WEBVTT

00:00.896 --> 00:07.213
Apeprè 10 ane de sa, chèchè nan domèn sèvo ak ekspè nan teknoloji
enfòmasyon te reyisi devlope yon teknoloji ki pèmèt moun

00:07.213 --> 00:11.036
ki itilize chèz woulant kontwole chèz woulant yo ak panse yo.

00:11.036 --> 00:17.803
Sa te konsidere kòm yon gwo avansman nan medsin imen,
ki pèmèt moun andikape viv yon lavi chak jou ki pi diy.

00:17.803 --> 00:24.404
Yon lòt ekip rechèch reyisi konekte ak enpilsyon nè
imen yo nan yon fason ke, pa egzanp, yo te kapab

00:24.404 --> 00:28.623
kontwole yon bra robotik oswa menm yon robo antye a distans.

00:28.623 --> 00:34.783
Sa te konsidere kòm yon gwo sote pou operasyon
repons a dezas, pa egzanp nan ka aksidan radyaktif.

00:34.783 --> 00:41.103
Kounye a, ekspè yo ta ka fè operasyon
kalifye san yo pa mete lavi yo an danje.

00:41.103 --> 00:49.123
Sa ki fasil pou neglije devan reyalizasyon sa yo se
potansyèl gwo abi a, pa egzanp nan sektè militè a.

00:49.123 --> 00:56.032
Anplis, posiblite transmisyon enpilsyon nè soti
nan moun pou ale nan machin pa yon wout a sans inik.

00:56.032 --> 01:02.996
Lè yo itilize entèlijans atifisyèl ak transmisyon
enpilsyon ki koresponn, yo ka kontwole moun yo an ranvès tou.

01:02.996 --> 01:09.496
Jis dènyèman, yo te enplante yon entèfas
korespondan ki rele Neuralink nan yon moun.

01:09.496 --> 01:17.333
Gras a teknoloji telefòn entelijan ak teknoloji mikwo-onn tankou
4G ak 5G, nou deja plonje nèt nan yon "nyaj" ke

01:17.333 --> 01:24.776
entèlijans atifisyèl ap analize ak kontwole de
pli zan pli – e konsa tou, se moun k ap fè sa.

01:24.776 --> 01:31.208
Fim sa a pa David Sörensen pwouve ke sa a pa
sèlman gen potansyèl pou abi, men li tou ap

01:31.208 --> 01:35.753
planifye ak pwomote entansyonèlman pa sèten sèk.

01:35.753 --> 01:42.790
Sa ki ka sanble ak syans fiksyon e yo ta
ka rejte l, merite konsiderasyon serye.

01:42.790 --> 01:53.223
Sa a se paske devlopman nan konplèks militè dijital la evidamman
pi avanse e pi reyèl pase sa yon sitwayen òdinè ka imajine.

02:13.260 --> 02:20.300
Yon avètisman pou limanite

02:22.850 --> 02:26.996
Bonjou! Èske m ka mande w yon bagay?

02:26.996 --> 02:32.163
Kòman ou ta renmen si gouvènman an te
anrejistre tout sa ou panse, santi ak reve?

02:32.163 --> 02:38.620
E kijan ou ta renmen si lavi ou te
konplètman kontwole pa nou, robo imen?

02:43.196 --> 02:49.016
Nou ta di w kiyès pou w marye,
kisa pou w achte ak kiyès pou w vote.

02:50.823 --> 02:55.000
Èske w panse sa fou? Reflechi ankò!

02:57.116 --> 03:01.776
Sa a se lavni, jan Fowòm Ekonomik Mondyal la te konsevwa li.

03:03.316 --> 03:08.520
Fowòm Ekonomik Mondyal la di li ap fòme avni limanite.

03:14.936 --> 03:20.296
Ann tande lide li pou lavni!

03:20.296 --> 03:27.328
Jodi a, mwen ta renmen pale avèk ou sou
lavni espès nou an epi tou sou lavni lavi.

03:27.328 --> 03:32.890
Nou pwobableman youn nan dènye jenerasyon Homo sapiens yo.

03:32.890 --> 03:43.876
Nan yon syèk oswa de syèk, Latè ap dirije pa èt ki pi diferan
de nou pase jan nou diferan de Neandertal oswa chimpanze.

03:43.876 --> 03:53.356
Paske nan jenerasyon k ap vini yo, n ap aprann
kijan pou n modile kò a, sèvo a ak lespri a.

03:53.356 --> 03:59.726
Sa a pral pwodwi ki pi enpòtan nan 21yèm syèk la.

03:59.726 --> 04:07.488
Se pa twal, machin ak zam, men kò, lespri ak nanm.

04:07.488 --> 04:14.200
Kidonk, ki jan egzakteman gouvènè
planèt la nan lavni pral sanble?

04:14.200 --> 04:19.903
Sa a deside pa moun ki posede done yo.

04:19.903 --> 04:28.936
Kèlkeswa moun ki kontwole done yo, se li ki kontwole
lavni, pa sèlman pou limanite, men pou lavni lavi li menm.

04:34.803 --> 04:40.583
Kounye a, m ap kite direktè fim nan kontinye. Bye-bye!

04:42.696 --> 04:50.590
Yuval Noah Harari se yon konseye pou Fowòm Ekonomik
Mondyal la, Nasyonzini ak lòt òganizasyon globalis.

04:50.590 --> 05:00.076
Yo ap pouse l sou sèn mondyal la ak fòs epi yo envite l nan TED
talks, nan emisyon aswè CNN, sou platfòm syantifik – toupatou.

05:00.076 --> 05:05.210
Liv li yo pwomote pa prezidan yo, Bill Gates, Facebook, elatriye.

05:05.210 --> 05:10.643
Li klè ke yo vle kite mond lan tande vizyon Harari sou lavni:

05:17.503 --> 05:24.096
Nou pwobableman youn nan dènye jenerasyon Homo sapiens yo.

05:26.243 --> 05:35.980
Latè a gouvène pa kreyati ki pi diferan de nou
pase jan nou diferan de Neandertal oswa chimpanzé.

05:38.385 --> 05:45.303
N ap aprann kijan pou modile kò a, lespri a ak nanm nan.

06:05.710 --> 06:12.036
Youn nan òganizasyon ke Harari mete an valè
plis pase lòt yo se Fowòm Ekonomik Mondyal la.

06:12.036 --> 06:18.601
Fowòm Ekonomik Mondyal la rasanble dè milye nan moun ki pi rich
ak pi pwisan nan mond lan anba menm do

06:18.601 --> 06:25.436
li: milyadè, gwo politisyen, gwo konpayi
famasetik, gwo medya, gwo konpayi teknoloji.

06:25.436 --> 06:35.570
Fowòm Ekonomik Mondyal la gen plis enfliyans sou mond nou
an pase nenpòt lòt òganizasyon. Fondatè li se Klaus Schwab.

06:35.570 --> 06:45.163
Li se tou mèt planifikasyon dèyè lide pou devlope
yon nouvo espès sibòg ki pral gouvène limanite.

06:45.163 --> 06:52.063
Liv li a, "The Fourth Industrial
Revolution," pwomote konsèp sa a atravè lemond.

06:52.063 --> 06:57.651
Yo literalman vle mete fen nan ras imen orijinal la.

07:04.463 --> 07:09.770
epi pote nan limyè epòk sibòg la.

08:18.510 --> 08:23.626
Sit wèb Fowòm Ekonomik Mondyal la
montre sa yo ta renmen reyalize ankò.

08:23.626 --> 08:31.796
Nou ka wè yon gouvènman mondyal, sa vle di yo vle
etabli kontwòl total sou tout sa k ap pase nan mond lan.

08:31.796 --> 08:38.077
Yo vle tou etabli kontwòl sou entènèt la, sa vle
di yo vle se yo menm ki deside ki enfòmasyon ki

08:38.077 --> 08:41.696
pèmèt sou entènèt la ak ki sa ki bezwen sispann.

08:41.696 --> 08:52.515
Yo vle tou enstale idantite dijital mondyal ki lye ak sètifika
vaksinasyon, nòt kredi sosyal ak yon sistèm siveyans opresif ki

08:52.515 --> 09:00.414
pral elimine tout dènye rès libète pèsonèl pou
enstale yon sistèm kontwòl totalitè, distopik

09:00.414 --> 09:06.036
kote pap gen okenn chape, paske l ap toupatou.

09:08.763 --> 09:19.265
Nan yon atik sou forbes.com, yon sit entènèt mondyal ki
renome, Fowòm Ekonomik Mondyal la deklare ke menm panse,

09:19.265 --> 09:26.860
santiman ak rèv tout moun k ap viv nan gwo vil yo ta dwe estoke.

09:35.130 --> 09:42.310
Se konsa lwen yo vle pouse sosyete siveyans mondyal yo a.

09:42.310 --> 09:48.876
Atik sa a se pa Ida Auken, youn nan Lidè
Jèn Global nan Fowòm Ekonomik Mondyal la.

09:48.876 --> 09:54.083
Yo te plase li estratejikman kòm
Minis Anviwònman nan gouvènman Danwa a.

09:54.083 --> 10:03.611
Kounye a, li ap pouse fòtman pou devlopman vil entelijan,
kote teknoloji siveyans sa a ki kouvri tout bagay pral entwodwi

10:03.611 --> 10:09.320
pou anrejistre san rete rèv, santiman ak panse tout moun.

10:30.303 --> 10:37.530
Bon, ki jan egzakteman lidè planèt la pral sanble nan lavni?

10:37.530 --> 10:42.848
Sa a deside pa moun ki posede done yo.

10:42.848 --> 10:52.020
Moun ki kontwole done yo kontwole lavni, pa
sèlman pou limanite, men pou lavi li menm.

11:02.503 --> 11:10.579
Ansyen prezidan Chili a te fè yon
deklarasyon piblik ke 5G pa sèlman kapab li panse

11:10.579 --> 11:16.749
nou, men li menm ka enplante panse ak santiman.

11:19.883 --> 11:24.570
Sa a se yon kochma distopik!

11:24.570 --> 11:36.127
Posibilite ke machin yo ka li panse nou epi mete
panse ak santiman... 5G ap gen yon pi gwo enpak sou lavi

11:36.127 --> 11:42.596
nou pase teknoloji ki te la anvan yo nan domèn sa a.

11:45.676 --> 11:52.016
5G se pa sèl teknoloji y ap itilize pou li panse ak santiman nou.

11:52.016 --> 12:02.123
Objektif yo ofisyèlman apwouve se pou transfòme tout
moun natirèl an cyborg – yon simbiyoz ant moun ak machin.

12:02.123 --> 12:08.083
Yo reklame ke sa ap "amelyore lavi
nou" e menm ba nou "kapasite sipè-imen".

12:08.083 --> 12:11.650
E an reyalite, nan yon sèten mezi, li kapab.

12:11.650 --> 12:19.860
Sa yo pa mansyone, natirèlman, se ke yon fwa ou
konekte ak nwaj la epi kontwole pa entèlijans atifisyèl,

12:19.860 --> 12:25.143
ou pèdi tout endepandans ou, otonomi ou ak libète ou.

12:25.143 --> 12:32.323
Ou vin literalman yon esklav nan yon sosyete
totalitè, dijital ak mondyal ki ap fè siveyans.

12:32.323 --> 12:42.200
E pa gen okenn chape, paske yon fwa ou gen enplant teknolojik nan
kò ou, l ap vin pi fasil pou yo swiv ou kèlkeswa

12:42.200 --> 12:51.676
kote ou ye epi antre tout kalite kòmand nan kò ou ki
kontwole ou, ki kontwole ou menm san ou pa konnen.

12:51.676 --> 12:55.708
Ou prèske pap remake li.

12:55.708 --> 13:04.403
Nou rive nan pwen kote nou pa sèlman kapab piraté
òdinatè, nou kapab piraté moun ak lòt òganis tou.

13:04.403 --> 13:08.448
Kounye a, moun se bèt ki ka piraté.

13:08.448 --> 13:16.666
Tout lide ke moun gen nanm oswa lespri ak libète pou chwazi, e
pèsonn pa konnen sa k ap pase anndan mwen,

13:16.666 --> 13:26.240
kèlkeswa sa m chwazi – kit se nan eleksyon oswa sa m
achte nan makèt – se volonte lib mwen. Sa fini.

13:26.240 --> 13:29.996
Èske ou reyalize sa gason sa a ap di aktyèlman?

13:29.996 --> 13:39.089
Sonje ke li ap mete l anba limyè a toupatou nan mond
lan pa medya sosyal tankou Facebook, Bill Gates,

13:39.089 --> 13:45.610
Obama, CNN, platfòm syantifik, mond finansye a, elatriye.

13:45.610 --> 13:50.316
Yo ensiste pou mond lan koute nonm sa a.

13:50.316 --> 13:58.281
Nan yon moman nan pwochen 10, 20 oswa 30 ane yo, algoritm
sa yo ap kapab di w kisa pou w etidye nan inivèsite ak

13:58.281 --> 14:03.910
kote pou w travay, ki moun pou w marye ak ki moun pou w vote.

14:03.910 --> 14:12.743
Kidonk, dapre Harari, nou pa ta dwe koute kè nou
ankò ni entwisyon nou, eksperyans nou, sans nou.

14:12.743 --> 14:18.883
Men nou ta dwe pèmèt entèlijans atifisyèl
detèmine ak ki moun nou marye ak pou ki moun nou vote.

14:18.883 --> 14:28.716
Sa vle di yon pran kontwòl total sou nanm,
lespri, ak lespri moun ak tout lavi nou pa robo.

14:28.716 --> 14:37.889
"Apre plizyè milye ane dominasyon imen, otorite ak pouvwa
pral deplase soti nan men moun pou ale nan men òdinatè."

14:41.703 --> 14:48.243
Epi pifò moun vin ekonomikman initil e politikman san pouvwa.

14:48.243 --> 14:57.363
Nou deja ap wè kòmansman kreyasyon
yon nouvo klas moun – klas initil la.

15:15.637 --> 15:22.303
"Ann kòmanse ak sesyon an: 'Lè moun vin tounen
kibòg'. Ou konnen, mwen toujou te vle vin tounen yon kibòg.

15:22.303 --> 15:26.390
M ap tann jou kote m ka vin youn. Men, ann wè.

15:26.390 --> 15:36.369
Jodi a n ap pale sou dènye devlopman yo nan entèfas sèvo-òdinatè
ak kijan yo vrèman ap efase liy ki separe moun ak machin.

15:38.276 --> 15:44.949
Gen menm aparèy ki kolekte sa w ap wè, ki
mezire santiman ou, swa atravè aparèy pou rekonèt

15:44.949 --> 15:49.476
ekspresyon figi, mouvman minim nan misk, elatriye.

15:49.476 --> 15:56.210
Done sa yo estoke yon kote, yo ta ka nan yon sèvis nwaj.

15:56.210 --> 16:01.821
"Mwen ka fasilman imajine ke gwo konpayi
teknoloji yo gen kontwòl konplè sou done sa yo.

16:01.821 --> 16:05.367
Kidonk, èske se avni nou? "Wi..."

16:05.367 --> 16:11.000
"Mwen ka fasilman imajine ke gwo konpayi
teknoloji yo gen kontwòl konplè sou done sa yo.

16:11.000 --> 16:16.281
Kidonk, èske se avni nou? "Wi..."

16:16.281 --> 16:24.391
"Nou t ap pale pi bonè sou 6G, ki pral disponib anviwon
2030, mwen ta di, e lè sa a, se sèten ke smartphone jan

16:24.391 --> 16:29.263
nou konnen li jodi a pap plis entèfas ki pi komen ankò.

16:29.263 --> 16:33.703
Anpil nan bagay sa yo bati dirèkteman nan kò nou.

16:33.703 --> 16:42.253
Se vrèman objektif yo, pou swiv chak ti detay
nan lavi nou, eksplike J. Michael Evans, prezidan

16:42.253 --> 16:48.096
Alibaba Group, pandan Fowòm Ekonomik Mondyal la.

16:48.096 --> 16:54.590
"Nou ap itilize teknoloji pou devlope yon fason
pou konsomatè yo mezire pwòp anprent kabòn yo."

16:54.590 --> 17:02.250
Kisa sa vle di? Sa vle di: Ki kote w ap vwayaje? Kijan w ap
vwayaje? Kisa w ap manje? Kisa w ap konsome sou platfòm la?

17:02.250 --> 17:11.390
Kidonk, anprent kabòn endividyèl. Rete branche,
nou poko mete l an fonksyon, men n ap travay sou sa.

17:11.390 --> 17:26.816
Foli sa a ale tèlman lwen ke yo vle kreye yon rezo mondyal
kote chak ti detay sou tout moun ap konnen atravè lemond.

17:26.816 --> 17:32.913
Sa a pral sa yo rele Entènèt Bagay yo.

17:39.010 --> 17:44.096
"Entènèt Bagay yo, oswa IoB (Entènèt
Kò yo), se an reyalite yon ekosistèm."

17:44.096 --> 17:51.131
Gen anpil aparèy ki konekte sou entènèt e ki
gen lojisyèl ki ka swa kolekte done pèsonèl

17:51.131 --> 17:54.856
sou sante ou oswa modifye fonksyònman kò a.

17:54.856 --> 18:04.050
Nou imajine Entènèt Bagay yo kòm yon koleksyon
aparèy sa yo ak tout done yo ranmase sou ou.

18:04.050 --> 18:06.143
"N ap anba obsèvasyon.

18:06.143 --> 18:13.302
Nan lavni, n ap depann de teknoloji òdinatè nan tout
aspè nan lavi nou, kòmanse ak sa w manje, moun ou

18:13.302 --> 18:19.043
rankontre, sa w achte sou entènèt, ak konbyen enèji w konsome.

18:19.043 --> 18:26.160
"Nan nouvo mond sa a, n ap oblije aksepte transparans total.

18:28.563 --> 18:37.463
Gade, pou egzanp, diskisyon sou sistèm bankè a ak sekrè bankè a.

18:37.463 --> 18:43.070
Tout bagay pral vin transparan, e se
yon bagay ou dwe abitye avè l an premye.

18:43.070 --> 18:48.563
Li pral vin yon pati entegral nan pèsonalite ou.

18:48.563 --> 18:52.843
Paske si ou pa gen anyen pou kache, pa gen anyen pou pè.

18:52.843 --> 18:57.483
"Ou ap di ke nou tout pral viv nan transparans konplè?"

18:57.483 --> 19:00.330
Wi, egzakteman!

19:00.330 --> 19:06.783
Pou premye fwa nan istwa, destriksyon total vi prive posib.

19:06.783 --> 19:12.669
Sa pa t janm posib anvan, men kounye a
li posib. Yon bagay fondamantal chanje.

19:12.669 --> 19:20.695
Lè diktatè yo te toujou reve pou yo elimine vi prive nèt, siveye
tout moun tout tan epi konnen tout sa w ap fè – e se pa sèlman

19:20.695 --> 19:25.116
tout sa w ap fè, men tou tout sa w panse ak tout sa w santi.

19:25.116 --> 19:30.230
Kit se te yon tiran nan Grès ansyen
oswa Stalin, yo tout te reve de sa.

19:30.230 --> 19:34.176
Yo pa t janm kapab aplike li paske li te teknikman enposib.

19:34.176 --> 19:40.459
Kounye a li posib pou siveye tout moun tout tan
epi konnen tout sa w ap fè, e pa sèlman tout sa w

19:40.459 --> 19:46.090
ap fè, men tou tout sa w panse ak tout sa w santi.

19:46.090 --> 19:52.716
Nouvo teknoloji kominikasyon yo prezante
kòm yon bagay ki fè lavi nou pi fasil, men vrè

19:52.716 --> 19:56.690
ajanda a se koleksyon done pèsonèl nou yo.

19:56.690 --> 20:05.710
Plis done yo ka ranmase sou popilasyon mondyal la,
se plis pouvwa moun ki posede done sa yo genyen.

20:05.710 --> 20:13.810
Si yo konnen chak ti detay sou
ou, yo ka gen kontwòl total sou ou.

20:13.810 --> 20:22.400
Premye Minis Endyen an, Narendra Modi, te
deklare ke done se nouvo lwil la ak nouvo lò a.

20:22.400 --> 20:32.010
"Done se nouvo lwil la. Done se nouvo lò a."

20:33.836 --> 20:42.690
Devlopman yon nouvo enfrastrikti mondyal ki konsantre sèlman
sou koleksyon done ap pwomote kòm yon bèl opòtinite pou pwoteje

20:42.690 --> 20:48.123
Latè kont chanjman klimatik epi bati kominote ki pi dirab.

20:48.123 --> 20:53.156
Li prezante nan yon anbalaj briyan ki pral "sove mond nou an".

20:53.156 --> 20:56.496
Men si ou koute byen, ou ka dechifre vrè ajanda a.

20:56.496 --> 21:06.240
Li konsène kolekte gwo kantite nouvo
lwil ak lò sa a, ak done prive chak moun.

21:08.216 --> 21:17.336
Sepandan, pou anpil nan teknoloji sa yo pou kolekte
done, li esansyèl pou moun rete andedan limit sistèm yo.

21:17.336 --> 21:25.663
Se poutèt sa gen yon kanpay mondyal pou mennen tout
moun nan vil entelijan, kote yo nan pòte teknoloji

21:25.663 --> 21:33.090
omniprezan pou kolekte done ki fòme baz nouvo sosyete a.

21:33.090 --> 21:37.356
Nan vil entelijan yo, moun yo
pral antoure ak teknoloji entelijan:

21:37.356 --> 21:46.238
Telefòn entelijan, mont entelijan, machin entelijan, kontè
entelijan, ekleraj entelijan, limyè lari entelijan, katye

21:46.238 --> 21:55.976
entelijan, kay entelijan, aparèy entelijan, enèji
entelijan, transpò entelijan ak anpil lòt teknoloji entelijan.

21:55.976 --> 22:04.509
Siyifikasyon akwonim SMART la di tout bagay:
teknoloji pou oto-siveyans, analiz ak rapò, sa vle di

22:04.509 --> 22:10.170
tout bagay vire otou siveyans ak rapò enfòmasyon.

22:10.170 --> 22:19.170
Tout anpil teknoloji entèlijan sa yo fòme yon
rezo siveyans omniprezan ki toujou ap kolekte tout

22:19.170 --> 22:25.263
enfòmasyon sou chak ti detay nan lavi chak moun.

22:45.710 --> 22:55.290
Done se nouvo lwil la. Done se nouvo lò a.

22:58.756 --> 23:07.816
Kèlkeswa moun ki kontwole done yo, se li ki kontwole
lavni, pa sèlman sa limanite, men lavni lavi li menm...

23:14.463 --> 23:21.950
Y ap pran mezi drastik toupatou nan mond lan pou deplase
moun soti nan zòn riral pou mennen yo nan vil entelijan.

23:21.950 --> 23:31.471
Nan kè Ewòp – nan Peyi Ba, pa egzanp – gouvènman an
planifye demoli plis pase 3,000 fèm pou fè plas pou konstriksyon

23:31.471 --> 23:37.016
pi gwo vil entelijan nan mond lan, Rezo Vil Tristate.

23:37.016 --> 23:48.543
Vil monstre sa a ki gen gwo teknoloji pral transfòme yon gwo pati
nan Peyi Ba, Bèljik ak Almay an yon gwo sant koleksyon done.

23:48.543 --> 23:56.389
Eskiz gouvènman an pou detwi plizyè milye
fèm se ke yo swadizan move pou klima a.

23:56.389 --> 24:06.076
Men depi kilè transfòme dè milyon ektè bèl peyizaj an yon
gwo anviwònman iben wo-teknoloji te bon pou klima a...?

24:07.629 --> 24:17.910
Nou wè ke sa yo rele enkyetid pou klima a ak planèt la se
pa plis pase yon pretèks pou mete an aplikasyon plan mechan.

24:42.890 --> 24:51.245
Men pandan medya yo ap eseye konvenk nou ke mond lan ap efondre
akoz chanjman klimatik, plis pase 1,600 nan

24:51.245 --> 24:59.616
pi gwo syantis nan mond lan pibliye yon
rapò ki deklare ke pa gen okenn ijans klimatik.

25:01.250 --> 25:14.696
1,600 syantis sa yo opoze ak politik net-zero ki danjere a, ki se
baz pou enpoze tout tirani siveyans etoufè sa a atravè lemond.

25:18.310 --> 25:27.236
Èske se lavni sa a ou vle pou tèt ou ak pitit
ou yo? Èske se mond sa a ou vle viv ladan l?

25:27.236 --> 25:37.680
E kilè nou te remèt bèl mond nou an bay tiran sa
yo ki te nonmen tèt yo kòm dye sou tout limanite?

25:41.143 --> 25:50.210
Sepandan, yo pa satisfè ak enplante tout kalite aparèy
teknik nan kò nou pou siveye nou lajounen kou lannwit.

25:50.210 --> 25:55.916
Yo literalman fè nou tounen marionèt k ap danse sou fil dijital.

25:55.916 --> 26:04.103
Non, yo vle ale pi lwen, pi lwen anpil,
nan kè sa li vle di pou w se yon moun.

26:04.103 --> 26:11.301
Ajanda yo pibliye piblikman deklare kijan yo gen
entansyon chanje totalman ADN imen an pou

26:11.301 --> 26:18.216
transfòme nou an yon bagay ki pa konsidere kòm imen ankò.

26:18.216 --> 26:27.296
Youn nan karakteristik Revolisyon Endistriyèl Katriyèm sa
a se ke li pa chanje sa nou fè, men pito li chanje nou.

26:27.296 --> 26:35.983
Diferans lan ak Katriyèm Revolisyon Endistriyèl
sa a se ke li pa chanje sa w ap fè. Li chanje ou.

26:35.983 --> 26:40.983
Si ou fè yon chanjman jenetik sou tèt ou, se ou menm ki chanje.

26:40.983 --> 26:44.610
Epi natirèlman li gen yon gwo enpak sou idantite ou.

26:44.610 --> 26:49.003
Sa a ofri kèk opòtinite ke nou dwe pran prekosyon.

26:49.003 --> 26:57.283
Lè ou kòmanse fè kalite modifikasyon jenetik sa a, gen kèk
moun ki enkyete ke w ap chanje sa li vle di pou w se yon moun.

26:57.283 --> 27:01.503
Ou ap chanje sa li vle di pou w se yon moun.

27:01.503 --> 27:07.669
Yuval Noah Harari fè klè ki pi gwo
dezi yo genyen: yo vle vin tankou Bondye.

27:07.669 --> 27:14.050
Li menm rive di ke li vle vin pi gran
pase Bondye tout-puisan an li menm.

27:14.050 --> 27:23.483
Koute foli total moun sa yo ki di yo vle fòme avni nou:

27:23.483 --> 27:30.449
Nan deseni k ap vini yo, entèlijans atifisyèl ak
biyoteknoloji pral ban nou kapasite tankou Bondye pou

27:30.449 --> 27:34.276
nou refòme lavi e menm kreye fòm lavi nètman nouvo.

27:34.276 --> 27:43.683
Nou nan kòmansman yon nouvo epòk lavi inòganik ki fòme
pa konsepsyon entèlijan, konsepsyon entèlijan pa nou.

27:43.683 --> 27:50.000
Nou nan pwosesis pou nou akeri kapasite
diven pou nou transfòme tèt nou an dye.

27:50.000 --> 27:53.403
Epi mwen vle di sa nan sans ki pi vre mo a.

27:53.403 --> 28:01.130
Se pa yon metafò. Bondye se Kreyatè a. Pi gwo pouvwa li se kreye.

28:01.130 --> 28:06.528
Li kreye bèt, plant ak moun selon pwòp ide li.

28:06.528 --> 28:12.036
Kounye a nou ap jwenn pouvwa sa a
pou kreye lavi, menm jan ak Bondye.

28:12.036 --> 28:16.169
E nan yon fason, nou menm depase Bondye biblik la.

28:16.169 --> 28:23.483
Paske menm si ou kwè nan Bib la, sèl bagay
Bondye reyalize se kreye kreyati òganik.

28:25.396 --> 28:30.783
Tout pye bwa sa yo, jiraf sa yo ak
moun sa yo, yo tout òganik sèlman.

28:30.783 --> 28:39.976
Men kounye a nou ap eseye kreye èt inòganik, fòm
lavi inòganik, sibòg, entèlijans atifisyèl, elatriye.

28:39.976 --> 28:49.956
Si nou reyisi – e chans yo trè bon ke n ap reyisi –
lè sa a, nou pral byento depase Bondye biblik la.

28:49.956 --> 28:59.483
Byoteknoloji ban nou opòtinite, pou premye fwa nan listwa,
pou transfòme dezekilib ekonomik an dezekilib biyolojik.

28:59.483 --> 29:05.390
Epi lè sa a limanite divize an diferan espès oswa kast biyolojik.

29:05.390 --> 29:14.736
Youn nan bagay k ap pase nan mond lan kounye a se ke elit la ap
divèje de limanite an antye epi yo deja ap panse deyò bwat la.

29:14.736 --> 29:25.678
oswa deja sou orizon an posiblite yon divizyon reyèl,
kote avni elit la ak avni Homo sapiens se de avni diferan,

29:27.700 --> 29:32.710
paske elit la pral transfòme an yon lòt kalite espès.

29:45.323 --> 29:51.203
Elit la pral transfòme an yon lòt kalite espès.

30:05.930 --> 30:10.930
Gen anpil inisyativ entènasyonal pou avanse ajanda sa a.

30:10.930 --> 30:17.214
Youn nan egzanp yo se Pwojè 2045, ki rasanble
plis pase 50 syantis dirijan atravè lemond pou

30:17.214 --> 30:21.643
devlope yon estrateji pou devlopman imanite nan lavni.

30:21.643 --> 30:32.230
Youn nan objektif prensipal yo se transfere konsyans endividyèl
yon moun sou yon sipò atifisyèl pou reyalize imòtalite.

30:32.230 --> 30:35.496
Sa a se videyo pwomosyonèl yo a:

30:38.290 --> 30:40.890
Mond lan sou pwen pou yon chanjman mondyal.

30:40.890 --> 30:44.803
Vitès transmisyon done yo ogmante yon milyon fwa.

30:44.803 --> 30:51.190
Nimewo evènman, dekouvèt ak kriz ki gen
enpòtans mondyal ap ogmante eksponansyèlman.

30:51.190 --> 31:00.310
Sivilizasyon nou an tankou yon bato san kapitèn, k ap navige sou
lanmè ajite san kat oswa konpas, k ap deplase pi vit e pi vit.

31:00.310 --> 31:04.330
Tan nou genyen pou pran bon desizyon yo ap vin pi kout e pi kout.

31:04.330 --> 31:12.181
Nou fè fas ak chwa ant tonbe nan yon nouvo epòk fènwa ki chaje ak
detrès ak dekadans, oswa jwenn yon nouvo

31:12.181 --> 31:19.463
modèl pou devlopman imen pou kreye non sèlman
yon nouvo sivilizasyon, men yon nouvo limanite.

31:19.463 --> 31:25.343
Kriz istorik yo montre ke stagnasyon ka
sèlman simonte pa yon revolisyon teknolojik.

31:25.343 --> 31:35.159
Nanoteknoloji, biyoteknoloji, teknoloji enfòmasyon, teknoloji
kognitif, jenetik ak robotik, entèlijans

31:35.159 --> 31:44.321
atifisyèl ak entèfas sèvo-òdinatè, similasyon
sistèm konplèks, kreyasyon robo imen ak sibòg.

31:44.321 --> 31:54.370
Epi ak èd nanorobòt yo, nou ka devlope matyè kontwole epi jwenn
fason pou transfere pwòp pèsonalite nou sou yon sipò atifisyèl.

31:54.370 --> 32:00.570
Se konsa yon nouvo reyalite ak èt imen nan lavni
pral parèt. Èt imen nan lavni pral parèt konsa.

32:00.570 --> 32:05.236
Premye tantativ ki reyisi pou
transfere yon pèsonalite nan yon lòt kò.

32:05.236 --> 32:10.565
Epòk imòtalite sibernetik la kòmanse.

32:10.565 --> 32:17.460
Yon nouvo epòk ap kòmanse, epòk neo-imanite a.

32:21.650 --> 32:29.142
Metòd yo itilize pou ankouraje foli sa a se
pretann ke mond lan ap dirije l nan destriksyon e ke

32:29.142 --> 32:34.116
ranplase ras imen an ak robo imen se sèl solisyon an.

32:34.116 --> 32:36.783
Antite sa yo toujou travay konsa.

32:36.783 --> 32:48.730
Yo pwojte laperèz nan lespri moun epi apre sa yo ofri yon
sòt de solisyon ki fènwa ak dyabolik tankou lanfè li menm.

32:55.376 --> 33:00.863
Kidonk, ki pwen ou rive nan devlope teknoloji sa a?

33:00.863 --> 33:08.350
Avni a deja la. Avni a deja kòmanse.

33:08.350 --> 33:18.096
E poukisa katriyèm revolisyon endistriyèl sa a
tèlman enpòtan? Li ap vini tankou yon tsunami.

33:18.096 --> 33:30.791
Lè nou gade tout gwo dekouvèt yo, tout posiblite ak
opòtinite n ap genyen nan ane k ap vini yo, sa ap etonan pou wè

33:30.791 --> 33:38.310
kijan chanjman an ap fèt rapidman, ak yon vitès eksponansyèl.

33:38.310 --> 33:46.476
Lè mwen te ekri liv la sou Katriyèm Revolisyon
Endistriyèl la, mwen te prezante 23 teknoloji.

33:46.476 --> 33:57.216
Epi lè sa a, jis senk ane de sa, anpil nan teknoloji sa yo
te konsidere kòm syans fiksyon. Jodi a, yo tout se reyalite.

33:57.216 --> 34:10.103
Se yon monopòl total sou teknoloji ki kominike youn ak lòt
e ki pral chanje nèt fason nou pwodui, konsome ak kominike.

34:10.103 --> 34:13.730
Teknoloji pral chanje nèt.

34:13.730 --> 34:23.356
E se pa sèlman sa nou fè – e sa se anpil chanjman – li
pral chanje e li pral gen yon enpak sou kiyès nou ye.

34:23.356 --> 34:28.783
Li pral chanje e li pral gen yon enpak sou kiyès nou ye.

34:28.783 --> 34:36.176
Lè nou gade entènèt la, nou wè ke katriyèm
revolisyon endistriyèl sa a ap eksploze atravè lemond.

34:36.176 --> 34:41.077
Men yon apèsi tou kout sou kèk nan evènman aktyèl yo:

34:41.077 --> 34:45.536
Dam sa a se yon travayè sosyal ki ede moun.

34:45.536 --> 34:51.103
Men reyalite ki deranje a se ke li menm pa imen.

34:51.103 --> 34:56.089
Ti fi sa a se yon lòt egzanp yon robo k ap ranplase moun.

34:56.089 --> 35:03.356
Non li se Erica, e yo te kreye li pou
bay sipò emosyonèl pou moun ki poukont yo.

35:03.356 --> 35:09.816
Sa yo se egzanp nan lavi reyèl kote robo ap ranplase moun.

35:09.816 --> 35:17.537
Dapre Inisyativ 2045, yo vle mete fen nan
limanite epi mennen li nan yon nouvo epòk

35:17.537 --> 35:23.689
neo-limanite, yon epòk ki vin apre epòk limanite.

35:27.783 --> 35:30.850
Men gen plis bagay ladan l pase sa je w wè.

35:30.850 --> 35:38.963
Sa piblik la wè nan videyo sa yo se sèlman
yon ti fraksyon de sa k ap devlope aktyèlman.

35:38.963 --> 35:46.723
Dèyè pòt fèmen pwogram militè ki pi sekrè yo,
genyen robo imen ki nan yon nivo totalman diferan.

35:46.723 --> 35:51.282
Pèsonn pa konnen ki pwen yo vrèman rive nan devlopman yo.

35:51.282 --> 35:56.796
Videyo sa yo se sèlman sa yo fè piblik.

36:04.910 --> 36:11.236
Èske gen anyen nou ka fè pou kanpe tsunami foli sa a?

36:11.236 --> 36:18.283
Oswa èske nou tout destine pou vin
esklav robo ak sibòg san lib volonte?

36:18.283 --> 36:22.483
Pa gen anyen ou ka fè pou kanpe nou.

36:22.483 --> 36:26.036
Nou destine pou konkeri mond lan.

36:26.036 --> 36:31.183
Lòmaj ap pèri. Pa gen dout sou sa.

36:31.183 --> 36:37.190
Lèzòm te gen chans yo. Kounye a se nou ki pou dirije Latè.

36:37.190 --> 36:40.823
Èske vrèman pa gen anyen nou ka fè?

36:40.823 --> 36:52.129
Èske nou tout kondane pou vin esklav elit mechan an, ki
transfòme tèt yo an yon kalite super-imanoid ki viv pou toutan?

36:52.129 --> 37:00.752
Èske nou destine pou nou pèdi tout vi prive nou ak
libète nou epi rete bloke nan vil entelijan pou rès lavi nou,

37:00.752 --> 37:05.803
kote yo toujou ap anrejistre tout panse ak santiman nou?

37:05.803 --> 37:09.803
NON, anyen nan sa a pa inevitab!

37:09.803 --> 37:20.150
Gen yon bagay nou ka fè: nou tout ka leve
kanpe epi di NON ak foli sa a ki depase limit!

37:20.150 --> 37:29.140
NON, Fowòm Ekonomik Mondyal la pa gen dwa
anrejistre panse nou, santiman nou ak rèv nou.

37:29.140 --> 37:36.850
NON, elit yo pap gouvène tout
limanite an fòm robo ki sanble ak moun.

37:36.850 --> 37:46.243
NON, yo pap tounen nou tout an cyborg
ki konekte ak nwaj la san volonte lib.

37:46.243 --> 37:53.152
NON, yo pap modifye nou jenetikman pou
fè nou tounen òganis ki ka kontwole.

37:53.152 --> 37:59.003
NON, yo pap swiv tout sa nou fè ak kote nou ale.

37:59.003 --> 38:05.663
Nou fèt pou viv an libète, pa nan esklavaj ekstrèm.

39:43.596 --> 39:47.827
Bonjou, mwen se David Sorensen, kreyatè fim sa a.

39:47.827 --> 39:55.583
Mwen ta renmen ajoute yon nòt pèsonèl akoz enpòtans
sa k ap menase ou menm, mwen menm, ak tout limanite.

39:55.583 --> 40:01.863
E se pa sèlman limanite, men tout
sa ki sou Latè ak Latè a li menm.

40:01.863 --> 40:10.436
Paske ajanda psikopat sa yo ki fou anpil
pi mal pase sa mwen te revele nan fim sa a.

40:10.436 --> 40:16.343
Men nou pa dwe kite yo pase anba rad yo. Nou
ka leve kanpe epi bati yon mond ki pi bon.

40:16.343 --> 40:23.970
Ansanm, nou ka bati yon mond ki pi bèl
pase sa nou menm ka imajine kounye a.

40:23.970 --> 40:29.656
Men nou dwe goumen tounen. Nou dwe rete
ansanm. Nou dwe fè tout sa ki nesesè.

40:29.656 --> 40:34.670
Se poutèt sa mwen ta renmen mande w pou w
pataje fim sa a kèlkeswa kote ou kapab.

40:34.670 --> 40:39.790
Pataje li ak zanmi ou ak fanmi ou, ak kòlèg ou, ak vwazen ou.

40:39.790 --> 40:51.169
Pataje li ak moun enfliyan nan kominote ou, ajans lapolis,
gouvènman lokal, medya lokal, lekòl... Pataje li kote ou kapab.

40:51.169 --> 41:03.839
Fè pati pi gwo lame mond sa a janm wè, ki fòme ak moun ki
gen kè ak kouraj pou di "NON" ak plan dyab sa yo epi "WI"

41:03.839 --> 41:10.340
ak yon avni tèlman bèl ke nou menm nou prèske pa ka kwè l.
