WEBVTT

00:00.896 --> 00:05.427
Dilemong tse ka bang 10 tse fetileng, bafuputsi ba boko le
ditsebi tsa IT ba ile ba atleha ho ntshetsa pele

00:05.427 --> 00:11.036
thekenoloji e nolofalletsang basebedisi ba ditulo tsa mabidi
ho laola ditulo tsa bona tsa mabidi ka mehopolo ya bona.

00:11.036 --> 00:15.485
Sena se ile sa nkoa e le tsoelopele e kholo merianeng
ea batho, e nolofalletsang batho ba nang le bokooa ho

00:15.485 --> 00:17.803
phela bophelo ba letsatsi le letsatsi ka seriti se fetang.

00:17.803 --> 00:24.830
Sehlopha se seng sa bafuputsi se atlehile ho fumana lintlha
tsa methapo ea methapo ea motho ka tsela eo, mohlala, letsoho

00:24.830 --> 00:28.623
la roboto kapa esita le roboto eohle e ka laoloang e le hole.

00:28.623 --> 00:31.959
Sena se ile sa nkoa e le tlatsetso e kholo haholo
bakeng sa mesebetsi ea ho arabela likoluoeng,

00:31.959 --> 00:34.783
mohlala, ha ho ka etsahala likotsi tsa mahlaseli a kotsi.

00:34.783 --> 00:41.103
Hona joale, litsebi li ka phetha mesebetsi e
hlokang bokgoni ntle le ho beha maphelo a tsona kotsing.

00:41.103 --> 00:45.807
Seo se atisang ho hlokomolohuoa ha ho shejoa
katleho tsena ke monyetla o moholohali oa

00:45.807 --> 00:49.123
tšebeliso e mpe, mohlala, lekaleng la sesole.

00:49.123 --> 00:56.032
Ho feta moo, monyetla oa phetiso ea molaetsa oa methapo ho
tloha ho motho ho ea ho mochini ha se tsela e eang feela.

00:56.032 --> 01:00.125
Ka ho sebedisa bohlale ba maiketsetso le
phetiso e tsamaelanang ya maikutlo a potlakileng,

01:00.125 --> 01:02.996
batho le bona ba ka laolwa ka mokgwa o fapaneng.

01:02.996 --> 01:09.496
Haufinyane tjena, sebopeho sa khokahano se
bitsoang Neuralink se kentsoe ka hare ho motho.

01:09.496 --> 01:16.991
Ka lebaka la theknoloji ea lisebelisoa tsa mohala tse bohlale le
theknoloji ea maqhubu a mik'hoa e kang 4G le 5G, re se re tebetse

01:16.991 --> 01:24.776
ka botlalo "leralleng" le ntseng le hlahlojoa le ho laoloa
haholo ke bohlale ba maiketsetso – 'me ka hona, le ke batho.

01:24.776 --> 01:29.858
Filimi e latelang ea David Sörensen e paka hore tsohle tsena ha
se feela hore li na le monyetla oa ho

01:29.858 --> 01:35.753
sebelisoa hampe, empa hape li ntse li reriloe ka
boomo le ho khothaletsoa ke lihlopha tse itseng.

01:35.753 --> 01:42.790
Se ka bonahalang e le tšōmo ea mahlale 'me se ka
hlokomolohuoang, se lokela ho nahanisisoa ka hloko.

01:42.790 --> 01:48.635
Sena ke hobane lintlafatso tsa lefapha la sesole la
dijithale li tsoetse pele haholo ebile ke tsa 'nete ho

01:48.635 --> 01:53.223
feta kamoo moahi ea tloaelehileng a ka nahanang kateng.

02:13.260 --> 02:20.300
Temoso ho batho bohle

02:22.850 --> 02:26.996
Lumela! Na nka o botsa ho hong?

02:26.996 --> 02:32.163
O ne o ka rata jwang haeba mmuso o ne o ka rekota
tsohle tseo o di nahanang, o di utlwang le tseo o di lorang?

02:32.163 --> 02:38.620
Mme o ne o ka rata jwang haeba bophelo ba hao bo ne bo
laolwa ka ho feletseng ke rona diroboto tse tshwanang le batho?

02:43.196 --> 02:49.016
Re ne re tla u bolella hore na u nyale
mang, u reke eng le hore na u khethe mang.

02:50.823 --> 02:55.000
Na o nahana hore hoo ke bohlanya? Nahana hape!

02:57.116 --> 03:01.776
Ena ke bokamoso, bo qapilweng ke Foramo ya Moruo ya Lefatshe.

03:03.316 --> 03:08.520
Foramo ea Moruo ea Lefatše e re e bopa bokamoso ba batho.

03:14.936 --> 03:20.296
A re utlweng mehopolo ya hae ya bokamoso!

03:20.296 --> 03:27.328
Kajeno, ke rata ho bua le lona ka bokamoso ba
mofuta oa rona le hape ka bokamoso ba bophelo.

03:27.328 --> 03:32.890
Mohlomong re se re le e 'ngoe ea
meloko ea ho qetela ea Homo sapiens.

03:32.890 --> 03:39.259
Ka hare ho lilemo-kholo tse le 'ngoe kapa tse peli,
Lefatše le tla busoa ke libopuoa tse fapaneng le rona ho feta

03:39.259 --> 03:43.876
kamoo re fapaneng le Ma-Neanderthal kapa li-chimpanzee.

03:43.876 --> 03:53.356
Hobane melokong e tlang, re tla
ithuta ho laola 'mele, boko le kelello.

03:53.356 --> 03:59.726
Ena e tla ba sehlahisoa sa
bohlokoahali sa lekholo la bo21 la lilemo.

03:59.726 --> 04:07.488
E seng masela, likoloi le libetsa, empa 'mele, kelello le moea.

04:07.488 --> 04:14.200
Joale, babusi ba kamoso ba
polanete ba tla shebahala joang hantle?

04:14.200 --> 04:19.903
Sena se etswa qeto ke batho ba beng ba datha.

04:19.903 --> 04:28.936
Mang kapa mang ea laolang datha o laola bokamoso, eseng
feela ba batho, empa le bokamoso ba bophelo ka bo bona.

04:34.803 --> 04:40.583
Jwale ke tla tlohella motsamaisi wa
filimi a tswelle pele. Sala hantle!

04:42.696 --> 04:50.590
Yuval Noah Harari ke moeletsi ho World Economic
Forum, UN le mekhatlo e meng ea lefats'e ka bophara.

04:50.590 --> 04:56.165
O qobelloa sethaleng sa lefats'e ka matla 'me
o memeloa lipuisanong tsa TED, mananeong a

04:56.165 --> 05:00.076
mantsiboea a CNN, sethaleng sa saense – hohle.

05:00.076 --> 05:05.210
Libuka tsa hae li phahamisitsoe ke
bapresidente, Bill Gates, Facebook, jj.

05:05.210 --> 05:10.643
Ho hlakile hore ba batla ho etsa hore
lefatshe le utlwe pono ya Harari ka bokamoso:

05:17.503 --> 05:24.096
Mohlomong re se seng sa meloko ea ho qetela ea Homo sapiens.

05:26.243 --> 05:35.980
Lefatše le busoa ke libopuoa tse fapaneng le rona ho feta
kamoo rona re fapaneng le Ma-Neanderthal kapa li-chimpanzee.

05:38.385 --> 05:45.303
Re tla ithuta ho laola 'mele, kelello le moea.

06:05.710 --> 06:12.036
Mokhatlo o le mong oo Harari a o totobatsang
ho feta e meng ke Foramo ea Moruo ea Lefatše.

06:12.036 --> 06:17.290
Foramo ea Moruo ea Lefatše e kopanya ba likete ba batho ba
ruileng le ba matla ka ho fetisisa lefatšeng tlas'a sekoahelo sa

06:17.290 --> 06:21.619
eona: bo-bilione, bo-ralipolotiki ba maemong a holimo,
lik'hamphani tse kholo tsa meriana, mecha e meholo ea

06:21.619 --> 06:25.436
phatlalatso, le lik'hamphani tse kholo tsa theknoloji.

06:25.436 --> 06:30.507
Foramo ea Moruo ea Lefatše e na le tšusumetso
e kholo lefatšeng la rona ho feta mokhatlo

06:30.507 --> 06:35.570
ofe kapa ofe. Mothehi oa eona ke Klaus Schwab.

06:35.570 --> 06:45.163
Hape ke eena moqapi ea ka sehloohong oa mohopolo oa ho
nts'etsapele mofuta o mocha oa li-cyborg tse tla busa batho.

06:45.163 --> 06:52.063
Buka ea hae, "Phetohelo ea Bone ea Liindasteri,"
e phahamisetsa mohopolo ona lefatšeng ka bophara.

06:52.063 --> 06:57.651
Ba batla ho fedisa moloko oa pele oa batho ka sebele.

07:04.463 --> 07:09.770
le ho tlisa mafube a mehla ea li-cyborg.

08:18.510 --> 08:23.626
Webosaete ea Foramo ea Moruo ea Lefatše
e bontša seo ba ka ratang ho se fihlela.

08:23.626 --> 08:28.478
Re ka bona mmuso wa lefatshe ka bophara, e
leng se bolelang hore ba batla ho theha taolo e

08:28.478 --> 08:31.796
feletseng hodima sohle se etsahalang lefatsheng.

08:31.796 --> 08:36.901
Ba batla hape ho laola inthanete, e leng se bolelang hore ba
batla ho ba bona ba etsang qeto ea hore na ke

08:36.901 --> 08:41.696
tlhahisoleseling efe e lumelletsoeng
inthaneteng le hore na ke efe e lokelang ho thibeloa.

08:41.696 --> 08:48.826
Ba batla hape ho kenya li-ID tsa dijithale tsa lefats'e ka
bophara tse hokahaneng le litifikeiti tsa ente, lintlha tsa

08:48.826 --> 08:56.379
mokoloto oa sechaba le tsamaiso e hatellang ea tlhokomelo e tla
felisa leha e le karoloana e nyenyane ea tokoloho ea motho ka

08:56.379 --> 09:01.636
mong, e le ho kenya tsamaiso ea taolo ea
bohatelli le ea bokamoso bo bobe eo ho eona ho

09:01.636 --> 09:06.036
ke keng ha ba le phonyo, kaha e tla ba hohle.

09:08.763 --> 09:16.856
Sehloohong se forbes.com, e leng sebaka sa marang-rang se
tsebahalang sa lefats'e, Foramo ea Moruo ea Lefatše e bolela

09:16.856 --> 09:26.860
hore esita le mehopolo, maikutlo le litoro tsa motho e mong le
e mong ea phelang litoropong tse kholo li lokela ho bolokoa.

09:35.130 --> 09:42.310
Ke moo ba batlang ho isa pele sechaba sa
bona sa tlhokomelo ea lefats'e ka bophara.

09:42.310 --> 09:48.876
Sengolwa sena se ngotswe ke Ida Auken, e mong wa
Baetapele ba Batjha ba Lefatshe ba Foramo ya Moruo ya Lefatshe.

09:48.876 --> 09:54.083
O ile a bewa maemong ka bohlale e le
Letona la Tikoloho mmusong wa Denmark.

09:54.083 --> 10:01.667
Hona joale ho ntse ho hatellwa ka matla bakeng sa ntshetsopele ya
metse e bohlale, moo theknoloji ena e akaretsang ya ho

10:01.667 --> 10:09.320
beha leihlo e tla hlahiswa ho rekota ka nako tsohle
ditoro, maikutlo le mehopolo ya motho e mong le e mong.

10:30.303 --> 10:37.530
Hantle, na babusi ba polanete ba tla
shebahala joang hantle nakong e tlang?

10:37.530 --> 10:42.848
Sena se etswa qeto ke batho ba beng ba datha.

10:42.848 --> 10:52.020
Ba laolang datha ba laola bokamoso, eseng
feela ba botho, empa le ba bophelo ka bo bona.

11:02.503 --> 11:10.834
Mopresidente oa mehleng oa Chile o entse polelo ea
sechaba hore 5G ha e khone feela ho bala mehopolo

11:10.834 --> 11:16.749
ea rona, empa e ka ba ea kenya mehopolo le maikutlo.

11:19.883 --> 11:24.570
Ena ke toro e tšabehang ea bokamoso bo bobe!

11:24.570 --> 11:36.006
Monyetla oa hore mechini e ka bala mehopolo ea rona le ho
kenya mehopolo le maikutlo... 5G e tla ba le tšusumetso e kholo

11:36.006 --> 11:42.596
bophelong ba rona ho feta theknoloji e fetileng lekaleng lena.

11:45.676 --> 11:52.016
5G ha se eona theknoloji feela eo ba tla e
sebelisa ho bala mehopolo le maikutlo a rona.

11:52.016 --> 11:58.365
Sepheo sa bona se tsheheditsweng ka molao ke ho
fetola batho bohle ba tlhaho hore e be di-cyborg – e

11:58.365 --> 12:02.123
leng kopano e phelang hammoho ya motho le mochini.

12:02.123 --> 12:08.083
Ba re sena se tla "ntlafatsa maphelo a rona"
esita le ho re fa "matla a fetang a botho".

12:08.083 --> 12:11.650
Mme kannete, ho isa bohōleng bo itseng, e ka khona.

12:11.650 --> 12:19.909
Seo ba sa se boleleng, ehlile, ke hore hang ha o
hokahane le leru mme o laolwa ke AI, o lahlehelwa

12:19.909 --> 12:25.143
ke boikemelo, bolaodi le tokoloho ya hao kaofela.

12:25.143 --> 12:32.323
O fetoha lekgoba la setjhaba sa bohatelli, sa
dijithale le sa lefatshe ka bophara sa tlhokomelo.

12:32.323 --> 12:41.310
Mme ha ho na phonyo, hobane hang ha o se o na le di-implant tsa
theknoloji mmeleng wa hao, ho tla ba bonolo le ho feta hore ba o

12:41.310 --> 12:47.770
latele kae kapa kae moo o leng teng le ho kenya
mefuta yohle ya ditaelo mmeleng wa hao tse o

12:47.770 --> 12:51.676
laolang, tse o laolang le ntle le tsebo ya hao.

12:51.676 --> 12:55.708
O tla batla o sa e hlokomele.

12:55.708 --> 13:04.403
Re fihlile ntlheng eo ho yona re seng re ka haka dikhomphutha
feela, empa re ka haka le batho le dibopuwa tse ding.

13:04.403 --> 13:08.448
Batho joale ke liphoofolo tse ka hlekeflehang.

13:08.448 --> 13:16.237
Mohopolo oohle oa hore batho ba na le moea kapa moea-phelisi le
boikhethelo, le hore ha ho motho ea tsebang se etsahalang ka hare

13:16.237 --> 13:21.128
ho 'na, eng kapa eng eo ke e khethang – ebang
ke likhethong kapa seo ke se rekang

13:21.128 --> 13:26.240
suphamaketeng – ke boikhethelo ba ka. Nako eo e felile.

13:26.240 --> 13:29.996
Na ua hlokomela hore na monna enoa o hlile o bua eng?

13:29.996 --> 13:39.483
Hopola hore o hlahisoa phatlalatsa lefatšeng ka bophara
ke mecha ea litaba ea sechaba e kang Facebook, Bill Gates,

13:39.483 --> 13:45.610
Obama, CNN, sethala sa mahlale, lefatše la lichelete, jj.

13:45.610 --> 13:50.316
Ba phehella hore lefatshe le mamele monna enwa.

13:50.316 --> 13:56.395
Ka nako e 'ngoe lilemong tse 10, 20 kapa 30 tse tlang,
li-algorithm tse joalo li tla khona ho u bolella hore na u

13:56.395 --> 14:03.910
ithute eng univesithing le hore na u sebeletse kae, u
nyale mang le hore na u khethe mang hore a u emele likhethong.

14:03.910 --> 14:08.973
Kahoo, ho ya ka Harari, ha re sa lokela ho
mamela dipelo tsa rona kapa kutlwisiso ya rona ya

14:08.973 --> 14:12.743
tlhaho, boiphihlelo ba rona, le maikutlo a rona.

14:12.743 --> 14:18.883
Empa ho lebelletswe hore re dumelle AI ho etsa qeto
ya hore na re nyala mang le hore na re kgetha mang.

14:18.883 --> 14:28.716
Sena se bolela hore liroboto li tla nka ka botlalo moea oa
motho, moea-phelisang, kelello le maphelo a rona kaofela.

14:28.716 --> 14:37.889
Kamora dilemo tse dikete tsa batho ba busang lefatshe,
bolaodi le matla di tla tloha ho batho di ye dikhomphutheng.

14:41.703 --> 14:48.243
Mme batho ba bangata ba fetoha ba se nang
thuso moruong le ba se nang matla lipolotiking.

14:48.243 --> 14:57.363
Re se re bona qaleho ea ho thehoa ha sehlopha
se secha sa batho – sehlopha se se nang thuso.

15:15.637 --> 15:22.303
"Ha re qaleng ka thupelo: 'Ha batho ba fetoha
li-cyborg'. Ua tseba, esale ke lakatsa ho fetoha cyborg.

15:22.303 --> 15:26.390
Ke emetse letsatsi leo ka lona nka
fetohang e mong. Empa a re bone.

15:26.390 --> 15:31.920
Kajeno re bua ka ntshetsopele ya moraorao ya
dikgokahano tsa boko le dikhomphutha le kamoo

15:31.920 --> 15:36.369
di hlanyang moedi pakeng tsa batho le metjhini.

15:38.276 --> 15:45.053
Ho na le lisebelisoa tseo esita le tse bokellang seo u se
bonang, tse lekanyang maikutlo a hao, ebang ke ka lisebelisoa tse

15:45.053 --> 15:49.476
lemohang maikutlo a sefahleho, metsamao e fokolang ea mesifa, jj.

15:49.476 --> 15:56.210
Datha ena e bolokilwe kae kae, e
ka nna ya ba tshebeletsong ya leru.

15:56.210 --> 16:01.821
"Nka nahana habonolo hore lik'hamphani tse kholo tsa
theknoloji li na le taolo e phethahetseng holim'a datha ena.

16:01.821 --> 16:05.367
Kahoo na ona ke bokamoso ba rona? "Ee..."

16:05.367 --> 16:11.000
"Nka nahana habonolo hore lik'hamphani tse kholo tsa
theknoloji li na le taolo e phethahetseng holim'a datha ena.

16:11.000 --> 16:16.281
Kahoo na ona ke bokamoso ba rona? "Ee..."

16:16.281 --> 16:22.610
"Re ne re bua pejana ka 6G, e tla be e le teng ka 2030, nka re,
mme ka nako eo ruri ho tla be ho se ho le joalo

16:22.610 --> 16:29.263
hore smartphone kamoo re e tsebang kajeno e ke ke e
sa ba sesebediswa se tlwaelehileng ka ho fetisisa.

16:29.263 --> 16:33.703
Bongata ba dintho tsena bo ahilwe
ka kotloloho ka mebeleng ya rona.

16:33.703 --> 16:42.238
Ruri ke sepheo sa bona, ho re latela ka botlalo
bophelong ba rona, ho hlalosa J. Michael Evans, mopresidente

16:42.238 --> 16:48.096
oa Alibaba Group, nakong ea Foramo ea Moruo ea Lefatše.

16:48.096 --> 16:54.590
"Re sebelisa theknoloji ho ntshetsa pele mokgwa oo
bareki ba ka lekanyang kgatello ya bona ya khabone.

16:54.590 --> 17:02.250
Hoo ho bolela'ng? Ho bolela: U ea kae? U
tsamaea joang? U ja eng? U sebelisa eng sethaleng?

17:02.250 --> 17:11.390
Kahoo, mehlala ea khabone ea motho ka mong. Le lule le lebeletse,
ha re so e qale ho sebetsa, empa re ntse re sebetsa ho eona.

17:11.390 --> 17:19.816
Bohlanya bona bo fihla moo ba batlang ho theha marang-rang
a lefatshe ka bophara moo dintlha tsohle tse nyenyane

17:19.816 --> 17:26.816
ka motho e mong le e mong di tla tsejwa lefatsheng lohle.

17:26.816 --> 17:32.913
Sena e tla ba seo ho thoeng ke Inthanete ea Lintho.

17:39.010 --> 17:44.096
"Inthanete ea Lintho, kapa IoB (Inthanete ea
Mebele), ha e le hantle ke tikoloho ea tsamaiso.

17:44.096 --> 17:50.965
Ho na le lisebelisoa tse ngata tse hokahantsoeng le
inthanete tse nang le software e ka bokellang lintlha tsa

17:50.965 --> 17:54.856
hau tsa bophelo bo botle kapa ea fetola tšebetso ea 'mele.

17:54.856 --> 18:04.050
Re nahana ka Inthanete ea Lintho e le pokello ea
lisebelisoa tsena le data eohle eo li e bokellang ka uena.

18:04.050 --> 18:06.143
"Re tla be re shebilwe.

18:06.143 --> 18:12.094
Nakong e tlang, re tla itšetleha ka theknoloji ea likhomphutha
likarolong tsohle tsa maphelo a rona, ho qala ka

18:12.094 --> 18:19.043
seo u se jang, bao u kopanang le bona, seo u se
rekang inthaneteng, le hore na u sebelisa matla a makae.

18:19.043 --> 18:26.160
"Lefatsheng lena le letjha, re tla
tlameha ho amohela ponaletso e feletseng.

18:28.563 --> 18:37.463
Sheba, mohlala, puisano e mabapi le
tsamaiso ea libanka le sephiri sa libanka.

18:37.463 --> 18:43.070
Ntho tsohle li tla ba pepeneneng, 'me ke ntho
eo o tlamehang ho qala ka eona ho e tloaela.

18:43.070 --> 18:48.563
E tla ba karolo ea bohlokoa ea botho ba hau.

18:48.563 --> 18:52.843
Hobane haeba ha o pate letho, ha ho letho leo o ka le tshabang.

18:52.843 --> 18:57.483
"O re bohle re tla phela ka ponaletso e feletseng?"

18:57.483 --> 19:00.330
Ee, hantle-ntle!

19:00.330 --> 19:06.783
Ka lekgetlo la pele nalaneng, ho ka
kgoneha ho fediswa ka ho feletseng ha sephiri.

19:06.783 --> 19:12.669
Pele ho ne ho sa khonehe, empa joale hoa
khoneha. Ho na le ntho ea motheo e fetohileng.

19:12.669 --> 19:18.125
Ha ba busang ka sehlōhō ba ne ba ntse ba lora ka ho felisa
boinotšing ka ho feletseng, ho beha leihlo motho e mong le e mong

19:18.125 --> 19:22.394
ka linako tsohle le ho tseba sohle seo u se
etsang – eseng feela sohle seo u se etsang, empa hape

19:22.394 --> 19:25.116
le sohle seo u se nahanang le seo u se utloang.

19:25.116 --> 19:30.230
Ho sa tsotellehe hore na e ne e le mofumahali ea hatellang naheng
ea khale ea Greece kapa Stalin, kaofela ba ne ba lora ka eona.

19:30.230 --> 19:34.176
Ha baa ka ba kgona ho e kenya tshebetsong
hobane ho ne ho sa kgonehe ka botekgeniki.

19:34.176 --> 19:39.310
Hona joale ho a khoneha ho beha leihlo motho e mong le e mong ka
linako tsohle le ho tseba sohle seo u se etsang,

19:39.310 --> 19:46.090
'me e seng feela sohle seo u se etsang, empa
hape le sohle seo u se nahanang le seo u se utloang.

19:46.090 --> 19:52.653
Theknoloji e ncha ea puisano e hlahisoa e le
ntho e nolofatsang maphelo a rona, empa morero oa

19:52.653 --> 19:56.690
'nete ke ho bokella lintlha tsa rona tsa botho.

19:56.690 --> 20:05.710
Ha ho bokellwa datha e ngata ho tswa ho baahi ba lefatshe,
matla a ba mathoasong a ba matsebi a nang le datha ena.

20:05.710 --> 20:13.810
Haeba ba tseba tsohle ka uena, ba ka o laola ka botlalo.

20:13.810 --> 20:22.400
Tona-kholo ea India, Narendra Modi, o
boletse hore data ke oli e ncha le khauta e ncha.

20:22.400 --> 20:32.010
"Datha ke oli e ntjha. Datha ke kgauta e ntjha."

20:33.836 --> 20:40.205
Ntshetsopele ya meralo e metjha ya lefatshe ka bophara e
shebaneng feela le pokello ya data e ntse e kgothalletswa e

20:40.205 --> 20:48.123
le monyetla o babatsehang wa ho sireletsa Lefatshe diphetohong
tsa tlelaemete le ho aha metse e tsitsitseng haholoanyane.

20:48.123 --> 20:53.156
E hlahisoa ka sephutheloana se
benyang se tla "pholosa lefatše la rona".

20:53.156 --> 20:56.496
Empa ha o mamela ka hloko, o ka lemoha morero wa nnete.

20:56.496 --> 21:06.240
Taba ke ka ho bokella mehlala e mengata haholo ea oli ena e
ncha le khauta, le lintlha tsa lekunutu tsa motho ka mong.

21:08.216 --> 21:13.589
Leha ho le jwalo, bakeng sa boholo ba mahlale
ana a ho bokella datha, ho bohlokwa haholo hore

21:13.589 --> 21:17.336
batho ba dule ka hara meedi ya tsamaiso ya bona.

21:17.336 --> 21:23.826
Ke ka lebaka leo ho nang le letsholo la lefatshe ka bophara la ho
tlisa batho bohle metseng e bohlale, moo ba leng

21:23.826 --> 21:33.090
sebakeng se fihlellehang ke theknoloji e atileng hohle ya
ho bokella datha e etsang motheo wa setjhaba se setjha.

21:33.090 --> 21:37.356
Metsebeng e bohlale, batho ba tla be ba
pota-potiloe ke theknoloji e bohlale:

21:37.356 --> 21:45.049
Li-smartphone, li-smartwatch, likoloi tse bohlale, limithara tse
bohlale, mabone a bohlale, mabone a seterateng a bohlale, libaka

21:45.049 --> 21:51.669
tsa boahelani tse bohlale, matlo a bohlale, lisebelisoa
tsa ka tlung tse bohlale, matla a bohlale, lipalangoang

21:51.669 --> 21:55.976
tse bohlale le theknoloji e 'ngoe e ngata e bohlale.

21:55.976 --> 22:02.613
Moko'o-mantsoe oa SMART o hlalosa tsohle: theknoloji ea ho
itlhokomela, tlhahlobo le tlaleho, e leng se

22:02.613 --> 22:10.170
bolelang hore ntho e 'ngoe le e 'ngoe e mabapi le
ho beha leihlo le ho tlaleha tlhahisoleseling.

22:10.170 --> 22:17.302
Theknoloji tsena tsohle tse ngata tse bohlale li theha marangrang
a tlhokomelo a fumanehang hohle, a lulang a bokella

22:17.302 --> 22:25.263
tlhahisoleseding eohle mabapi le ntlha e 'ngoe le e
'ngoe e nyenyane bophelong ba motho e mong le e mong.

22:45.710 --> 22:55.290
Datha ke oli e ntjha. Datha ke kgauta e ntjha.

22:58.756 --> 23:07.816
Mang kapa mang ea laolang data o laola bokamoso, eseng
feela ba botho, empa le bokamoso ba bophelo ka bo bona...

23:14.463 --> 23:21.950
Ho nkuoa mehato e matla lefatšeng ka bophara ho
fallisetsa batho ho tloha mahaeng ho ea litoropong tse bohlale.

23:21.950 --> 23:28.893
Bohareng ba Europe – mohlala, naheng ea Netherlands – mmuso o
rera ho heletsa mapolasi a fetang 3,000 ho

23:28.893 --> 23:37.016
etsetsa sebaka kaho ea toropo e kholo ka ho fetisisa
lefatšeng ea bohlale, e leng Tristate City Network.

23:37.016 --> 23:42.805
Toropo ena e tshabehang ya theknoloji e phahameng e
tla fetola karolo e kgolo ya Netherlands, Belgium

23:42.805 --> 23:48.543
le Jeremane ho ba setsi se seholo sa pokello ya data.

23:48.543 --> 23:56.389
Lebaka la mmuso la ho senya dimilione tsa
dipolasi ke hore ho thwe di senya tlelaemete.

23:56.389 --> 24:01.542
Empa ho tloha neng ho fetola dimilione tsa dihekthere tsa
naha e ntle ho ba tikoloho e kgolo ya ditoropo ya

24:01.542 --> 24:06.076
thekenoloji e phahameng e bile molemo bakeng sa tlelaemete...?

24:07.629 --> 24:13.077
Re bona hore seo ho thoeng ke kgathatseho ka
tlelaemete le polanete ha se letho haese

24:13.077 --> 24:17.910
boikemisetso ba ho kenya tshebetsong merero e mebe.

24:42.890 --> 24:50.719
Empa leha mecha ea litaba e leka ho re kholisa hore lefatše le
ntse le putlama ka lebaka la phetoho ea tlelaemete, bo-ramahlale

24:50.719 --> 24:59.616
ba fetang 1,600 ba ka sehloohong lefatšeng ba phatlalalitse
tlaleho e bolelang hore ha ho na tšohanyetso ea tlelaemete.

25:01.250 --> 25:09.047
Bo-ramahlale bana ba 1,600 ba hanyetsa leano le kotsi la
net-zero le leng motheo oa ho qobella bohatelli bona

25:09.047 --> 25:14.696
bofefo ba tlhokomelo lefe kapa lefe lefatšeng ka bophara.

25:18.310 --> 25:27.236
Na ona ke bokamoso boo u bo batlang bakeng sa hau le bana
ba hau? Na ona ke lefatše leo u batlang ho phela ho lona?

25:27.236 --> 25:37.680
Mme re e nehetse neng lefatshe la rona le letle matsohong
a dityranni tsena tse ikentseng melimo hodima batho bohle?

25:41.143 --> 25:46.800
Leha ho le jwalo, ha ba kgotsofetse ka ho kenya
mefuta yohle ya disebediswa tsa thekenoloji ka

25:46.800 --> 25:50.210
mebele ya rona ho re beha leihlo motsheare le bosiu.

25:50.210 --> 25:55.916
Ba re fetola lipopi tse tantsang ka lithapo tsa dijithale.

25:55.916 --> 26:04.103
Che, ba batla ho ya hole le ho feta, hole haholo,
ho ya motheong wa hore na ho bolelang ho ba motho.

26:04.103 --> 26:11.861
Lenaneo la bona le phatlalalitsoeng phatlalatsa le bolela
kamoo ba rerileng ho fetola DNA ea batho ka ho feletseng e

26:11.861 --> 26:18.216
le ho re fetola hore re be ntho e seng e sa nkoe e le motho.

26:18.216 --> 26:27.296
E 'ngoe ea litšobotsi tsa Phetohelo ena ea Bone ea Liindasteri
ke hore ha e fetole seo re se etsang, empa e re fetola rona.

26:27.296 --> 26:35.983
Phapang ka Phetohelo ena ea Bone ea Liindasteri
ke hore ha e fetole seo u se etsang. E u fetola.

26:35.983 --> 26:40.983
Ha o iketsetsa phetolo ea lefutso, ke wena ea fetohang.

26:40.983 --> 26:44.610
Mme ehlile, e na le tshusumetso e
kgolo hodima boitsebahatso ba hao.

26:44.610 --> 26:49.003
Sena se fana ka menyetla e itseng eo
re lokelang ho ba hlokolosi ka eona.

26:49.003 --> 26:57.283
Ha o qala ho etsa mofuta ona wa phetolo ya dijini, batho ba
bang ba tshwenyeha hore o fetola se bolelwang ke ho ba motho.

26:57.283 --> 27:01.503
Le fetola moelelo oa ho ba motho.

27:01.503 --> 27:07.669
Yuval Noah Harari o hlakisa hore takatso ea bona
e kholo ke efe: ba batla ho ba joaloka Molimo.

27:07.669 --> 27:14.050
O bile a fihla hole hoo a reng o batla ho ba
moholo ho feta Molimo ka boene ya matla ohle.

27:14.050 --> 27:23.483
Mamela bohlanya bo feteletseng ba batho bana
ba reng ba batla ho bopa bokamoso ba rona:

27:23.483 --> 27:30.375
Lilemong tse mashome tse tlang, AI le biotechnology li tla
re fa matla a tšoanang le a Molimo a ho fetola bophelo le

27:30.375 --> 27:34.276
ho ba le ho theha mefuta e mecha ka ho feletseng ea bophelo.

27:34.276 --> 27:43.683
Re qalehong ea mehla e mecha ea bophelo bo seng ba tlhaho,
bo bopiloe ke moralo o bohlale, moralo oa rona o bohlale.

27:43.683 --> 27:50.000
Re mothating oa ho fumana matla a
bomolimo e le hore re itlohele ho ba melimo.

27:50.000 --> 27:53.403
Mme ke bolela seo ka botlalo ba lentswe.

27:53.403 --> 28:01.130
Ha se papiso. Molimo ke 'Mopi. Matla a
hae a maholo ka ho fetisisa ke ho bopa.

28:01.130 --> 28:06.528
O bopa liphoofolo, limela le batho ho ya ka mehopolo ya hae.

28:06.528 --> 28:12.036
Hona joale re fumana matla ana a ho bopa bophelo, jwaloka Modimo.

28:12.036 --> 28:16.169
Mme ka tsela e itseng, re bile re feta Modimo wa Bibele.

28:16.169 --> 28:23.483
Hobane leha o ka dumela Bibele, ntho feela eo
Modimo a e finyeletseng ke ho bopa dibopuwa tse phelang.

28:25.396 --> 28:30.783
Difate tsena kaofela le dikgama le batho, ke tsa tlhaho feela.

28:30.783 --> 28:36.052
Empa joale re leka ho bopa dibopuwa tse se
nang khabonyane, mefuta ya bophelo e se nang

28:36.052 --> 28:39.976
khabonyane, di-cyborg, bohlale ba maiketsetso, jj.

28:39.976 --> 28:49.956
Haeba re atleha – mme menyetla e metle haholo hore re tla
atleha – jwale haufinyane re tla se re fetile Molimo wa Bibele.

28:49.956 --> 28:55.835
Biotechnology e re fa monyetla, ka lekgetlo la
pele nalaneng, wa ho fetola ho se lekalekane

28:55.835 --> 28:59.483
ha moruo hore e be ho se lekalekane ha baeloji.

28:59.483 --> 29:05.390
Mme ka mora moo, botho bo arohana ka
mefuta e fapaneng kapa maemo a bophelo.

29:05.390 --> 29:11.224
E 'ngoe ea lintho tse etsahalang lefatšeng hona joale
ke hore batho ba maemo a holimo ba ikarola ho batho ka

29:11.224 --> 29:14.736
kakaretso 'me ba se ba nahana ka tsela e sa tloaelehang.

29:14.736 --> 29:20.662
kapa e se e le teng monyetla oa karohano ea
'nete, eo ho eona bokamoso ba ba khethollang le

29:20.662 --> 29:25.678
bokamoso ba Homo sapiens e leng bokamoso bo fapaneng,

29:27.700 --> 29:32.710
hobane ba maemo a hodimo ba tla fetoha mofuta o mong oa sebopuoa.

29:45.323 --> 29:51.203
Ba kgethehileng ba tla fetoha mofuta o mong wa ditshedi.

30:05.930 --> 30:10.930
Ho na le matsapa a mangata a
machaba a ho ntšetsa pele lenaneo lena.

30:10.930 --> 30:17.508
Mohlala o mong ke Morero oa 2045, o kopanyang bo-ramahlale
ba ka holimo ba fetang 50 ho tsoa lefats'eng ka bophara

30:17.508 --> 30:21.643
ho theha leano bakeng sa nts'etsopele ea bokamoso ba botho.

30:21.643 --> 30:27.531
E 'ngoe ea lipakane tsa bona tse kholo ke ho
fetisetsa kelello ea motho ka mong sesebedisweng

30:27.531 --> 30:32.230
sa maiketsetso e le hore ba fihlele ho se shoeng.

30:32.230 --> 30:35.496
Ena ke video ea bona ea papatso:

30:38.290 --> 30:40.890
Lefatše le mothating oa phetoho ea lefats'e ka bophara.

30:40.890 --> 30:44.803
Lebelo la phetiso ea data le eketsehile ka makhetlo a milione.

30:44.803 --> 30:48.320
Palo ea liketsahalo, lintho tse fumanoeng
le mathata a bohlokoa lefatšeng ka bophara e

30:48.320 --> 30:51.190
ntse e eketseha ka lebelo le leholo haholo.

30:51.190 --> 30:56.871
Tsoelopele ea rona e tšoana le sekepe se se nang
motsamaisi, se tsamaeang maoatle a mahoashe se se na

30:56.871 --> 31:00.310
'mapa kapa khampase, se ntse se potlaka le ho feta.

31:00.310 --> 31:04.330
Nako eo re nang le eona ea ho etsa liqeto tse
nepahetseng e ntse e fokotseha ka ho eketsehileng.

31:04.330 --> 31:12.021
Re tobane le kgetho ya ho wela mehleng e metjha ya lefifi ya
mathata le ho putlama, kapa ho fumana mohlala o

31:12.021 --> 31:19.463
motjha wa ntshetsopele ya botho e le ho theha
eseng feela setso se setjha, empa le botho bo botjha.

31:19.463 --> 31:25.343
Mathata a bohlokoa a nalane a bontšitse hore ho emisa ha
nts'etsopele ho ka hlōloa feela ke phetoho e khōlō ea theknoloji.

31:25.343 --> 31:34.308
Nanotechnology, biotechnology, theknoloji ea tlhahisoleseling,
theknoloji ea kelello, jenetiki le boroboto, bohlale ba

31:34.308 --> 31:40.006
maiketsetso le likhokahano tsa boko le
khomphutha, ho etsisa litsamaiso tse

31:40.006 --> 31:44.321
rarahaneng, pōpo ea liroboto tsa batho le li-cyborg.

31:44.321 --> 31:50.801
Mme ka thuso ya diroboto tse nyenyane haholo, re ka
ntshetsapele dintho tse laolehang le ho fumana mekgwa ya ho

31:50.801 --> 31:54.370
fetisetsa botho ba rona hodima setshwari sa maiketsetso.

31:54.370 --> 32:00.570
Ka tsela ena ho tla hlaha nnete e ncha le motho oa
kamoso. Motho oa kamoso o tla hlaha ka tsela ena.

32:00.570 --> 32:05.236
Teko ea pele e atlehileng ea ho
fetisetsa botho ho moamoheli e mong.

32:05.236 --> 32:10.565
Mehla ea ho se shoele ka theknoloji
ea k'homphieutha ea 'mele e qala.

32:10.565 --> 32:17.460
Ho atla mehla e mecha, mehla ea botho bo bocha.

32:21.650 --> 32:28.186
Mokhoa o sebelisoang ho phahamisa bohlanya bona ke ho bolela hore
lefatše le leba timetsehong le hore tharollo

32:28.186 --> 32:34.116
e le 'ngoe feela ke ho nkela moloko oa
batho sebaka ka liroboto tse tšoanang le batho.

32:34.116 --> 32:36.783
Ditshedi tsena di sebetsa ka mokgwa ona kamehla.

32:36.783 --> 32:48.730
Ba kenya tshabo dikelellong tsa batho ebe ba fana ka seo ho thoeng
ke tharollo, e leng lefifi le bobe jwaloka dihele ka boyona.

32:55.376 --> 33:00.863
Joale le fihlile kae ka ntshetsopele ya theknoloji ena?

33:00.863 --> 33:08.350
Bokamoso bo se bo le mona. Bokamoso bo se bo qalile.

33:08.350 --> 33:18.096
Mme ke hobaneng Phetohelo ena ea Bone ea
Liindasteri e le bohlokoa hakana? E tla joaloka tsunami.

33:18.096 --> 33:28.316
Ha re sheba katleho eohle, menyetla eohle le menyetla e tlang eo
re tla ba le eona lilemong tse tlang, ho tla ba

33:28.316 --> 33:38.310
matla haholo ho bona hore na phetoho e tla etsahala
kapele hakae, ka lebelo le ntseng le hola ka potlako.

33:38.310 --> 33:46.476
Ha ke ne ke ngola buka ka Phetohelo ea Bone ea
Liindasteri, ke ile ka hlahisa theknoloji tse 23.

33:46.476 --> 33:53.427
Mme ka nako eo, dilemo tse hlano feela tse fetileng,
boholo ba thekenoloji tsena di ne di nkuwa e le ditaba

33:53.427 --> 33:57.216
tsa ho iqapela tsa saense. Kajeno, kaofela ke nnete.

33:57.216 --> 34:05.498
Ke taolo e feletseng ea mahlale a sebelisanang
'moho 'me a tla fetola ka ho feletseng tsela eo re

34:05.498 --> 34:10.103
hlahisang, re sebelisang le ho buisana ka eona.

34:10.103 --> 34:13.730
Theknoloji e tla fetoha ka ho feletseng.

34:13.730 --> 34:23.356
Mme e seng feela seo re se etsang – mme seo ke phetoho e kgolo –
se tla fetoha mme se tla ba le tshusumetso ho seo re leng sona.

34:23.356 --> 34:28.783
E tla fetoha mme e tla ba le tšusumetso ho seo re leng sona.

34:28.783 --> 34:36.176
Ha re sheba inthanete, re bona hore Phetohelo ena ea Bone
ea Liindasteri e hlile e phatloha lefatšeng ka bophara.

34:36.176 --> 34:41.077
Kakaretso e khutšoanyane ea tse ling
tsa liketsahalo tsa hajoale ke ena:

34:41.077 --> 34:45.536
Mosali enoa ke mosebeletsi oa sechaba ea thusang batho.

34:45.536 --> 34:51.103
Empa nnete e tshosang ke hore yena ka boyena ha se motho.

34:51.103 --> 34:56.089
Ngoanana enoa ke mohlala o mong
oa roboto e nkang sebaka sa batho.

34:56.089 --> 35:03.356
Lebitso la hae ke Erica, mme o thehilwe ho
fana ka tshehetso ya maikutlo ho batho ba bodutu.

35:03.356 --> 35:09.816
Tsena ke mehlala ea sebele ea liroboto tse nkang sebaka sa batho.

35:09.816 --> 35:17.858
Joalokaha Morero oa 2045 o bolela, ba batla ho
felisa botho le ho bo isa mehleng e mecha ea

35:17.858 --> 35:23.689
botho bo bocha, mehla e latelang mehla ea botho.

35:27.783 --> 35:30.850
Empa ho na le ho hongata ho feta kamoo ho bonahalang.

35:30.850 --> 35:38.963
Seo sechaba se se bonang livideong tsena ke karolwana e
nyenyane feela ya seo haele hantle se ntseng se ntlafatswa.

35:38.963 --> 35:43.494
Ka mora menyako e koetsoeng ea mananeo a sesole a
lekunutu le leholo, ho na le liroboto tse

35:43.494 --> 35:46.723
bōpehileng joaloka batho tsa boemo bo phahameng haholo.

35:46.723 --> 35:51.282
Ha ho na ea tsebang hore na ba se ba tsoetse
pele hakae kannete ka nts'etsopele ea bona.

35:51.282 --> 35:56.796
Lividiyo tsena ke feela tseo ba li etsang phatlalatsa.

36:04.910 --> 36:11.236
Na ho na le seo re ka se etsang
ho emisa leqhubu lena la bohlanya?

36:11.236 --> 36:18.283
Kapa na bohle re qetelletse re le makgoba a
diroboto le di-cyborg re se na boikgethelo?

36:18.283 --> 36:22.483
Ha ho letho leo o ka le etsang ho re thibela.

36:22.483 --> 36:26.036
Re qetelletsoe ho hapa lefatše.

36:26.036 --> 36:31.183
Botho bo tla timela. Ha ho pelaelo ka seo.

36:31.183 --> 36:37.190
Batho ba bile le monyetla oa bona.
Joale ke ntho ea rona ho busa Lefatše.

36:37.190 --> 36:40.823
Na kannete ha ho letho leo re ka le etsang?

36:40.823 --> 36:46.619
Na kaofela ha rona re qetetswe ho ba makgoba a sehlopha se
sebe sa maemo a hodimo, se iphetolang ho ba mefuta e

36:46.619 --> 36:52.129
meng ya batho ba matla a fetisang ba phelang ka ho sa feleng?

36:52.129 --> 37:00.850
Na re qetetswe ho lahlehelwa ke boinotshi le tokoloho ya rona
kaofela le ho qabelwa metseng e bohlale bophelo bohle ba rona,

37:00.850 --> 37:05.803
moo mehopolo le maikutlo a rona kaofela a rekotwang kamehla?

37:05.803 --> 37:09.803
Tjhe, ha ho letho la tsena le ke keng la qojoa!

37:09.803 --> 37:20.150
Ho na le seo re ka se etsang: kaofela re ka ema
'me ra re CHE ho bohlanya bona bo feteletseng!

37:20.150 --> 37:29.140
CHE, Foramo ea Moruo ea Lefatše ha e na tokelo ea ho
rekota mehopolo ea rona, maikutlo a rona le litoro tsa rona.

37:29.140 --> 37:36.850
CHE, batho ba maemo a phahameng ba ke ke ba busa batho
bohle ka sebopeho sa liroboto tse tšoanang le batho.

37:36.850 --> 37:46.243
CHE, ba ke ke ba re fetola bohle ho ba li-cyborg
tse hokahantsoeng le 'cloud' tse se nang boikhethelo.

37:46.243 --> 37:53.152
CHE, ba ke ke ba re fetola ka lefutso
hore re fetoheng dibopuwa tse laolehang.

37:53.152 --> 37:59.003
CHE, ba ke ke ba sala morao sohle
seo re se etsang le moo re eang teng.

37:59.003 --> 38:05.663
Re tsoaletsoe ho phela ka tokoloho, eseng bokgoba bo feteletseng.

39:43.596 --> 39:47.827
Lumela, ke nna David Sorensen, moqapi oa filimi ena.

39:47.827 --> 39:55.583
Nka rata ho eketsa molaetsa oa ka ka lebaka la
bohlokoa ba se tšosang 'na le uena le batho bohle.

39:55.583 --> 40:01.863
Mme e seng feela botho, empa ntho tsohle
tse Lefatsheng le Lefatshe ka bo lona.

40:01.863 --> 40:10.436
Hobane morero oa li-psychopath tsena tse hlanyang haholo
o mpe haholo ho feta seo ke se senotseng filiming ena.

40:10.436 --> 40:16.343
Empa ha rea lokela ho ba tlohela hore ba phonyohe le
seo. Re ka ema 'moho 'me ra haha lefatše le betere.

40:16.343 --> 40:23.970
Mmoho, re ka haha lefatše le letle ho
feta kamoo re ka nahanang kateng hona joale.

40:23.970 --> 40:29.656
Empa re tlameha ho loantša. Re tlameha ho lula re
le 'moho. Re tlameha ho etsa sohle se hlokahalang.

40:29.656 --> 40:34.670
Ke ka lebaka leo nka ratang ho o kopa ho
arolelana filimi ena hohle moo o ka khonang.

40:34.670 --> 40:39.790
E-rolelane le metsoalle ea hau le ba lelapa la
hau, basebetsi-'moho le uena, le baahisani ba hau.

40:39.790 --> 40:46.923
E arolelane le batho ba nang le tšusumetso sechabeng
sa heno, mapolesa, mmuso oa lehae, mecha ea litaba ea

40:46.923 --> 40:51.169
lehae, likolo... E arolelane hohle moo o ka khonang.

40:51.169 --> 41:00.924
Eba karolo ea sesole se seholo ka ho fetisisa seo lefatše le
kileng la le bona, se bopiloe ka batho ba nang le pelo

41:00.924 --> 41:10.340
le sebete sa ho re "CHE" mererong ea bademona bana le
"EE" bokamosong bo botle hoo re sitoang le ho bo lumela.
