Te Komihana mō ngā Takahi Tika Tangata e te Hinengaro Rongoā i Tiamana (KVPM) kua mahi kore whakatā mō te rima tekau tau mō ngā
hunga i pāngia e ētahi tikanga whakamataku a te hinengaro rongoā.
Kua tuhia e te Komihana, kua kitea, ā, kua whakakore angitu i ngā tini whakamahi hē ā-hinengaro.
E tono ana kia whakakorehia tonu ngā tikanga hinengaro whakamanamana, pērā i te rongoā hiko-whakawhakararu, ngā here
ā-tinana, me te tuku rongoā hinengaro me ōna pānga taha mōrearea.
I te tau 2024, ka whakaaturia puta noa i te ao, tae atu ki Europi, te whakaaturanga haere ā-ao "Psychiatry:
Death Instead of Help" nā te rōpū tuahine o Amerika, arā ko te Citizens Commission on Human Rights (CCHR).
Tekau mā whā ngā papa whakaatu e whakaatu ana i te rārangi wā o ngā tikanga hinengaro
kino mai i ō rātou tīmatanga tae noa ki ēnei rā.
I te marama o Aperira 2024, i whakaaturia angitu te whakaaturanga i Stuttgart.
Ka taea e ngā manuhiri te mātakitaki i ngā tuhinga whakaata 14 kua toa i ngā tohu, e whakaatu ana i ngā
tohunga 160 me ngā tāngata kua pāngia e tēnei take.
Ka whakamarama i te hokohoko o ngā mate hinengaro me ētahi mate i hangaia anō i roto i te rongoā hinengaro, me te
pakihi piriona pauna e pā ana ki ngā rongoā hinengaro morearea.
Kei te whakaaturia ināianei te whakaaturanga "Psychiatry: Mate hei utu mō te āwhina" i Munich, ā, ka mutu i te 10 o Pipiri 2024.
E whakaatu ana hoki me pēhea koe e tiaki ai i a koe anō i te tūkino hinengaro.
Ko ngā uiui ki ngā tohunga me te hunga kua pāngia e whakarato ana i tētahi tirohanga ahurei ki ngā tikanga hinengaro tūkino.
Ka whakapāho a Kla.TV i tētahi uiui ki a Dr Josef Zehentbauer, he kaituhi, he tākuta, he kaiwhakaora hinengaro, me tētahi uiui ki a
Robert, i whakaurua ia ki tētahi wāhanga rongoā hinengaro i tana tamarikitanga, ā, i
whakamāharatia ia ki ngā rongoā whakarerekē hinengaro.
Ko te tuhinga whakaata katoa "Ka Taea e ngā Ahua te Tūkino – He Tirohanga ki roto i te Hinengaro" e whai ana i
ēnei me ētahi atu uiui, ā, ka taea te mātakitaki i runga i te paetukutuku o KVPM: www.kvpm.de.
Ko Josef Zehentbauer tōku ingoa. He tākuta ahau, he kaiāwhina hinengaro hoki, ā, e mahi ana hoki au hei kaiāwhina hinengaro me
te kaituhi o ngā pukapuka maha kua whakamāoritia ki ngā reo maha.
Nō reira, ka mea ahau he ariā kei roto i te pūnaha hinengaro kura o Tiamana i tēnei wā e tino hē ana tana mārama
ki te āhua tangata, ā, e whakakore ana hoki i taua āhua.
Ā, e hāngai ana tēnei ki te whakaaro e kīia ana he mate ia momo mamae, ia momo mamae hinengaro katoa. Engari he hē tērā.
He nui rawa te mamae hōhonu o te tangata kāore e pā ana ki te māuiui, engari he wāhanga nō te noho tangata, ā,
kāore e hiahiatia he whakautu hinengaro, he rongoā rānei.
Engari he huarahi aroha, he ngākau atawhai, he aroha ki ēnei tāngata e noho ana i te raru, āe, te
toro atu ki a rātou me te āwhina i a rātou. Koia tērā.
Ko te Oati a Hippocrates e tohu ana ko te mātāpono matua, kia kaua e whara tētahi tangata.
Ā, ka pakaru tēnei mātāpono i roto i te rongoā hinengaro i ngā wā maha rawa atu.
Āe, mēnā ka haere tētahi tūroro e mau ana i tētahi raru nui o te oranga ki tētahi tākuta hinengaro hei rapu
āwhina, he tino pea ka tutaki ia ki tētahi tākuta kāore e nui ana tōna wā, ā, ka whakautu mā te rongoā.
Ka hoatu e ia ki a ia he tohutohu rongoā i muri i tana aromatawai poto i te āhuatanga.
Ka mea ahau he tika te ingoa kino o te rongoā hinengaro i Tiamana, nā te mea ka whakamahia ngā rongoā
psychotropic i runga i te māmā rawa, ā, ka puta te aukatinga o te herekore me te whakaparahako i te mana tangata.
He pānga taha ngā rongoā whakaiti pōuri, he maha rawa atu, tūturu.
Āe anō hoki, he pānga taha pea ka kitea, ka whakapaetia rānei i muri i ngā tau.
I hangaia tuatahi ngā rongoā neuroleptiki hei rongoā i ngā mate hinengaro e kīia nei ko ngā psychoses, arā, ngā āhuatanga
hinengaro ohorere; heoi, he maha rawa ngā tūraru me ngā pānga taha, ā, ko ētahi he mau tonu, pērā i ngā mate
nekehanga, te whakapōrearea kanohi me ērā atu tohu pērā, me te nui o te waiwha, ahakoa i ngā tāngata tino nohinohi.
Ka mea ahau me tino herea ngā rongoā, arā ko ngā momo neuroleptics i rārangi rongoā; kāore ēnei
e tika kia hoatu ki ngā kaumātua hei mātāpono.
– Mō te kupu 'kaumatua', e tohu ana ahau ki te 70, 75, 80 tau me runga ake, ā, kāore hoki e tika
kia hoatu ki ngā tamariki, ki ngā rangatahi rānei.
Ki taku whakaaro, kāore he rāngai hauora e tino pāngia ana e te umanga rongoā pēnei i te hinengaro-ā-tanga.
Tuatahi, kāore he whakaaro kē ā ngā tākuta hinengaro mō te whakahaere i tēnei mamae tangata; tuarua, he umanga
rongoā kaha rawa atu kei Uropi me Amerika e hiahia ana ki te hoko i āna pire tae ki te iwi mō te moni nui kia whai hua.
Kei te tuku ake haere te umanga rongoā.
Ā, he tino miharo kei te tino utu nui ngā rongoā hou e tukuna ana e te umanga rongoā ki te mākete.
Nō reira, ehara i te mea e kōrero ana mātou mō ngā miriona i konei, engari mō ngā piriona hua, āe.
Ā, ka noho te rongoā hinengaro, i tētahi āhua, hei kaimahi, hei tinana whakahaere rānei.
Āe, kei reira ngā tāngata e tino raru ana, e rerekē ana ā rātou tirohanga, e tino pōuri
ana, e hiahia ana ki te whakamate i a rātou anō.
Engari ehara tēnei i te mea me herea ēnei tāngata, me whakakī i a rātou ki ngā rongoā hinengaro, tērā pea ka whakataua rātou he
kore āhei ā-ture, ka whakatū rānei i tētahi kaitiakitanga ā-ture, ka whakahau i te maimoatanga herea, ka herea rātou, arā, ka
herea ki te moenga. Engari, me tuku āwhina ā-tangata ki a rātou.
Me aro ki te mamae o te tangata, me whakautu ki ngā tāngata.
Engari kāore koe e hiahia ana ki ngā pouaka paku mō tērā, ā, kāore rawa e tika kia nui ake, kia nui ake ngā pouaka paku.
Ehara hoki i te mea whai hua te wehewehe i waenga i ngā momo pōuritanga e rua tekau, e toru tekau, e rima tekau rānei.
Kāore tēnei e whai painga ana ki tētahi, engari ki te tākuta hinengaro anake, nāna ka taea te tohutohu i ngā
papa rongoā e āhua hangaia motuhake ana mō te tūroro.
Me rapu he whakautu rerekē. Kāore taua whakautu rerekē e noho ana i te rāngai hinengaro.
Ā, ka mea au me whakakore hoki te rongoā hinengaro, kia kore ai he whakakapi.
I tīmata taku anamata i taku iwa tau, kia kī ai i te reo Pākehā.
I whakaaetia ahau ki reira i muri i taku tirotiro i te whare haumanu hinengaro o Tübingen.
I whakaaro te tākuta hinengaro he raruraru taku whanonga, he hē hoki, he tamaiti e hiahia ana i te aro tonu.
E ai ki te kī, he tamaiti uaua ahau.
He pai ake taku hāngai ki tētahi atu kura mō ngā tamariki hauā hinengaro, nā te mea e ai ki tā rātou, kāore au e taea te ako.
He uaua ki ahau ngā pāngarau, kia kī tika: he tino pōrangi ahau, he tino pōrangi katoa – kia kī tika.
I taku tamarikitanga, i herea ahau ki taku moenga, i hoatu ki ahau ngā beta-blocker, ngā werohanga, ngā rongoā hinengaro hei
whakamāmā i ahau, i hoatu ki ahau a Zyprexa, a Acanitol – ahakoa pēhea, i kīia ahau ki ngā rongoā
hinengaro me ngā papa rongoā, ā, me tango e au.
Ā, mēnā kāore au i tango i a rātou, i whakamanatia ahau – i tō rātou i taku upoko, taku waha me taku
kaki ki muri, ā, ka mea rātou, "Ināianei, ngaua rātou!"
I mea rātou ka āwhina i ahau kia tū motuhake ake, kia pumau ake, kia māia ake ki a au anō.
Engari, kua tupu te hēkē.
Kāore au i tino māia ake, kua piki ake taku āwangawanga; kāore au i tino mārie ake, kua kaha ake taku riri;
kāore au i tino whakaaroaro, ā, kāore au i tino hari ake, kua mau tonu aku roimata.
Nā ngā rongoā hinengaro i puta ohorere ai ngā reo ki ahau, nā ngā rongoā hinengaro i puta ohorere
ai ngā pepeke ki ahau. Ka maumahara au ki tērā.
Ohorere ka kite au i ngā nāihi, ā, kāore au i māia ki te pa ki te waea anō.
I roto i taku rūma, i ohorere au ka kite i ētahi tāngata kāore i te tūturu, ā, ka rongo hoki au i ngā reo e
kī ana, 'Me mahi tēnei, me mahi tērā, me mahi tēnei…'
Kua tata rātou ki te whakamārearea i ahau. Kāore au i ahau anō.
Kāore au i te tamaiti ngahau pēnei i mua i taku taenga ki te wāhanga hauora hinengaro – he mīhini ahau.
I hikoi au pērā i tētahi robot, i kōrero au pērā i tētahi rorohiko, ā, kāore aku nekehanga katoa i noho hei āku ake. He
rite ki te mea kei raro au i te whakamomori hinengaro, kei roto i te āhua moe hinengaro, kua tino pōraruraru
taku hinengaro, ā, he rite ki te mea kei te hikoi au pēnei.
Kāore e taea e koe te whakaaro.
Nā reira i tīmata ai ahau ki te korokoro, i heke iho taku kōrero, i ako au i te āhua pōturi
ake, ā, i tīmata ahau ki te pāngia e ngā whakaeke.
Ka maumahara au ki ētahi wā i puta tonu ai te pahū i taku waha.
I te pō, i taku hiahia ki te moe, ka moemoeā kino ahau, ā, ka toia ahau i waho o taku moenga.
I kī: "Haere ki te inenga e whai ake nei."
Kāore au i taea te whakawhirinaki ki taku whaea anō, kāore au i taea te whakawhirinaki ki aku mātua anō, kāore au i
taea te whakawhirinaki ki aku tuākana me aku teina anō...
Ā, ia wā ka hiahia ahau ki te kōrero, ka whiua tonu he werohanga ki ahau kia noho puku ai ahau.
Koinei te rongoā hinengaro: te wheako i te reinga...! Ko tāku anake e kī nei, he kino, kāore e taea kia kino ake.
Ka patu te rongoā hinengaro! Me tū tātou i mua i te roa o te wā!