I te tekau tau ki muri, i angitu ngā kairangahau roro me ngā tohunga hangarau rorohiko ki te whakawhanake i
tētahi hangarau i āhei ai ngā kaiwhakamahi tūru wīra ki te whakahaere i ā rātou tūru wīra mā ā rātou whakaaro.
I whakaarohia tēnei hei whakatutukitanga nui i roto i te rongoā ā-tangata, ā, nā reira ka taea e
ngā tāngata hauā te noho i ia rā me te mana ake.
Kua angitu anō tētahi rōpū rangahau ki te hopu i ngā tohu hiko o ngā nekeneke o te tangata, kia taea ai, hei tauira, te whakahaere
mamao i tētahi ringa robotika, tētahi rōpoti katoa rānei.
I whakaarohia tēnei he pikinga nui rawa atu mō ngā whakahaere whakautu aituā, hei tauira, i te wā o ngā aitua hihi.
Ināianei, ka taea e ngā tohunga te whakahaere i ngā mahi whai tohu me te kore e whakararuraru i ō rātou oranga.
Ko te mea e māmā ana te kore kite i ēnei whakatutukitanga, ko te nui rawa o te tūponotanga mō
te whakamahi hē, hei tauira i te rāngai hōia.
Hei tāpiri atu, ehara i te huarahi kotahi anake te tuku tohu nekeneke mai i te tangata ki te mīhini.
Mā te whakamahi i te mātauranga hangarua me te tuku hihiri hāngai, ka taea hoki te
whakahaere i ngā tāngata i te huarahi whakamuri.
Nō tata nei, i whakaurua ki roto i tētahi tangata he atanga hāngai e kīia nei ko Neuralink.
Nā te hangarau waea atamai me te hangarau microwave pērā i te 4G me te 5G, kua tino ruku tātou ki roto i tētahi
"kapua" e tino tātaritia ana, e tino whakahaerehia ana e te mātauranga hangarua – ā, nā te tangata hoki.
Ko te kiriata e whai ake nei nā David Sörensen e whakaatu ana ehara tēnei i te mea he āheinga mō te whakamahi hē anake, engari
kei te whakamahere āta, kei te whakatairanga hoki e ētahi rōpū.
He mea pea e āhua rite ana ki te pūrākau pūtaiao, ā, ka taea te whakakore, engari he mea tika kia āta whakaaroaro.
Nō te mea, he tino matatau, he tino tūturu ngā whanaketanga o te pūnaha hōia matihiko, ā,
kāore e taea e te tangata noa te whakaaro pērā.
He whakatūpato ki te tangata
Kia ora! Ka taea e au te pātai atu ki a koe i tētahi mea?
Me pēhea koe mēnā ka tuhia e te kāwanatanga ngā mea katoa e whakaaro ana koe, e rongo ana koe, e moemoeā ana koe?
Ā, me pēhea koe mēnā ka whakahaere katoa tō oranga e mātou, ngā rōpoti ā-tangata?
Ka mea atu mātou ki a koe ko wai hei marena, he aha hei hoko, me ko wai hei pōti.
Kei te whakaaro koe he pōrangi tērā? Whakaarohia anō!
Koinei te anamata, i hoahoatia e te World Economic Forum.
E ai ki te World Economic Forum, kei te āhua i te anamata o te tangata.
Me whakarongo tātou ki āna whakaaro mō āpōpō!
I tēnei rā, e hiahia ana ahau ki te kōrero ki a koutou mō te anamata o tō tātou ira tangata, me te anamata hoki o te ora.
Tērā pea ko mātou tētahi o ngā whakatipuranga whakamutunga o Homo sapiens.
I roto i te kotahi, i te rua rānei rau tau, ka rangatira te Ao e ngā mea e tino rerekē ana ki a mātou, nui atu i
tō mātou rerekētanga ki ngā Neanderthal me ngā tiamāpī.
I ngā whakatupuranga e heke mai nei, ka ako tātou me pēhea te whakarite i te tinana, te roro me te hinengaro.
Ko tēnei te hua tino hira rawa atu o te rautau rua tekau mā tahi.
Ehara i ngā papanga, i ngā waka, i ngā patu, engari ko te tinana, te hinengaro me te wairua.
Nō reira, he pēhea rawa ngā āhua o ngā rangatira āpōpō o te ao?
Ka whakatauhia tēnei e ngā tāngata e rangatira ana i ngā raraunga.
Ko te tangata e whakahaere ana i ngā raraunga, ko ia hoki e whakahaere ana i te anamata, ehara i te anamata
o te tangata anake, engari ko te anamata o te ora anō.
Ka tuku ahau ināianei i te kaiwhakahaere o te kiriata kia haere tonu. Tīareare!
He kaitohutohu a Yuval Noah Harari ki te World Economic Forum, ki te UN me ētahi atu whakahaere ā-ao.
Kei te panaia ia ki te atamira ā-ao me te kaha, ā, kua tonoa ia ki ngā kōrero TED, ngā hōtaka ahiahi o
CNN, ngā papa pūtaiao – puta noa i ngā wāhi katoa.
Kei te whakatairangahia āna pukapuka e ngā perehitini, e Bill Gates, e Facebook, me ērā atu.
He mārama kei te hiahia rātou kia rongo te ao i te tirohanga a Harari mō āpōpō:
Tērā pea ko mātou tētahi o ngā whakatipuranga whakamutunga o Homo sapiens.
Kei raro i te rangatiratanga o te Ao e ngā mea ora e tino rerekē ana ki a mātou, he nui ake tō rātou rerekētanga
i tō mātou rerekētanga ki ngā Neanderthal me ngā tiamāpī.
Ka ako mātou me pēhea te whakahaere i te tinana, te hinengaro me te wairua.
Ko tētahi whakahaere e whakanuia nuitia ana e Harari i ērā atu, ko te World Economic Forum.
Ka whakakotahitia e te World Economic Forum ngā mano tāngata whai rawa, whai mana hoki o te ao ki raro i tōna
parirau: ngā pirionaia, ngā rangatira tōrangapū, ngā kamupene rongoā nui, ngā pāpāho nui, me ngā hangarau nui.
He nui ake te pānga o te World Economic Forum ki tō tātou ao i ngā whakahaere katoa. Ko Klaus Schwab te kaiwhakarewa.
Ko ia hoki te hinengaro matua i muri i te whakaaro ki te whakawhanake i tētahi momo
hou o ngā cyborg hei rangatira mō te tangata.
Ko tana pukapuka, "Te Whakahou Ahumahi Tuawhā", e whakatairanga ana i tēnei ariā puta noa i te ao.
E tino hiahia ana rātou kia whakamutua te ira tangata taketake.
me te whakapuaki i te ata o te ao cyborg
Kei te whakaatu te paetukutuku o te World Economic Forum he aha atu ā rātou e hiahia ana kia tutuki.
Ka kitea e tātou he kāwanatanga ā-ao, arā, e hiahia ana rātou ki te whakatū mana
whakahaere katoa mō ngā mea katoa e tupu ana i te ao.
E hiahia ana hoki rātou ki te whakahaere i te ipurangi, arā, kia rātou anake ngā kaiwhakatau mō ngā pārongo e
whakaaetia ana ki runga ipurangi me ngā mea me whakakorea.
E hiahia ana hoki rātou ki te whakauru i ngā tuakiri matihiko ā-ao e hono ana ki ngā tiwhikete kano, ngā tatauranga nama
pāpori, me tētahi pūnaha tirotiro taumaha e whakakore ana i ngā toenga katoa o te rangatiratanga whaiaro, kia
whakauruhia ai tētahi pūnaha whakahaere katoa, pōrearea, kāore e taea te puta, nā te mea ka puta puta noa i ngā wāhi katoa.
I roto i tētahi tuhinga i runga i forbes.com, he paetukutuku rongonui ā-ao, e kī ana te World Economic Forum
me penapenahia ngā whakaaro, ngā kare ā-roto me ngā moemoeā o ia tangata e noho ana i ngā tāone nui.
Koinei te tawhiti e hiahia ana rātou ki te pana i tō rātou hapori aroturuki ā-ao.
Ko tēnei tuhinga nā Ida Auken, tētahi o ngā Rangatira Taiohi o te Ao o te World Economic Forum.
I whakaritea ia ki te tūranga rautaki hei Minita mō te Taiao i te kāwanatanga o Danemāka.
Ināianei kei te kaha akiaki kia whakawhanakehia ngā tāone atamai, ā, ka whakaurua tēnei hangarau aroturuki whānui kia tuhia
tonu ngā moemoeā, ngā kare ā-roto me ngā whakaaro o ia tangata.
Nō reira, he aha tonu te āhua o ngā rangatira o te ao ā muri ake nei?
Ka whakatauhia tēnei e ngā tāngata e rangatira ana i ngā raraunga.
Ko te hunga e whakahaere ana i ngā raraunga, ko rātou e whakahaere ana i te anamata, ehara
i te tangata anake, engari ko te ora anō hoki.
I tuku tētahi kōrero tūmatanui te perehitini o mua o Chile, e kī ana kāore te 5G e āhei noa ki te pānui i ā tātou whakaaro,
engari ka taea hoki e ia te whakatō whakaaro me ngā kare ā-roto.
He moemoeā pōrearea dystōpia tēnei!
Ko te āheinga ka taea e ngā mīhini te pānui i ā mātou hinengaro me te whakauru whakaaro me ngā kare ā-roto... Ka nui ake te pānga
o te 5G ki ā tātou oranga i ngā hangarau o mua i tēnei rāngai.
Ehara a 5G i te hangarau anake ka whakamahia e rātou hei pānui i ā mātou whakaaro me ā mātou kare ā-roto.
Ko tā rātou whāinga kua whakamanahia ā-ture, he huri i ngā tāngata tūturu katoa hei cyborg
– he hononga piri o te tangata me te mīhini.
E ai ki a rātou, mā tēnei ka whakapai ake i ā tātou oranga, ā, ka hoatu hoki ki a tātou ngā pūkenga whakamīharo.
Āe rā, ki tētahi taumata, ka taea.
Ko tā rātou kāore e kōrero, arā, ka hono koe ki te kapua, ā, ka whakahaerehia koe e te AI, ka ngaro tō
motuhake, tō mana whakahaere me tō rangatiratanga.
Ka noho koe hei taurekareka mō tētahi hapori tirotiro ā-ao, ā-ipurangi, ā-tōrangapū kaha.
Kāore he huarahi heke, nā te mea, ka whai koe i ngā tāpiritanga hangarau ki tō tinana, ka māmā ake mā rātou te whai i a koe ahakoa
kei hea koe, ā, ka taea e rātou te tuku i ngā whakahau maha ki tō tinana hei whakahaere i a koe, ahakoa kāore koe i te mōhio.
Kaore koe e tino kite.
Kua tae tātou ki te wā e kore e taea e tātou te pakaru rorohiko anake, engari ka taea hoki e
tātou te pakaru i ngā tāngata me ētahi atu koiora.
Kua riro ngā tāngata hei kararehe ka taea te hāki.
Ko te whakaaro katoa kei a te tangata he wairua, he manako noa hoki, ā, kāore he tangata e mōhio ana ki ngā mea e tupu ana i
roto i ahau; ahakoa he aha taku kōwhiringa – ahakoa i ngā pōtitanga, i ngā mea rānei e hokona ana e au i
te hokomaha – ko taku manako noa tērā. Kua mutu tērā.
Kei te mōhio koe ki tā tēnei tangata e kī ana tūturu?
Me mahara kei te panaia ia ki te aro o te ao katoa e ngā papaho pāpori pērā i a Facebook, Bill Gates,
Obama, CNN, ngā papa pūtaiao, te ao pūtea, me ērā atu.
E akiaki ana rātou kia whakarongo te ao ki tēnei tangata.
I tētahi wā i roto i ngā tau tekau, rua tekau, toru tekau rānei e heke mai nei, ka taea e ēnei tātai te kī atu ki a koe he
aha ngā akoranga hei ako i te whare wānanga, kei hea koe e mahi ai, ko wai hei marena māu, ko wai hei pōti māu.
Nō reira, e ai ki a Harari, kāore mātou e whakarongo anō ki ā mātou ngākau, ki ā mātou
māramatanga ā-roto, ki ā mātou wheako, ki ā mātou rongo.
Engari me whakaae tātou kia whakatau te AI ko wai tā tātou hoa marena, ko wai hoki tā tātou pōti.
Ko te tikanga, ka riro katoa i ngā rōpoti te wairua tangata, te wairua ora, te hinengaro me tō tātou oranga katoa.
I muri i ngā mano tau o te rangatiratanga a te tangata i te ao, ka huri te mana me te kaha i te tangata ki ngā rorohiko.
Ā, ka noho te nuinga o te tangata hei kore whai painga ā-ōhanga, ā, kāore he mana tōrangapū.
Kei te kite kē mātou i ngā tīmatanga o te waihanga i tētahi kāwai hou o te tangata – te kāwai kore whaihua.
"Me tīmata tātou ki te wānanga: 'Ka huri ngā tāngata hei cyborg'. E mōhio ana koe, kua roa ahau e hiahia ana kia noho cyborg.
Kei te tatari ahau mō te rā ka taea e au te noho hei kotahi. Engari, me kite.
I tēnei rā, kei te kōrero mātou mō ngā whanaketanga hou rawa o ngā atanga roro-rorohiko, me pēhea rānei e tino whakakōpaki
ana i te rārangi i waenga i te tangata me ngā mīhini.
He pūrere anō hoki e kohikohi ana i āu kitenga, e ine ana i ō kare ā-roto, mā ngā pūrere mō te tautuhi
āhua kanohi, ngā nekehanga paku o ngā uaua, me ērā atu.
Kei te penapenahia ēnei raraunga ki tētahi wāhi, ā, tērā pea kei roto i tētahi ratonga kapua.
Ka taea e au te whakaaro māmā kei ngā kamupene hangarau nui he mana whānui ki ēnei raraunga.
Nō reira, koinei tō tātou anamata? Āe...
Ka taea e au te whakaaro māmā kei ngā kamupene hangarau nui he mana whānui ki ēnei raraunga.
Nō reira, koinei tō tātou anamata? Ae...
I kōrero mātou i mua mō te 6G, ka puta pea i te tau 2030, ā, ā taua wā ka tino pērā, kāore te waea atamai pēnei i
tā mātou e mōhio nei i ēnei rā e noho hei atanga tino noa.
He maha o ēnei mea kua hangaia tika ki roto i ā tātou tinana.
Koinei tonu tā rātou whāinga, kia whai i a tātou i ia taipitopito iti o tō tātou oranga, e whakamārama ana a J. Michael Evans,
te perehitini o te Rōpū Alibaba, i te Wānanga Ōhanga o te Ao.
Kei te whakamahi mātou i te hangarau hei whakawhanake i tētahi huarahi mā ngā kaihoko kia ine i tō rātou ake tapuwae waro.
He aha te tikanga o tērā? Ko te tikanga: Kei hea koe e haere ana? E pēhea ana koe e haere ana? He aha
āu kai? He aha āu e kai ana i runga i te papanga?
Nō reira, ngā tapuwae waro ā-takitahi. Noho mai, kāore anō kia rere pai, engari kei te mahi mātou ki reira.
Ka tae rawa atu tēnei pōrangi ki te hiahia kia waihangatia he whatunga ā-ao, ā, ka mōhiotia e te
ao katoa ngā taipitopito iti katoa mō ia tangata.
Ka kīia tēnei ko te Ipurangi o ngā Mea.
Ko te Ipurangi o ngā Mea, arā ko te IoB (Ipurangi o ngā Tinana), he pūnaha taiao tūturu.
He maha ngā pūrere e hono ana ki te ipurangi, ā, kei roto i a rātou he pūmanawa e taea ana te kohi i ō raraunga
hauora whaiaro, te whakarerekē rānei i te mahi a te tinana.
Ka whakaarohia e mātou te Ipurangi o ngā Mea hei kohinga o ēnei pūrere me ngā raraunga katoa e kohia ana e rātou mōu.
Ka tirohia mātou.
Ā muri ake nei, ka whakawhirinaki tātou ki te hangarau rorohiko i ngā āhuatanga katoa o tō tātou oranga, mai i ngā mea ka kai
koe, ki ngā tāngata ka tūtaki koe, ki ngā mea ka hoko koe i runga ipurangi, me te nui o te pūngao ka whakamahia e koe.
I tēnei ao hou, me whakaae tātou ki te mārama katoa.
Tirohia, hei tauira, te matapaki mō te pūnaha pēke me te muna pēke.
Ka mārama katoa ngā mea, ā, me tīmata koe ki te whakawhāngai ki tērā.
Ka noho hei wāhanga whakahirahira o tō tuakiri.
Nō te mea, mēnā kāore he mea hei huna, kāore he mea hei mataku.
"Kei te kī koe ka noho tātou katoa i raro i te mārama mutunga kore?"
Āe, tino tika!
Mo te wa tuatahi i roto i te hītori, ka taea te whakangaro katoa i te tūmataitinga.
Kāore i taea i mua, engari ināianei ka taea. Kua rerekē tētahi mea taketake.
I te wā e moemoeā tonu ana ngā kaiwhakahaere kī i te whakakore katoa i te tūmataitinga, i te aroturuki i ia tangata i ngā wā
katoa, me te mōhio ki ngā mea katoa e mahia ana e koe – ehara i ngā mea katoa e mahia ana e koe anake, engari
ko ngā mea katoa e whakaaro ana, e rongo ana hoki e koe.
Ahakoa he rangatira kino i Kariki o mua, he Stalin rānei, i moemoeā katoa rātou mō tērā.
Kāore rātou i taea te whakatinana i taua mea nā te mea kāore i taea ā-hangarau.
Ināianei ka taea te aroturuki i ia tangata i ngā wā katoa, me te mōhio ki ngā mea katoa e mahia ana e koe, ehara i
ngā mea katoa e mahia ana e koe anake, engari ko ngā mea katoa e whakaaro ana, e rongo ana hoki koe.
Kei te whakaaturia ngā hangarau whakawhitiwhiti hou hei mea māmā ake i ā tātou oranga, engari ko te
kaupapa tūturu ko te kohikohi i ā tātou raraunga whaiaro.
Ko te nui ake o ngā raraunga ka taea te kohi mai i te taupori o te ao, ko te nui ake o te mana kei
ngā ringa o te hunga e whai ana i ēnei raraunga.
Mēnā ka mōhio rātou ki ngā taipitopito katoa mōu, ka taea e rātou te whakahaere katoa i a koe.
I kī te Pirimia o Inia, a Narendra Modi, ko ngā raraunga te hinu hou me te koura hou.
Ko ngā raraunga te hinu hou. Ko ngā raraunga te koura hou.
Kei te whakatairangahia te whakawhanaketanga o tētahi hanganga ā-ao hou e aro ana anake ki te kohikohi raraunga,
hei whai wāhi whakamīharo ki te tiaki i te Ao i te panonitanga āhuarangi, me te hanga hapori toitū ake.
Ka whakaatuhia i roto i tētahi mōkī kanapa e "whakaora ana i tō tātou ao".
Engari, mēnā ka whakarongo koe āta, ka taea e koe te kite i te kaupapa tūturu.
E pā ana ki te kohikohi i ngā rahinga nui o tēnei hinu hou me te koura, me ngā raraunga tūmataiti a ia tangata.
Heoi, mō te nuinga o ēnei hangarau kohi raraunga, he mea tino hira kia noho tonu ngā tāngata i roto i ngā here o tō rātou pūnaha.
Koia te take i whakahaerehia ai he kaupapa ā-ao kia kawea mai ngā tāngata katoa ki ngā tāone atamai, kei reira
rātou i raro i te pae o ngā hangarau puta noa hei kohi raraunga, ko ēnei te tūāpapa mō te hapori hou.
I ngā tāone atamai, ka karapotia ngā tāngata e te hangarau atamai:
Ngā waea atamai, ngā mataaratanga atamai, ngā motokā atamai, ngā mita atamai, ngā rama atamai, ngā rama huarahi atamai, ngā
takiwā noho atamai, ngā whare atamai, ngā taputapu atamai, te pūngao atamai, te kawe atamai me ētahi atu hangarau atamai maha.
Ko te tikanga o te kupu whakarāpopoto SMART e whakamārama ana i te katoa: te hangarau aroturuki ā-tangata,
tātaritanga me te pūrongo, arā, ka huri katoa ki te aroturuki me te pūrongo i ngā pārongo.
Ko ēnei hangarau atamai maha katoa e hanga ana i tētahi whatunga aroturuki e kitea ana i ngā wāhi katoa, ā, e kohikohi ana i ngā
pārongo katoa mō ia taipitopito iti o te oranga o ia tangata.
Ko ngā raraunga te hinu hou. Ko ngā raraunga te koura hou.
Ko te tangata e whakahaere ana i ngā raraunga, ko ia hoki e whakahaere ana i te anamata, ehara i te mea mō
te tangata anake, engari mō te anamata o te ora anō...
Kei te whakatinanahia ngā tikanga tino kaha puta noa i te ao hei neke i ngā tāngata mai i ngā tuawhenua ki ngā tāone atamai.
I te ngākau o Īropi – hei tauira, i Nēherelani – e whakamahere ana te kāwanatanga ki te whakangaro i ngā pāmu neke atu i te
3,000 kia whakatūwhera ai i te huarahi mō te hanganga o te tāone atamai nui rawa atu o te ao, ko te Tristate City Network.
Ka huri tēnei tāone hangarau tiketike whakamataku i tētahi wāhanga nui o Nēherelani,
Pēkaramu me Tiamana hei pokapū kohikohi raraunga nui.
Ko te whakapae a te kāwanatanga hei whakangaro i ngā mano pāmu, arā, e kī ana he kino ēnei mō te āhuarangi.
Engari, mai anō i te wā i pai ai te huri i ngā miriona heketara o ngā āhua whenua ataahua hei
taiao ā-tāone hangarau-nui mō te āhuarangi...?
Ka kite mātou ehara te kī e kīia nei he āwangawanga mō te āhuarangi me te ao i tētahi mea kē atu
i te take teka hei whakatinana i ngā mahere kino.
Engari, ahakoa e ngana ana ngā pāpāho ki te whakapono mai ki a tātou kei te pakaru te ao nā te panonitanga āhuarangi, kua
whakaputaina e ngā kairangahau rangatira neke atu i te 1,600 o te ao tētahi pūrongo e kī ana kāore he ohotata āhuarangi.
E 1,600 ngā kairangahau nei e whakahē ana i te kaupapa here net-zero kino, koia te tūāpapa mō te whakatinana i tēnei
rangatiratanga tirotiro whakamāharahara puta noa i te ao.
Koinei te anamata e hiahia ana koe mōu anō me ō tamariki? Koinei te ao e hiahia ana koe kia noho ai?
Ā, i te wāhea i tuku ai tātou i tō tātou ao ataahua ki ēnei kaiwhakahaere kino kua whakatūria
e rātou anō hei atua mō te katoa o te tangata?
Heoi, kāore rātou i te makona ki te whakauru i ngā momo taputapu hangarau katoa ki roto i ā mātou
tinana hei aroturuki i a mātou i te awatea me te pō.
Ka huri tūturu rātou i a tātou hei pūpeti e kanikani ana i runga i ngā aho matihiko.
Kāo, e hiahia ana rātou ki te haere whakamua ake, he nui ake rawa atu, ki te pūtake o te tikanga o te tangata.
Ko tā rātou rārangi kaupapa i pānuitia ki te marea e whakaatu ana me pēhea rātou e hiahia ana ki te whakarerekē katoa i te DNA o te
tangata, kia huri ai mātou hei mea kāore e kīia ana he tangata.
Ko tētahi o ngā āhuatanga o tēnei Whakahou Ahumahi Tuawhā, ehara i te mea ka huri i ā mātou mahi, engari ka huri i a mātou.
Ko te rerekētanga o tēnei Hurihanga Ahumahi Tuawhā, ehara i te mea ka huri i āu mahi, engari ka huri i a koe.
Ina whakarerekē koe i tō ira, ko koe anō te mea ka huri.
Ā, kāore e kore, he pānga nui tōna ki tō tuakiri.
Ka tuku tēnei i ētahi āheinga, ā me tūpato tātou.
Ka tīmata koe ki te mahi i tēnei momo whakarerekētanga ira, ka āwangawanga ētahi
tāngata kei te huri koe i te tikanga o te tangata.
Kei te whakarerekē koe i te tikanga o te tangata.
Ka whakamārama a Yuval Noah Harari he aha tōna hiahia nui rawa atu: e hiahia ana ia kia rite ki te Atua.
Ka tae rawa ia ki te kī e hiahia ana ia kia nui ake i te Atua kaha rawa atu.
Whakarongo ki te pōrangi tino o ēnei tāngata e kī ana e hiahia ana rātou ki te hanga i tō tātou anamata:
I ngā tekau tau e heke mai nei, mā te AI me te hangarau koiora ka hoatu ki a tātou ngā pūkenga pērā i te Atua hei whakarerekē
i te ora, ā, kia waihanga hoki i ngā momo ora hou katoa.
Kei te ata o tētahi ao hou o te ora kore-organika, i hangaia e tō tātou hoahoa atamai.
Kei te whai mātou i ngā pūkenga ā-atua kia huri ai mātou hei atua.
Ā, e kī ana au i tēnei i te tino tikanga o te kupu.
Ehara tēnei i te whakatairite. Ko te Atua te Kaihanga. Ko tōna mana nui rawa atu ko te waihanga.
Ka waihanga ia i ngā kararehe, ngā otaota me ngā tāngata e ai ki āna whakaaro.
Ināianei kei te whiwhi tātou i tēnei mana ki te waihanga i te ora, pērā i a te Atua.
Ā, i tētahi ara, ka neke atu mātou i tua atu i te Atua o te Paipera.
Nō te mea ahakoa ka whakapono koe ki te Paipera, ko te mea kotahi anake kua tutuki i te Atua, ko te waihanga i ngā mea ora.
Ko ēnei rākau katoa, ko ēnei girāfa katoa, ko ēnei tāngata katoa, he mea ora noa iho.
Engari ināianei kei te ngana mātou ki te waihanga i ngā mea kore-organika, ngā momo ora
kore-organika, ngā cyborg, te mātauranga hangarau, me ērā atu.
Mēnā ka angitu tātou – ā, he tino pai ngā tūponotanga ka angitu tātou – ka tere rawa tātou ka nui ake i te Atua o te Paipera.
Ko te hangarau koiora e tuku ana ki a tātou te whai wāhi, mō te wā tuatahi i roto i te hītori, ki
te huri i te koretake ōhanga hei koretake koiora.
Ā, ka wehea te tangata ki ngā momo rerekē, ki ngā kāwai koiora rānei.
Ko tētahi o ngā mea e tupu ana i te ao i tēnei wā, ko te wehe haere o ngā rangatira i te katoa o te tangata, ā,
kua tīmata kē rātou ki te whakaaro i waho o te pouaka.
rānei kua tū kē i te pae āpōpō te āheinga o tētahi wehenga tūturu, i reira he āpōpō rerekē
mō te hunga rangatira me te tangata mātauranga
nā te mea ka huri ngā rangatira hei momo ira kē.
Ka huri ngā rangatira ki tētahi momo ira kē.
He maha ngā kaupapa ā-ao hei whakamua i tēnei kaupapa.
Ko tētahi tauira ko te Kaupapa 2045, e whakakotahi ana i ngā kairangahau rangatira neke atu i te 50 mai i
ngā pito katoa o te ao, hei whakawhanake i tētahi rautaki mō te whanaketanga ā mua o te tangata.
Ko tētahi o ā rātou whāinga matua ko te whakawhiti i te māramatanga takitahi o te tangata ki
tētahi kaikawe hangarua, kia tutuki ai te kore mate.
Koinei tā rātou ataata whakatairanga:
Kei te taha o te panonitanga ā-ao te ao.
Kua piki te tere tuku raraunga ki te miriona ngā wā.
Kei te piki tere rawa te maha o ngā kaupapa hira o te ao, ngā kitenga me ngā raruraru.
Ko tō tātou ahurea he pahi kāore he rangatira, e hoe ana i ngā moana paruparu kāore he mahere, kāore
he pūtaiao, ā, e tere haere ana, e tere haere ana.
Kei te poto haere tonu te wā hei whakatau i ngā whakataunga tika.
Kei mua i a tātou te kōwhiringa kia taka ki tētahi ao pōuri hou o te taumaha me te hekenga, kia kimi rānei i tētahi tauira
hou mō te whanaketanga tangata, kia waihanga ai ehara i te mea he ahurea hou anake, engari he tangata hou hoki.
Kua whakaatu ngā raru o mua, mā te huringa hangarau anake e taea ai te whakakore i te tūpato.
Nanotekonorohi, biotekonorohi, hangarau pārongo, hangarau mātauranga hinengaro, ira tangata me te robotika, atamai
hangaia me ngā hononga roro-roro ki te rorohiko, whakamātautau pūnaha matatini, waihanga i ngā robot tangata me ngā cyborg.
Ā, mā te āwhina a ngā nanoroboti, ka taea e mātou te whakawhanake i te mea ka taea te whakahaere, me te kimi
huarahi ki te whakawhiti i ā mātou ake āhuatanga ki runga i tētahi kaikawe hangarua.
Koinei te huarahi ka puta ai tētahi ao tūturu hou me te tangata āpōpō. Ka puta pēnei te tangata āpōpō.
Ko te whakamātau tuatahi i angitu ki te whakawhiti i tētahi āhua ki tētahi atu kaikawe.
Ka tīmata te wā o te kore mate ā-rorohiko.
Kei te ara ake tētahi ao hou, ko te ao o te tangata hou.
Ko te tikanga e whakamahia ana hei whakatairanga i tēnei pōrangi, ko te kī e anga ana te ao ki te
whakangaromanga, ā, ko te rongoā kotahi anake, ko te whakakapi i te ira tangata ki ngā rōpoti ā-tangata.
Ka mahi tonu ēnei mea i tēnei āhua.
Ka whakatakoto rātou i te mataku ki roto i ngā hinengaro o te tangata, ā, ka tuku he rongoā e kīia
nei he rongoā, he pōuri, he kino pērā i te reinga.
Nō reira, kua pēhea te ahunga whakamua o tō whakawhanaketanga i tēnei hangarau?
Kua tae mai kē te anamata. Kua tīmata kē te anamata.
He aha te take i tino hira ai tēnei Hurihanga Ahumahi Tuawhā? Kei te haere mai pēnei i te tsunami.
Ina titiro tātou ki ngā whakatutukitanga katoa, ki ngā āheinga me ngā whai wāhitanga ka whai tātou i ngā tau e
heke mai nei, ka tino whakamīharo te tere o ngā panonitanga, ā, ka puta i te tere pikinga.
I taku tuhi i te pukapuka mō te Whakahou Ahumahi Tuawhā, i whakaatu ahau i ngā hangarau e rua tekau mā toru.
I taua wā, rima tau noa iho ki muri, i whakaarohia he pūrākau pūtaiao te nuinga o ēnei
hangarau. I tēnei rā, kua noho katoa hei mea tūturu.
He rangatiratanga motuhake katoa o ngā hangarau e mahi tahi ana, ā, ka huri katoa i te āhua e
whakaputa, e kai, e whakawhiti kōrero ai tātou.
Ka huri katoa te hangarau.
Ā, ehara i te mea ko ā mātou mahi anake – ā, he nui ngā panonitanga – ka panoni, ā, ka pā ki tō mātou tuakiri.
Ka huri, ā, ka pā tēnei ki tō tātou tuakiri.
Ina titiro mātou ki te ipurangi, ka kite mātou kei te pahū tūturu tēnei Hurihanga Ahumahi Tuawhā puta noa i te ao.
Anei he tirohanga poto ki ētahi o ngā kaupapa o nāianei:
He kaimahi pāpori tēnei wahine e āwhina ana i ngā tāngata.
Engari ko te mea whakamataku, ehara ia i te tangata.
He tauira anō tēnei kōtiro o tētahi rōpoti e whakakapi ana i ngā tāngata.
Ko Erica tōna ingoa, ā, i hangaia ia hei tuku tautoko ā-whatumanawa ki ngā tāngata mokemoke.
Ko ēnei he tauira tūturu o ngā rōpoti e whakakapi ana i ngā tāngata.
E ai ki tā Te Kaupapa 2045, e hiahia ana rātou ki te whakamutua i te tangata, ā, ki te ārahi i a tātou ki tētahi ao
hou o te tangata hou, he ao e whai ake ana i te ao tangata.
Engari he nui ake tēnei i tā te kanohi e kite ana.
Ko tā te iwi e kite nei i ēnei ataata he wāhanga iti noa iho o ngā mea e whakawhanakehia ana tūturu.
I muri i ngā tatau kua katia o ngā hōtaka hōia tino muna, e noho ana ngā rōpoti ā-tangata o tētahi taumata tino rerekē.
Kāore he tangata e mōhio ana kei hea rānei rātou i te whanaketanga o ā rātou kaupapa.
Ko ēnei ataata anake ngā mea e whakaputa ana rātou ki te marea.
He aha rānei ngā mahi ka taea e tātou hei aukati i tēnei tsunami o te pōrearea?
Rānei, kei te whakaritea kia riro tātou katoa hei taurekareka mō ngā robot me ngā cyborg, kāore he mana whiriwhiri?
Kāore rawa he mea e taea e koe hei aukati i a mātou.
Kua whakaritea kia wini tātou i te ao.
Ka ngaro te tangata. Kāore he ruarua mō tērā.
Kua whai wāhi ngā tāngata. Ināianei kei a tātou te kawenga ki te rangatira i te Ao.
He mea pono kāore he mea e taea e tātou?
Kei te whakaritea kia riro tātou katoa hei taurekareka mō te rōpū rangatira kino, e huri ana i a rātou
anō hei momo tangata-nui e ora ana mō ake tonu atu?
Kei te whakaritea kia ngaro katoa tō tātou tūmataitinga me tō tātou rangatiratanga, kia mauherea ai tātou i ngā
tāone atamai mō te toenga o tō tātou oranga, ā, kei reira ka tuhia tonu ā tātou whakaaro me ā tātou kare ā-roto?
KĀO, kāore he mea o ēnei e kore e taea te karo!
He mea ka taea e tātou: ka tū tātou katoa, ka kī AUE ki tēnei pōrangi whakamīharo!
KĀO, kāore he mana o te World Economic Forum ki te tuhi i ā mātou whakaaro, kare ā-roto me ngā moemoeā.
KĀO, kāore ngā rangatira e rangatira i runga i te katoa o te tangata i roto i te āhua o ngā rōpoti ā-tangata.
KĀO, kāore rātou e huri i a tātou katoa hei cyborg e hono ana ki te kapua, kāore he mana motuhake.
KĀO, kāore rātou e whakarerekē ira i a tātou kia huri ai tātou hei kararehe ka taea te whakahaere.
KĀO, kāore rātou e whai i ngā mea katoa e mahia ana e mātou me ngā wāhi e haere ana mātou.
I whānau mai mātou kia noho i te rangatiratanga, ehara i te pononga tino kaha.
Kia ora, ko David Sorensen ahau, te kaihanga o tēnei kiriata.
Kei te hiahia ahau ki te tāpiri i tētahi tuhipoka whaiaro nā te hiranga o te mea e whakatumatuma
ana ki a koe, ki ahau, me te katoa o te tangata.
Ā, ehara i te tangata anake, engari ko ngā mea katoa o te Ao me te Ao anō.
Nō te mea he tino kino ake te mahere a ēnei tangata mate hinengaro tino pōrangi i ngā mea i whakaatu au i roto i tēnei kiriata.
Engari me kaua e tukua kia puta atu rātou i tēnei. Ka taea e tātou te tū ake, te hanga i tētahi ao pai ake.
Ka taea e tātou te hanga i tētahi ao he tino ātaahua ake i tā tātou e taea ai te whakaaro i tēnei wā.
Engari me whawhai anō tātou. Me ū tātou ki a tātou. Me mahi i ngā mea e tika ana.
Koia rā te take e hiahia ana ahau ki te tono kia tohatoha koe i tēnei kiriata ki ngā wāhi katoa e taea ana e koe.
Tohaina ki ō hoa me tō whānau, ki ō hoa mahi, ki ō hoa noho tata.
Tiritiria ki ngā tāngata whai pānga i tō hapori, ki ngā tari pirihimana, ki te kāwanatanga ā-rohe, ki ngā pāpāho ā-rohe,
ki ngā kura… Tiritiria ki ngā wāhi katoa e taea ana e koe.
Noho mai hei wāhanga o te ope nui rawa atu kua kitea e tēnei ao, he hunga whai ngākau me te māia ki te kī 'KĀO' ki ngā
mahere a ēnei wairangi, ā, ki te kī 'ĀE' ki tētahi anamata tino ātaahua, kāore e taea e mātou te whakapono.