Germanýada psihiatriýa tarapyndan adam hukuklarynyň bozulmagy boýunça Komissiýa (KVPM) bäş onýyllyk bäri käwagt zalym
psihiatriýa amallarynyň pidalarynyň adyndan dynçsyz işleýär.
Komissiýa sanawsyz psihiatriýa zulumlaryny dokumentirledi, ýüze çykardy we üstünlikli ýok etdi.
Ol elektroşok terapiýasy, fiziki çäklendirmeler we howply ýan täsirleri bolan psihotrop dermanlary mejbury bermek ýaly mejbury
psihiatriýa tejribeleriniň derrew ýatyrylmagyny talap edýär.
2024-nji ýylda Amerikadaky dogan gurama Citizens Commission on Human Rights (CCHR) tarapyndan gurnalan halkara
syýahat sergisi "Psihiatriýa: Kömek ýerine ölüm" dünýäniň ähli künjeklerinde, şol sanda Ýewropada hem görkeziler.
On dört sergi paneli zyýanly psihiatriýa tejribeleriniň başyndan şu güne çenli bolan kronologiýasyny görkezýär.
2024-nji ýylyň aprel aýynda sergi Stuttgartde üstünlikli görkezildi.
Myhmanlar meseleden täsir gören 160 hünärmen we adamlaryň gatnaşmagyndaky 14 sany
baýrakly dokumental filmleri tomaşa edip bilerler.
Ol psihiatriýa senagatynyň we howply psihotrop dermanlaryň milliard funtlyk işiniň käbirleri
uydurylan akyl keselleriniň marketingine ýagtylyk salýar.
"Psihiatriýa: Kömek ýerine ölüm" atly sergi häzirki wagtda Münhen şäherinde 2024-nji ýylyň 10-njy iýunyna çenli görkezilýär.
Bu hem psihiatriýa zulumyndan özüňizi nähili goramalygyňyzy görkezýär.
Bilermenler we täsirlenen adamlar bilen geçirilen interwýular adamçylykdan daş psihiatriýa
tejribelerine seýrek duş gelýän içgin syn berýär.
Kla.TV soňra ýazyjy, lukman we psihoterapevt Dr Josef Zehentbauer bilen, şeýle hem çagalygynda psihiatriýa bölüme
ýerleşdirilen we psihotropik dermanlar bilen sedasiýa edilen Robert bilen geçirilen interwýulary efire berer.
"Görnüşler Aldawly Bolup Biler – Psihiatriýanyň Içine Serediş" atly doly dokumental filmde bu we beýleki interwýular
bar we ony KVPM-niň www.kvpm.de saýtynda görmek bolýar.
Meniň adym Josef Zehentbauer. Men lukman we psihoterapevtim, şeýle hem birnäçe kitaplaryň awtory we psihoterapevt
hökmünde işlärin; bu kitaplar dürli dillerine terjime edildi.
Şonuň üçin men aýdardym, Germaniýadaky häzirki mekdep psihiatriýasy ulgamy adamlara esasan ýalňyş,
hatda hakarlandyryjy çemeleşmäni özünde jemleýär.
Bu bolsa her görnüş azap, her görnüş psihologiki azap kesellik diýlip yglan edilýär
diýlen hakykata esaslanýar. Emma bu ýalňyşdyr.
Kesellik bilen baglanyşygy bolmadyk, adam bolmagyň bir bölegi bolup, psihiatrik ýa-da farmakologik
çemeleşmäni talap etmeýän çuňňur adam azaby örän köp.
Emma tersine, krizis ýagdaýynda ýaşaýan bu adama empatik, filantropik, söýgüli
çemeleşmek, hawa, oňa ýakynlaşyp kömek etmek. Şol.
Gippokrat andy adamyň hiç hili zyýan görmezliginiň esasy ýörelgesi bolup durýar.
We bu ýörelge psihiatriýada elbetde örän, örän köp gezek bozulýar.
Hawa, eger-de agyr durmuş meselesi bolan hassanyň kömek almak üçin psihiatra ýüz tutsa, ol köplenç wagty az bolan
we derman belläp çäklänýän bir lukman bilen duş gelýär.
Ol ýagdaýy gysgaça seljerenden soň oňa resept berýär.
Men aýdardym, Germaniýada psihiatriýanyň erbet abraýy haklydyr, sebäbi psihotrop dermanlar gaty ýeňil
ulanylýar, bu bolsa azatlykdan mahrum edilmäge we adam mertebesiniň bozulmagyna getirýär.
Antidepressantlaryň ýan täsirleri bar, hakykatdanam gaty köp.
Elbetde, ýyllar soň diňe duýulýan ýa-da güman edilýän ýan täsirler hem bar.
Neýroleptikler ilki bilen "psixoz" diýlip atlandyrylýan, ýagny akyl-psihiki bozulmalary bejermek üçin işlenip düzüldi, emma
olaryň köp sanly töwekgelçiligi we ýan täsirleri bar; olaryň käbiri, mysal üçin hereket bozulmalary, ýüz mimikasyny
bozmak we ş.m. ýaly meňzeş alamatlar ýa-da salýasiýa ýaly, hatda örän ýaş adamlarda hem hemişelik bolup biler.
Men derman, ýagny resept görnüşindäki neýroleptikleriň ulanylmagyny ep-esli çäklendirmeli diýerdim; olar
ýaşuly adamlara prinsip meselesi hökmünde berilmez.
– Köne diýlenimde, men 70, 75, 80 we ondan ýokary ýaşdaky adamlary göz öňünde tutýaryn, we
olar çagalara ýa-da ýetginjeklere hem berilmez.
Men pikir etmeýärin, eger psihiatriýany hem medisina hasaplamak isleseňiz, derman senagaty tarapyndan psihiatriýa
ýaly güýçli täsirlenen başga bir lukmançylyk ugry ýok.
Ilki bilen, psihiatrlaryň bu adam azaby bilen nähili baş etmelidigine başga pikirleri ýok, ikinjiden bolsa, Ýewropa we
Amerikada ähli güýje eýe farmasewtika senagaty bar, ol öndürýän reňkli dermanlaryny adamlara
gymmat bahadan satmak we girdeji gazanmak isleýär.
Derman senagaty barha köp zat hödürleýär.
Derman senagaty bazara çykarýan täze dermanlaryň adatdan daşary gymmat bolmagy üns çekýär.
Şonuň üçin bu ýerde millionlar barada däl-de, bilerlerçe girdeji barada gürleşýäris, hawa.
Psihiatriýa belli bir manyda gulluga öwrülýär, hatda ýerine ýetiriji edara hem bolýar.
Elbetde, örän kyn ýagdaýda bolan, düşünjelerinde üýtgeşmeler bolan, örän agyr depressiýa düşen
we özüni öldürmek isleýän adamlar hem bar, hawa.
Emma bu adamlary türmä basmak, olary psihotrop dermanlar bilen dolduryp, mümkin bolsa işjeňligini peseltmek ýa-da kanuny
goragçylyk döretmek, mejbury bejergi we çäklendirmeler, ýagny olary ýataga baglamak diýmek däl.
Munuň ýerine biz olara ynsanperwer kömek hödürlemeli.
Adam azaby çözülmeli we adamlara jogap berilmeli.
Emma munuň üçin guşhanalaryň gerek däl, we elbetde has-da köp guşhanalaryň hem gerek däl.
20, 30 ýa-da 50 dürli depressiýa görnüşini tapawutlandyrmak hem peýdaly däl.
Bu psihiatrdan başga hiç kime peýda getirmeýär; ol bolsa takyk niýetlenmiş ýaly
görünýän dermanlary bellemäge mümkinçilik berýär.
Başga bir jogap gerek. We şol başga jogap psihiatriýa meýdanynda däl.
Men aýdardym, psihiatriýa hem çalyşdyrylmazdan ýatyrylmaly.
Meniň taňym dokuz ýaşymda başlady, iňlisçe aýtsak.
Men Tübingen şäherindäki psihiatriýa klinikasynda barlanandan soň ol ýere ýerleşdirildim.
Psişiatr meniň hereket taýdan bozulandygyma we hereket taýdan adaty däldigime, hemişe
üns talap edýän çaga hökmünde hasap edýärdi.
Men güman edilýänçe kyn çagadyryn.
Men öwrenip bilmeýän hasaplanýandygym üçin akyl taýdan maýyp çagalar üçin başga mekdepde has laýyk bolardym.
Matematikada kynçylyklar çekdim, açyk aýtsam: men düýbünden akylsyz, düýbünden ahmakdym – açyk aýtsam.
Men kiçijik çagalykda ýataga berkidildim, beta-blokatorlar berildi, injeksiýalar berildi, meni rahatlandyrmak üçin psihotrop
dermanlar berildi, Zyprexa berildi, Acanitol berildi – gysgaça aýtsam, men hökmany kabul etmeli bolan
psihotrop dermanlar we tabletkalar bilen dolduryldym.
Eger men olary içmedik bolsam, mejbur etdiler – başymy, agzymy we boýnumy arkaya çekip, "Indi olary yut!" diýdiler.
Olar munuň maňa has garaşsyz, has durnukly we has özüne ynamly bolmaga kömek etjekdigini aýtdylar.
Munuň ýerine tersine boldy.
Özüne ynamly bolmak ýerine has aladaly boldum; rahatlaşmak ýerine has agressiw boldum; pikirli we
biraz bagtly bolmak ýerine yzygiderli gözýaşly boldum.
Men psihotropik dermanlar sebäpli birden sesler eşitdim, birden haşaratlar duýdum. Muny ýatda saklaýaryn.
Birden men ýylanlary gördüm we telefona degmäge gaýratym galmady.
Öýümde birden hakyky bolmadyk adamlary gördüm ýa-da "muny et, şony et, munu et..." diýýän sesleri eşitdim.
Olar meni az galyp akyldan aýyrdylar. Men özüm däl boldum.
Men psihiatriýa bölüme gelmezden ozal bolşum ýaly aladasyz çaga däldim – men maşyn idim.
Men robot ýaly ýördüm, kompýuter ýaly gürledim we ähli hereketlerim özümdäkiden däl boldy. Sanki men gipnoz astynda,
transda, düýbünden akylsyz ýagdaýda ýöräp ýörýän ýaly boldum.
Siz göz öňüne getirip bilmeýärsiňiz.
Bu maňa kekelemäge başlady, gepleşigim erbetleşdi, has haýal öwrenip başladym we tutmalary başdan geçirdim.
Agzasyndan köpük henizem çykýan käbir ýagdaýlary ýatlap bilýärin.
Soňra gijede, men uklamak isleýänimde, gorkunç düşler gördüm we ýatagyndan çekilip çykaryldym.
Ol şeýle diýdi: "Indiki doza geçeliň."
Menem eneme, ata-eneme we dogan-garyndaşlaryma artyk ynanyp bilmeýärdim.
Her gezek bir zat aýtmak isleýänimde, meni derrew dymdyrmak üçin maňa sanjym berilýärdi.
Bu psihiatriýa: doza çekmek...! Diýip biljek zatym, ýagdaý erbet, has erbet bolup bilmez.
Psihiatriýa öldürýär! Gijä galmazdan öň durmaly!