Milyonlarça adam üçin koronawirus döwründäki ýörite ýagdaý ýyllary kilitlenmeler, köçe çykyş gadaganlyklary
we mekdepleriň ýapylmagy sebäpli azatlyga girizilen uly çäklendirmeler bilen baglanyşykly boldy.
Bu çäreler RKI hünär geňeşiniň baha berişlerine esaslanyp aklanyldy.
Emma Multipolar žurnaly tarapyndan alnan RKI protokollarynyň neşir edilmeginden soň, töwekgelçiligiň "orta"
derejesinden "ýokary" derejesine göterilmeginde ylmy maglumatlara esaslanmandygy inkär edilmezdir.
Klasifikasiýanyň syýasy görkezmeler esasynda amala aşyrylandygy ýüze çykansoň, RKI öz
websaýtymdan töwekgelçilik bahalandyrmalaryny öçürdü.
Bu ýerde koronawirus syýasatynyň betbagtçylykly netijelerine degişli hakyky derňewiň subutnamalary ýok edildi mi?
Aşakdaky wideo Hannover uniwersitetiniň Döwlet maliýe institutynyň öňki direktory Prof. Dr. Stefan
Homburg tarapyndan geçirilen seljermäni görkezýär.
Koronawirus krizisiniň başyndan bäri ol syýasy çäreler barada köp gezek esasly goşantlar bilen teswir berdi.
Gowy gün, hanımlar we jenaplar, Homburg's Background-yň başga bir bölümine sizi ýyly garşylaýaryn
we täzeden şu ýerde bolandygyňyz üçin begenýärin.
Men bir zat tapdym: RKI koronawirus üçin töwekgelçilik bahalandyrmalaryny internetden öçürdü.
Bu möhümmi? Elbetde!
Ýyllar boýy durmuşymyz bu baha berişlere bagly boldy.
RKI töwekgelçiligi ortaça diýende, biz asyrlar boýy öňki döwürlerde adamlar ýaly ýaşaýardyk.
Emma RKI töwekgelçiligiň ýokarydygyny aýdanda, çagalar baglary we mekdepler ýapyldy, lockdownlar we köçe çäklendirmeleri
girizildi, garry adamlar ideg öýlerinde izolýasiýa edildi we ölýänçä myhman kabul etmäge rugsat berilmän galdy.
Köp myhmanly kadaly dafn dabaralary hem gadagan edildi.
Muny nädip tapdym? Başlangyç nokady soňky programmada size görkezýän RKI protokoly boldy.
Bu protokolda 2020-nji ýylyň tomusynyň iň gyzgyn pursatynda Federal Saglyk Ministrliginiň (BMG) töwekgelçiligi
ýokary saklamak barada görkezme çykardygy bellenýär.
Bu, RKI-niň töwekgelçilik bahalandyrmalarynyň hiç hili ylmy tapyndylara
esaslanmandygyny, eýsem syýasy görkezmelerdigini aňladýar.
Tenqidçiler bu protokolyň 2020-nji ýylyň 29-njy iýunyna degişli bolup, töwekgelçiligiň diňe iki gün, ýagny 2020-nji ýylyň 1-nji
iýulyna çenli ýokary derejede saklanmalydygyny öňe sürýärler.
Soň men özümden soradym: töwekgelçilik hakykatdanam näçe wagtlap ýokary saklanyp gelindi?
Şu maksat bilen men şol döwürden bir ýagdaý hasabatyna seredim, ony şu ýerde görkezýärin.
Şol ýerde siz ýörite RKI resminamasyna, "Howp Bahalandyrmasy"na baglanyşygy görersiňiz.
Men oňa basdym we soňra şu habary aldym – ýagny faýl indi ýok.
Soňra men tutuş RKI serverini gözledim.
Ol başga bir ýere göçürilen bolup biler. Emma ol öçürilipdir.
Bu pursatda hekaýa tamamlanardy, eger internet arhiwinde ähli şübheli zatlary saklaýan zähmetkeş adamlar bolmasady, olar
bolsa şol zatlaryň ýyllar soň hem tapylmagyny üpjün edýärler.
Şonuň üçin men ony indi size görkezip bilerin.
RKI tarapyndan töwekgelçilik bahalandyrmasyny öz içine alýan, 2020-nji ýylyň aprel aýyna degişli resminama.
Biz bu bahalandyryşyň nähili görnüşde bolandygyny we onuň çynlakaý çäreleriň görülmegini talap edýändigini ýakyndan seljereris.
Teksti bölek-bölek seredeliň.
Ilki bilen, onda Dünýä saglyk guramasynyň global pandemiýa yglan edendigi aýdylýar.
Elbetde, bu dogry, ýöne Dünýä saglyk guramasy köplenç şeýle etdi.
2009-njy ýyldaky doňuz grippi ýa-da diňe iki ýyl ozal maymun çäýnegi iň ýokary duýduryş derejesinde global
pandemiýa diýip yglan edilen wagty göz öňüne getiriň.
Bu media serişdelerinde örän az habar berildi we Germaniýa tarapyndan ünsden düşürildi.
Maymunçiçiği boýunça hiç hili karantin ýok edildi; tersine, adamlar şeýle pandemiýalar barada has köp eşitmek islemeýärdiler.
We media we syýasatçylar munuň ýeňiş gazanmak üçin amatly mesele däldigini pikir etdiler.
Bu ýerde ikinji delil. Bu örän dinamik ýagdaý.
Hawa, sowuk tolkunlar hemişe dinamik bolup, olary jiddilik bilen kabul etmeli.
Bir manada, bu öňki kansleriň meşhur beýanatyny sitirleýär: "Men muny çynlakaý alýaryn, siz hem çynlakaý alyň."
Bu, elbetde, diňe bir klişe we ylmy düşündiriş däl.
Ahyrynda, käbir ýagdaýlarda keseliň gidişiniň agyr bolýandygy bellenýär.
Keseliň ölümli ýagdaýlary hem bolýar.
Bu dogry, ýöne ol islendik dem alyş keseline degişlidir we lockdown yglan etmek üçin delil bolup bilmez.
Häzir iň möhüm nokat düýbünde.
Esasan bir jümle bilen jemlenýär: "Germaniýada jemgyýetçilik saglygy üçin töwekgelçilik häzirki
wagtda umumylykda ýokary derejede hasaplanýar."
Indi men bu töwekgelçilik bahalandyrmalarynyň ählisini RKI-den göçürdüm.
Olary birer-birek okamak ýerine, men olardan döreden täze görnüşli grafigi görkezjek, ol
soňky birnäçe ýylyň ähli wagt çägini görkezýär.
Bir göz aýlaň. Iň çepde 2020-nji ýylyň ýanwar we fewral aýlaryny görüp bilersiňiz.
Şol wagt syýasatçylar we Robert Koch Instituty töwekgelçiligi pesden ortaça diýip hasapladylar.
We aýdylýardy, koronawirusyň sagçy ekstremistler ilaty gorkuzmak üçin oýlap tapandyklary.
Soňra töwekgelçilik 2020-nji ýylyň 17-nji martynda, soňky efirde size okap beren dokumentiň esasynda ýokarlandyryldy.
Soňra 2020-nji ýylyň iýun aýynda, size häzir görkezýän dokumentde, töwekgelçilik Federal Saglyk
Ministrliginiň buýrugy bilen ýokary derejede saklanyp gelýär.
Mundan soň alty aýlap has-da ýokary töwekgelçilik döredi. Bu alty aýyň dowamynda ýene bir doly karantin girizildi.
Soň töwekgelçilik ýokary derejesine düşürilýär, soňra ýene-de örän ýokary derejesine göterilýär, we 2022-nji ýylyň aprelinde
Bundestagde hökmany sanjym kanuny ret edilenden soň, töwekgelçilik örän ýokary derejesinden
ýokary derejesine düşürilýär – takyk şol pursatda.
Iň sagda çözgüdi tapýarys: töwekgelçilik diňe 2023-nji ýylyň fewralynda orta
derejesine düşürildi, ýagny takmynan üç ýyldan soň.
Bu ýerde meniň ýanymda görýän grafikiň nusgasy hiç hili many bermeýär, hatda RKI-niň PCR synagynyň
logikasynda hem, bu bolsa syýasy täsiriň bardygyny görkezýär.
Deňeşdirmek üçin size şol atlandyrylýan ýüze çykma derejelerini ýa-da hadysalaryň sanyny görkezjek.
Iň çepde, 2020-nji ýylyň başynda kiçijik bir tepe görersiňiz. Bu ilkinji karantin üçin berlen düşündirişdi.
Soňra, 2021-nji ýylyň ahyrynda, ähli ilat sanjym edilende, keselleriň sany çalt ýokarlanar we
2020-nji ýyla garanyňda yzygiderli ýokary bolar.
We şol ýerde, 2023-nji ýylyň fewralynda, görýäňizmi, entek hem ep-esli PCR ýagdaýlarynyň sanyny tapyp
bolýar, ýöne töwekgelçilik birden orta derejä düşürilýär.
Elbetde, gyzykly sorag şundan ybarat: Federal Saglyk Ministrligi 2023-nji ýylyň fewralynda RKI-e töwekgelçiligi
ahyrynda peseltmek üçin başga bir görkezme berdi mi?
Gynansak-da, Multipolar-dan diňe 2020-nji ýyldan 2021-nji ýylyň aprel aýyna çenli RKI protokollary alynyp bilindi,
we olaryň hem, bilşiňiz ýaly, uly möçberde redaktirlenen.
Soňky minutlar redaktirlenmän galýar, ýöne neşir edilmez.
Ministr Lauterbach redaktirlenmedik protokollary ýakynda çap etjekdigine wada berdi –
meniň pikirimçe, belki-de saýlawlardan soň.
Emma ol yzygiderli hasabatlary, hakykatda biziň üçin has-da gyzykly bolan we hökmany sanjym bilen
baglanyşykly maglumatlary ilata elýeterli etmegi ret edýär.
Şonuň üçin soňky minutlaryň hem elýeterli bolmagyna biraz has garaşmaly bolarys, bu örän ähtimal, we
şol wagta çenli ähli hormat bilen, Stefan Homburg.
Hormatly Kla.TV tomaşaçylary, bu örtmek skandaly barada dostlaryňyza we maşgaläňize habar beriň!
Diňe koronawirus pandemiýasy bilen baglanyşykly aýratyn şertleri düýpli derňäp, adamlyga garşy amala aşyrylýan
şeýle jenaýatlaryň gaýtadan bolmagynyň öňüni alyp bileris.