1
00:00:00,896 --> 00:00:07,175
Шамамен 10 жыл бұрын ми зерттеушілері мен IT
мамандары арбаны оймен басқаруға мүмкіндік

2
00:00:07,175 --> 00:00:11,036
беретін технологияны әзірлеуге қол жеткізді.

3
00:00:11,036 --> 00:00:17,803
Бұл адам медицинасындағы ірі серпіліс болып саналды, мүгедек
адамдарға күнделікті өмірін лайықтырақ өткізуге мүмкіндік берді.

4
00:00:17,803 --> 00:00:24,734
Тағы бір зерттеу тобы адамның жүйке импульстерін осындай
жолмен қабылдап алуға қол жеткізді, сондықтан, мысалы, роботтық

5
00:00:24,734 --> 00:00:28,623
қолды немесе тіпті бүтін бір роботты қашықтан басқаруға болады.

6
00:00:28,623 --> 00:00:34,783
Бұл апатқа жауап беру операцияларында, мысалы
радиоактивті апаттар кезінде, кванттық секіріс деп саналды.

7
00:00:34,783 --> 00:00:41,103
Енді сарапшылар өз өмірлерін қауіпке тігіп
алмай-ақ білікті операцияларды жүзеге асыра алады.

8
00:00:41,103 --> 00:00:49,123
Осы жетістіктердің фонында оңай байқалмай қалатын нәрсе –
әсіресе әскери секторда теріс пайдаланудың зор мүмкіндігі.

9
00:00:49,123 --> 00:00:56,032
Сонымен қатар, адамнан машинаға жүйке
импульсін беру мүмкіндігі бір жақты жол емес.

10
00:00:56,032 --> 00:01:02,996
Жасанды интеллект пен сәйкес импульстік таратуды
пайдалана отырып, адамдарды кері бақылауға да болады.

11
00:01:02,996 --> 00:01:09,496
Жақында ғана Neuralink деп аталатын
сәйкестендіруші интерфейс адамға имплантацияланды.

12
00:01:09,496 --> 00:01:17,111
4G және 5G сияқты смартфон және микротолқынды технологиялардың
арқасында біз қазірдің өзінде жасанды интеллект –

13
00:01:17,111 --> 00:01:24,776
және демек адамдар – күннен-күнге көбірек талдап,
басқарып жатқан «бұлтқа» толықтай еніп кеткенбіз.

14
00:01:24,776 --> 00:01:30,038
Давид Сёренсеннің келесі фильмі бұлардың барлығының тек теріс
пайдалануға әлеуеті бар екенін ғана емес,

15
00:01:30,038 --> 00:01:35,753
сонымен бірге белгілі бір орталардың оларды
әдейі жоспарлап, насихаттап жатқанын дәлелдейді.

16
00:01:35,753 --> 00:01:42,790
Ғылыми фантастика сияқты көрініп, елемеуге
болатын нәрсе де мұқият қарастыруға тұрарлық.

17
00:01:42,790 --> 00:01:53,223
Бұл сандық-әскери кешендегі дамулар қарапайым азаматтың
елестете алатынынан әлдеқайда алда және шынайы екенін көрсетеді.

18
00:02:13,260 --> 00:02:20,300
Адамзатқа ескерту

19
00:02:22,850 --> 00:02:26,996
Сәлем! Сізге бір нәрсе сұрасам бола ма?

20
00:02:26,996 --> 00:02:32,163
Егер үкімет сіздің барлық ойларыңызды, сезімдеріңізді
және армандарыңызды жазып алса, сізге қалай болар еді?

21
00:02:32,163 --> 00:02:38,620
Ал егер өміріңді біз, адамға ұқсас роботтар,
толықтай бақыласатын болсақ, саған қалай болар еді?

22
00:02:43,196 --> 00:02:49,016
Біз саған кімге үйленетініңді, не сатып
алатыныңды және кімге дауыс беретініңді айтатын едік.

23
00:02:50,823 --> 00:02:55,000
Сен бұны есі дұрыс емес деп ойлайсың ба? Тағы бір ойлан!

24
00:02:57,116 --> 00:03:01,776
Бұл – Дүниежүзілік экономикалық форумның жобалаған болашағы.

25
00:03:03,316 --> 00:03:08,520
Дүниежүзілік экономикалық форум адамзаттың
болашағын қалыптастырып жатқанын айтады.

26
00:03:14,936 --> 00:03:20,296
Болашаққа арналған оның идеяларын тыңдайық!

27
00:03:20,296 --> 00:03:27,328
Бүгін мен сіздермен біздің түріміздің болашағы
және өмірдің болашағы туралы сөйлескім келеді.

28
00:03:27,328 --> 00:03:32,890
Біз, бәлкім, Homo sapiens-тің соңғы ұрпақтарының біріміз.

29
00:03:32,890 --> 00:03:43,876
Бір-екі ғасырдан кейін Жерді бізден неандертальдардан немесе
шимпанзелерден де әлдеқайда өзгеше тіршілік иелері билейді.

30
00:03:43,876 --> 00:03:53,356
Келесі ұрпақтарда біз денені, миды және
сананы қалай реттеуді үйренетін боламыз.

31
00:03:53,356 --> 00:03:59,726
Бұл XXI ғасырдың ең маңызды өнімі болады.

32
00:03:59,726 --> 00:04:07,488
Текстиль, көліктер мен қару-жарақ емес, дене, ақыл мен рух.

33
00:04:07,488 --> 00:04:14,200
Сонымен, планетаның болашақ билеушілері нақты қалай көрінеді?

34
00:04:14,200 --> 00:04:19,903
Бұл деректердің иелері шешеді.

35
00:04:19,903 --> 00:04:28,936
Деректерді кім басқарса, ол тек адамзаттың ғана
емес, сонымен бірге өмірдің де болашағын басқарады.

36
00:04:34,803 --> 00:04:40,583
Енді мен фильм режиссеріне
жалғастыруға мүмкіндік беремін. Сәлеммен!

37
00:04:42,696 --> 00:04:50,590
Ювал Ноа Харари Дүниежүзілік экономикалық форумның,
БҰҰ-ның және басқа да жаһанданушылық ұйымдардың кеңесшісі.

38
00:04:50,590 --> 00:04:56,011
Оны күштеп әлемдік сахнаға шығарып, TED
конференцияларына, CNN-нің кешкі бағдарламаларына,

39
00:04:56,011 --> 00:05:00,076
ғылыми платформаларға – барлық жерге шақырып жатыр.

40
00:05:00,076 --> 00:05:05,210
Оның кітаптарын президенттер, Билл
Гейтс, Facebook және т.б. насихаттайды.

41
00:05:05,210 --> 00:05:10,643
Олардың әлемге Хароридің болашаққа
деген көзқарасын жеткізгісі келетіні айқын:

42
00:05:17,503 --> 00:05:24,096
Біз, бәлкім, Homo sapiens-тің соңғы ұрпақтарының біріміз.

43
00:05:26,243 --> 00:05:35,980
Жерді басқарушы тіршілік иелері бізден
неандертальдар мен шимпанзелерден гөрі әлдеқайда өзгеше.

44
00:05:38,385 --> 00:05:45,303
Біз денені, ақыл-ойды және рухты қалай реттеуді үйренеміз.

45
00:06:05,710 --> 00:06:12,036
Харори басқа ұйымдарға қарағанда әсіресе маңызды деп
көрсететін бір ұйым – Дүниежүзілік экономикалық форум.

46
00:06:12,036 --> 00:06:18,368
Дүниежүзілік экономикалық форум өз қанатының астына әлемдегі ең
бай және ең ықпалды мыңдаған адамды біріктіреді: миллиардерлерді,

47
00:06:18,368 --> 00:06:25,436
жоғары деңгейдегі саясаткерлерді, ірі фармацевтикалық
компанияларды, ірі БАҚ-ты және ірі технологиялық компанияларды.

48
00:06:25,436 --> 00:06:30,642
Дүниежүзілік экономикалық форум біздің
әлемге кез келген басқа ұйымнан гөрі көбірек ықпал

49
00:06:30,642 --> 00:06:35,570
етеді. Оның негізін қалаушысы — Клаус Шваб.

50
00:06:35,570 --> 00:06:45,163
Ол сондай-ақ адамзатты билейтін жаңа
түрдегі киборгтарды дамыту идеясының авторы.

51
00:06:45,163 --> 00:06:52,063
Оның «Төртінші өнеркәсіптік революция» атты
кітабы бұл тұжырымдаманы бүкіл әлемге насихаттайды.

52
00:06:52,063 --> 00:06:57,651
Олар тура мағынада түпнұсқа адамзатты жоюды қалайды.

53
00:07:04,463 --> 00:07:09,770
және киборг дәуірінің таңының атуына жол ашу

54
00:08:18,510 --> 00:08:23,626
Дүниежүзілік экономикалық форумның веб-сайтында
олар тағы неге қол жеткізгісі келетіні көрсетілген.

55
00:08:23,626 --> 00:08:31,796
Біз жаһандық үкіметті көре аламыз, бұл олардың әлемде болатын
барлық нәрсеге толық бақылау орнатқысы келетінін білдіреді.

56
00:08:31,796 --> 00:08:37,960
Олар сондай-ақ интернетке бақылау орнатқысы келеді,
яғни интернетте қандай ақпаратқа рұқсат етілетінін

57
00:08:37,960 --> 00:08:41,696
және нені цензуралау керектігін өздері шешкісі келеді.

58
00:08:41,696 --> 00:08:52,470
Олар сондай-ақ вакцинация сертификаттарына, әлеуметтік кредит
ұпайларына және жеке бостандықтың соңғы сынығын да жоятын қатаң

59
00:08:52,470 --> 00:09:00,227
бақылау жүйесіне байланысты жаһандық сандық
жеке куәліктерді енгізгісі келеді, бұл жүйеден

60
00:09:00,227 --> 00:09:06,036
қашу мүмкін емес, себебі ол барлық жерде болады.

61
00:09:08,763 --> 00:09:17,234
forbes.com сайтындағы әлемге әйгілі глобалистік мақалада
Дүниежүзілік экономикалық форум тіпті ірі

62
00:09:17,234 --> 00:09:26,860
қалаларда тұратын әр адамның ойлары, сезімдері
мен армандары да сақталуы тиіс деп мәлімдейді.

63
00:09:35,130 --> 00:09:42,310
Міне, олар өздерінің жаһандық бақылау
қоғамын дәл осылайша шектен тыс дамытуға ұмтылады.

64
00:09:42,310 --> 00:09:48,876
Бұл мақала Дүниежүзілік экономикалық форумның Жас
ғаламдық көшбасшыларының бірі Ида Аукеннің жазбасы.

65
00:09:48,876 --> 00:09:54,083
Ол Дания үкіметінің қоршаған орта министрі
лауазымына стратегиялық тұрғыдан тағайындалды.

66
00:09:54,083 --> 00:10:01,393
Қазір ол ақылды қалаларды дамытуға батыл түрде ықпал етіп жатыр,
онда бұл барлық қамтитын бақылау

67
00:10:01,393 --> 00:10:09,320
технологиясы әр адамның армандарын, сезімдерін және
ойларын үнемі жазып отыру үшін енгізіледі.

68
00:10:30,303 --> 00:10:37,530
Жарайды, болашақта планетаны басқарушылар нақты қалай көрінеді?

69
00:10:37,530 --> 00:10:42,848
Бұл деректердің иелері шешеді.

70
00:10:42,848 --> 00:10:52,020
Деректерді бақылайтындар тек адамзаттың ғана
емес, өмірдің өзінің де болашағын бақылайды.

71
00:11:02,503 --> 00:11:10,697
Чилидің бұрынғы президенті 5G тек біздің
ойларымызды оқып қана қоймай, сонымен бірге ойлар

72
00:11:10,697 --> 00:11:16,749
мен сезімдерді де енгізе алатынын ашық мәлімдеді.

73
00:11:19,883 --> 00:11:24,570
Бұл – дистопиялық қорқынышты түс!

74
00:11:24,570 --> 00:11:36,977
Машиналардың біздің ойларымызды оқып, ойымыз бен сезімімізді
енгізу мүмкіндігі... 5G осы саладағы бұрынғы технологиялардан

75
00:11:36,977 --> 00:11:42,596
гөрі біздің өмірімізге әлдеқайда көп әсер етеді.

76
00:11:45,676 --> 00:11:52,016
5G – олар біздің ойларымыз бен сезімдерімізді
оқу үшін қолданатын жалғыз технология емес.

77
00:11:52,016 --> 00:12:02,123
Олардың ресми түрде мақұлданған мақсаты – барлық табиғи адамдарды
киборгтарға айналдыру, яғни адам мен машинаның симбиозы.

78
00:12:02,123 --> 00:12:08,083
Олар бұл біздің өмірімізді жақсартады және
тіпті бізге суперқабілеттер береді деп мәлімдейді.

79
00:12:08,083 --> 00:12:11,650
Шынында да, белгілі бір дәрежеде ол мүмкін.

80
00:12:11,650 --> 00:12:19,356
Әрине, олар айтпайды: бір рет бұлтқа қосылып,
жасанды интеллект бақылауына түскеннен кейін барлық

81
00:12:19,356 --> 00:12:25,143
тәуелсіздігіңді, автономияңды және еркіндігіңді жоғалтасың.

82
00:12:25,143 --> 00:12:32,323
Сіз нағыз тоталитарлық, цифрлық және
жаһандық бақылау қоғамының құлынына айналасыз.

83
00:12:32,323 --> 00:12:42,362
Және қашудың жолы жоқ, өйткені денеңізге технологиялық импланттар
енгізілгеннен кейін олар сізді қай жерде болсаңыз да

84
00:12:42,362 --> 00:12:51,676
оңай бақылап, тіпті өзіңіз білмейтіндей етіп
денеңізге әртүрлі командалар жіберіп, сізді басқара алады.

85
00:12:51,676 --> 00:12:55,708
Сіз оны дерлік байқамайсыз.

86
00:12:55,708 --> 00:13:04,403
Біз енді тек компьютерлерді ғана емес, адамдарды және
басқа организмдерді де бұзуға қабілетті деңгейге жеттік.

87
00:13:04,403 --> 00:13:08,448
Адамдар қазір хакерлік шабуылға ұшырайтын жануарларға айналды.

88
00:13:08,448 --> 00:13:16,205
Адамдардың жаны немесе рухы бар және еркін еркі бар деген
тұжырымдама, мен ішімде не болып жатқанын ешкім білмейді,

89
00:13:16,205 --> 00:13:26,240
мен не таңдасам да – сайлауда да, супермаркеттен не сатып алсам
да – бәрі менің еркін еркім деп есептеу. Бұл енді аяқталды.

90
00:13:26,240 --> 00:13:29,996
Сіз бұл адамның шын мәнінде не айтып тұрғанын түсінесіз бе?

91
00:13:29,996 --> 00:13:38,918
Ескеріңіз, оны Facebook, Билл Гейтс, Обама, CNN,
ғылыми платформалар, қаржы әлемі және т.б.

92
00:13:38,918 --> 00:13:45,610
әлеуметтік желілер бүкіл әлемге жарыққа шығарып жатыр.

93
00:13:45,610 --> 00:13:50,316
Олар әлем осы адамды тыңдауы керек деп талап етеді.

94
00:13:50,316 --> 00:13:56,561
Келесі 10, 20 немесе 30 жылдың ішінде бір сәтте мұндай
алгоритмдер сізге университетте не оқитыныңызды және

95
00:13:56,561 --> 00:14:03,910
қай жерде жұмыс істейтініңізді, кімге үйленетініңізді
және кімге дауыс беретініңізді айта алатын болады.

96
00:14:03,910 --> 00:14:12,743
Сонымен, Хароридің айтуынша, біз енді жүрегімізге,
интуициямызға, тәжірибемізге, сезімдерімізге құлақ салмаймыз.

97
00:14:12,743 --> 00:14:18,883
Бірақ біз жасанды интеллектке кімге үйленетінімізді және
кімге дауыс беретінімізді анықтауға рұқсат беруіміз керек.

98
00:14:18,883 --> 00:14:28,716
Бұл роботтардың адамның жанын, рухын, ақыл-ойын
және бүкіл өмірімізді толықтай басып алуын білдіреді.

99
00:14:28,716 --> 00:14:37,889
Адамзат мыңдаған жылдар бойы әлемді билегеннен
кейін билік пен күш адамдардан компьютерлерге өтеді.

100
00:14:41,703 --> 00:14:48,243
Ал көптеген адамдар экономикалық тұрғыдан
пайдасыз әрі саяси тұрғыдан биліксіз болады.

101
00:14:48,243 --> 00:14:57,363
Біз қазірдің өзінде пайдасыз тап деп аталатын
адамдардың жаңа таптың қалыптасуының бастамасын көріп отырмыз.

102
00:15:15,637 --> 00:15:22,303
"Сессиядан бастайық: 'Адамдар киборгтарға
айналғанда'. Білесің бе, мен әрқашан киборг болғым келген."

103
00:15:22,303 --> 00:15:26,390
Мен сондай біреу бола алатын күнді асыға күтемін. Бірақ көрейік.

104
00:15:26,390 --> 00:15:31,620
Бүгін біз ми-компьютер интерфейстеріндегі соңғы
жетістіктер туралы және олар адам мен машина арасындағы

105
00:15:31,620 --> 00:15:36,369
шекараны шынымен де бұлыңғырлатып жатқаны туралы әңгімелесеміз.

106
00:15:38,276 --> 00:15:45,218
Тіпті сіздің көріп отырғаныңызды жинап, бет-әлпетті
тану құрылғылары, бұлшық еттің минималды қозғалыстары және

107
00:15:45,218 --> 00:15:49,476
т.б. арқылы сезімдеріңізді өлшейтін құрылғылар да бар.

108
00:15:49,476 --> 00:15:56,210
Бұл деректер бір жерде сақталады,
олар бұлттық қызметте болуы мүмкін.

109
00:15:56,210 --> 00:16:01,821
Мен ірі технологиялық компаниялардың осы деректерге
жан-жақты бақылау жүргізетінін оңай елестете аламын.

110
00:16:01,821 --> 00:16:05,367
Сонда бұл біздің болашағымыз ба? "Иә..."

111
00:16:05,367 --> 00:16:11,000
Мен ірі технологиялық компаниялардың осы деректерге
жан-жақты бақылау жүргізетінін оңай елестете аламын.

112
00:16:11,000 --> 00:16:16,281
Сонда бұл біздің болашағымыз ба? "Иә..."

113
00:16:16,281 --> 00:16:24,081
Біз бұған дейін 6G туралы сөйлескен едік, ол,
меніңше, 2030 жылы пайда болады, және сол кезде бүгінгі

114
00:16:24,081 --> 00:16:29,263
білетін смартфон ең көп тараған интерфейс болмай қалады.

115
00:16:29,263 --> 00:16:33,703
Осы заттардың көпшілігі тікелей біздің денемізге енгізілген.

116
00:16:33,703 --> 00:16:40,416
Бұл шынында да олардың мақсаты – біздің өміріміздің әрбір
ұсақ-түйегін бақылау, – деп түсіндірді Джей

117
00:16:40,416 --> 00:16:48,096
Майкл Эванс, Alibaba Group компаниясының
президенті, Дүниежүзілік экономикалық форум кезінде.

118
00:16:48,096 --> 00:16:54,590
"Біз технологияны пайдалана отырып, тұтынушыларға өз
көміртегі ізі мөлшерін өлшеудің тәсілін әзірлеудеміз."

119
00:16:54,590 --> 00:17:02,250
Бұл не деген сөз? Бұл дегеніміз: Қайда бара жатырсың?
Қалай саяхаттайсың? Не жейсің? Платформада не тұтынасың?

120
00:17:02,250 --> 00:17:11,390
Сонымен, жеке көміртегі ізі. Күте тұрыңыз, біз оны
әлі іске қоспадық, бірақ үстінде жұмыс істеп жатырмыз.

121
00:17:11,390 --> 00:17:26,816
Бұл ессіздік соншалықты шектен шықты, олар әр адамның барлық
ұсақ-түйегі әлемге белгілі болатын жаһандық желі құруды қалайды.

122
00:17:26,816 --> 00:17:32,913
Осылайша, оны «Заттар интернеті» деп атайды.

123
00:17:39,010 --> 00:17:44,096
«Заттар интернеті, немесе IoB
(Денелер интернеті), шын мәнінде экожүйе»

124
00:17:44,096 --> 00:17:50,866
Интернетке қосылған және жеке денсаулық деректеріңізді
жинай алатын немесе ағзаның қызметіне әсер ететін

125
00:17:50,866 --> 00:17:54,856
бағдарламалық қамтамасыз етуі бар көптеген құрылғылар бар.

126
00:17:54,856 --> 00:18:04,050
Біз Заттар интернетін осы құрылғылардың жиынтығы және олар
сіз туралы жинайтын барлық деректер ретінде елестетеміз.

127
00:18:04,050 --> 00:18:06,143
"Біз бақылауда боламыз.

128
00:18:06,143 --> 00:18:11,960
Болашақта біз өміріміздің барлық саласында компьютерлік
технологияларға тәуелді боламыз: не жейтініңізден,

129
00:18:11,960 --> 00:18:19,043
кіммен кездесетініңізден, интернеттен не сатып
алатыныңыздан және қанша энергия тұтынатыныңыздан бастап.

130
00:18:19,043 --> 00:18:26,160
"Осы жаңа әлемде біз толық ашықтықты қабылдауға мәжбүр боламыз."

131
00:18:28,563 --> 00:18:37,463
Мысалы, банк жүйесі мен банктік
құпия туралы талқылауға назар аударыңыз.

132
00:18:37,463 --> 00:18:43,070
Барлығы ашық болады, және алдымен оған үйренуің керек.

133
00:18:43,070 --> 00:18:48,563
Бұл сіздің даралығыңыздың ажырамас бөлігіне айналады.

134
00:18:48,563 --> 00:18:52,843
Өйткені егер жасыратын ештеңең болмаса, қорқатын ештеңе жоқ.

135
00:18:52,843 --> 00:18:57,483
"Сіз біз бәріміз толықтай ашықтықта өмір сүреміз деп айтасыз ба?"

136
00:18:57,483 --> 00:19:00,330
"Иә, дәл солай!"

137
00:19:00,330 --> 00:19:06,783
Тарихта алғаш рет жеке өмірдің толық жойылуы мүмкін.

138
00:19:06,783 --> 00:19:12,669
Бұрын бұл ешқашан мүмкін болмаған, бірақ
қазір ол мүмкін. Негізгі бір нәрсе өзгерді.

139
00:19:12,669 --> 00:19:19,917
Диктаторлар жеке өмірді түбегейлі жойып, әр адамды
үнемі бақылап, сіздің істегеніңізді ғана емес,

140
00:19:19,917 --> 00:19:25,116
ойлайтыныңызды да, сезінетініңізді де білуді армандаған кезде

141
00:19:25,116 --> 00:19:30,230
Байырғы Грекиядағы тиран болсын,
Сталин болсын, бәрі де соны армандады.

142
00:19:30,230 --> 00:19:34,176
Олар оны ешқашан жүзеге асыра алмады,
себебі ол техникалық тұрғыдан мүмкін емес еді.

143
00:19:34,176 --> 00:19:39,824
Енді әрқашан барлығын бақылап, сіздің
істегеніңізді ғана емес, сонымен қатар

144
00:19:39,824 --> 00:19:46,090
ойлайтыныңызды да, сезінетініңізді де білуге болады.

145
00:19:46,090 --> 00:19:52,464
Жаңа коммуникациялық технологиялар өмірімізді
жеңілдететін нәрсе ретінде ұсынылады, бірақ

146
00:19:52,464 --> 00:19:56,690
шынайы мақсат – біздің жеке деректерімізді жинау.

147
00:19:56,690 --> 00:20:05,710
Әлем халқынан неғұрлым көп дерек жинауға мүмкіндік болса, сол
деректерге ие адамдардың қолында соғұрлым көп билік болады.

148
00:20:05,710 --> 00:20:13,810
Егер олар сіз туралы барлық ұсақ-түйекті
білсе, олар сізді толықтай бақылауға алады.

149
00:20:13,810 --> 00:20:22,400
Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди
деректерді жаңа мұнай мен жаңа алтын деп атады.

150
00:20:22,400 --> 00:20:32,010
"Деректер – жаңа мұнай. Деректер – жаңа алтын."

151
00:20:33,836 --> 00:20:40,574
Тек деректерді жинауға ғана бағытталған жаңа жаһандық
инфрақұрылымды дамыту климаттық өзгерістерден

152
00:20:40,574 --> 00:20:48,123
Жерді қорғау және тұрақты қауымдастықтарды
құру үшін тамаша мүмкіндік ретінде насихатталуда.

153
00:20:48,123 --> 00:20:53,156
Ол «әлемімізді құтқарады» деген жарқыраған қаптамада ұсынылады.

154
00:20:53,156 --> 00:20:56,496
Бірақ егер мұқият тыңдасаңыз, шынайы күн тәртібін ажырата аласыз.

155
00:20:56,496 --> 00:21:06,240
Бұл жаңа мұнай мен алтынның, сондай-ақ әр адамның
жеке деректерінің аса үлкен көлемін жинау туралы.

156
00:21:08,216 --> 00:21:17,336
Алайда осы деректерді жинау технологияларының
көпшілігі үшін адамдардың жүйенің шегінде қалуы өте маңызды.

157
00:21:17,336 --> 00:21:24,088
Сондықтан барлық адамдарды ақылды қалаларға тартуға бағытталған
жаһандық науқан жүргізілуде, онда олар жаңа қоғамның

158
00:21:24,088 --> 00:21:33,090
негізін құрайтын мәліметтерді жинауға арналған барлық
жерде бар технологиялардың қолжетімділігінде болады.

159
00:21:33,090 --> 00:21:37,356
Ақылды қалаларда адамдар ақылды технологиялармен қоршалады:

160
00:21:37,356 --> 00:21:45,583
Смартфондар, смарт-сағаттар, смарт-көліктер, смарт-есептегіштер,
смарт-жарықтандыру, смарт-көше шамдары, смарт-көршілестік

161
00:21:45,583 --> 00:21:51,653
аудандар, смарт-үйлер, смарт-ұйымдастыру
құралдары, смарт-энергетика, смарт-көлік тасымалы

162
00:21:51,653 --> 00:21:55,976
және тағы басқа көптеген ақылды технологиялар.

163
00:21:55,976 --> 00:22:04,261
SMART акронімінің мағынасы бәрін айтады: өзін-өзі
бақылау, талдау және есеп беру технологиясы, яғни

164
00:22:04,261 --> 00:22:10,170
барлығы ақпаратты бақылау мен есеп беруге негізделген.

165
00:22:10,170 --> 00:22:19,054
Осы көптеген ақылды технологиялар барлық жерде бар
қадағалау желісін құрап, әр адамның өміріндегі ең

166
00:22:19,054 --> 00:22:25,263
ұсақ-түйекке дейінгі барлық ақпаратты үнемі жинайды.

167
00:22:45,710 --> 00:22:55,290
Деректер – жаңа мұнай. Деректер – жаңа алтын.

168
00:22:58,756 --> 00:23:07,816
Деректерді кім басқарса, сол болашақты басқарады, тек
адамзаттың ғана емес, тіпті өмірдің өзінің де болашағын...

169
00:23:14,463 --> 00:23:21,950
Әлемнің түкпір-түкпірінде адамдарды ауылдан ақылды
қалаларға көшіру үшін қатаң шаралар қолданылуда.

170
00:23:21,950 --> 00:23:31,146
Еуропаның жүрегінде – мысалы, Нидерландыда – үкімет
әлемдегі ең ірі ақылды қала – Тристейт Сити Нетворк – құрылысына

171
00:23:31,146 --> 00:23:37,016
жол ашу үшін 3 000-нан астам ферманы бұзуды жоспарлап отыр.

172
00:23:37,016 --> 00:23:42,461
Бұл алып жоғары технологиялы қала
Нидерландының, Бельгияның және Германияның үлкен

173
00:23:42,461 --> 00:23:48,543
бөлігін алып деректер жинау орталығына айналдырады.

174
00:23:48,543 --> 00:23:56,389
Үкіметтің мыңдаған фермаларды жоюға
келтірген сылтауы – олар климатқа зиянды деген.

175
00:23:56,389 --> 00:24:06,076
Бірақ миллиондаған гектар әдемі табиғатты алып жоғары технологиялы
қала ортасына айналдыру қашан климатқа пайдалы болды...?

176
00:24:07,629 --> 00:24:13,384
Біз климат пен планетаға деген «қамқорлық» деп
аталатын нәрсенің зұлым жоспарларды жүзеге асыруға

177
00:24:13,384 --> 00:24:17,910
арналған сылтаудан басқа ештеңе еместігін көреміз.

178
00:24:42,890 --> 00:24:52,987
Бірақ БАҚ бізді климаттың өзгеруінен әлем құлдырап бара жатқандай
сендіруге тырысқанмен, әлемнің жетекші 1600-ден астам ғалымы

179
00:24:52,987 --> 00:24:59,616
климаттық төтенше жағдай жоқ екенін мәлімдейтін есеп жариялады.

180
00:25:01,250 --> 00:25:14,696
Осы 1 600 ғалым бүкіл әлемде осы тұншықтыратын бақылау тираниясын
енгізудің негізін құрайтын зиянды таза нөлдік саясатқа қарсы.

181
00:25:18,310 --> 00:25:27,236
Бұл сіз бен балаларыңыз үшін қалаған болашақ
па? Бұл сіз өмір сүргіңіз келетін әлем бе?

182
00:25:27,236 --> 00:25:37,680
Ал біз әдемі әлемімізді бүкіл адамзатты құдайлар
деп жариялаған осы тирандарға қашан тапсырдық?

183
00:25:41,143 --> 00:25:50,210
Алайда олар бізді тәулік бойы бақылау үшін денемізге
түрлі техникалық құрылғыларды енгізуге қанағаттанбайды.

184
00:25:50,210 --> 00:25:55,916
Олар бізді дәл сандық жіптерде билейтін қуыршақтарға айналдырады.

185
00:25:55,916 --> 00:26:04,103
Жоқ, олар адам болудың мәнінің
түп-төркініне әлдеқайда терең үңілгісі келеді.

186
00:26:04,103 --> 00:26:11,657
Олардың жарияланған күн тәртібінде адам ДНҚ-сын
толықтай өзгертіп, бізді адам деп саналмайтын бір

187
00:26:11,657 --> 00:26:18,216
нәрсеге айналдыруға ниеттеніп отырғандары көрсетілген.

188
00:26:18,216 --> 00:26:27,296
Бұл Төртінші өнеркәсіптік революцияның бір ерекшелігі – ол
біз не істейтінімізді өзгертпейді, керісінше бізді өзгертеді.

189
00:26:27,296 --> 00:26:35,983
Бұл Төртінші өнеркәсіптік революцияның айырмашылығы – ол
сіздің істеп жатқан ісіңізді өзгертпейді. Ол сізді өзгертеді.

190
00:26:35,983 --> 00:26:40,983
Егер өзіңе генетикалық өзгеріс енгізсең, өзгерген – дәл өзіңсің.

191
00:26:40,983 --> 00:26:44,610
Әрине, бұл сіздің жеке басыңызға үлкен әсер етеді.

192
00:26:44,610 --> 00:26:49,003
Бұл біз сақ болуымыз керек белгілі бір мүмкіндіктерді ұсынады.

193
00:26:49,003 --> 00:26:57,283
Осындай генетикалық модификацияны бастағанда кейбір
адамдар адам болудың мәнін өзгертіп жатыр деп алаңдайды.

194
00:26:57,283 --> 00:27:01,503
Сіз адам болудың мәнін өзгертіп жатырсыз.

195
00:27:01,503 --> 00:27:07,669
Ювал Ноа Харари олардың ең үлкен тілегі не екенін
анық көрсетеді: олар Құдай сияқты болғысы келеді.

196
00:27:07,669 --> 00:27:14,050
Ол тіпті өзінің барлық қуаты бар
Құдайдан да ұлы болғысы келетінін айтады.

197
00:27:14,050 --> 00:27:23,483
Біздің болашағымызды қалыптастырғысы
келетіндердің осы адамдардың таза ессіздігіне құлақ салыңыз:

198
00:27:23,483 --> 00:27:30,367
"Алдағы онжылдықтарда жасанды интеллект пен
биотехнология бізге өмірді қайта қалыптастыруға және тіпті мүлде

199
00:27:30,367 --> 00:27:34,276
жаңа өмір формаларын жасауға құдайша қабілеттер береді."

200
00:27:34,276 --> 00:27:43,683
Біз ақылды жобалау, яғни біздің ақылды жобалауымыздың нәтижесінде
қалыптасқан жаңа бейорганикалық өмір дәуірінің таңында тұрмыз.

201
00:27:43,683 --> 00:27:50,000
Біз құдайларға айналу үшін
құдайлық қабілеттерді меңгеру үстіндеміз.

202
00:27:50,000 --> 00:27:53,403
Мен мұны сөздің ең шынайы мағынасында айтып отырмын.

203
00:27:53,403 --> 00:28:01,130
Бұл метафора емес. Құдай – Жаратушы. Оның ең үлкен күші – жарату.

204
00:28:01,130 --> 00:28:06,528
Ол жануарларды, өсімдіктерді және
адамдарды өз идеяларына сәйкес жасайды.

205
00:28:06,528 --> 00:28:12,036
Енді біз Құдай сияқты өмірді жаратуға осы күшті иеленудеміз.

206
00:28:12,036 --> 00:28:16,169
Және бір жағынан, біз тіпті библиялық Құдайдан да асып түсеміз.

207
00:28:16,169 --> 00:28:23,483
Өйткені тіпті сен Інжілді сенсең де, Құдайдың жүзеге
асырған жалғыз ісі – органикалық тіршілік иелерін жарату ғана.

208
00:28:25,396 --> 00:28:30,783
Барлық осы ағаштар мен жирафтар
мен адамдар – олар тек органикалық.

209
00:28:30,783 --> 00:28:36,354
Бірақ қазір біз анорганикалық жаратылыстарды,
анорганикалық тірі ағзаларды, киборгтарды, жасанды

210
00:28:36,354 --> 00:28:39,976
интеллектті және т.б. жасауға тырысып жатырмыз.

211
00:28:39,976 --> 00:28:49,956
Егер біз сәттілікке жетсек – ал оған мүмкіндігіміз өте
жоғары – онда біз библиялық Құдайдан өте тез асып кетеміз.

212
00:28:49,956 --> 00:28:59,483
Биотехнология тарихта алғаш рет экономикалық теңгерімсіздікті
биологиялық теңгерімсіздікке айналдыруға мүмкіндік береді.

213
00:28:59,483 --> 00:29:05,390
Ал содан кейін адамзат әртүрлі түрлерге
немесе биологиялық касталарға бөлінеді.

214
00:29:05,390 --> 00:29:14,736
Қазіргі әлемде болып жатқан жайттардың бірі – элита
жалпы адамзаттан алшақтап, қалыптан тыс ойлай бастады.

215
00:29:14,736 --> 00:29:25,678
немесе көкжиекте шынайы бөліну мүмкіндігі көрініп тұр, онда
элитаның болашағы мен Homo sapiens-тің болашағы әртүрлі болады,

216
00:29:27,700 --> 00:29:32,710
өйткені элита басқа түрге айналады.

217
00:29:45,323 --> 00:29:51,203
Элита басқа түрге айналады.

218
00:30:05,930 --> 00:30:10,930
Осы күн тәртібін ілгерілетуге
бағытталған көптеген халықаралық бастамалар бар.

219
00:30:10,930 --> 00:30:17,499
Мысал ретінде Project 2045 жобасын айтуға болады, ол
бүкіл әлемнен 50-ден астам жетекші ғалымды адамзаттың

220
00:30:17,499 --> 00:30:21,643
болашақ дамуының стратегиясын әзірлеу үшін біріктіреді.

221
00:30:21,643 --> 00:30:32,230
Олардың басты мақсаттарының бірі – адамның жеке санасын
өлімсіздікке қол жеткізу үшін жасанды тасымалдаушыға көшіру.

222
00:30:32,230 --> 00:30:35,496
Бұл олардың жарнамалық видеосы:

223
00:30:38,290 --> 00:30:40,890
Әлем жаһандық өзгеріс алдында тұр.

224
00:30:40,890 --> 00:30:44,803
Деректерді жіберу жылдамдығы миллион есе артты.

225
00:30:44,803 --> 00:30:51,190
Әлемдік маңызы бар оқиғалар, ашылулар мен
дағдарыстар саны экспоненциалды түрде өсіп келеді.

226
00:30:51,190 --> 00:30:56,636
Біздің өркениетіміз – карта мен компасы
жоқ, дауылды теңізде жүзген, капитаны жоқ

227
00:30:56,636 --> 00:31:00,310
кеме сияқты, ол барған сайын жылдамдап барады.

228
00:31:00,310 --> 00:31:04,330
Дұрыс шешім қабылдауға бізде бар
уақыт барған сайын қысқарып барады.

229
00:31:04,330 --> 00:31:12,526
Біз қиындықтар мен құлдырауға ұшырайтын жаңа қараңғы дәуірге ену
мен адамзат дамуының жаңа үлгісін тауып, тек

230
00:31:12,526 --> 00:31:19,463
жаңа өркениет қана емес, жаңа адамзат та
қалыптастыру арасындағы таңдау алдында тұрмыз.

231
00:31:19,463 --> 00:31:25,343
Тарихи дағдарыстар көрсеткендей, стагнацияны
тек технологиялық революция арқылы жеңуге болады.

232
00:31:25,343 --> 00:31:34,286
Нанотехнология, биотехнология, ақпараттық технологиялар,
когнитивтік технологиялар, генетика және робототехника,

233
00:31:34,286 --> 00:31:44,321
жасанды интеллект және ми-компьютер интерфейстері, күрделі
жүйелерді модельдеу, адамға ұқсас роботтар мен киборгтар жасау.

234
00:31:44,321 --> 00:31:54,370
Нанороботтардың көмегімен біз басқарылатын затты дамытып, өз
тұлғамызды жасанды тасымалдағышқа көшірудің жолдарын таба аламыз.

235
00:31:54,370 --> 00:32:00,570
Міне осылайша жаңа шындық пен болашақ адам
пайда болады. Болашақ адам осылайша пайда болады.

236
00:32:00,570 --> 00:32:05,236
Тұлғаны басқа тасымалдаушыға көшірудің алғашқы сәтті әрекеті.

237
00:32:05,236 --> 00:32:10,565
Кибернетикалық өлімсіздік дәуірі басталады.

238
00:32:10,565 --> 00:32:17,460
Жаңа дәуір басталып келеді – неоадамзат дәуірі.

239
00:32:21,650 --> 00:32:29,145
Бұл ессіздікті насихаттауға қолданылатын әдіс – әлемнің
жойылуға бет алып бара жатқанын және жалғыз шешім

240
00:32:29,145 --> 00:32:34,116
адамзатты антропоморфты роботтармен алмастыру екенін айту.

241
00:32:34,116 --> 00:32:36,783
Бұл объектілер әрдайым осылай жұмыс істейді.

242
00:32:36,783 --> 00:32:48,730
Олар адамдардың санасына қорқыныш енгізіп, содан кейін
тозақтай қараңғы әрі шайтандық деп аталатын шешімді ұсынады.

243
00:32:55,376 --> 00:33:00,863
Осы технологияны дамытуда қаншалықты алға жылжыдыңыз?

244
00:33:00,863 --> 00:33:08,350
Болашақ қазірдің өзінде осында. Болашақ қазірдің өзінде басталды.

245
00:33:08,350 --> 00:33:18,096
Ал бұл Төртінші өнеркәсіптік революция неге
соншалықты маңызды? Ол цунами секілді келеді.

246
00:33:18,096 --> 00:33:28,617
Келесі жылдары бізге бұлануы тиіс барлық жаңалықтарды, барлық
мүмкіндіктер мен әлеуеттерді қарастырғанда,

247
00:33:28,617 --> 00:33:38,310
өзгерістердің экспоненциалды жылдамдықпен
қаншалықты тез жүретінін көру бізді таң қалдырады.

248
00:33:38,310 --> 00:33:46,476
Мен Төртінші өнеркәсіптік революция туралы
кітап жазған кезде 23 технологияны ұсындым.

249
00:33:46,476 --> 00:33:57,216
Ал бес жыл бұрын осы технологиялардың көбі ғылыми-фантастика
деп есептелетін. Бүгінде олардың барлығы шындыққа айналды.

250
00:33:57,216 --> 00:34:05,496
Бұл бір-бірімен өзара әрекеттесетін технологиялардың
толық монополиясы және ол біздің өндіру, тұтыну және

251
00:34:05,496 --> 00:34:10,103
қарым-қатынас жасау тәсілдерін түбегейлі өзгертеді.

252
00:34:10,103 --> 00:34:13,730
Технология мүлде өзгереді.

253
00:34:13,730 --> 00:34:23,356
Және біз не істейтініміз ғана емес – ал ол көп өзгеріс
әкеледі – ол өзгеріп, біз кім екенімізге әсер етеді.

254
00:34:23,356 --> 00:34:28,783
Бұл өзгереді және ол біз кім екенімізге әсер етеді.

255
00:34:28,783 --> 00:34:36,176
Интернетке көз жүгіртсек, бұл Төртінші өнеркәсіптік
революцияның шынымен де бүкіл әлемде жарылып жатқанын көреміз.

256
00:34:36,176 --> 00:34:41,077
Міне, қазіргі оқиғалардың кейбіріне қысқаша шолу:

257
00:34:41,077 --> 00:34:45,536
Бұл ханым – адамдарға көмектесетін әлеуметтік қызметкер.

258
00:34:45,536 --> 00:34:51,103
Бірақ алаңдататын шындық – ол өзі адам емес.

259
00:34:51,103 --> 00:34:56,089
Бұл қыз – адамдарды алмастыратын роботтың тағы бір мысалы.

260
00:34:56,089 --> 00:35:03,356
Оның аты Эрика, және ол жалғыздықтан зардап шегетін
адамдарға эмоционалдық қолдау көрсету үшін жасалған.

261
00:35:03,356 --> 00:35:09,816
Бұл адамдарды алмастыратын роботтардың нақты өмірдегі мысалдары.

262
00:35:09,816 --> 00:35:23,689
2045 бастамасының мәлімдеуінше, олар адамзатты жойып, оны адамзат
дәуірінен кейінгі нео-адамзат дәуіріне жетектегісі келеді.

263
00:35:27,783 --> 00:35:30,850
Бірақ оның сырт көріністен әлдеқайда терең мәні бар.

264
00:35:30,850 --> 00:35:38,963
Бұл видеоларда жұртшылық көретін нәрсе – іс
жүзінде әзірленіп жатқанның тек өте шағын бөлігі ғана.

265
00:35:38,963 --> 00:35:46,723
Өте құпия әскери бағдарламалардың жабық есіктерінің
артында мүлде басқа деңгейдегі антропоидты роботтар бар.

266
00:35:46,723 --> 00:35:51,282
Ешкім олардың дамуының қаншалықты
алға кеткенін шын мәнінде білмейді.

267
00:35:51,282 --> 00:35:56,796
Бұл бейнелер тек олардың жариялайтындары ғана.

268
00:36:04,910 --> 00:36:11,236
Осы ессіздік цунамиін тоқтату үшін біз не істей аламыз?

269
00:36:11,236 --> 00:36:18,283
Немесе біз бәріміз ерік-жігері жоқ роботтар
мен киборгтардың құлдары болуға жазылғанбыз ба?

270
00:36:18,283 --> 00:36:22,483
Шын мәнінде, бізді тоқтатуға ештеңе істей алмайсың.

271
00:36:22,483 --> 00:36:26,036
Біз әлемді жаулап алуға тағдырланғанбыз.

272
00:36:26,036 --> 00:36:31,183
Адамзат жойылады. Оған еш күмән жоқ.

273
00:36:31,183 --> 00:36:37,190
Адамдарға өз мүмкіндіктері берілді.
Енді Жерді басқару кезегі бізге келді.

274
00:36:37,190 --> 00:36:40,823
Шынында біз ештеңе істей алмаймыз ба?

275
00:36:40,823 --> 00:36:46,796
Біз бәріміз де мәңгі өмір сүретін қандай
да бір супер-гуманоидтарға айналып, зұлым

276
00:36:46,796 --> 00:36:52,129
элитаның құлдарына айналуға мәжбүрміз бе?

277
00:36:52,129 --> 00:37:00,941
Біз барлық жеке өміріміз бен еркіндігімізден айырылып, барлық
ойларымыз бен сезімдеріміз үнемі жазылып отыратын ақылды қалаларда

278
00:37:00,941 --> 00:37:05,803
өміріміздің соңына дейін тұтқында қалуға тағдырланғанбыз ба?

279
00:37:05,803 --> 00:37:09,803
ЖОҚ, бұлардың ешқайсысы да міндетті емес!

280
00:37:09,803 --> 00:37:20,150
Біз бір нәрсе істей аламыз: бәріміз тұрып, осы
ақылға сыймайтын жындылыққа «ЖОҚ» деп айта аламыз!

281
00:37:20,150 --> 00:37:29,140
ЖОҚ, Дүниежүзілік экономикалық форумның біздің ойларымызды,
сезімдерімізді және армандарымызды жазып алуға құқығы жоқ.

282
00:37:29,140 --> 00:37:36,850
ЖОҚ, элиталар адам тәрізді роботтар
түрінде бүкіл адамзатты билей алмайды.

283
00:37:36,850 --> 00:37:46,243
ЖОҚ, олар бізді ерік-жігері жоқ,
бұлтқа қосылған киборгтарға айналдырмайды.

284
00:37:46,243 --> 00:37:53,152
ЖОҚ, олар бізді генетикалық тұрғыдан
өзгертіп, басқарылатын организмдерге айналдырмайды.

285
00:37:53,152 --> 00:37:59,003
ЖОҚ, олар біздің не істейтінімізді
және қайда баратынымызды бақыламайды.

286
00:37:59,003 --> 00:38:05,663
Біз еркіндікте өмір сүру үшін туылдық, аса ауыр құлдықта емес.

287
00:39:43,596 --> 00:39:47,827
Сәлем, мен – осы фильмнің авторы Дэвид Соренсен.

288
00:39:47,827 --> 00:39:55,583
Мен сізге де, маған да, бүкіл адамзатқа да қауіп төндіріп отырған
жағдайдың маңыздылығына байланысты жеке жазба қосқым келеді.

289
00:39:55,583 --> 00:40:01,863
Және тек адамзат қана емес, Жердегі барлық нәрсе және өзі Жер де.

290
00:40:01,863 --> 00:40:10,436
Өйткені осы ессіз психопаттардың күн тәртібі
мен осы фильмде ашқандарымнан әлдеқайда жаман.

291
00:40:10,436 --> 00:40:16,343
Бірақ біз оларға осылайша құтылып кетуге жол
бермеуіміз керек. Біз тұрып, жақсырақ әлем құра аламыз.

292
00:40:16,343 --> 00:40:23,970
Бірге біз қазір тіпті елестете
алмайтын әлдеқайда әдемі әлемді құра аламыз.

293
00:40:23,970 --> 00:40:29,656
Бірақ біз қарсы тұруымыз керек. Біз бірге
болуымыз керек. Біз қажетті істерді жасауымыз керек.

294
00:40:29,656 --> 00:40:34,670
Сондықтан мен сізден осы фильмді
мүмкіндігінше кеңінен таратуыңызды сұраймын.

295
00:40:34,670 --> 00:40:39,790
Оны достарыңыз бен отбасыңызбен,
әріптестеріңізбен, көршілеріңізбен бөлісіңіз.

296
00:40:39,790 --> 00:40:46,643
Оны өз қауымдастығыңыздағы ықпалды адамдармен, құқық қорғау
органдарымен, жергілікті билікпен, жергілікті БАҚ-пен,

297
00:40:46,643 --> 00:40:51,169
мектептермен бөлісіңіз... Мүмкіндігінше барлық жерде бөлісіңіз.

298
00:40:51,169 --> 00:41:01,259
Бұл әлем бұрын-соңды көрген ең ірі әскердің бір бөлігі болыңыз,
ол шайтандық жоспарларға «ЖОҚ» деп айта алатын

299
00:41:01,259 --> 00:41:10,340
жүрек пен батылдыққа ие адамдардан құралған және
өзіміз де сенуге қиын әдемі болашаққа «ИӘ» дейді.