WEBVTT

00:00.940 --> 00:07.213
Kubantu abayizigidi, iminyaka yesimo esiphuthumayo se-coronavirus
yayihambisana nokuvinjelwa okukhulu kwenkululeko ngenxa yokuvalwa

00:07.213 --> 00:10.656
kwendawo, imithetho yokuvala ebusuku nokuvalwa kwezikole.

00:10.656 --> 00:16.450
Lezi zinyathelo zazisekelwe
ekuhlolweni kwebhodi yochwepheshe ye-RKI.

00:16.450 --> 00:22.229
Nokho, ngemva kokushicilelwa kwemigomo ye-RKI eyatholwa
yimagazini iMultipolar, akunakuphikwa ukuthi ukuhlolwa

00:22.229 --> 00:28.983
kwengozi akuzange kusekelwe kudatha yesayensi lapho
kwakhuphuka kusuka ku-"okulingene" kuya ku-"okuphezulu".

00:28.983 --> 00:34.250
Manje njengoba sekwavezwe ukuthi
ukuhlukaniswa kwenziwe ngemiyalelo yezepolitiki, i-RKI

00:34.250 --> 00:38.272
isuse izilinganiso zengozi kuwebhusayithi yayo.

00:38.272 --> 00:45.550
Ingabe ubufakazi bophenyo lwangempela ngemiphumela
emibi kakhulu yenqubomgomo ye-coronavirus bususiwe lapha?

00:45.550 --> 00:51.260
Le vidiyo elandelayo ikhombisa ukuhlaziywa
kukaProfesa uDokotela uStefan Homburg, owayengumqondisi

00:51.260 --> 00:55.589
weSikhungo Sezezimali Zomphakathi eNyuvesi yaseHanover.

00:55.589 --> 00:59.448
Kusukela ekuqaleni kwenhlekelele
ye-coronavirus, uhlale ephawula kaningi ngezinyathelo

00:59.448 --> 01:03.416
zezepolitiki ngeminikelo ecacile futhi esekelwe kahle.

01:14.044 --> 01:19.187
Ntambama emnandi, bafazi nabesilisa, ngiyanibingelela
ngokufudumele kwesinye isiqephu se-Homburg's Background

01:19.187 --> 01:22.636
futhi ngiyajabula ukuthi niphinde nihlanganyele nathi.

01:22.636 --> 01:30.663
Ngithole okuthile: i-RKI isuse ukuhlolwa
kwezingozi ze-coronavirus ku-inthanethi.

01:30.663 --> 01:33.063
Ingabe lokho kubalulekile? Impela!

01:33.063 --> 01:36.883
Iminyaka eminingi, izimpilo zethu zazincike kulezi zivivinyo.

01:36.883 --> 01:41.903
Lapho i-RKI yathi ingozi yayiphakathi,
sasikwazi ukuphila njengabantu ababeyiphila

01:41.903 --> 01:46.123
ezikhathini zangaphambilini, izinkulungwane zeminyaka.

01:46.123 --> 01:52.061
Kodwa lapho i-RKI yathi ingozi yayiphezulu, izikhungo
zokunakekela izingane nezikole zavinjwa, kwabekwa ukuvalwa

01:52.061 --> 01:57.415
kwendawo nemithetho yokuvala ebusuku, kwahlukaniswa
abantu asebekhulile ezindlini zokunakekelwa futhi

01:57.415 --> 02:01.329
abavunyelwe ukwamukela izivakashi kuze kube sekufeni kwabo.

02:01.329 --> 02:06.503
Imicimbi yokungcwaba ejwayelekile
enezivakashi eziningi nayo yayinqatshelwe.

02:06.503 --> 02:15.796
Ngithole kanjani lokhu? Yebo, indawo yokuqala kwakuwuphrothokholi
ye-RKI engangiyibonise kuye ohlelweni lokugcina.

02:15.796 --> 02:22.815
Leli phrothokholi lithi ngesikhathi sokushisa
okukhulu kwehlobo lika-2020, uMnyango Kazwelonke

02:22.815 --> 02:28.390
Wezempilo (BMG) wakhulula umyalo wokugcina ingozi iphezulu.

02:28.390 --> 02:34.186
Lokhu kusho ukuthi ukuhlolwa kwezingozi
kwe-RKI akuzange kusekelwe kunoma yiziphi iziphetho

02:34.186 --> 02:38.416
zesayensi, kodwa kwakuyiziqondiso zezepolitiki.

02:38.416 --> 02:47.758
Abagxeki baphikisa ukuthi lolu hlelo lwenziwe ngomhlaka 29
Juni 2020 nokuthi ingozi kufanele igcinwe iphezulu kuze kube

02:47.758 --> 02:53.916
ngomhlaka 1 Julayi 2020, okungukuthi izinsuku ezimbili kuphela.

02:53.916 --> 03:00.256
Ngakho-ke ngazibuza ukuthi ingozi
yayigcinwe iphezulu isikhathi esingakanani ngempela?

03:00.256 --> 03:06.670
Ngalesi sizathu, ngabheka omunye wemibiko
yokuphatha yaleso sikhathi engiyiveza lapha.

03:06.670 --> 03:13.870
Lapho uzobona isixhumanisi esiya
kumqulu okhethekile we-RKI, Ukuhlola Ingozi.

03:13.870 --> 03:21.316
Ngacindezela kuyo, ngemuva kwalokho
ngathola lo myalezo othi ifayela asisekho.

03:21.316 --> 03:25.083
Ngakho-ke ngasesha yonke iseva ye-RKI.

03:25.083 --> 03:32.083
Kungenzeka ukuthi idluliselwe kwenye indawo. Kodwa isusiwe.

03:32.083 --> 03:40.967
Kuleli phuzu, indaba beyizophela uma kungenxa yabantu
abazimisele abagcina yonke into engaqondakali ku-archive

03:40.967 --> 03:46.523
ye-inthanethi ukuze isaqhubeke itholakala eminyakeni eyalandela.

03:46.523 --> 03:49.223
Ngakho-ke ngiyakwazi ukukubonisa manje.

03:49.223 --> 03:57.723
Umbhalo onomhla ka-Ephreli 2020
oqukethe ukuhlolwa kwengozi yi-RKI.

03:57.723 --> 04:04.004
Sizobheka ngokucophelela ukuthi lokhu
kuhlolwa kubukeka kanjani nokuthi ngabe kufanele

04:04.004 --> 04:08.630
yini ukuthi kuthathwe izinyathelo eziqinile.

04:08.630 --> 04:12.843
Ake sibheke umbhalo ingxenye ngengxenye.

04:12.843 --> 04:18.763
Okokuqala, kushiwo ukuthi i-WHO imemezele
ukuthi kuyisifo esithathelana umhlaba wonke.

04:18.763 --> 04:23.264
Yebo, lokho kuyiqiniso, kodwa i-WHO ivame ukwenza kanjalo.

04:23.264 --> 04:30.523
Cabanga ngomkhuhlane wezinkalankala ka-2009 noma eminyakeni
emibili edlule, lapho i-monkeypox yamenyezelwa njengobhubhane

04:30.523 --> 04:34.750
lomhlaba wonke olusezingeni eliphezulu lokuxwayisa.

04:34.750 --> 04:38.763
Lokhu akuzange kubikwe kahle ezinkundleni
zezindaba futhi kwaphathwa phansi yiJalimane.

04:38.763 --> 04:45.470
Bekungekho ukuvalwa ngenxa ye-monkeypox; kunalokho
abantu babengasafuni ukuzwa lutho ngalezi zifo ezibhubhanayo.

04:45.470 --> 04:50.363
Futhi abezindaba nabaphathi bezepolitiki
bacabanga ukuthi lokhu bekungeyona indaba yokunqoba.

04:50.363 --> 04:56.710
Impikiswano yesibili lapha. Lesi
simo siyashintsha-shintsha kakhulu.

04:56.710 --> 05:02.663
Yebo, amagagasi obanda ahlala
eshintsha-shintsha futhi kumele athathwe ngokungathi sína.

05:02.663 --> 05:08.442
Ngokuthile, lokhu kucaphuna uNgqongqoshe Wezezimali
wangaphambilini ngesitatimende sakhe esidumile: "Ngiyithatha

05:08.442 --> 05:12.030
ngokungathi sína, nawe kufanele uyithathe ngokungathi sína."

05:12.030 --> 05:17.190
Lokhu, ngempela, kuyisisho esijwayelekile
nje kuphela futhi akusiyo incazelo yesayensi.

05:17.190 --> 05:23.264
Ekugcineni, kushiwo ukuthi kwezinye
izimo ukuthuthuka kwesifo kubi kakhulu.

05:23.264 --> 05:26.716
Kwenzeka futhi izimo ezibulalayo zesifo.

05:26.716 --> 05:32.183
Lokho kuyiqiniso, kodwa kusebenza kunoma
yisiphi isifo sokuphefumula futhi akusona

05:32.183 --> 05:35.830
isizathu sokumemezela ukuvalwa kwesizwe.

05:35.830 --> 05:37.506
Iphuzu elibalulekile manje lisemazingeni aphansi kakhulu.

05:37.506 --> 05:51.053
Kuyafingqa ngesisho esisodwa: "Ingozi yezempilo yomphakathi
eJalimane njengamanje ibalwa njengaphezulu ngokujwayelekile."

05:51.053 --> 05:56.683
Manje sengilande zonke lezi zivivinyo zengozi ezivela e-RKI.

05:56.683 --> 06:03.973
Futhi esikhundleni sokuwafunda ngamunye ngamunye,
ngizokukhombisa uhlobo olusha lwegrafu engiyidalile kusukela

06:03.973 --> 06:08.376
kuwo, olukhombisa isikhathi sonke seminyaka embalwa edlule.

06:08.376 --> 06:15.676
Bheka. Ngakwesobunxele kude, ungabona uJanuwari noFebhuwari 2020.

06:15.676 --> 06:23.250
Ngaleso sikhathi, abezepolitiki kanye neRobert Koch
Institute babheka ingozi njengengaphansi kuya kwemaphakathi.

06:23.250 --> 06:31.643
Kwathiwa i-coronavirus kwakuyinto eyayicwangciswe ngabantu
abangakwesokudla abangaphezu komkhawulo ukuze besabe umphakathi.

06:31.643 --> 06:44.500
Khona-ke ingozi yanyuselwa ngomhlaka 17 Mashi 2020 ngokususelwa
embhalweni engakufundela wona ekusakazweni kwangaphambilini.

06:44.500 --> 06:50.784
Khona-ke ngoJuni 2020, owawuyilowo mbhalo
engisanda kukukhombisa, ingozi igcinwa

06:50.784 --> 06:56.036
iphezulu ngokuyala koMnyango Kazwelonke Wezempilo.

06:56.036 --> 07:02.058
Lokhu kwalandelwa izinyanga eziyisithupha
zengozi enkulu nakakhulu. Phakathi nalezo

07:02.058 --> 07:06.603
zinyanga eziyisithupha, kwaba nokuvala konke okunye.

07:06.603 --> 07:16.645
Kulapho ingozi yehliswa yaba phezulu, yabe isinyuswa futhi yaba
phezulu kakhulu, futhi ngemva kokuhluleka kwebhili lokugoma

07:16.645 --> 07:27.710
okubophezela eBundestag ngo-Ephreli 2022, ingozi yehliswa
isuka ekuphezulu kakhulu iye ekuphezu – ngaleso sikhathi ngqo.

07:27.710 --> 07:36.679
Ngakwesokudla kakhulu, manje sithola isixazululo: kwaze
kwaba ngoFebhuwari 2023 lapho ingozi yehliswa yaba

07:36.679 --> 07:43.096
phakathi, okusho ukuthi kwathatha cishe iminyaka emithathu.

07:43.096 --> 07:52.694
Iphethini egrafini, ongiyibona lapha eduze kwami,
ayinangqondo nhlobo, ngisho nangokwe-logiki

07:52.694 --> 07:59.109
yokuhlolwa kwe-PCR ye-RKI, okusikisela ithonya lezepolitiki.

07:59.109 --> 08:05.756
Ukuze siqhathanise, ngizokukhombisa okubizwa
ngokuthi amazinga wezimo noma izinombolo zamacala.

08:05.756 --> 08:14.950
Ngakwesobunxele kakhulu, ungabona intaba encane
ekuqaleni kuka-2020. Lokho kwakuyisizathu sokuvala okuqala.

08:14.950 --> 08:21.925
Bese, ekupheleni kuka-2021, lapho bonke abantu
sebeqedile ukugonywa, inani lamacala lizokhuphuka

08:21.925 --> 08:26.603
kakhulu futhi lihlale liphezulu njalo kunango-2020.

08:26.603 --> 08:35.849
Futhi lapho, ngoFebhuwari 2023, uyabona,
kusekhona inani elikhulu lezimo ze-PCR ezitholakala,

08:35.849 --> 08:41.510
kodwa ingozi yehle ngokuzumayo yaba phakathi.

08:41.510 --> 08:49.779
Umbuzo othakazelisayo, vele, uwukuthi: Ingabe
uMnyango Kazwelonke Wezempilo ukhiphe omunye umyalo

08:49.779 --> 08:56.512
ku-RKI ngoFebhuwari 2023 ukuze ekugcineni wehlise ingozi?

08:56.512 --> 09:04.516
Ngeshwa, ama-protocol e-RKI kuphela asuka
ku-2020 kuya ku-Ephreli 2021 atholwe kwa-Multipolar,

09:04.516 --> 09:09.450
futhi lawa abhalwe kabi kakhulu, njengoba wazi.

09:09.450 --> 09:15.243
Imizuzu yokugcina ayihlelwanga kodwa ngeke kushicilelwe.

09:15.243 --> 09:23.883
UMphathiswa uLauterbach uthembise ukuthi uzokhipha kungekudala
imizuzu engaguqulwanga – mhlawumbe ngemva kokhetho, ngicabanga –

09:23.883 --> 09:29.933
Nokho, uyala ukwenza imibiko yokulandelela,
ezithakazelisa kithi kakhulu ngoba ziphathelene

09:29.933 --> 09:34.432
nokugonywa okuphoqelekile, zitholakale emphakathini.

09:34.432 --> 09:42.191
Ngakho-ke kuzofanele silinde kancane kuze kwakhululwa
nemizuzu yokugcina, okungenzeka kakhulu, futhi kuze kube

09:42.191 --> 09:48.276
yilapho, ngihlala nginokubingelela okufudumele, uStefan Homburg.

10:08.772 --> 10:14.216
Babukeli be-Kla.TV abathandekayo, sicela waziseni
abangane nomndeni wenu ngalesi sihlazo sokufihla!

10:14.216 --> 10:20.007
Kungokucwaninga ngokujulile izimo ezingavamile ezihambisana
nobhubhane we-coronavirus kuphela lapho singavimbela

10:20.007 --> 10:23.316
khona lezo zono zobulukhuni kuluntu ukuthi zingaphinde zenzeke.
