WEBVTT

00:00.466 --> 00:07.083
Komisyon pou Vyolasyon Dwa Moun pa Psikyatri an
Almay (KVPM) ap travay san pran souf depi senk

00:07.083 --> 00:11.643
deseni pou viktim pratik psikyatri ki pafwa brital.

00:11.643 --> 00:18.260
Komisyon an te dokimante, dekouvri epi
elimine avèk siksè anpil abi sikyatrik.

00:18.260 --> 00:26.130
Li mande abolisyon imedyat pratik sikyatrik kowèktif
tankou terapi chòk elektrik, restriksyon fizik ak administrasyon

00:26.130 --> 00:31.063
fòse medikaman psikotropik ki gen efè segondè danjere.

00:31.063 --> 00:40.110
Nan ane 2024, ekspozisyon entènasyonal k ap vwayaje "Psikyatri:
Lanmò Olye Èd" pa òganizasyon sè Ameriken Citizens Commission on

00:40.110 --> 00:45.056
Human Rights (CCHR) pral ekspoze atravè lemond epi tou an Ewòp.

00:45.056 --> 00:54.656
Katòz pano ekspozisyon prezante kronoloji pratik
sikyatrik danjere yo depi kòmansman yo jiska jounen jodi a.

00:54.656 --> 01:00.070
Nan mwa Avril 2024, ekspozisyon an te byen pase nan Stuttgart.

01:00.070 --> 01:07.389
Vizitè yo ka gade 14 dokimantè ki genyen prim, ki
prezante 160 ekspè ak moun ki afekte pa pwoblèm nan.

01:07.389 --> 01:13.459
Li mete limyè sou fason endistri sikyatrik la ak biznis ki
vo plizyè milya liv sterling nan medikaman sikotropik danjere

01:13.459 --> 01:17.316
yo fè pwomosyon pou maladi mantal, kèk ladan yo ki fiktif.

01:17.316 --> 01:25.483
Egzibisyon "Sikyatri: Lanmò Olye Èd" la ap
ekspoze kounye a nan Minik jiska 10 jen 2024.

01:25.483 --> 01:30.463
Li montre tou kijan pou pwoteje tèt ou kont abi sikyatrik.

01:30.463 --> 01:37.463
Entèvyou ak ekspè yo ak moun ki afekte yo bay
yon apèsi ra sou pratik sikyatrik ki pa imen.

01:37.463 --> 01:43.905
Kla.TV pral apre sa difize yon entèvyou ak otè, doktè ak
sikoterapis Dr Josef Zehentbauer, ansanm ak yon

01:43.905 --> 01:52.190
entèvyou ak Robert, ki te admèt nan yon depatman sikyatrik kòm
yon timoun epi yo te sedate l ak medikaman psikotropik.

01:52.190 --> 02:01.213
Dokimantè konplè "Aparans ka twonpe – Yon koudèy
anndan sikyatri" a genyen entèvyou sa yo ak lòt

02:01.213 --> 02:07.976
ankò, epi ou ka gade l sou sitwèb KVPM nan www.kvpm.de.

02:10.876 --> 02:17.308
Non mwen se Josef Zehentbauer. Mwen se yon doktè
ak sikoterapis, e mwen travay tou kòm

02:17.308 --> 02:22.290
sikoterapis ak otè plizyè liv ki te tradui nan plizyè lang.

02:22.290 --> 02:34.049
Kidonk, mwen ta di ke sistèm sikyatri lekòl aktyèl la nan Almay
gen yon apwòch fondamantalman mal gide, menm meprizan, anvè moun.

02:34.049 --> 02:42.256
E sa baze sou lefèt ke yo deklare chak fòm soufrans, chak
fòm soufrans sikolojik, kòm yon maladi. Men sa pa kòrèk.

02:42.256 --> 02:49.781
Gen anpil soufrans imen pwofon ki pa gen anyen pou
wè ak maladi, men ki fè pati de sa nou ye kòm moun e

02:49.781 --> 02:53.954
ki pa mande yon repons sikyatrik oswa famakolojik.

02:53.954 --> 03:04.333
Men pito yon apwòch ki gen anpil konpasyon, yon
atitid filantwopik ak lanmou anvè moun sa a k ap viv nan

03:04.333 --> 03:11.023
kriz, wi, pwoche bò kote li epi ede li. Se sa menm.

03:13.316 --> 03:22.710
Sèman Ipokrat la vle di ke prensip debaz
la se ke yo pa dwe fè okenn mal a yon moun.

03:22.710 --> 03:29.709
Epi prensip sa a sètènman kase trè, trè souvan nan sikyatri.

03:29.709 --> 03:41.523
Wi, si yon pasyan ki gen yon pwoblèm grav nan lavi li ale
kay yon sikyat pou chèche èd, li gen anpil chans pou l rankontre

03:41.523 --> 03:47.165
yon doktè ki pa gen anpil tan epi ki reponn ak medikaman.

03:47.165 --> 03:52.250
Li ba li yon preskripsyon apre li fin evalye sitiyasyon an kout.

03:52.250 --> 04:02.361
Mwen ta di ke move repitasyon sikyatri genyen an Almay
jistifye paske yo itilize medikaman psikotrop twò lejèman,

04:02.361 --> 04:09.140
sa ki lakòz prive moun libète yo ak vyolasyon diyite imen.

04:11.008 --> 04:14.716
Antidepresè yo gen efè segondè, anpil, wi.

04:14.716 --> 04:21.230
Sètènman gen efè segondè tou ke yon moun ka
sèlman remake oswa sispèk apre plizyè ane.

04:21.230 --> 04:32.437
Neuroleptik yo te devlope okòmansman pou trete sa yo rele psikoz,
sètadi eta ijans mantal, men yo gen anpil, anpil risk ak

04:32.437 --> 04:44.063
efè segondè, kèk ladan yo pèmanan, tankou twoub mouvman,
grimase ak sentòm ki sanble, oswa salivasyon, menm nan jèn moun.

04:44.063 --> 04:53.482
Mwen ta di ke medikaman sa yo, ki se
neuroleptik sou preskripsyon, ta dwe sibi restriksyon

04:53.482 --> 04:59.296
sevè; yo pa ta dwe bay moun aje yo kòm yon prensip.

04:59.296 --> 05:09.760
– Lè m di granmoun, mwen vle di moun ki gen 70, 75, 80 an
oswa plis, e yo pa dwe bay timoun oswa adolesan nonplis.

05:11.823 --> 05:19.362
Mwen pa kwè gen okenn disiplin medikal, menm si
ou vle konsidere sikyatri kòm medsin, ki gen

05:19.362 --> 05:24.130
plis enfliyans endistri famasetik la pase sikyatri.

05:24.130 --> 05:33.326
Premyeman, sikyat yo pa gen okenn lòt lide sou kijan pou jere
soufrans imen sa a, epi dezyèmman, gen yon endistri

05:33.326 --> 05:43.163
famasetik tout-puisan nan Ewòp ak Amerik ki vle vann moun
grenn kolore li pwodui yo pou anpil lajan epi fè pwofi.

05:43.163 --> 05:47.904
Endistri famasetik la ap ofri plis ak plis.

05:47.904 --> 05:55.409
Epi li frapan ke nouvo medikaman endistri
famasetik la ap lanse sou mache a yo ekstrèmman chè.

05:55.409 --> 06:01.143
Kidonk, nou pa pale de milyon
isit la, men de milya nan pwofi, wi.

06:01.143 --> 06:09.663
Epi sikyatri vin, nan yon sans,
yon sèvitè, menm yon kò egzekitif.

06:11.296 --> 06:23.310
Natirèlman gen moun ki nan gwo difikilte, ki gen chanjman nan
pèsepsyon yo, ki gravman depresyon, ki vle touye tèt yo, wi.

06:23.310 --> 06:35.333
Men sa pa vle di fèmen moun sa yo nan prizon, bay yo anpil
medikaman psikotropik, petèt enkapasite yo oswa etabli yon fòm

06:35.333 --> 06:43.281
gadyen legal, bay tretman obligatwa, mete
restriksyon sou yo, tankou mare yo nan

06:43.281 --> 06:48.430
kabann. Olye de sa, nou ta dwe ofri yo èd imen.

06:48.430 --> 06:52.796
Soufrans imen dwe adrese epi moun yo dwe jwenn repons.

06:52.796 --> 06:58.050
Men ou pa bezwen ti bwat pou sa, e
sètènman pa plis ak plis ti bwat.

06:58.050 --> 07:06.037
Li pa itil non plis pou fè distenksyon
ant 20, 30 oswa 50 fòm depresyon diferan.

07:06.037 --> 07:15.130
Sa pa sèvi pèsonn eksepte sikyat la, ki kapab
preskri grenn ki sanble fèt espesyalman pou pasyan an.

07:15.130 --> 07:21.690
Yon repons diferan nesesè. E repons
diferan sa a pa nan domèn sikyatri.

07:21.690 --> 07:31.490
E mwen ta di ke sikyatri ta dwe elimine tou san ranplasman.

07:43.000 --> 07:46.103
Desten mwen te kòmanse lè m te gen nèf an, pou di l an anglè.

07:46.103 --> 07:52.289
Yo te admèt mwen la apre yo te fin
egzamine m nan klinik sikyatrik nan Tübingen.

07:52.289 --> 07:57.309
Psikyat la te konsidere mwen kòm yon
timoun ki gen konpòtman deranje ak konpòtman

07:57.309 --> 08:01.043
anòmal, yon timoun ki toujou bezwen atansyon.

08:01.043 --> 08:04.670
Yo di mwen se yon timoun difisil.

08:04.670 --> 08:11.043
Mwen ta pi byen adapte nan yon lòt lekòl pou timoun
ki gen andikap mantal paske yo di mwen pa ka aprann.

08:11.043 --> 08:17.088
Mwen te gen difikilte nan matematik, pou di l klè: mwen
te konplètman estipid, yon idiot total – pou di l klè.

08:17.088 --> 08:26.691
Lè m te yon timoun piti, yo te mare m nan kabann mwen, yo te ban
mwen beta-blokè, yo te ban mwen piki, yo te ban mwen medikaman

08:26.691 --> 08:34.046
psikotropik pou sedate m, yo te ban mwen Zyprexa, yo
te ban mwen Acanitol – nan nenpòt ka, yo te plen m ak

08:34.046 --> 08:37.956
medikaman psikotropik ak grenn ke mwen te oblije pran.

08:37.956 --> 08:46.329
E si mwen pa t vale yo, yo te fòse m – yo te rale tèt mwen,
bouch mwen ak kou mwen dèyè epi yo di, "Kounye a vale yo!"

08:46.329 --> 08:53.283
Yo te di sa t ap ede m vin pi
endepandan, pi estab, pi konfyans nan tèt mwen.

08:53.283 --> 08:55.643
Olye de sa, se opoze a ki rive.

08:55.643 --> 09:03.632
Olye pou m vin gen plis konfyans nan tèt mwen, mwen vin pi
anksye; olye pou m vin pi kalm, mwen vin pi agresif; olye pou m

09:03.632 --> 09:08.230
vin pi reflechi epi yon ti jan pi kontan, mwen toujou ap kriye.

09:08.230 --> 09:12.136
Mwen toudenkou tande vwa akoz medikaman
psikotropik yo, mwen toudenkou te gen vèmin

09:12.136 --> 09:14.629
akoz medikaman psikotropik yo. Mwen sonje sa.

09:14.629 --> 09:19.976
Bridsoukou mwen wè koulèv e mwen
pa t oze manyen telefòn nan ankò.

09:19.976 --> 09:27.956
Nan chanm mwen, mwen toudenkou te wè moun ki pa t la
vre, oswa tande vwa ki t ap di: fè sa, fè sa, fè sa...

09:27.956 --> 09:30.943
Yo prèske fè m fou. Mwen pa t menm tèt mwen ankò.

09:30.943 --> 09:36.775
Mwen pa t ankò timoun san sousi mwen te ye anvan mwen
te vini nan (depans psikyatrik la) – mwen te yon machin.

09:36.775 --> 09:44.313
Mwen te mache tankou yon robo, pale tankou yon òdinatè, e tout
mouvman mwen yo pa t ankò pou mwen. Se te tankou

09:44.313 --> 09:50.290
si mwen te anba ipnòz, nan yon trans, konplètman
dezoryante, tankou si se konsa mwen t ap mache.

09:50.290 --> 09:52.249
Ou pa ka imajine.

09:52.249 --> 10:05.423
Sa te fè m kòmanse balbwaye, pawòl mwen te vin pi mal,
mwen te aprann menm pi dousman, epi mwen te kòmanse fè kriz.

10:05.423 --> 10:10.343
Mwen ka sonje kèk sitiyasyon kote
kim t ap sòti toujou nan bouch mwen.

10:10.343 --> 10:15.543
Lè lannwit, lè m te vle dòmi, mwen te fè
kochma epi yo te rache m soti nan kabann.

10:15.543 --> 10:18.056
Li te di: "Pou pwochen dòz la."

10:18.056 --> 10:24.290
E mwen pa t ka konfye nan manman m ankò, pa t ka konfye
nan paran m ankò, pa t ka konfye nan frè ak sè m yo...

10:24.290 --> 10:28.143
E chak fwa mwen te vle di yon bagay, yo te
imedyatman ban mwen yon piki pou kenbe m an silans.

10:28.143 --> 10:40.996
Se sa ki sikyatri: sibi lanfè...! Tout sa
m ka di se ke li move, li pa t ka pi mal.

10:40.996 --> 10:47.190
Sikyatri touye! E nou dwe leve kanpe anvan li twò ta!
