WEBVTT

00:00.940 --> 00:06.667
Kwizigidi zabantu, iminyaka yongxamiseko lwe-coronavirus
yayihambelana nezithintelo ezikhulu kwinkululeko ngenxa

00:06.667 --> 00:10.656
yokuvalwa kwezinto, imithetho yokungaphumi, nokuvalwa kwezikolo.

00:10.656 --> 00:16.450
La manyathelo athethelelwe ngokusekelwe
kuvavanyo lwewonga leengcali lwe-RKI.

00:16.450 --> 00:21.672
Nangona kunjalo, kulandela ukupapashwa kwee-protokol ze-RKI
ezifunyenwe yimagazini i-Multipolar, akunakuphikiswa ukuba

00:21.672 --> 00:25.522
uvavanyo lomngcipheko aluzange lusekelwe
kwiinkcukacha zenzululwazi xa lonyuswa ukusuka

00:25.522 --> 00:28.983
"kumanqanaba aphakathi" lwaya "kumanqanaba aphezulu".

00:28.983 --> 00:34.179
Ngoku ekubeni sele kuphumele elubala ukuba olo
lwahlulo lwenziwe ngemiyalelo yezopolitiko, i-RKI

00:34.179 --> 00:38.272
izicimile iivavanyo zomngcipheko kwiwebhusayithi yayo.

00:38.272 --> 00:45.550
Ingaba ubungqina bophando lokwenyani malunga neziphumo ezimbi
kakhulu zomgaqo-nkqubo we-coronavirus buye batshatyalaliswa apha?

00:45.550 --> 00:51.412
Le vidiyo ilandelayo ibonisa uhlalutyo
lukaNjingalwazi Gqr. Stefan Homburg, owayesakuba ngumlawuli

00:51.412 --> 00:55.589
weZiko lezeMali yoLuntu kwiYunivesithi yaseHanover.

00:55.589 --> 00:59.211
Ukususela ekuqaleni kwengxaki
ye-coronavirus, uye waphinda-phinda waphawula

00:59.211 --> 01:03.416
ngamanyathelo ezopolitiko ngamagalelo axhaswe yingqiqo.

01:14.044 --> 01:18.949
Nibuliso lonke emva kwemini, bafazi namadoda,
ndiyanamkela ngothando kwesi siqephu sinye se-Homburg's

01:18.949 --> 01:22.636
Background kwaye ndiyavuya kakhulu ukuba niphinde nabakho.

01:22.636 --> 01:30.663
Ndifumanise into: i-RKI isicime uhlolo
lomngcipheko we-coronavirus kwi-intanethi.

01:30.663 --> 01:33.063
Ngaba oko kubalulekile? Ewe kunjalo!

01:33.063 --> 01:36.883
Kwiminyaka emininzi, ubomi bethu
bube kuxhomekeke kwezi zilinganiso.

01:36.883 --> 01:46.123
Xa i-RKI yayisithi umngcipheko uphakathi, besinokuphila
njengabantu ababephila ngamaxesha amandulo, kangangeenkulungwane.

01:46.123 --> 01:53.318
Kodwa xa i-RKI yathi umngcipheko mkhulu, iinkulisa nezikolo
zavalwa, kwanyanzeliswa iilockdown neekurfewu,

01:53.318 --> 02:01.329
kwaye abantu abadala bahlukaniswa kwizindlu zokhathalelo
bengavumelekanga ukuba bamkele iindwendwe de bafa.

02:01.329 --> 02:06.503
Imingcwabo eqhelekileyo
eneeendwendwe ezininzi nayo yayingavumelekanga.

02:06.503 --> 02:15.796
Ndiwufumene njani lo mba? Kulungile, indawo yokuqala ibe
yiprotokholi ye-RKI endakubonisa yona kwinkqubo edlulileyo.

02:15.796 --> 02:23.330
Le protokolo ithi ngexesha eliphezulu
lasehlotyeni lowama-2020, iSebe lezeMpilo leFederal (BMG)

02:23.330 --> 02:28.390
lakhupha umyalelo wokugcina umngcipheko uphezulu.

02:28.390 --> 02:33.890
Oku kuthetha ukuba uvavanyo lomngcipheko
lwe-RKI belungekho kusekelweni kweziphumo

02:33.890 --> 02:38.416
zenzululwazi, kodwa yayizizikhokelo zezopolitiko.

02:38.416 --> 02:48.070
Abagxeki baxoxa besithi le protocol yenziwe ngomhla wama-29 kuJuni
2020 kwaye ingozi kufuneka ihlale iphezulu kude kube ngumhla

02:48.070 --> 02:53.916
woku-1 kuJulayi 2020, oko kukuthi, iintsuku ezimbini kuphela.

02:53.916 --> 03:00.256
Ndaye ndazibuza, ibe ixesha elingakanani
kanye kanye umngcipheko ubugcinwe uphezulu?

03:00.256 --> 03:06.670
Ngenxa yoko, ndiye ndajonga enye yeengxelo
zolawulo zalelo xesha, endiyibonisa apha.

03:06.670 --> 03:13.870
Apho uza kubona ikhonkco elisingisa kuxwebhu
olukhethekileyo lwe-RKI, iVavanyo loMngcipheko.

03:13.870 --> 03:21.316
Ndayicofa yaza ke ndafumana lo myalezo – othi ifayile ayisekho.

03:21.316 --> 03:25.083
Ndiye ndakhangela kuyo yonke iseva ye-RKI.

03:25.083 --> 03:32.083
Kusenokwenzeka ukuba isusiwe yasiwa
kwenye indawo. Kodwa iye yacinywa.

03:32.083 --> 03:41.552
Kweli nqanaba, ibali beliya kuphela ukuba bekungengenxa yabantu
abakhutheleyo abasindisa yonke into engaqhelekanga kugcino-lwazi

03:41.552 --> 03:46.523
lwe-intanethi, ukuze usenokuyifumana kwiminyaka eyalandelayo.

03:46.523 --> 03:49.223
Ngoko ke ndingakubonisa ngoku.

03:49.223 --> 03:57.723
Uxwebhu olunomhla ka-Epreli 2020
oluqulethe uvavanyo lomngcipheko olwenziwe yi-RKI.

03:57.723 --> 04:08.630
Siza kujonga ngokusondeleyo ukuba olu vavanyo
lunjani nokuba lufuna amanyathelo angqongqo athathwe na.

04:08.630 --> 04:12.843
Masijonge umbhalo isiqwengana ngesiqwengana.

04:12.843 --> 04:18.763
Okokuqala, kutshiwo ukuba i-WHO
ibhengeze ubhubhane wehlabathi jikelele.

04:18.763 --> 04:23.264
Ewe, yinyani loo nto, kodwa i-WHO isoloko isenza lonto.

04:23.264 --> 04:30.329
Khawucinge nge-swine flu ngo-2009 okanye kwiminyaka
emibini edlulileyo, xa i-monkeypox yabhengezwa njengobhubhane

04:30.329 --> 04:34.750
wehlabathi wonke okwinqanaba eliphezulu lokulumkisa.

04:34.750 --> 04:38.763
Oku akuzange kuxelwe kakhulu kumajelo
eendaba kwaye kuphantsiwe yiJamani.

04:38.763 --> 04:43.052
Akuzange kubekho ukutshixwa ngenxa
ye-monkeypox; endaweni yoko, abantu babengasafuni

04:43.052 --> 04:45.470
kuva ngakumbi ngeentlobo zezifo ezifana nezi.

04:45.470 --> 04:50.363
Kwaye amajelo eendaba kunye neempolotiki
bacinga ukuba le ayiyombandela wokuphumelela.

04:50.363 --> 04:56.710
Ingxoxo yesibini apha. Le yimeko etshintsha-tshintshayo kakhulu.

04:56.710 --> 05:02.663
Ewe, amaza obusika ahlala
eshintsha-shintsha kwaye kufuneka athathwe nzulu.

05:02.663 --> 05:08.321
Ngandlel' ithile, oku kucaphula owayesakuba
nguNobhala Wezemali ngentetho yakhe edumileyo:

05:08.321 --> 05:12.030
"Ndikuthatha nzulu, nawe kufuneka ukuthathe nzulu."

05:12.030 --> 05:17.190
Le, ewe kona, yintetho nje
eqhelekileyo, hayi inkcazelo yenzululwazi.

05:17.190 --> 05:23.264
Ekugqibeleni, kuyatsho ukuba kwezinye
iimeko ukubaleka kwesi sifo kuba mandundu.

05:23.264 --> 05:26.716
Kukho namatyala esi sifo abulalayo.

05:26.716 --> 05:35.830
Yinyani loo nto, kodwa isebenza kuso nasiphi na isifo
sokuphefumla kwaye ayisosizathu sokubhengeza i-lockdown.

05:35.830 --> 05:37.506
Ingongoma engundoqo ngoku isezantsi kakhulu.

05:37.506 --> 05:51.053
Ngokwenene, kuyaphenduka kwisivakalisi esinye: "Ingozi kwimpilo
yoluntu eJamani okwangoku ibalwa njengephezulu ngokubanzi."

05:51.053 --> 05:56.683
Ngoku ndikhuphele zonke ezi zivavanyo zomngcipheko kwi-RKI.

05:56.683 --> 06:04.072
Kwaye endaweni yokuzifunda nganye, ndiza kunibonisa
uhlobo olutsha lwesifanekiso endisenzileyo ngazo,

06:04.072 --> 06:08.376
olubonisa lonke ixesha leminyaka embalwa edlulileyo.

06:08.376 --> 06:15.676
Jonga. Kwikona esekhohlo kakhulu,
ungabona uJanuwari noFebruwari ka-2020.

06:15.676 --> 06:23.250
Ngelo xesha, oosopolitiki kunye neRobert Koch Institute
babucinga ukuba umngcipheko uphantsi ukuya kwesiphakathi.

06:23.250 --> 06:27.704
Kwaye kwathiwa i-coronavirus yinto
eyayicwangciswe ngabantu abagabadeleyo abaxhasa

06:27.704 --> 06:31.643
umgaqo-nkqubo wobunene ukuze boyikise uluntu.

06:31.643 --> 06:44.500
Emva koko umngcipheko wonyuselwa ngomhla we-17 kuMatshi 2020
ngokusekelwe kuxwebhu endikufundele lona kumasiakelo edlulileyo.

06:44.500 --> 06:51.262
Kwaza ke ngoJuni ka-2020, neso yayisisalathiso
endisandul' ukusibonisa, umngcipheko wagcinwa

06:51.262 --> 06:56.036
uphezulu ngomyalelo weSebe lezeMpilo leFederal.

06:56.036 --> 07:02.409
Oku kwalandelwa ziinyanga ezintandathu
zomngcipheko omkhulu nangakumbi. Ngexesha lezi nyanga

07:02.409 --> 07:06.603
zintandathu, kwabakho enye i-lockdown epheleleyo.

07:06.603 --> 07:16.071
Emva koko umngcipheko wehliselwa phezulu, wonyuselwa kwakhona
phezulu kakhulu, kwaye emva kokuba umthetho oyilwayo wokugonywa

07:16.071 --> 07:22.584
ngokunyanzeliswa usilele kwi-Bundestag
ngo-Epreli 2022, umngcipheko wehliselwa ukusuka

07:22.584 --> 07:27.710
phezulu kakhulu ukuya phezulu – kanye ngelo xesha.

07:27.710 --> 07:34.948
Kwicala lasekunene kakhulu, ngoku siyifumana isisombululo:
bekungekho de kwaba nguFebruwari 2023 apho

07:34.948 --> 07:43.096
umngcipheko wehliselwa kwinqanaba eliphakathi,
oko kukuthi, emva phantse kweminyaka emithathu.

07:43.096 --> 07:53.195
Le pateni ikwigrafu, onokuyibona apha ecaleni kwam,
ayinantsingiselo kwaphela, nkqu nakwizizathu zovavanyo

07:53.195 --> 07:59.109
lwe-PCR lwe-RKI, nto leyo ebonisa impembelelo yezopolitiko.

07:59.109 --> 08:05.756
Ukuze kuthelekiswe, ndiza kukubonisa oko kubizwa
ngokuba zizinga leziganeko okanye inani lamatyala.

08:05.756 --> 08:14.950
Kwicala lasekhohlo kakhulu, ungabona intaba encinci ekuqaleni
kuka-2020. Loo nto yayisisizathu esivakalayo sokuvala kwokuqala.

08:14.950 --> 08:21.972
Emva koko, ekupheleni kuka-2021, xa bonke abantu
begonyiwe, amanani amatyala aza kunyuka kakhulu

08:21.972 --> 08:26.603
aze ahlale ephezulu ngokungaguqukiyo kunango-2020.

08:26.603 --> 08:35.327
Kwaye ke, ngoFebruwari 2023, uyabona, kusekho amanani
abalulekileyo amatyala e-PCR afunyanwayo, kodwa

08:35.327 --> 08:41.510
umngcipheko ngequbuliso wehliselwa kwinqanaba eliphakathi.

08:41.510 --> 08:49.910
Umbuzo onika umdla, ewe, ngulo: Ingaba iSebe
lezeMpilo leFederal likhuphe omnye umyalelo kwi-RKI

08:49.910 --> 08:56.512
ngoFebruwari 2023 ukuze ekugqibeleni liyithobe ingozi?

08:56.512 --> 09:03.701
Ngelishwa, kuphela iiprotocol ze-RKI ukusukela
ngo-2020 ukuya ku-Epreli 2021 ezifunyenwe

09:03.701 --> 09:09.450
kwi-Multipolar, kwaye ezi zihlelwe kakhulu, njengoko usazi.

09:09.450 --> 09:15.243
Iminithi yasemva ayihluzezwanga kodwa ayizukupapashwa.

09:15.243 --> 09:19.938
UMphathiswa uLauterbach uthembise ukuba uza
kuzipapasha kungekudala iiminitsha

09:19.938 --> 09:23.883
ezingahlelwanga – mhlawumbi emva konyulo, ndicinga njalo –

09:23.883 --> 09:29.875
Noko ke, uyala ukwenza iingxelo ezilandelayo,
ezithetha nathi ngakumbi kuba zinxulumene

09:29.875 --> 09:34.432
nokugonywa okunyanzelekileyo, zifumaneke eluntwini.

09:34.432 --> 09:42.618
Ngoko ke kuza kufuneka silinde ixesha elide kancinci de nemizuzu
yasemva ikhutshwe nayo, nto leyo ekunokwenzeka kakhulu, kwaye

09:42.618 --> 09:48.276
de kube lelo xesha, ndihlala ndinamangqwabaza, uStefan Homburg.

10:08.772 --> 10:14.216
Baphulaphuli abathandekayo be-Kla.TV, ncedani nazise
abahlobo neentsapho zenu ngale skandali yokufihla iinyani!

10:14.216 --> 10:20.469
Ngokuphanda ngokucokisekileyo iimeko ezizodwa ezingqonge ubhubhane
we-coronavirus kuphela, sinokuthintela ulwaphulo-mthetho

10:20.469 --> 10:23.316
olunjalo oluchasene noluntu ukuba lungaphinde lwenzeke.
