WEBVTT

00:00.466 --> 00:06.905
जर्मनीमधील मानसोपचारशास्त्रातील मानवाधिकार
उल्लंघनांसाठी आयोग (KVPM) मानसोपचारशास्त्राच्या कधी कधी क्रूर

00:06.905 --> 00:11.643
पद्धतींच्या बळींच्या वतीने पाच दशकांपासून अथकपणे कार्यरत आहे.

00:11.643 --> 00:18.260
आयोगाने असंख्य मानसिक अत्याचारांची नोंद
केली, उघडकीस आणली आणि यशस्वीरित्या दूर केली आहे.

00:18.260 --> 00:24.209
यामध्ये इलेक्ट्रोशॉक थेरपी, रुग्णांना शारीरिक बंधनात ठेवणे आणि
धोकादायक दुष्परिणाम असलेल्या मानसोपचार औषधांचे

00:24.209 --> 00:31.063
जबरदस्तीने प्रशासन यांसारख्या जबरदस्तीच्या मानसोपचार
पद्धतींचा तात्काळ निषेध करण्याची मागणी केली जाते.

00:31.063 --> 00:37.803
१२३४३२११२३४३२१ २०२४ मध्ये, अमेरिकन बहिण संस्था सिटिझन्स कमिशन ऑन
ह्युमन राइट्स (CCHR) द्वारे आयोजित

00:37.803 --> 00:45.056
आंतरराष्ट्रीय भटकंती प्रदर्शन "मानसोपचार: मदतीऐवजी मृत्यू"
जगभरात तसेच युरोपमध्येही प्रदर्शित होणार आहे.

00:45.056 --> 00:54.656
चौदा प्रदर्शन पॅनेल हानिकारक मानसोपचार
पद्धतींच्या सुरुवातीपासून आजपर्यंतचा कालक्रम सादर करतात.

00:54.656 --> 01:00.070
१२३४३२१ एप्रिल २०२४ मध्ये प्रदर्शनाचे
स्टुटगार्टमध्ये यशस्वीपणे प्रदर्शन झाले.

01:00.070 --> 01:07.389
अभ्यागत १६० तज्ञ आणि या समस्येने प्रभावित लोकांचा
समावेश असलेल्या १४ पुरस्कारप्राप्त माहितीपटांना पाहू शकतात.

01:07.389 --> 01:13.142
हे मानसिक आजारांच्या विपणनावर प्रकाश टाकते, ज्यापैकी काही
मनोरुग्णशास्त्र उद्योगाने तयार केलेली आहेत, तसेच धोकादायक

01:13.142 --> 01:17.316
मानसोपचार औषधांच्या अब्जावधी पाउंडच्या व्यवसायावरही प्रकाश टाकते.

01:17.316 --> 01:25.483
"मानसोपचार: मदतीऐवजी मृत्यू" ही प्रदर्शनी सध्या
म्युनिकमध्ये १० जून २०२४ पर्यंत प्रदर्शित आहे.

01:25.483 --> 01:30.463
हे देखील दाखवते की मानसिक छळापासून स्वतःचे संरक्षण कसे करावे.

01:30.463 --> 01:37.463
तज्ज्ञ आणि प्रभावित लोकांशी केलेल्या मुलाखती अमानवीय
मानसोपचार पद्धतींमध्ये दुर्मिळ अंतर्दृष्टी प्रदान करतात.

01:37.463 --> 01:46.544
Kla.TV नंतर लेखक, डॉक्टर आणि मानसोपचारतज्ञ डॉ. जोसेफ झेहेनबॉयर
यांचे तसेच बालपणी मानसोपचार विभागात दाखल होऊन मनोप्रभावी

01:46.544 --> 01:52.190
औषधांनी शांत केले गेलेल्या रॉबर्ट यांचे मुलाखत प्रसारित करेल.

01:52.190 --> 02:01.632
पूर्ण डॉक्युमेंटरी "Appearances Can Be Deceptive – A Look
Inside Psychiatry" मध्ये ही आणि इतर मुलाखती समाविष्ट आहेत

02:01.632 --> 02:07.976
आणि ती KVPM च्या संकेतस्थळावर www.kvpm.de येथे पाहता येईल.

02:10.876 --> 02:17.860
माझे नाव जोसेफ झेहेनबाउअर आहे. मी डॉक्टर आणि मानसोपचारतज्ञ
आहे, तसेच मी मानसोपचारतज्ञ आणि अनेक पुस्तकांचा लेखक

02:17.860 --> 02:22.290
म्हणूनही काम करतो, ज्यांचे विविध भाषांमध्ये भाषांतर झाले आहे.

02:22.290 --> 02:29.604
म्हणून, मी असे म्हणेन की जर्मनीमधील सध्याची
शालेय मनोरुग्णशास्त्र प्रणाली लोकांबद्दल मूलत:

02:29.604 --> 02:34.049
दिशाभूल करणारी, अगदी तिरस्कारपूर्ण दृष्टीकोन ठेवते.

02:34.049 --> 02:39.765
आणि हे या तथ्यावर आधारित आहे की प्रत्येक
प्रकारच्या दु:ख, प्रत्येक प्रकारच्या मानसिक दु:खला

02:39.765 --> 02:42.256
आजार म्हणून घोषित केले जाते. पण ते चुकीचे आहे.

02:42.256 --> 02:49.627
अनेक खोल मानवी दुःख आहेत ज्यांचा आजारेशी काहीही
संबंध नाही, परंतु ते मानवी अस्तित्वाचा भाग आहेत

02:49.627 --> 02:53.954
आणि त्यांना मानसोपचार किंवा औषधोपचाराची गरज नाही.

02:53.954 --> 03:03.725
तर सहानुभूतीपूर्ण दृष्टिकोन, परोपकारी व प्रेमळ
वृत्ती त्या व्यक्तीबद्दल जी संकटात आहे, होय,

03:03.725 --> 03:11.023
त्यांच्याशी संपर्क साधणे आणि त्यांना मदत करणे. इतकंच.

03:13.316 --> 03:22.710
हिप्पोक्रेटिक शपथाचा अर्थ असा की मूलभूत तत्त्व
म्हणजे एखाद्या व्यक्तीला कोणतीही हानी होऊ नये.

03:22.710 --> 03:29.709
आणि हा नियम मानसोपचारशास्त्रात नक्कीच खूप, खूप वेळा मोडला जातो.

03:29.709 --> 03:41.139
होय, जर एखादा रुग्ण ज्याला गंभीर जीवनसमस्या आहे, तो मदतीसाठी
मानसोपचारतज्ज्ञांकडे गेला, तर त्याला बहुधा असा डॉक्टर भेटेल

03:41.139 --> 03:47.165
ज्याच्याकडे फारसा वेळ नसतो आणि जो औषधोपचार देऊन प्रतिसाद देतो.

03:47.165 --> 03:52.250
तो परिस्थितीचे थोडक्यात मूल्यमापन
केल्यानंतर त्याला प्रिस्क्रिप्शन देतो.

03:52.250 --> 04:00.436
मी असे म्हणेन की जर्मनीमध्ये मनोरुग्णशास्त्राची वाईट प्रतिष्ठा
योग्यच आहे, कारण मनोप्रभावी औषधे खूपच

04:00.436 --> 04:09.140
सहजपणे वापरली जातात, ज्यामुळे स्वातंत्र्याचा
भंग होतो आणि मानवी सन्मानाचे उल्लंघन होते.

04:11.008 --> 04:14.716
अँटीडिप्रेसंट्सचे दुष्परिणाम आहेत, बरेच आहेत, होय.

04:14.716 --> 04:21.230
नक्कीच असेही दुष्परिणाम आहेत जे एखाद्याला फक्त
वर्षांनंतरच लक्षात येऊ शकतात किंवा त्याची शंका येऊ शकते.

04:21.230 --> 04:31.367
न्यूरोलेप्टिक्स मूळतः तथाकथित सायकोसिस म्हणजे मानसिक विकार यांचे
उपचार करण्यासाठी विकसित करण्यात आले होते, परंतु त्यात अनेक धोके

04:31.367 --> 04:39.366
आणि दुष्परिणाम आहेत, त्यापैकी काही कायमस्वरूपी
असतात, जसे हालचालीचे विकार, चेहरा वाकडा करणे आणि तत्सम

04:39.366 --> 04:44.063
लक्षणे, किंवा लार वाहणे, अगदी खूप तरुण लोकांमध्येही.

04:44.063 --> 04:53.762
मी असे म्हणेन की औषध, म्हणजेच प्रिस्क्रिप्शन
प्रकारच्या न्यूरोलेटिक्सचे सेवन, मोठ्या प्रमाणात मर्यादित

04:53.762 --> 04:59.296
केले पाहिजे; तत्त्वतः ही औषधे वृद्ध लोकांना देऊ नयेत.

04:59.296 --> 05:09.760
– 'जुने' म्हणजे मला ७०, ७५, ८० आणि त्याहून अधिक
वयाचे, आणि ते मुलांना किंवा किशोरवयीनांनाही देऊ नयेत.

05:11.823 --> 05:17.663
मला वाटत नाही की कोणताही वैद्यकीय शास्त्र, अगदी
मानसोपचारशास्त्रालाही औषधशास्त्र म्हणून मोजले तरी,

05:17.663 --> 05:24.130
औषधनिर्माण उद्योगाने इतक्या प्रमाणात प्रभावित
केलेले असेल जितके मानसोपचारशास्त्र प्रभावित झाले आहे.

05:24.130 --> 05:33.251
प्रथम, मानसोपचारतज्ञांकडे या मानवी दु:खाशी कसे सामना करायचा
याबाबत दुसरा कोणताही उपाय नाही, आणि दुसरे म्हणजे युरोप आणि

05:33.251 --> 05:43.163
अमेरिकेत एक सर्वशक्तिमान औषधनिर्माण उद्योग आहे जो आपल्या
रंगीबेरंगी गोळ्या लोकांना जास्त किंमतीत विकून नफा कमवू इच्छितो.

05:43.163 --> 05:47.904
औषधनिर्माण उद्योग अधिकाधिक देत आहे.

05:47.904 --> 05:55.409
आणि हे आश्चर्यकारक आहे की औषधनिर्माण उद्योग
बाजारात आणत असलेली नवीन औषधे असामान्यरित्या महाग आहेत.

05:55.409 --> 06:01.143
म्हणून, आपण इथे लाखोची नाही, तर
अब्जावधींच्या नफ्याचीच चर्चा करत आहोत, होय.

06:01.143 --> 06:09.663
आणि मानसोपचारशास्त्र एका अर्थाने
सेवक, अगदी कार्यकारी संस्था बनते.

06:11.296 --> 06:18.046
अर्थातच काही लोक अतिशय संकटात आहेत, ज्यांच्या
दृष्टीकोनात बदल झाले आहेत, जे गंभीर

06:18.046 --> 06:23.310
नैराश्यात आहेत, जे स्वतःला मारून टाकू इच्छितात, होय.

06:23.310 --> 06:33.553
पण याचा अर्थ असा नाही की या लोकांना कैद करावे, त्यांना
मनोवैज्ञानिक औषधांनी भरून टाकावे, कदाचित त्यांना कायदेशीरदृष्ट्या

06:33.553 --> 06:42.687
अक्षम घोषित करावे किंवा त्यांच्यावर कायदेशीर संरक्षकत्व
स्थापन करावे, अनिवार्य उपचार आणि बंधन (उदा. पलंगाला

06:42.687 --> 06:48.430
बांधणे) आदेश द्यावेत. त्याऐवजी, आपण त्यांना मानवीय मदत द्यावी.

06:48.430 --> 06:52.796
मानवी दु:ख दूर करणे आवश्यक आहे आणि
लोकांना प्रतिसाद देणे आवश्यक आहे.

06:52.796 --> 06:58.050
पण त्यासाठी तुम्हाला पिजनहोलची गरज नाही,
आणि नक्कीच अधिकाधिक पिजनहोलची गरज नाही.

06:58.050 --> 07:06.037
20, 30 किंवा 50 वेगवेगळ्या
प्रकारच्या नैराश्यात फरक करणेही उपयुक्त नाही.

07:06.037 --> 07:15.130
याचा फायदा मानसोपचारतज्ज्ञाला वगळता कोणालाही होत नाही, कारण
तो रुग्णासाठी खास तयार केलेली वाटणारी औषधे लिहून देऊ शकतो.

07:15.130 --> 07:21.690
वेगळा उत्तर आवश्यक आहे. आणि तो वेगळा
उत्तर मानसोपचारशास्त्राच्या क्षेत्रात नाही.

07:21.690 --> 07:31.490
आणि मी असे म्हणेन की मानसोपचारशास्त्रही
कोणत्याही पर्यायाशिवाय रद्द केले पाहिजे.

07:43.000 --> 07:46.103
माझं नशीब मी नऊ वर्षांचा असताना
सुरू झालं, इंग्रजीत सांगायचं झालं तर.

07:46.103 --> 07:52.289
ट्युबिंगेनमधील मानसोपचार क्लिनिकमध्ये
तपासणी झाल्यानंतर मला तिथे दाखल करण्यात आले.

07:52.289 --> 08:01.043
मानसोपचारतज्ज्ञांनी मला वर्तनात अस्थिर आणि असामान्य
मानले, एक असे मूल जे नेहमीच लक्ष वेधून घेण्याची गरज भासवते.

08:01.043 --> 08:04.670
मला असं म्हणतात की मी एक कठीण मूल आहे.

08:04.670 --> 08:11.043
मला मानसिकदृष्ट्या अपंग मुलांसाठीच्या दुसऱ्या शाळेत जाणे
अधिक योग्य ठरेल, कारण असे म्हणतात की मी शिकू शकत नाही.

08:11.043 --> 08:17.088
सरळ सांगायचं तर मला गणितात खूप अडचणी
होत्या: मी अगदी मूर्ख, पूर्णपणे बेवकूफ होतो.

08:17.088 --> 08:28.154
लहानपणी मला पलंगाला बांधले गेले, मला बीटा ब्लॉकर्स, इंजेक्शन्स
आणि शांत करण्यासाठी मानसोपचार औषधे दिली गेली, मला झायप्रेक्सा

08:28.154 --> 08:37.956
आणि अ‍ॅकॅनिटॉलही दिले गेले – एकंदरीत, मला मानसोपचार औषधांनी
आणि गोळ्यांनी भरून टाकले गेले, ज्यांना मला घ्यावेच लागले.

08:37.956 --> 08:43.648
आणि जर मी ते घेतले नसते, तर मला ते घ्यायला
भाग पाडले – त्यांनी माझा डोकं, तोंड आणि मान

08:43.648 --> 08:46.329
मागे ओढून घेतले आणि म्हणाले, "आता ते गिळा!"

08:46.329 --> 08:53.283
त्यांनी सांगितले की यामुळे मला अधिक स्वावलंबी,
अधिक स्थिर आणि अधिक आत्मविश्वासी होण्यास मदत होईल.

08:53.283 --> 08:55.643
त्याऐवजी उलटच घडले आहे.

08:55.643 --> 09:03.601
आत्मविश्वास वाढण्याऐवजी मी अधिक चिंतित झालो आहे;
शांत होण्याऐवजी मी अधिक आक्रमक झालो आहे; विचारशील

09:03.601 --> 09:08.230
आणि थोडासा आनंदी होण्याऐवजी मी सतत अश्रूभरलेला आहे.

09:08.230 --> 09:14.629
मला अचानक सायकोट्रॉपिक औषधांमुळे आवाज ऐकू आले, अचानक
सायकोट्रॉपिक औषधांमुळे कीटक झाले. मला ते अजूनही आठवतं.

09:14.629 --> 09:19.976
अचानक मला साप दिसले आणि मी पुन्हा
कधीच फोन स्पर्श करण्याचे धाडस केले नाही.

09:19.976 --> 09:27.956
माझ्या खोलीत मला अचानक असे लोक दिसले जे प्रत्यक्षात तिथे
नव्हते, किंवा मला आवाज ऐकू आले: 'हे कर, ते कर, हे कर...'

09:27.956 --> 09:30.943
त्यांनी मला जवळजवळ वेडे करून सोडले. मी आता स्वतःमध्ये नव्हतो.

09:30.943 --> 09:36.775
मी आता तो बेफिकीर मुलगा नव्हतो जो मी (मानसोपचार
विभागात) येण्यापूर्वी होतो – मी एक यंत्र होतो.

09:36.775 --> 09:46.083
मी रोबोटसारखा चाललो, संगणकासारखा बोललो, आणि माझ्या सर्व
हालचाली आता माझ्या स्वतःच्या नव्हत्या. जणू मी सम्मोहनाखाली

09:46.083 --> 09:50.290
होतो, एका तंद्रीत, पूर्णपणे भ्रमात, जणू मी तसाच चालत होतो.

09:50.290 --> 09:52.249
तुम्ही कल्पनाच करू शकत नाही.

09:52.249 --> 10:05.423
यामुळे मला हकळ होऊ लागले, माझं बोलणं बिघडलं, मी
आणखी हळूहळू शिकू लागलो, आणि मला झटके येऊ लागले.

10:05.423 --> 10:10.343
मला काही प्रसंगांची आठवण आहे जिथे
माझ्या तोंडातून अजूनही फेस येत होता.

10:10.343 --> 10:15.543
मग रात्री झोपायला जायचे तेव्हा मला भयानक
स्वप्ने पडत आणि मी पलंगातून ओढून काढले जायचो.

10:15.543 --> 10:18.056
त्यात म्हटले: "पुढच्या डोसकडे चला."

10:18.056 --> 10:21.946
आणि मी आता माझ्या आईवर विश्वास ठेवू शकत
नव्हतो, माझ्या पालकांवर विश्वास ठेवू शकत नव्हतो,

10:21.946 --> 10:24.290
माझ्या भावंडांवरही विश्वास ठेवू शकत नव्हतो...

10:24.290 --> 10:28.143
आणि जेव्हा जेव्हा मला काही बोलायचं असायचं, तेव्हा
मला त्वरितच शांत ठेवण्यासाठी इंजेक्शन देण्यात यायचं.

10:28.143 --> 10:40.996
हीच मनोचिकित्सा आहे: नरकाचा अनुभव घेणे...! मी इतकंच म्हणू
शकतो की, हे वाईट आहे, यापेक्षा वाईट काहीच होऊ शकत नाही.

10:40.996 --> 10:47.190
मानसोपचारशास्त्र ठार मारते! आणि
उशीर होण्यापूर्वी आपण उभे रहायला हवे!