda ya nzoto.
Makambo nyonso etali komibeta na bomwana mpe mposa ya koyekola nzoto mpe biteni ya nse ya moto ye moko, elongo na makambo
mosusu ya ntembe, ekoki kozwama na kati ya mibeko ya OMS.
Nani azali sima ya botiyi na mosala ya makanisi oyo ya "sika"?
Na oyo etali Allemagne, bakomi mitano ya buku ya malako "Mateya ya makambo ya nzoto ya bokeseni", oyo esalemi mpo na kosalela na
kelasi, bazali bato ya Lingomba ya Allemagne mpo na Mateya ya makambo ya nzoto mpe ya eteyelo na yango ya
pembeni, oyo, kolanda ndimbola na yango moko, epesaka elembo ya bolamu mpo na mateya ya makambo ya nzoto.
Mobandisi-moninga mpe moteyi azali Uwe Sielert, Professeur ya mateya na Kiel.
Sielert azali mosungi ya mateya ya makambo ya nzoto oyo etali bomwasi na bomobali, oyo alikia
ete ekolongola bomoto ya biloko misato ya bomoi.
Libota ya mobali na mwasi mpe kobota.
Programme ya kosangisa makambo ya basi na mibali na misala nyonso ezali na biro ya
bansango ya Centre Fédéral ya Education ya Santé.
Likanisi ya gender oyo ezali sima ya mateya ya bolingo ya bokeseni ezali likambo ya ntembe, kasi ezali ya sika te, ata
soki ezali kaka sikoyo nde ezali kopanzana na biteyelo na biso.
Akomaki na lokumu na ye monene na Beijing na mobu 1995.
Na buku na ye "The Gender Agenda", participant Dale O'Leary akomisi na mokuse mateya
mitano oyo ebele ya bato na kati ya ONU bandimaka.
Point ya misato na liste elobi boye: "Mokili mobimba esengeli na mateya ya makambo ya nzoto mpo na bana mpe
bilenge oyo elendisaka komeka-meka na makambo ya nzoto."
Esengeli kolongola makoki ya baboti.
Biloko ya malamu esɛngaka ntango. Mpe sikoyo toye awa.
Baoyo bandimi te lolenge oyo ya mateya mpo na bana na bango, mosika te bakomimona na dilemme.
Kozanga na kelasi ezali etumbu na miso ya mobeko, yango mpe epesaka baboti nzela ya koyeba malamu
ba menottes oyo bana na bango basalelaka na kelasi.
Ata soki emonani lokola bozoba, ezali solo!