Germaniyada psixiatriya tomonidan inson huquqlari buzilishlari bo'yicha Komissiya (KVPM) psixiatriya ba'zan shafqatsiz
amaliyotlari qurbonlari manfaatlarini himoya qilish uchun besh o'n yildan beri tinimsiz faoliyat yuritmoqda.
Komissiya cheksiz psixiatrik suiiste'mollarni hujjatlashtirdi, fosh etdi va muvaffaqiyatli bartaraf etdi.
U elektroshok terapiyasi, jismoniy cheklovlar va xavfli yon ta'sirlarga ega psixotrop dorilarni majburan berish kabi majburiy
psixiatrik amaliyotlarni darhol bekor qilishni talab qiladi.
2024 yilda amerikalik opa-tashkilot Fuqarolik Huquqlari bo'yicha Fuqarolar Komissiyasi (CCHR) tomonidan uyushtirilgan "Psixiatriya:
yordam o'rniga o'lim" nomli xalqaro sayohat ko'rgazmasi, jumladan Yevropada ham butun dunyo bo'ylab namoyish etiladi.
O'n to'rtta ko'rgazma paneli zararli psixiatrik amaliyotlarning boshlanishidan hozirgi
kungacha bo'lgan xronologiyasini namoyish etadi.
2024 yil aprel oyida ko'rgazma Stuttgartda muvaffaqiyatli namoyish etildi.
Ziyoratchilar 160 nafar ekspert va muammodan aziyat chekkan odamlar ishtirok etgan 14 ta mukofotga
sazovor hujjatli filmni tomosha qilishlari mumkin.
Bu psixiatriya sanoati va xavfli psixotrop dorilarning milliard funtlik biznesi tomonidan ba'zilari soxta
bo'lgan ruhiy kasalliklarning marketingini yoritadi.
"Psixiatriya: yordam o'rniga o'lim" ko'rgazmasi hozirda Myunxenda 2024-yil 10-iyunigacha namoyish etilmoqda.
Bu shuningdek psixiatrik suiiste'moldan qanday himoyalanishni ham ko'rsatadi.
Mutaxassislar va jabrlanganlar bilan suhbatlar insoniy bo'lmagan psixiatrik amaliyotlarga noyob nazar tashlaydi.
Kla.TV keyin muallif, shifokor va psixoterapevt doktor Jozef Zehentbauer bilan, shuningdek bolaligida psixiatriya
bo'limiga yotqizilgan va psixotrop dorilar bilan sedatsiya qilingan Robert bilan intervyuni efirga uzatadi.
To'liq hujjatli film "Ko'rinishlar aldashi mumkin – psixiatriya ichiga nazar" ushbu va boshqa intervyularni o'z ichiga oladi va
KVPM veb-saytida www.kvpm.de manzilida tomosha qilinishi mumkin.
Mening ismim Josef Zehentbauer. Men shifokor va psixoterapevtman, shuningdek, bir nechta kitoblar muallifi va psixoterapevt
sifatida turli tillarga tarjima qilingan kitoblar ustasiman.
Shunday qilib, men aytardimki, Germaniyadagi hozirgi maktab psixiatriya tizimi odamlarni tubdan
noto'g'ri baholaydi yoki hatto e'tiborsiz qoldiradi.
Va bu har qanday azob-uqubat, har qanday psixologik azob-uqubat kasallik deb e'lon qilinishiga asoslangan. Ammo bu noto'g'ri.
Kasallik bilan hech qanday aloqasi bo'lmagan, lekin inson bo'lishning bir qismi bo'lgan va psixiatrik
yoki farmakologik javobni talab qilmaydigan chuqur insoniy azob-uqubatlar juda ko'p.
Balki inqiroz holatida yashayotgan bu kishiga nisbatan hamdardona, xayriya ruhidagi, mehribon munosabat,
ha, ularga murojaat qilib, ularga yordam berish. Shu.
Gippokrat qasami shuni anglatadiki, asosiy tamoyil shundaki, hech kimga zarar yetkazilmasligi kerak.
Va bu tamoyil psixiatriyada albatta juda-juda tez-tez buziladi.
Ha, agar jiddiy hayot muammosiga duch kelgan bemor yordam so'rab psixiatrga murojaat qilsa, u kam vaqti bo'lgan va dori-darmon
bilan javob beradigan shifokorga duch kelishi juda ehtimol.
U vaziyatni qisqa baholagach, unga retsept beradi.
Menimcha, Germaniyada psixiatriya obro'sining past bo'lishi o'rinli, chunki psixotrop dorilar juda yengil
qo'llaniladi, bu esa erkinlikdan mahrum etish va inson qadr-qimmatini kamsitishga olib keladi.
Antidepressantlarning yon ta'sirlari bor, ha, ular ancha ko'p.
Albatta, yillar o'tibgina sezilishi yoki gumon qilinishi mumkin bo'lgan yon ta'sirlar ham mavjud.
Neuroleptiklar dastlab shunday deyiladigan psixozlarni, ya'ni ruhiy favqulodda holatlarni davolash uchun ishlab chiqilgan, ammo
ularning juda ko'p xavf va yon ta'sirlari mavjud, ularning ba'zilari doimiy bo'lib, masalan harakat buzilishlari,
yuz mimikalari buzilishi va shunga o'xshash simptomlar yoki tupak oqishi, hatto juda yosh odamlarda ham uchraydi.
Men dori-darmon, ya'ni retsept bo'yicha beriladigan neyroleptiklarni keskin cheklash kerak, deb aytardim;
ularni qariyolarga printsip jihatidan bermaslik lozim.
– Qariyatgan deganda 70, 75, 80 va undan yuqori yoshdagilar nazarda tutiladi, va ularni
bolalar yoki o'spirinlarga ham bermaslik kerak.
Menimcha, psixiatriyani ham tibbiyot deb hisoblasangiz ham, farmatsevtika sanoati ta'sirida psixiatriyadek
kuchli ta'sirlangan boshqa hech bir tibbiyot sohasi yo'q.
Birinchidan, psixiatrlarda bu inson azob-uqubatlarini qanday bartaraf etish bo'yicha boshqa hech qanday g'oya yo'q,
ikkinchidan, Yevropa va Amerikada mavjud bo'lgan qudratli farmatsevtika sanoati o'zining rang-barang tabletkalarini
odamlarga qimmat narxda sotib, foyda olishni xohlaydi.
Farmatsevtika sanoati tobora ko'proq taklif qilmoqda.
Va farmatsevtika sanoati bozorga chiqarayotgan yangi dorilarning g'ayrioddiy darajada qimmat bo'lishi hayratlanarli.
Demak, bu yerda millionlar haqida emas, balki milliardlab foyda haqida gaplashyapmiz, ha.
Va psixiatriya, ma'lum ma'noda, xizmatkor, hatto ijrochi organ bo'lib qoladi.
Albatta, og'ir ahvolda bo'lgan, idrokida o'zgarishlar bo'lgan, jiddiy tushkunlikka tushgan va o'z
joniga qasd qilmoqchi bo'lgan odamlar ham bor, ha.
Ammo bu odamlarni qamoqqa olish, ularni psixotrop dorilar bilan to'ldirish, ehtimol ularni harakatsizlantirish yoki qandaydir
huquqiy vasiylik o'rnatish, majburiy davolanishni buyurish, cheklovlar, ya'ni ularni karavotga bog'lash demak emas.
Buning o'rniga ularga gumanitar yordam ko'rsatishimiz kerak.
Inson azob-uqubatlari hal qilinishi va odamlarga munosabat bildirish kerak.
Ammo buning uchun sizga turli qutilar kerak emas, va albatta tobora ko'proq turli qutilar ham kerak emas.
20, 30 yoki 50 xil depressiya shakllarini ajratish ham foydali emas.
Bu psixiatrdan boshqa hech kimga foyda keltirmaydi, u esa bemorga maxsus moslashtirilgan
kabi ko'rinadigan tabletkalarni buyurishi mumkin.
Boshqa javob kerak. Va bu boshqa javob psixiatriya sohasida emas.
Va men psixiatriya ham almashtirmasdan bekor qilinishi kerak, deb aytardim.
Taqdirim to'qqiz yoshimda boshlandi, inglizcha aytganda.
Men Tübingen shahridagi psixiatrik klinika tekshiruvidan so'ng u yerga yotqizildim.
Psixiatr meni xulq-atvorim buzilgan va g'ayritabiiy, doimo e'tiborga muhtoj bola deb hisobladi.
Meni deyishlaricha, men qiyin bola ekanman.
Menga ruhiy nogiron bolalar uchun boshqa maktab ko'proq mos kelardi, chunki men, deyishlaricha, o'rgana olmayman.
Men matematikada qiynaldim, to'g'ridan-to'g'ri aytganda: men mutlaqo ahmoq, to'liq idiot edim – to'g'ridan-to'g'ri aytganda.
Men kichkina bola bo'lganimda yotog'imga bog'lab qo'yishardi, beta-blokatorlar, inyeksiyalar, meni tinchlantirish uchun
psixotrop dorilar, Zyprexa va Acanitol berishardi – xullas, meni majburan turli psixotrop
dorilar va tabletkalar bilan to'ldirishardi.
Agar ularni yutmaganimda, meni majbur qilishdi – ular boshimni, og'zimni va bo'yinimni
orqaga tortib, "Endi ularni yut!" deyishdi.
Ular bu menga yanada mustaqil, yanada barqaror va o'ziga ishonchli bo'lishimga yordam beradi, deyishdi.
Aksincha, buning o'rniga teskarisi sodir bo'ldi.
O'ziga bo'lgan ishonchim ortishi o'rniga men yanada xavotirli bo'lib qoldim; tinchlanish o'rniga men yanada
tajovuzkor bo'lib qoldim; mulohazaliroq va biroz baxtliroq bo'lish o'rniga men doim yig'loq bo'lib qoldim.
Men psixotrop dorilar tufayli birdaniga ovozlar eshitdim, birdaniga hasharotlar paydo bo'ldi. Buni eslayman.
To'satdan men ilonlarni ko'rdim va endi telefonga tegishga jur'at etmadim.
Xonamda birdaniga aslida u yerda bo'lmagan odamlarni ko'rdim yoki "buni qil, buni qil, buni qil..." degan ovozlarni eshitdim.
Ular meni deyarli aqldan ozdirdi. Men o'zim bo'lmay qoldim.
Men psixiatriya bo'limiga kelishimdan oldin bo'lgan bexavotir bola emas edim – men mashina edim.
Men robotdek yurdim, kompyuterdek gapirdim va barcha harakatlarim o'zimniki emas edi. Go'yo gipnoz ostida, trans holatda,
to'liq vahmga tushgandek edim, xuddi shunday yurayotgandek.
Siz tasavvur ham qila olmaysiz.
Bu menga kekiklab gapirishni boshlashimga sabab bo'ldi, nutqim yomonlashdi, men yanada
sekinroq o'rgandim va tutqanoqlarim paydo bo'ldi.
Og'zimdan hali ham ko'pik chiqib turgan ba'zi holatlarni eslay olaman.
Keyin kechasi uxlamoqchi bo'lganimda dahshatli tushlar ko'rdim va yotog'imdan tortib olib tashlandim.
U shunday dedi: "Keyingi dozaga o'tamiz."
Va men onamga endi sir ayta olmadim, ota-onamga ham sir ayta olmadim, aka-uka va opa-singillarimga ham sir ayta olmadim...
Va har safar men nimadir demoqchi bo'lsam, meni jim turishim uchun darhol in'ektsiya qilishardi.
Bu psixiatriya: do'zaxni boshdan kechirish...! Aytishim mumkin bo'lgan yagona narsa shuki, bu yomon, undan yomoni bo'lmaydi.
Psixiatriya o'ldiradi! Va kech bo'lib qolmasidan oldin turib olishimiz kerak!