1
00:00:00,940 --> 00:00:07,213
Kubantu abayizigidi, iminyaka yesimo esiphuthumayo se-coronavirus
yayihambisana nokuvinjelwa okukhulu kwenkululeko ngenxa yokuvalwa

2
00:00:07,213 --> 00:00:10,656
kwendawo, imithetho yokuvala ebusuku nokuvalwa kwezikole.

3
00:00:10,656 --> 00:00:16,450
Lezi zinyathelo zazisekelwe
ekuhlolweni kwebhodi yochwepheshe ye-RKI.

4
00:00:16,450 --> 00:00:22,229
Nokho, ngemva kokushicilelwa kwemigomo ye-RKI eyatholwa
yimagazini iMultipolar, akunakuphikwa ukuthi ukuhlolwa

5
00:00:22,229 --> 00:00:28,983
kwengozi akuzange kusekelwe kudatha yesayensi lapho
kwakhuphuka kusuka ku-"okulingene" kuya ku-"okuphezulu".

6
00:00:28,983 --> 00:00:34,250
Manje njengoba sekwavezwe ukuthi
ukuhlukaniswa kwenziwe ngemiyalelo yezepolitiki, i-RKI

7
00:00:34,250 --> 00:00:38,272
isuse izilinganiso zengozi kuwebhusayithi yayo.

8
00:00:38,272 --> 00:00:45,550
Ingabe ubufakazi bophenyo lwangempela ngemiphumela
emibi kakhulu yenqubomgomo ye-coronavirus bususiwe lapha?

9
00:00:45,550 --> 00:00:51,260
Le vidiyo elandelayo ikhombisa ukuhlaziywa
kukaProfesa uDokotela uStefan Homburg, owayengumqondisi

10
00:00:51,260 --> 00:00:55,589
weSikhungo Sezezimali Zomphakathi eNyuvesi yaseHanover.

11
00:00:55,589 --> 00:00:59,448
Kusukela ekuqaleni kwenhlekelele
ye-coronavirus, uhlale ephawula kaningi ngezinyathelo

12
00:00:59,448 --> 00:01:03,416
zezepolitiki ngeminikelo ecacile futhi esekelwe kahle.

13
00:01:08,634 --> 00:01:14,044


14
00:01:14,044 --> 00:01:19,187
Ntambama emnandi, bafazi nabesilisa, ngiyanibingelela
ngokufudumele kwesinye isiqephu se-Homburg's Background

15
00:01:19,187 --> 00:01:22,636
futhi ngiyajabula ukuthi niphinde nihlanganyele nathi.

16
00:01:22,636 --> 00:01:30,663
Ngithole okuthile: i-RKI isuse ukuhlolwa
kwezingozi ze-coronavirus ku-inthanethi.

17
00:01:30,663 --> 00:01:33,063
Ingabe lokho kubalulekile? Impela!

18
00:01:33,063 --> 00:01:36,883
Iminyaka eminingi, izimpilo zethu zazincike kulezi zivivinyo.

19
00:01:36,883 --> 00:01:41,903
Lapho i-RKI yathi ingozi yayiphakathi,
sasikwazi ukuphila njengabantu ababeyiphila

20
00:01:41,903 --> 00:01:46,123
ezikhathini zangaphambilini, izinkulungwane zeminyaka.

21
00:01:46,123 --> 00:01:52,061
Kodwa lapho i-RKI yathi ingozi yayiphezulu, izikhungo
zokunakekela izingane nezikole zavinjwa, kwabekwa ukuvalwa

22
00:01:52,061 --> 00:01:57,415
kwendawo nemithetho yokuvala ebusuku, kwahlukaniswa
abantu asebekhulile ezindlini zokunakekelwa futhi

23
00:01:57,415 --> 00:02:01,329
abavunyelwe ukwamukela izivakashi kuze kube sekufeni kwabo.

24
00:02:01,329 --> 00:02:06,503
Imicimbi yokungcwaba ejwayelekile
enezivakashi eziningi nayo yayinqatshelwe.

25
00:02:06,503 --> 00:02:15,796
Ngithole kanjani lokhu? Yebo, indawo yokuqala kwakuwuphrothokholi
ye-RKI engangiyibonise kuye ohlelweni lokugcina.

26
00:02:15,796 --> 00:02:22,815
Leli phrothokholi lithi ngesikhathi sokushisa
okukhulu kwehlobo lika-2020, uMnyango Kazwelonke

27
00:02:22,815 --> 00:02:28,390
Wezempilo (BMG) wakhulula umyalo wokugcina ingozi iphezulu.

28
00:02:28,390 --> 00:02:34,186
Lokhu kusho ukuthi ukuhlolwa kwezingozi
kwe-RKI akuzange kusekelwe kunoma yiziphi iziphetho

29
00:02:34,186 --> 00:02:38,416
zesayensi, kodwa kwakuyiziqondiso zezepolitiki.

30
00:02:38,416 --> 00:02:47,758
Abagxeki baphikisa ukuthi lolu hlelo lwenziwe ngomhlaka 29
Juni 2020 nokuthi ingozi kufanele igcinwe iphezulu kuze kube

31
00:02:47,758 --> 00:02:53,916
ngomhlaka 1 Julayi 2020, okungukuthi izinsuku ezimbili kuphela.

32
00:02:53,916 --> 00:03:00,256
Ngakho-ke ngazibuza ukuthi ingozi
yayigcinwe iphezulu isikhathi esingakanani ngempela?

33
00:03:00,256 --> 00:03:06,670
Ngalesi sizathu, ngabheka omunye wemibiko
yokuphatha yaleso sikhathi engiyiveza lapha.

34
00:03:06,670 --> 00:03:13,870
Lapho uzobona isixhumanisi esiya
kumqulu okhethekile we-RKI, Ukuhlola Ingozi.

35
00:03:13,870 --> 00:03:21,316
Ngacindezela kuyo, ngemuva kwalokho
ngathola lo myalezo othi ifayela asisekho.

36
00:03:21,316 --> 00:03:25,083
Ngakho-ke ngasesha yonke iseva ye-RKI.

37
00:03:25,083 --> 00:03:32,083
Kungenzeka ukuthi idluliselwe kwenye indawo. Kodwa isusiwe.

38
00:03:32,083 --> 00:03:40,967
Kuleli phuzu, indaba beyizophela uma kungenxa yabantu
abazimisele abagcina yonke into engaqondakali ku-archive

39
00:03:40,967 --> 00:03:46,523
ye-inthanethi ukuze isaqhubeke itholakala eminyakeni eyalandela.

40
00:03:46,523 --> 00:03:49,223
Ngakho-ke ngiyakwazi ukukubonisa manje.

41
00:03:49,223 --> 00:03:57,723
Umbhalo onomhla ka-Ephreli 2020
oqukethe ukuhlolwa kwengozi yi-RKI.

42
00:03:57,723 --> 00:04:04,004
Sizobheka ngokucophelela ukuthi lokhu
kuhlolwa kubukeka kanjani nokuthi ngabe kufanele

43
00:04:04,004 --> 00:04:08,630
yini ukuthi kuthathwe izinyathelo eziqinile.

44
00:04:08,630 --> 00:04:12,843
Ake sibheke umbhalo ingxenye ngengxenye.

45
00:04:12,843 --> 00:04:18,763
Okokuqala, kushiwo ukuthi i-WHO imemezele
ukuthi kuyisifo esithathelana umhlaba wonke.

46
00:04:18,763 --> 00:04:23,264
Yebo, lokho kuyiqiniso, kodwa i-WHO ivame ukwenza kanjalo.

47
00:04:23,264 --> 00:04:30,523
Cabanga ngomkhuhlane wezinkalankala ka-2009 noma eminyakeni
emibili edlule, lapho i-monkeypox yamenyezelwa njengobhubhane

48
00:04:30,523 --> 00:04:34,750
lomhlaba wonke olusezingeni eliphezulu lokuxwayisa.

49
00:04:34,750 --> 00:04:38,763
Lokhu akuzange kubikwe kahle ezinkundleni
zezindaba futhi kwaphathwa phansi yiJalimane.

50
00:04:38,763 --> 00:04:45,470
Bekungekho ukuvalwa ngenxa ye-monkeypox; kunalokho
abantu babengasafuni ukuzwa lutho ngalezi zifo ezibhubhanayo.

51
00:04:45,470 --> 00:04:50,363
Futhi abezindaba nabaphathi bezepolitiki
bacabanga ukuthi lokhu bekungeyona indaba yokunqoba.

52
00:04:50,363 --> 00:04:56,710
Impikiswano yesibili lapha. Lesi
simo siyashintsha-shintsha kakhulu.

53
00:04:56,710 --> 00:05:02,663
Yebo, amagagasi obanda ahlala
eshintsha-shintsha futhi kumele athathwe ngokungathi sína.

54
00:05:02,663 --> 00:05:08,442
Ngokuthile, lokhu kucaphuna uNgqongqoshe Wezezimali
wangaphambilini ngesitatimende sakhe esidumile: "Ngiyithatha

55
00:05:08,442 --> 00:05:12,030
ngokungathi sína, nawe kufanele uyithathe ngokungathi sína."

56
00:05:12,030 --> 00:05:17,190
Lokhu, ngempela, kuyisisho esijwayelekile
nje kuphela futhi akusiyo incazelo yesayensi.

57
00:05:17,190 --> 00:05:23,264
Ekugcineni, kushiwo ukuthi kwezinye
izimo ukuthuthuka kwesifo kubi kakhulu.

58
00:05:23,264 --> 00:05:26,716
Kwenzeka futhi izimo ezibulalayo zesifo.

59
00:05:26,716 --> 00:05:32,183
Lokho kuyiqiniso, kodwa kusebenza kunoma
yisiphi isifo sokuphefumula futhi akusona

60
00:05:32,183 --> 00:05:35,830
isizathu sokumemezela ukuvalwa kwesizwe.

61
00:05:35,830 --> 00:05:37,506
Iphuzu elibalulekile manje lisemazingeni aphansi kakhulu.

62
00:05:37,506 --> 00:05:51,053
Kuyafingqa ngesisho esisodwa: "Ingozi yezempilo yomphakathi
eJalimane njengamanje ibalwa njengaphezulu ngokujwayelekile."

63
00:05:51,053 --> 00:05:56,683
Manje sengilande zonke lezi zivivinyo zengozi ezivela e-RKI.

64
00:05:56,683 --> 00:06:03,973
Futhi esikhundleni sokuwafunda ngamunye ngamunye,
ngizokukhombisa uhlobo olusha lwegrafu engiyidalile kusukela

65
00:06:03,973 --> 00:06:08,376
kuwo, olukhombisa isikhathi sonke seminyaka embalwa edlule.

66
00:06:08,376 --> 00:06:15,676
Bheka. Ngakwesobunxele kude, ungabona uJanuwari noFebhuwari 2020.

67
00:06:15,676 --> 00:06:23,250
Ngaleso sikhathi, abezepolitiki kanye neRobert Koch
Institute babheka ingozi njengengaphansi kuya kwemaphakathi.

68
00:06:23,250 --> 00:06:31,643
Kwathiwa i-coronavirus kwakuyinto eyayicwangciswe ngabantu
abangakwesokudla abangaphezu komkhawulo ukuze besabe umphakathi.

69
00:06:31,643 --> 00:06:44,500
Khona-ke ingozi yanyuselwa ngomhlaka 17 Mashi 2020 ngokususelwa
embhalweni engakufundela wona ekusakazweni kwangaphambilini.

70
00:06:44,500 --> 00:06:50,784
Khona-ke ngoJuni 2020, owawuyilowo mbhalo
engisanda kukukhombisa, ingozi igcinwa

71
00:06:50,784 --> 00:06:56,036
iphezulu ngokuyala koMnyango Kazwelonke Wezempilo.

72
00:06:56,036 --> 00:07:02,058
Lokhu kwalandelwa izinyanga eziyisithupha
zengozi enkulu nakakhulu. Phakathi nalezo

73
00:07:02,058 --> 00:07:06,603
zinyanga eziyisithupha, kwaba nokuvala konke okunye.

74
00:07:06,603 --> 00:07:16,645
Kulapho ingozi yehliswa yaba phezulu, yabe isinyuswa futhi yaba
phezulu kakhulu, futhi ngemva kokuhluleka kwebhili lokugoma

75
00:07:16,645 --> 00:07:27,710
okubophezela eBundestag ngo-Ephreli 2022, ingozi yehliswa
isuka ekuphezulu kakhulu iye ekuphezu – ngaleso sikhathi ngqo.

76
00:07:27,710 --> 00:07:36,679
Ngakwesokudla kakhulu, manje sithola isixazululo: kwaze
kwaba ngoFebhuwari 2023 lapho ingozi yehliswa yaba

77
00:07:36,679 --> 00:07:43,096
phakathi, okusho ukuthi kwathatha cishe iminyaka emithathu.

78
00:07:43,096 --> 00:07:52,694
Iphethini egrafini, ongiyibona lapha eduze kwami,
ayinangqondo nhlobo, ngisho nangokwe-logiki

79
00:07:52,694 --> 00:07:59,109
yokuhlolwa kwe-PCR ye-RKI, okusikisela ithonya lezepolitiki.

80
00:07:59,109 --> 00:08:05,756
Ukuze siqhathanise, ngizokukhombisa okubizwa
ngokuthi amazinga wezimo noma izinombolo zamacala.

81
00:08:05,756 --> 00:08:14,950
Ngakwesobunxele kakhulu, ungabona intaba encane
ekuqaleni kuka-2020. Lokho kwakuyisizathu sokuvala okuqala.

82
00:08:14,950 --> 00:08:21,925
Bese, ekupheleni kuka-2021, lapho bonke abantu
sebeqedile ukugonywa, inani lamacala lizokhuphuka

83
00:08:21,925 --> 00:08:26,603
kakhulu futhi lihlale liphezulu njalo kunango-2020.

84
00:08:26,603 --> 00:08:35,849
Futhi lapho, ngoFebhuwari 2023, uyabona,
kusekhona inani elikhulu lezimo ze-PCR ezitholakala,

85
00:08:35,849 --> 00:08:41,510
kodwa ingozi yehle ngokuzumayo yaba phakathi.

86
00:08:41,510 --> 00:08:49,779
Umbuzo othakazelisayo, vele, uwukuthi: Ingabe
uMnyango Kazwelonke Wezempilo ukhiphe omunye umyalo

87
00:08:49,779 --> 00:08:56,512
ku-RKI ngoFebhuwari 2023 ukuze ekugcineni wehlise ingozi?

88
00:08:56,512 --> 00:09:04,516
Ngeshwa, ama-protocol e-RKI kuphela asuka
ku-2020 kuya ku-Ephreli 2021 atholwe kwa-Multipolar,

89
00:09:04,516 --> 00:09:09,450
futhi lawa abhalwe kabi kakhulu, njengoba wazi.

90
00:09:09,450 --> 00:09:15,243
Imizuzu yokugcina ayihlelwanga kodwa ngeke kushicilelwe.

91
00:09:15,243 --> 00:09:23,883
UMphathiswa uLauterbach uthembise ukuthi uzokhipha kungekudala
imizuzu engaguqulwanga – mhlawumbe ngemva kokhetho, ngicabanga –

92
00:09:23,883 --> 00:09:29,933
Nokho, uyala ukwenza imibiko yokulandelela,
ezithakazelisa kithi kakhulu ngoba ziphathelene

93
00:09:29,933 --> 00:09:34,432
nokugonywa okuphoqelekile, zitholakale emphakathini.

94
00:09:34,432 --> 00:09:42,191
Ngakho-ke kuzofanele silinde kancane kuze kwakhululwa
nemizuzu yokugcina, okungenzeka kakhulu, futhi kuze kube

95
00:09:42,191 --> 00:09:48,276
yilapho, ngihlala nginokubingelela okufudumele, uStefan Homburg.

96
00:10:08,772 --> 00:10:14,216
Babukeli be-Kla.TV abathandekayo, sicela waziseni
abangane nomndeni wenu ngalesi sihlazo sokufihla!

97
00:10:14,216 --> 00:10:20,007
Kungokucwaninga ngokujulile izimo ezingavamile ezihambisana
nobhubhane we-coronavirus kuphela lapho singavimbela

98
00:10:20,007 --> 00:10:23,316
khona lezo zono zobulukhuni kuluntu ukuthi zingaphinde zenzeke.

