1
00:00:00,466 --> 00:00:04,704
IKhomishini Yeziphazamiso Zamalungelo Abantu Ezenziwa Yisayensi
Yezokwelapha Kwengqondo eJalimane (KVPM) isebenza

2
00:00:04,704 --> 00:00:08,568
ngokungakhathali iminyaka engamashumi amahlanu
egameni labasolwa abahlangabezana nezinqubo ezingezinhle

3
00:00:08,568 --> 00:00:11,643
kwezinye izikhathi zobuchwepheshe bokwelapha kwengqondo.

4
00:00:11,643 --> 00:00:18,260
IKhomishini iye yabhalela phansi, yathola futhi
yasusa ngempumelelo ukuxhatshazwa okungapheli kwengqondo.

5
00:00:18,260 --> 00:00:23,921
Kufuna ukususwa ngokushesha kwezindlela zokwelapha kwengqondo
eziphoqayo ezifana nokwelashwa ngogesi (electroshock

6
00:00:23,921 --> 00:00:31,063
therapy), ukuboshwa ngokomzimba kanye nokuphoqelelwa ukunikezwa
kwamakhambi athinta ingqondo anezingozi ezingezinzile.

7
00:00:31,063 --> 00:00:37,721
Ngo-2024, umbukiso wokuhamba wamazwe ngamazwe othi "Psychiatry:
Ukufa Esikhundleni Sokweseka" ohlelwe yinhlangano

8
00:00:37,721 --> 00:00:45,056
yaseMelika engudadewabo, i-Citizens Commission on Human Rights
(CCHR), uzoboniswa emhlabeni wonke, kuhlanganise neYurophu.

9
00:00:45,056 --> 00:00:50,564
Amaphaneli ayishumi nane wokubonisa abonisa
uchungechunge lweminyaka lwezindlela zokwelapha kwengqondo

10
00:00:50,564 --> 00:00:54,656
eziyingozi kusukela ekuqaleni kwazo kuze kube namuhla.

11
00:00:54,656 --> 00:01:00,070
Ngo-Ephreli 2024, umbukiso wakhombiswa ngempumelelo eStuttgart.

12
00:01:00,070 --> 00:01:04,508
Izivakashi zingabuka amadokhumentari angu-14
awine imiklomelo, aqukethe ochwepheshe

13
00:01:04,508 --> 00:01:07,389
abangu-160 nabantu abathintekile kulesi sihloko.

14
00:01:07,389 --> 00:01:12,319
Kukhanyisa ukumaketha kwezifo zengqondo, ezinye zazo ezenziwe
ngamanga, ngemboni yezokwelapha kwengqondo

15
00:01:12,319 --> 00:01:17,316
kanye ngebhizinisi eliyizigidigidi
zamaphawundi lamakhambi angengozi athinta ingqondo.

16
00:01:17,316 --> 00:01:22,129
Umbukiso "Uchwepheshe Bezokwelapha
Kwengqondo: Ukufa Esikhundleni Sokweseka" wethulwa

17
00:01:22,129 --> 00:01:25,483
okwamanje eMunich kuze kube mhlaka 10 Juni 2024.

18
00:01:25,483 --> 00:01:30,463
Kuphinde kukhombise indlela
yokuzivikela ekuxhatshazweni ngokwengqondo.

19
00:01:30,463 --> 00:01:34,490
Izinkulumo nezingcweti nabathintekayo
zinikeza ukuqonda okungajwayelekile ngezindlela

20
00:01:34,490 --> 00:01:37,463
ezingekho ngobuntu zokwelapha izifo zengqondo.

21
00:01:37,463 --> 00:01:44,686
Kla.TV izosakaza ingxoxo nombhali, udokotela nomelaphi wengqondo
uDkt. Josef Zehentbauer, kanye nengxoxo noRobert,

22
00:01:44,686 --> 00:01:52,190
owamukelwa esigulini sokwelapha izifo zengqondo
esemncane futhi wanikezwa imishanguzo ethinta ingqondo.

23
00:01:52,190 --> 00:02:01,510
Idokhumentari ephelele ethi "Ukubukeka Kungakhohlisa – Ukubuka
Ngaphakathi Kwezokwelapha Kwengqondo" iqukethe lezi nezinye

24
00:02:01,510 --> 00:02:07,976
izingxoxo futhi ingabukwa kuwebhusayithi ye-KVPM ku-www.kvpm.de.

25
00:02:10,876 --> 00:02:18,217
Igama lami nginguJosef Zehentbauer. Ngingudokotela nomelaphi
wengqondo, futhi ngisebenza njengomelaphi wengqondo nombhali

26
00:02:18,217 --> 00:02:22,290
wezincwadi eziningana ezihunyushelwe ezilimini ezahlukene.

27
00:02:22,290 --> 00:02:29,719
Ngakho-ke, ngithi uhlelo lwamanje lwezokwelapha
kwengqondo ezikoleni eJalimane lunezindlela eziphambene

28
00:02:29,719 --> 00:02:34,049
ngokuyisisekelo, ngisho ezibonisa ukudikibaleka kubantu.

29
00:02:34,049 --> 00:02:39,535
Futhi lokhu kusekelwe eqinisweni lokuthi zonke
izinhlobo zokuhlupheka, zonke izinhlobo zokuhlupheka

30
00:02:39,535 --> 00:02:42,256
kwengqondo, zimemezwa njengesifo. Kodwa lokho akulungile.

31
00:02:42,256 --> 00:02:49,502
Kukhona ukubandezeleka okujulile kwabantu okuningi
okungahlangene nezifo, kodwa okuyingxenye yokuba ngumuntu futhi

32
00:02:49,502 --> 00:02:53,954
okungadingi ukuphendula ngokwelashwa kwengqondo noma ngemithi.

33
00:02:53,954 --> 00:03:04,147
Kodwa kunalokho indlela enokuzwela, enomusa
nothando kulowo muntu osesimweni esiphuthumayo,

34
00:03:04,147 --> 00:03:11,023
yebo, ukufinyelela kuye nokumsize. Yilokho nje.

35
00:03:13,316 --> 00:03:22,710
Isifungo sika-Hippocrates sisho ukuthi umgomo
oyisisekelo ukuthi akufanele kwenzeke umonakalo kumuntu.

36
00:03:22,710 --> 00:03:29,709
Futhi lo mthetho uyaphulwa kaningi
kakhulu kwezokwelapha kwengqondo.

37
00:03:29,709 --> 00:03:38,953
Yebo, uma isiguli esinesizinkinga ezinzima empilweni siye
kudokotela wezifo zengqondo sifuna usizo, cishe

38
00:03:38,953 --> 00:03:47,165
bazohlangana nodokotela ongenalo isikhathi
esanele futhi ophendula ngokubhalela imishanguzo.

39
00:03:47,165 --> 00:03:52,250
Ummnika iresiphi ngemva kokuhlola isimo kafushane.

40
00:03:52,250 --> 00:03:59,757
Ngingathi idumela elibi le-psychiatry eJalimane liyafaneleka
ngoba imishanguzo yokwelapha ukucabanga

41
00:03:59,757 --> 00:04:09,140
isetshenziswa kalula kakhulu, okuholela ekulahlekelweni
kwenkululeko nasekuphulweni kwesithunzi somuntu.

42
00:04:11,008 --> 00:04:14,716
Ama-antidepressant aneziphumo eziwohlokayo, eziningi ngempela.

43
00:04:14,716 --> 00:04:21,230
Impela kuneziphumo eziwubungozi umuntu
angazibona noma azisola ngazo kuphela ngemva kweminyaka.

44
00:04:21,230 --> 00:04:27,741
Ama-neuroleptics aqalwe ukuthuthukiswa ukuze alashwe okubizwa
ngokuthi ama-psychoses, okungukuthi izimo zengqondo

45
00:04:27,741 --> 00:04:34,482
eziphuthumayo, kodwa anobungozi obuningi kakhulu nemiphumela
engemihle, eminye yazo ehlala njalo, njengokuphazamiseka

46
00:04:34,482 --> 00:04:40,244
kokunyakaza, ukumamatheka kobuso okungajwayelekile
nezinye izimpawu ezifana nalokho, noma ukukhiqiza

47
00:04:40,244 --> 00:04:44,063
umjuluko omningi, ngisho nasezinganeni ezincane kakhulu.

48
00:04:44,063 --> 00:04:53,754
Ngingathi imishanguzo, ikakhulukazi
ama-neuroleptics adinga iresiphi, kufanele ancishiswe kakhulu;

49
00:04:53,754 --> 00:04:59,296
akufanele anikezwe abantu asebekhulile njengomgomo.

50
00:04:59,296 --> 00:05:09,760
– Ngokuthi 'abadala' ngisho abantu abaneminyaka engu-70, 75, 80
nangaphezulu, futhi akufanele banikezwe izingane noma abasha.

51
00:05:11,823 --> 00:05:19,362
Angicabangi ukuthi kukhona umkhakha wezokwelapha, noma ngabe
ufuna ukubala i-psychiatry njengengxenye yezokwelapha,

52
00:05:19,362 --> 00:05:24,130
othonywe kakhulu yimboni yezidakamizwa njengaleyo ye-psychiatry.

53
00:05:24,130 --> 00:05:33,160
Okokuqala, odokotela bezengqondo abanayo enye indlela yokubhekana
nokuhlupheka kwabantu, futhi okwesibili, kukhona imboni yezemithi

54
00:05:33,160 --> 00:05:39,294
enamandla kakhulu eYurophu naseMelika efuna
ukuthengisa amaphilisi anemibala ayikhiqizayo

55
00:05:39,294 --> 00:05:43,163
kubantu ngentengo ephezulu ukuze yenze inzuzo.

56
00:05:43,163 --> 00:05:47,904
Umkhakha wezokwelapha uyahlinzeka ngokwengeziwe nangokwengeziwe.

57
00:05:47,904 --> 00:05:55,409
Futhi kuyamangaza ukuthi imishanguzo emisha embonini
yezemithi efakwa emakethe ibiza kakhulu ngokungajwayelekile.

58
00:05:55,409 --> 00:06:01,143
Ngakho-ke, asikhulumi ngemamilioni
lapha, kodwa ngezibhiliyoni zenzuzo, yebo.

59
00:06:01,143 --> 00:06:09,663
Futhi i-psychiatry iba, ngendlela ethile,
isisebenzi, ngisho nomzimba ophethe izinqumo.

60
00:06:11,296 --> 00:06:23,310
Impela kukhona abantu abasenkingeni enkulu, abanezinguquko
ekuboneni kwabo, abadangele kakhulu, abafuna ukuzibulala, yebo.

61
00:06:23,310 --> 00:06:32,485
Kodwa lokho akusho ukuvalela laba bantu, ukubafaka imishanguzo
engathinta ingqondo, mhlawumbe ukubamemezela ukuthi abanakho

62
00:06:32,485 --> 00:06:40,541
ikhono lomthetho noma ukusungula uhlobo oluthile lokugcinwa
ngokomthetho, ukuyala ukwelashwa okuphoqelekile,

63
00:06:40,541 --> 00:06:48,430
ukubavimbela, okusho ukubabopha embhedeni.
Esikhundleni salokho, kufanele sinikeze usizo olunobuntu.

64
00:06:48,430 --> 00:06:52,796
Ukulupheka kwabantu kumele
kubhekwe futhi abantu kumele baphendulwe.

65
00:06:52,796 --> 00:06:58,050
Kodwa awudingi izigaba zokubeka izinto ngalokho,
futhi impela awudingi izigaba eziningi kakhulu.

66
00:06:58,050 --> 00:07:06,037
Akusizi futhi ukuhlukanisa phakathi kwezinhlobo ezingama-20,
ezingama-30 noma ezingama-50 ezahlukene zokudangala.

67
00:07:06,037 --> 00:07:15,130
Lokhu akusizi muntu ngaphandle kodokotela wezifo
zengqondo, ongabhalela amaphilisi abonakala egxile ngqo.

68
00:07:15,130 --> 00:07:21,690
Kudingeka impendulo ehlukile. Futhi leyo mpendulo
ehlukile ayikho emkhakheni wezokwelapha kwengqondo.

69
00:07:21,690 --> 00:07:31,490
Futhi ngithi ukuthi umkhakha wezokwelapha
kwengqondo kumele ususwe ngaphandle kokufakwa esikhundleni.

70
00:07:43,000 --> 00:07:46,103
Isiphetho sami saqala ngineminyaka
eyisishiyagalolunye, ukusho ngesiNgisi.

71
00:07:46,103 --> 00:07:52,289
Ngamukelwa lapho ngemuva kokuhlolwa
kwami eklinikhi yezifo zengqondo eTübingen.

72
00:07:52,289 --> 00:08:01,043
Ngabhekwa ngudokotela wezengqondo njengengaziphathi ngendlela
evamile futhi engajwayelekile, ingane ehlala idinga ukunakwa.

73
00:08:01,043 --> 00:08:04,670
Kuthiwa ngingumntwana onzima.

74
00:08:04,670 --> 00:08:11,043
Bengingafaneleka kangcono esikoleni esinye sezinsana
ezinokukhubazeka kwengqondo ngoba kuthiwa angikwazi ukufunda.

75
00:08:11,043 --> 00:08:17,088
Benginobunzima kwezibalo, ngokucacile:
bengisilima ngokuphelele, isilima esiphelele – ngokucacile.

76
00:08:17,088 --> 00:08:27,378
Ngesikhathi ngisemncane, ngaboshwa embhedeni wami, ngathola
ama-beta blocker, izijovo nemithi yengqondo eyayihloselwe

77
00:08:27,378 --> 00:08:33,953
ukungithulisa, ngathola iZyprexa neAcanitol
– noma kunjalo, ngagcwaliswa ngemithi

78
00:08:33,953 --> 00:08:37,956
yengqondo namaphilisi engangidinga ukuwathatha.

79
00:08:37,956 --> 00:08:46,329
Futhi uma bengingazidli, bengiphoqeleka – bashaya ikhanda
lami, umlomo nomhlane wami emuva bathi, "Manje uzigwinye!"

80
00:08:46,329 --> 00:08:53,283
Bathi kuzongisiza ngibe ngizimele kakhulu,
ngizinzile kakhulu, futhi ngizethembe kakhulu.

81
00:08:53,283 --> 00:08:55,643
Esikhundleni salokho, okwahlukile kwenzekile.

82
00:08:55,643 --> 00:09:01,791
Esikhundleni sokuzethemba kakhulu, ngibe nokukhathazeka
okwengeziwe; esikhundleni sokuthula, ngibe nodlame

83
00:09:01,791 --> 00:09:08,230
olwengeziwe; esikhundleni sokuba nomqondo ocabangayo
nokujabula kancane, ngihlale ngikhala izinyembezi.

84
00:09:08,230 --> 00:09:12,277
Ngazizwa ngazumayo amazwi ngenxa yemithi
yokwelapha ingqondo, ngazizwa ngazumayo izinambuzane ngenxa

85
00:09:12,277 --> 00:09:14,629
yemithi yokwelapha ingqondo. Ngiyakhumbula lokho.

86
00:09:14,629 --> 00:09:19,976
Ngazibona izinyoka ngokuzumayo futhi
angisazange ngibe nesibindi sokuthinta ucingo.

87
00:09:19,976 --> 00:09:27,956
Egumbini lami, ngabona ngokuzumayo abantu abangekho ngempela, noma
ngizwa amazwi ethi, yenza lokhu, yenza lokho, yenza lokhu...

88
00:09:27,956 --> 00:09:30,943
Baphantse bangenza ngihlanya. Angisekho mina.

89
00:09:30,943 --> 00:09:36,775
Angisase ngingumntwana ongakhathazeki engangiyena ngaphambi
kokufika kwami e-ward yezokwelapha kwengqondo – ngangiyimishini.

90
00:09:36,775 --> 00:09:43,648
Ngahamba njenge-robot, ngakhuluma njengokhompyutha, futhi zonke
izinyakazo zami zazingisekho zami. Bekungathi

91
00:09:43,648 --> 00:09:50,290
ngiphansi kwe-hypnosis, ngisesimweni sokucabanga okujulile,
ngididekile ngokuphelele, sengathi ngiyahamba kanjalo.

92
00:09:50,290 --> 00:09:52,249
Awukwazi ukucabanga.

93
00:09:52,249 --> 00:10:05,423
Kwangenza ngaqala ukukhubeka, ukukhuluma kwami kwaba kubi kakhulu,
ngafunda kancane kakhulu, futhi ngaqala ukuba nokuhlabeka.

94
00:10:05,423 --> 00:10:10,343
Ngiyakhumbula ezinye izimo lapho
ifoamu yayisaphuma emlonyeni wami.

95
00:10:10,343 --> 00:10:15,543
Bese ebusuku, lapho ngangifuna ukulala,
ngangibona amaphupho amabi futhi ngakhishwa embhedeni.

96
00:10:15,543 --> 00:10:18,056
Kwathi: "Siya emthamo olandelayo."

97
00:10:18,056 --> 00:10:21,638
Angisakwazi ukwethembela kumama wami,
angisakwazi ukwethembela kubazali bami,

98
00:10:21,638 --> 00:10:24,290
angisakwazi ukwethembela kubafowethu nodadewethu...

99
00:10:24,290 --> 00:10:28,143
Futhi noma nini lapho ngangifuna
ukukhuluma, ngangigonywa ngokushesha ukuze ngithule.

100
00:10:28,143 --> 00:10:40,996
Yilokho ukwelashwa kwengqondo: ukubhekana nesihogo...!
Konke engingakusho ukuthi kubi, akukwazi ukuba kubi kakhulu.

101
00:10:40,996 --> 00:10:47,190
Umyalo wokwelapha izifo zengqondo ubulala! Futhi
kumele simi phambili ngaphambi kokuba sekwephuzile!

