1
00:00:00,000 --> 00:00:01,184


2
00:00:01,184 --> 00:00:09,690
Peter König se yon analis jeopolitik ak ansyen ekonomis
siperyè nan Bank Mondyal ak Òganizasyon Mondyal Lasante

3
00:00:09,690 --> 00:00:14,620
(OMS), kote li te travay atravè lemond pandan plis pase 30 ane.

4
00:00:14,620 --> 00:00:22,184
Nan dat 25 me, li te pibliye yon deklarasyon sou
echèk trete pandemi mondyal ki te planifye a ki gen

5
00:00:22,184 --> 00:00:26,500
tit: Trete pandemi OMS la pa sou tab la – pou kounye a.

6
00:00:26,500 --> 00:00:34,580
Tande poukont ou poukisa pèsonn pa ta dwe
chita tounen epi panse tout bagay fini!

7
00:00:38,880 --> 00:00:48,858
Modération Yè swa, 24 me 2024, nan yon reyinyon wo nivo anvan
Asanble Mondyal Sante a nan Jenèv, lidèchip

8
00:00:48,858 --> 00:00:57,900
OMS ak delege ki soti nan peyi manm kle yo
deside abandone trete pandemi an – pou kounye a.

9
00:00:57,900 --> 00:01:04,480
Li pa t ap gen okenn chans pou l pase yon
vòt nan Asanble Mondyal Sante semèn pwochèn.

10
00:01:04,480 --> 00:01:11,296
Olye de sa, yo deside diskite sou kijan
pou yo pwosede nan Asanble Mondyal Sante a.

11
00:01:11,296 --> 00:01:19,441
Sepandan, konnen ke kominike pou laprès sa a pa
mansyone rezon reyèl ki fè chita pale sou trete pandemi an ak

12
00:01:19,441 --> 00:01:24,400
akò modifye 'Règleman Sante Entènasyonal yo' yo te fini.

13
00:01:24,400 --> 00:01:36,864
Gen efò k ap fèt pou minimize oswa inyore nèt gwo pwoblèm tirani
potansyèl sou sante ke akò sa yo ta ka reprezante pou mond lan.

14
00:01:36,864 --> 00:01:46,480
Olye de sa, li deklare ke dyalòg yo dwe kontinye paske
mond lan bezwen yon "rezo sekirite" pou pandemi k ap vini yo.

15
00:01:46,480 --> 00:01:55,780
Kòmsi mond lan pa t kapab jere maladi ak lòt
dezas poukont li kòm nasyon endepandan jiskaprezan.

16
00:01:55,780 --> 00:02:05,120
Epi lè yo te jere dezas sa yo yon fason otonòm ak
endepandan, yo te sove ekonomi yo anba efondreman.

17
00:02:05,120 --> 00:02:14,949
Li evidan ke nan dènye mwa sa yo, anpil gouvènman atravè mond
lan, patikilyèman nan peyi an devlopman, men se pa sèlman yo, te

18
00:02:14,949 --> 00:02:24,310
santi yo plis pase malalèz pou aksepte sa anpil moun rele
"diktati sante OMS la" – sou fòm "yon sèl sante mondyal" – sou

19
00:02:24,310 --> 00:02:32,735
deviz: "yon sèl gwosè pou tout moun" – menm jan ak "yon
sèl gouvènman mondyal" oswa "yon sèl lòd mondyal" ke

20
00:02:32,735 --> 00:02:38,360
globalis yo vle enpoze sou 8.1 milya moun nan mond lan.

21
00:02:38,360 --> 00:02:46,483
Epi an pasan – pa janm bliye ke pi gwo priyorite
globalis yo ap kontinye se yon rediksyon masiv, vrèman

22
00:02:46,483 --> 00:02:51,800
masiv nan popilasyon mondyal aktyèl la ki se 8.1 milya.

23
00:02:51,800 --> 00:03:00,208
Sa a te youn nan rezon prensipal yo pou ajanda fwodilan
vaksinasyon an e li t ap avanse pi lwen pa nouvo trete

24
00:03:00,208 --> 00:03:05,952
pandemi an ak akò modifye 'Règleman Entènasyonal sou Sante' yo.

25
00:03:05,952 --> 00:03:15,418
Moun ki t ap pouse ak yon entansite k ap ogmante pou yon
"gouvènman mondyal inik" oswa yon "lòd mondyal inik" depi

26
00:03:15,418 --> 00:03:25,880
lansman Ajanda 2030 Nasyonzini an ak Gwo Reyajisteman
Fowòm Ekonomik Mondyal la vle tou "yon sèl sante mondyal".

27
00:03:25,880 --> 00:03:34,784
Sa vle di ke Direktè Jeneral OMS la, Tedros Adhanom
Ghebreyesus, ta genyen otorite – ki depase souverènte chak

28
00:03:34,784 --> 00:03:40,540
peyi – pou deside sou mezi pandemi, prevansyon ak tretman.

29
00:03:40,540 --> 00:03:46,200
Plis ak plis peyi ap rekonèt sa sa vle di pou
sistèm swen sante yo ak, pa pi piti, pou ekonomi yo.

30
00:03:46,200 --> 00:03:55,704
Espesyalman lè yo gade dèyè sou konfinman Covid ki pa t nesesè yo
ak lòt mezi fòse ki te detwi ekonomi an ak sosyete a, ki te lakòz

31
00:03:55,704 --> 00:04:03,467
yon seri fayit men ki pa t gen okenn enpak ditou sou
kontwòl Covid la, si janm te gen yon "pandemi" Covid –

32
00:04:03,467 --> 00:04:08,540
oswa pito yon "plandemi" – yon kesyon ki trè kontwovèsyal.

33
00:04:08,540 --> 00:04:18,123
Sa Covid ak "mezi" tiranik li yo fè se deplase kapital soti nan
nivo anba ak nan mitan – soti nan ti ak mwayen antrepriz – pou

34
00:04:18,123 --> 00:04:26,945
ale nan nivo anwo a, bay plizyè milyaè yo, gwo enstitisyon
finansye yo, Blackrock/Vanguard, Wall Street ak lòt moun,

35
00:04:26,945 --> 00:04:36,580
epi bay konpayi teknoloji yo, sa yo rele "Sèt Magnifik"
yo: Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia, Tesla.

36
00:04:36,580 --> 00:04:42,986
Tandans sa a te ranfòse sitou pa lefèt ke
moun rich ak pwisan yo gen aksè ak entèlijans

37
00:04:42,986 --> 00:04:47,260
atifisyèl, AI, pou akselere relokasyon kapital.

38
00:04:47,260 --> 00:04:56,085
Men, biznismann ak politisyen yo te remake tou destriksyon
delibere ekonomi yo e yo vin sispèk, sa ki fè yo pi

39
00:04:56,085 --> 00:05:02,353
vijilan ak tout sa ki soti nan OMS ak Fòm Ekonomik Mondyal la.

40
00:05:02,353 --> 00:05:12,615
Sa ki te deklanche gwo reveye a petèt se lefètke OMS, avèk trete
pandemik li a ak Règleman Entènasyonal sou Sante (IHR) li yo ki

41
00:05:12,615 --> 00:05:21,595
te revize anpil, pa t respekte pwòp règ konstitisyonèl li yo,
sètadi voye vèsyon final dokiman enpòtan sa yo bay

42
00:05:21,595 --> 00:05:30,220
194 peyi manm yo kat mwa anvan Asanble Mondyal
Sante a, sa vle di, pi ta pa pita pase 27 janvye 2024.

43
00:05:30,220 --> 00:05:33,280
Sa pa t rive e li poko rive jiskaprezan.

44
00:05:33,280 --> 00:05:44,162
Pandan tan sa a, 49 senatè Repibliken ameriken te ekri Prezidan
Biden pou ankouraje l pa siyen trete a ak Règleman Sante

45
00:05:44,162 --> 00:05:53,683
Entènasyonal yo ki revize anpil, epi 22 pwokirè
jeneral nan divès eta ameriken yo te deklare ke eta yo pa

46
00:05:53,683 --> 00:05:58,800
t ap konfòme yo ak okenn nan règ trete sa yo enpoze.

47
00:05:58,800 --> 00:06:06,029
Sa sèlman voye yon mesaj klè soti nan Etazini –
e sa ka te enfliyanse lòt peyi ki t ap ezite

48
00:06:06,029 --> 00:06:10,260
ant 'wi' ak 'non' pou rejte pwopozisyon OMS la.

49
00:06:10,260 --> 00:06:14,240
Sa k ap rive apre a se sitou espekilasyon.

50
00:06:14,240 --> 00:06:21,606
Kòm yo te mansyone pi bonè, Asanble Mondyal Sante a gen anpil
chans pou l konsakre pifò nan semèn pwochèn

51
00:06:21,606 --> 00:06:28,100
nan pou diskite sou "Kisa k ap vini apre?"
pou kenbe momantòm lan. Li klè ke yo pap lage.

52
00:06:28,100 --> 00:06:35,240
Sa a gen rasin pwofon nan nati 'kilti
fènwa' ki pretann li gouvène mond lan.

53
00:06:35,240 --> 00:06:42,885
Pwochen etap la ta ka pou yo prezante trete pandemi an ak
Règleman Sante Entènasyonal yo ki modifye devan

54
00:06:42,885 --> 00:06:49,961
Asanble Jeneral Nasyonzini an nan New York nan
mwa septanm pou ankouraje yon diskisyon pi laj.

55
00:06:49,961 --> 00:06:52,920
Nou poko konnen ki rezilta l ap ye.

56
00:06:52,920 --> 00:07:00,580
Sepandan, li enpòtan pou ou pa
chita epi sipoze ke tout bagay fini.

57
00:07:00,580 --> 00:07:04,992
Sa pa fini! Moun sa yo pap sispann.

58
00:07:04,992 --> 00:07:15,180
Nou menm, pèp la, DWE kite òganizasyon sa yo epi
fè yon nouvo kòmansman, kèlkeswa fòm sa ka pran.

59
00:07:15,180 --> 00:07:23,961
Men nou pa ka fè konfyans ankò gouvènman nou yo ak
enstitisyon briyan yo – WEF, OMS, Nasyonzini, sektè finansye a,

60
00:07:23,961 --> 00:07:29,376
endistri famasetik la, e pi wo pase tout, "Sèt Magnifik yo"!

61
00:07:29,376 --> 00:07:37,833
Rete byen lwen dènye a – nou pa bezwen yon mond
totalman dijitalize ki mete limanite an esklavaj – pa janm!