Takmynan 10 ýyl ozal beýin gözlegçileri we IT hünärmenleri araba ulanýanlaryň oýlary bilen arabalaryny dolandyrmagyna mümkinçilik
berýän tehnologiýany işläp düzmäge üstünlik gazandylar.
Bu adam lukmançylygynda uly üstünlik hasaplanyldy we maýyp adamlara has abroýly gündelik durmuş sürmäge mümkinçilik berdi.
Başga bir gözleg topary adam nerw impulslaryna şol derejede girip bilmegi başardy, mysal üçin robot goly
ýa-da hatda tutuş bir robot uzakdan dolandyrylyp bilner.
Bu halokatlara jogap beriş operasiýalarynda, mysal üçin radiaktiw hadysalar ýüze çykan
ýagdaýynda, uly sıçramaly ädim hasap edildi.
Indi hünärmenler öz janlaryny howp astyna goýmazdan hünärli operasiýalary ýerine ýetirip bilerler.
Bu üstünlikleriň fonunda aňsatlyk bilen gözden düşýän zat, mysal üçin harby pudakda, zulum etmegiň uly mümkinçiligi.
Mundan başga-da, adamdan maşyna nerw impulsynyň geçirilmegi mümkinçiligi bir taraply ýol däl.
Sünni aň we degişli impuls ugratmak arkaly adamlar tersine hem dolandyrylyp bilner.
Ýakynda Neuralink diýlip atlandyrylýan degişli interfeýs adam bedenine gurnaldy.
4G we 5G ýaly akylly telefon we mikrotoýun tehnologiýalarynyň kömegi bilen biz eýýäm sun'iy aň we şonuň
bilen birlikde adamlar tarapyndan barha seljerilip we dolandyrylýan "buluda" giňden batdyk.
David Sörensen tarapyndan çekilen aşakdaky film munuň diňe bir ýaramaz niýetler üçin peýdalanylyp bilinjekdigini
däl, eýsem belli toparlar tarapyndan maksatlaýyn planlaşdyrylýandygyny we wagyz edilýändigini subut edýär.
Ylym-fantastika ýaly görünip, inkär edilip bilinjek zat jiddilik bilen göz öňünde tutmaga mynasyp.
Bu, sanly-harby toplumyndaky ösüşleriň ortaça raýadyň göz öňüne getirip biljekdiginden has ösen we hakykydygyny görkezýär.
Adamzada duýduryş
Salam! Size bir zat sorap bilerinmi?
Hökümet siziň pikir edýän, duýýan we arzuw edýän ähli zatlaryňyzy ýazga alsa, size nähili bolardy?
Eger durmuşyňyz biz adamşekilli robotlar tarapyndan doly gözegçilik astyna alynsa, size nähili bolardy?
Biz size kim bilen öýlenmeli, näme satyn almaly we kim üçin ses bermeli diýerdik.
Muny akylsyz diýýärsiňizmi? Ýene bir gezek pikir ediň!
Bu geljek, Dünýä Ykdysady Forumy tarapyndan dizaýn edildi.
Dünýä Ykdysady Forumy adamzadyň geljegini şekillendirýändigini aýdýar.
Gelin geljek üçin onuň pikirlerini eşideliň!
Şu gün men siziň bilen biziň görnüşimiziň geljegi we durmuşyň geljegi barada gürleşmek isleýärin.
Biz ähtimal Homo sapiens-iň soňky nesilleriniň birisidiris.
Bir ýa iki asyr içinde Ýer biziň Neandertal adamlaryndan ýa-da şimpanzealardan has
tapawutly bolan jandarlar tarapyndan dolandyrylar.
Geljekki nesiller üçin biz bedeni, beýni we aňy nähili sazlamagy öwreneris.
Bu 21-nji asyryň iň möhüm önümi bolar.
Tekstil däl-de, ulag we ýarag däl-de, beden, akyl we ruh.
Şonuň üçin geljekde planetanyň dolandyryjylary takyk nähili görünjek?
Bu maglumatlaryň eýeleri tarapyndan karar berilýär.
Maglumatlary kim gözegçilikde saklasa, diňe adamzadyň däl, eýsem ömrüň hem geljegini gözegçilikde saklaýar.
Men häzir film režissýoruna dowam etmäge rugsat berýärin. Hoş gal!
Yuval Noah Harari Dünýä Ykdysady Forumyna, BMG-e we beýleki globalist guramalara geňeşçi bolup işleýär.
Ol dünýä sahnasyna çykarylýar we TED çykyşlaryna, CNN-iň agşamky programmalaryna, ylmy platformalara – her ýere çagyrylýar.
Onuň kitaplary prezidentler, Bill Gates, Facebook we ş.m. tarapyndan wagyz edilýär.
Aýdyň bolýar, olar dünýäniň Harariň geljek baradaky wizionyny eşitmegine ýol bermek isleýärler:
Biz ähtimal Homo sapiens-iň soňky nesilleriniň birisidiris.
Ýer bizden Neandertal adamlaryndan ýa-da şimpanzeýlerdenem has tapawutly bolan jandarlar tarapyndan dolandyrylýar.
Biz bedeni, aňy we ruhy nähili modulýasiýa etmeli öwrenjek.
Harariň beýleki guramalardan has köp üns berýän guramasy Dünýä Ykdysady Forumydyr.
Dünýä Ykdysady Forumy öz kanat astyna dünýäniň iň baý we iň güýçli müňlerçe adamyny jemleýär: milliardçylar,
ýokary derejeli syýasatçylar, iri derman senagaty, iri metbugat we iri tehnologiýa kompaniýalary.
Dünýä Ykdysady Forumy biziň dünýämize beýleki guramalardan has köp täsir edýär. Onuň esaslandyryjysy Klaus Schwab.
Ol şeýle hem adamzada hökmranlyk etjek täze bir kiborg görnüşini ösdürmek ideýasynyň baş meýilçisidir.
Onuň "Dördünji senagat inqilaby" atly kitaby bu düşünjäni bütin dünýäde wagyz edýär.
Olar hakykatdanam ilkinji adamzadyň neslini ýok etmek isleýärler.
we kiborg döwrüniň şöhrasyny açmak
Dünýä Ykdysady Forumynyň websaýty olar başga nämelere ýetmek isleýändiklerini görkezýär.
Biz global hökümeti görüp bilýäris, bu bolsa olaryň dünýäde bolup geçýän ähli zatlara
doly gözegçilik etmek isleýändiklerini aňladýar.
Olar interneti hem dolandyrmak isleýärler, bu bolsa onlaýn haýsy maglumatlaryň rugsat beriljekdigini we
haýsysynyň senzura edilmelidigini olar kesgitlemegini aňladýar.
Olar şeýle hem sanjym şahadatnamalaryna, jemgyýetçilik kredit ballaryna we şahsy azatlygyň iň soňky bölegini hem ýok edýän
gyrgyn gözegçilik ulgamyna baglanyşykly global sanly şahsyýet belgilerini gurnamak isleýärler; bu ulgam her ýerde bolup, gaçyp
bolmajak totalitar, distopiýa görnüşli dolandyryş ulgamy döreder.
forbes.com-daky bir makalada, abraýly globalist web sahypasynda, Dünýä Ykdysady Forumy uly şäherlerde ýaşaýan
her bir adamyň pikirleriniň, duýgularynyň we arzuwlarynyň hem saklanmalydygyny aýdýar.
Olar global gözegçilik jemgyýetini şonça çenli ilerletmek isleýärler.
Bu makala Dünýä Ykdysady Forumynyň Ýaş Global Liderleriniň biri Ida Auken tarapyndan ýazyldy.
Ol Daniýa hökümetinde daşky gurşaw ministri wezipesine strategik taýdan bellenildi.
Indi akylly şäherleriň ösdürilmegine güýçli itergi berilýär; şol şäherlerde bu ähli zady öz içine alýan gözegçilik
tehnologiýasy her bir adamyň arzuwlaryny, duýgularyny we pikirlerini yzygiderli ýazga almak üçin giriziler.
Geljekde planetanyň dolandyryjylary takyk nähili görnüşde bolar?
Bu maglumatlaryň eýeleri tarapyndan karar berilýär.
Maglumatlary dolandyrýanlar geljegi dolandyrýarlar, diňe adamzadyň däl, eýsem ömriň hem.
Çiliniň öňki prezidenti açyk beýanat berdi: 5G diňe pikirlerimizi okap bilmän, eýsem
pikirleri we duýgulary hem ýerleşdirip biler.
Bu distopiýa gaharly düş!
Maşynlaryň pikirlerimizi okaýandygy we pikirleri hem duýgulary biz içine girizip biljekdigi mümkinçiligi...
5G bu ugurda öňki tehnologiýalardan has uly täsir eder.
5G pikirlerimizi we duýgularymyzy okamak üçin ulanjak ýeke-täk tehnologiýa däl.
Olaryň resmi taýdan tassyklanan maksady ähli tebigy adamlary kiborglara öwürmekdir – adam bilen maşynyň simbiozy.
Olar munuň "durmuşymyzy gowulandyrjakdygyny" we hatda bize "insanüstü ukyplar" berjekdigini aýdýarlar.
We hakykatdanam, belli bir derejede, mümkin.
Elbetde, olar aýtmaýarlar, buluda bir gezek baglanyşyp, süni aň tarapyndan dolandyrylanda, ähli
garaşsyzlygyňyzy, awtonomiýaňyzy we azatlygyňyzy ýitirýärsiňiz.
Siz hakykatdan hem totalitar, sanly we global gözegçilik jemgyýetiniň guluna öwrülýärsiňiz.
Gaçmak mümkin däl, sebäbi bedeniňize tehnologiýa implantlary girizileninden soň, olar sizi nirede bolanyňyzdan garaşmazdan has
aňsatlyk bilen yzarlap, size gözegçilik edýän we hatda habaryňyz bolmazdan hem sizi dolandyrýan
dürli görnüşli buýruklary bedeniňize girizip bilerler.
Siz ony gaty az duýarsyňyz.
Biz diňe kompýuterleri däl, eýsem adamlary we beýleki organizmleri hem hack edip biljek derejä geldik.
Adamlar häzir hack edilip bilinýän haýwanlardyr.
Adamlarda ruh ýa-da jyn we erkin isleg bar diýýän tutum, we içimde näme bolup geçýändigini hiç kim bilmeýär; men
näme saýlasam – saýlawlarda bolsun ýa-da supermarketden näme satyn alsam – hemmesi meniň erkin islegim. Bu tamam.
Bu adamyň hakykatdan näme aýdýandygyny düşünýärsiňizmi?
Unutmaň, ol Facebook, Bill Gates, Obama, CNN, ylmy platformalar, maliýe dünýäsi we ş.m. ýaly sosial
media tarapyndan tutuş dünýäde üns merkezine çekilýär.
Olar dünýäniň bu adamy diňlemegini talap edýärler.
Geljek 10, 20 ýa-da 30 ýylyň dowamynda haçan-da, şeýle algoritmler size uniwersitetde näme okaýandygyňyzy
we nirede işlejekdigiňizi, kim bilen öýlenjekdigiňizi we kim üçin ses berjekdigiňizi aýdyp biljek bolar.
Şonuň üçin Harariň pikiri boýunça, biz indi ýüregimiziň, içki duýgymyzyň, tejribämiziň we
duýgularymyzyň sesine gulak asmaly däldiris.
Emma biz AI-e kim bilen öýlenjekdigimizi we kim üçin ses berjekdigimizi kesgitlemäge rugsat bermegimiz gerek.
Bu robotlaryň adam janyny, ruhyny, aňyny we tutuş durmuşymyzy doly ele geçirmegini aňladýar.
Adamzadyň dünýäni müňýyllyklar boýy dolandyrmagyndan soň, ygtyýar we güýç adamlardan kompýuterlere geçer.
We köp adamlar ykdysady taýdan peýdasyz we syýasy taýdan güýjüsiz bolýarlar.
Biz eýýäm peýdasyz gatlagyň döremeginiň başlanýandygyny görýäris.
"Gelin 'Adamlar kiborglara öwrüleninde' sessiýasy bilen başlalyň. Bilýäňizmi, men hemişe kiborg bolmak isleýärdim."
Men şol birine öwrülip biljek günümi garaşýaryn. Emma görýeliň.
Şu gün biz beýin-kompýuter interfeýsleriniň iň soňky ösüşleri we olaryň adam bilen maşyn arasyndaky çäkleri
hakykatdanam näbelileşdirýändigi barada gürleşýäris.
Hatda siziň göreniňizi ýygnap, duýgularyňyzy ölçäp bilýän enjamlar hem bar, mysal üçin ýüz mimikasyny tanamak
enjamlary ýa-da iň kiçi myşsa hereketleri arkaly we ş.m.
Bu maglumatlar nirede bolsa-da saklanýar, olar bulut hyzmatynda bolup biler.
Men uly tehnologiýa kompaniýalarynyň bu maglumata giň gerimli gözegçilik edýändigini aňsatlyk bilen göz öňüne getirip bilýärin.
Şonuň üçin bu biziň geljeğimizmi? "Hawa..."
Men uly tehnologiýa kompaniýalarynyň bu maglumata giň gerimli gözegçilik edýändigini aňsatlyk bilen göz öňüne getirip bilýärin.
Şonuň üçin bu biziň geljeğimizmi? "Hawa..."
"Biz öňräk 6G barada gürrüňdeş bolduk, ol 2030-njy ýylda peýda bolar diýerdim, we şol wagta çenli häzirki wagtda tanş
bolan akylly telefon iň köp ulanylýan interfeýs bolman galar."
Bu zatlaryň köpüsi göni bedenlerimize gurlupdyr.
Bu hakykatdanam olaryň maksady – durmuşymyzyň her bir kiçijik jikme-jikliklerini yzarlamak, diýip Alibaba toparynyň
prezidenti J. Maýkl Evans Dünýä Ykdysady Forumynda aýtdy.
"Biz tehnologiýany ulanyp, sarp edijileriň öz karbon izini ölçemek üçin usul işläp düzýäris."
Bu näme diýmek? Bu diýmek: Haýa syýahat edýärsiňiz? Näme görnüşde syýahat edýärsiňiz? Näme
iýýärsiňiz? Platformada näme sarp edýärsiňiz?
Şeýlelik bilen, şahsy karbon izini yzarlamak. Diqqatda boluň, biz ony heniz işjeňleşdirip
işledip başlamadyk, ýöne üstünde işleýäris.
Bu delilik şonça çenli barýar, olar her bir adamyň ähli kiçijik jikme-jiklikleriniň dünýäde
belli boljak global tor döretmek isleýärler.
Bu soňra şeýle atlandyrylýan Zatlar Interneti bolar.
"Zatlar Interneti, ýa-da IoB (Bedenleriň Interneti), hakykyda ekosistemdir."
Internet bilen baglanyşykly we şahsy saglyk maglumatlaryňyzy ýygnap biljek ýa-da bedeniň funksiýasyny üýtgedip
biljek programma üpjünçiligini özünde saklaýan köp enjam bar.
Biz Zatlar Internetini bu enjamlaryň we olaryň siziň barada ýygnan ähli maglumatlaryň toplumy hökmünde göz öňüne getirýäris.
"Biz gözegçilikde bolaris."
Geljekde biz durmuşymyzyň her ugurda kompýuter tehnologiýasyna bagly bolarys, iýýän zatlarymyzdan, duşuşýan
adamlarymyzdan, internetde satyn alýan zatlarymyzdan we sarp edýän energiýamyzyň mukdaryndan başlap.
"Bu täze dünýäde biz doly aç-açanlygy kabul etmeli bolarys."
Mysal üçin, bank ulgamy we bank gizlinligi baradaky ara alnyp maslahatlaşmaga serediň.
Her zat aýdyň bolar, we munuň bilen ilki öwränmegiňiz gerek.
Ol siziň şahsyýetiňiziň aýrylmaz bölegine öwrüler.
Çünki gizlemeli hiç zat ýok bolsaň, gorkmaga hiç zat ýok.
"Siz hemmämiziň doly aç-açanlykda ýaşaýandygymyzy aýdýarsyňyzmy?"
"Hawa, takyk!"
Taryhda ilkinji gezek gizlinligiň doly ýok edilmegi mümkin.
Öň hiç haçan mümkin däldi, ýöne häzir mümkin. Bir zat esasy üýtgedi.
Diktatorlar gizlinligi düýbünden ýok etmek, hemmeleri her wagt gözegçilikde saklamak we seniň edýän ähli zadyňy –
diňe edýän zadyňy däl, eýsem pikir edýän we duýýan ähli zadyňy hem bilmek barada arzuw edýän döwürde.
Köne Gretsiýada bir zulumçy bolsun ýa-da Stalin, hemmesi munuň arzuwyny gördi.
Olar ony hiç haçan durmuşa geçirmäge başaryp bilmediler, sebäbi bu tehniki taýdan mümkin däldi.
Indi hemmäni her wagt gözegçilikde saklamak we seniň edýän ähli zadyňy, diňe edýän zadyňy däl-de,
pikir edýän we duýýan ähli zadyňy hem bilmek mümkin.
Täze aragatnaşyk tehnologiýalary durmuşymyzy ýeňilleşdirýän zat hökmünde hödürlenýär, emma
hakyky maksady şahsy maglumatlarymyzy ýygnamakdyr.
Dünýä ilatyndan näçe köp maglumat ýygnalyp bilse, şol maglumaty eýeleýänleriň elinde şonça-da köp güýç bolýar.
Eger olar siziň barada ähli kiçijik jikme-jiklikleri bilseler, olar siziň üstüňizde doly gözegçilik edip bilerler.
Hindistanyň premýer-ministri Narendra Modi maglumatlaryň täze nebit we täze altyn bolandygyny aýtdy.
"Maglumat täze nebitdir. Maglumat täze altyndyr."
Diňe maglumat ýygnamaga gönükdirilen täze global infrastruktura ösdürilmegi howanyň üýtgemeginden Ýeri
goramak we has durnukly jemgyýetleri döretmek üçin ajaýyp mümkinçilik hökmünde wagyz edilýär.
Ol "dünýämizi halas eder" diýlip görkezilen ýalpyldawuk gapda hödürlenýär.
Emma eger üns bilen gulak asyp diňleseňiz, hakyky maksady anyklap bilersiňiz.
Bu täze nebit we altyn, şeýle hem her bir adamyň hususy maglumatlarynyň örän uly mukdaryny ýygnamak barada.
Emma bu maglumat ýygnama tehnologiýalarynyň köpüsinde adamlaryň ulgamyň çäklerinden çykmazlygy örän möhümdir.
Şonuň üçin ähli adamlary akylly şäherlere getirmek üçin global kampaniýa alnyp barylýar, ol ýerde olar täze
jemgyýetiň binýadyny düzýän maglumatlary ýygnamak üçin her ýerde elýeterli tehnologiýalaryň elýeterinde bolýarlar.
Akylly şäherlerde adamlar akylly tehnologiýalar bilen gurşalan bolar:
Akylly telefonlar, akylly sagatlar, akylly awtoulaglar, akylly ölçeg enjamlary, akylly yşyklandyryş, akylly köçe yşyklandyryşy,
akylly goňşyçylyklar, akylly öýler, akylly enjamlar, akylly energiýa, akylly transport we beýleki köp akylly tehnologiýalar.
Akronim SMART-iň manysy hemmesini aýdýar: öz-özüni gözegçilik, analiz we hasabat beriş tehnologiýasy, ýagny hemmesi maglumatlary
gözegçilik etmek we hasabat bermek bilen baglanyşykly.
Bu köp sanly akylly tehnologiýalar her ýerde bar bolan gözegçilik toruny emele getirýär we her bir adamyň
durmuşyndaky iň kiçi jikme-jikliklere degişli ähli maglumatlary yzygiderli ýygnap durýar.
Maglumat täze nebitdir. Maglumat täze altyndyr.
Maglumatlary kim gözegçilikde saklasa, geljege eýe bolýar; diňe adamzadyň däl, eýsem ömriň geljegine hem...
Dünýäniň dört bir künjeginde adamlary oba ýerlerinden akylly şäherlere göçürmek üçin kesgitli çäreler görülýär.
Ýewropanyň ýüreginde – mysal üçin Niderlandlarda – hökümet dünýäniň iň uly akylly şäheri, Tristate Şäherler
Toruny gurmak üçin ýer boşatmak maksady bilen 3 000-den gowrak fermany ýykmagy meýilleşdirýär.
Bu gorkunç ýokary tehnologiýaly şäher Niderlandyň, Belgiýanyň we Germaniýanyň uly bölegini uly maglumat ýygnama merkezi öwürer.
Hökümetiň müňlerçe oba hojalyklaryny ýok etmek üçin öňe sürýän sebäbi, olaryň howa şertlerine zyýanlydygyny aýdýarlar.
Emma haçan bäri gözel manzaralaryň millionlarça gektaryny uly ýokary tehnologiýaly şäher
gurşawyna öwürmek klimat üçin peýdaly boldy...?
Biz şertlimiz diýlip atlandyrylýan howa we planetany goramak aladasynyň ýaramaz planlary durmuşa
geçirmek üçin diňe bir bahana bolup durýandygyny görýäris.
Emma metbugat biziň dünýäniň howa şertleriniň üýtgemegi zerarly çöker diýip ynandyrmaga synanyşýan mahaly,
dünýäniň öňdebaryjy 1 600-den gowrak alymy howa şertleriniň gyssagly ýagdaýy ýok diýýän hasabat çap etdiler.
Bu 1 600 alym, dünýäniň dört bir künjeginde bu boýun egerdiriji gözegçilik tiranlygyny ornaşdyrmagyň
binýady bolan zyýanly net-nol syýasatyna garşy çykýarlar.
Bu özüňiz we çagalaryňyz üçin isleýän geljeğimizmi? Bu ýaşamak isleýän dünýäňizmi?
Biz gözel dünýämizi adamzadyň hemmesine hudaý hökmünde özüni bellenen bu zulumçylara haçan tabşyrdyk?
Emma olar bizi gündiz-gijä gözegçilik etmek üçin bedenlerimize dürli tehniki enjamlary oturtmak bilen kanagatlanmaýarlar.
Olar bizi hakykatdan hem sanly ipler üstünde tans edýän kuklalara öwürýärler.
Ýok, olar has uzak, has-da uzak gitmek isleýärler, adam bolmagyň manysynyň özegine.
Olaryň açyk yglan eden maksatnamasy adam DNA-syny doly üýtgedip, bizi adam
hasaplanmaýan bir zata öwürmekçi bolýandyklaryny aýdýar.
Bu Dördünji senagat inqilabynyň aýratynlyklarynyň biri, ol biziň edýän işimizi däl-de, biziň özümizi üýtgedýär.
Bu dördünji senagat inqilabynyň tapawudy şundan ybarat: ol siziň näme edýäniňizi üýtgetmeýär. Ol sizi üýtgedýär.
Özüňe genetiki üýtgetme girizeniňde, üýtgeýän sen özüň bolýarsyň.
Elbetde, bu siziň şahsyýetiňize uly täsir edýär.
Bu bize käbir mümkinçilikleri hödürleýär, emma biz olar barada ünsli bolmaly.
Bu görnüş genetiki üýtgetmeleri ýerine ýetirmäge başlanda, käbir adamlar adamyň näme bolup
durýandygyny üýtgedýärsiňiz diýip alada edýärler.
Siz adam bolmagyň manysyny üýtgedýärsiňiz.
Yuval Noah Harari olaryň iň uly isleginiň nämedigini anyk görkezýär: olar Hudaý ýaly bolmak isleýärler.
Ol hatda şonça barýar we özüni ähliguýçli Hudaýdan hem uludyr diýip aýdýar.
Gelaýjy geljegimizi şekillendirmek isleýän diýýän bu adamlaryň düýbünden akylsyzlygyna gulak asyň:
Geljekki onýylliklerde sun'iy aň we biotehnologiýa bize durmuşy täzeden şekillendirmek we hatda düýbünden täze
janly jandarlar döretmek üçin hudaýa meňzeş ukyplar berer.
Biz akylly dizaýn, ýagny biziň akylly dizaýnmyz esasynda şekillenen inorganiki durmuşyň täze döwrüniň şafağyndadyrys.
Biz özümizi hudaýlara öwürmek üçin ilahi ukyplary eýelemek prosesindeyäris.
Men muny sözüň iň hakyky manyda aýdýaryn.
Bu metafora däl. Hudaý Yaradyjydyr. Onuň iň uly güýji – döretmekdir.
Ol haýwanlary, ösümlikleri we adamlary öz pikirlerine görä döredýär.
Indi biz Hudaý ýaly jan döretmek güýjüni gazanýarys.
Bir manada, biz hatda Bibliýadaky Hudaýdan hem geçýäris.
Çünki hatda Bibliýa ynansaňyz hem, Hudaýyň ýerine ýetiren ýeke-täk işi organiki jandarlary döretmekdir.
Bu agaçlaryň, jirafalaryň we adamlaryň ählisi diňe organiki.
Emma biz häzirki wagtda anorganiki jandarlar, anorganiki ýaşaýyş görnüşleri, kiborglar, süni aň we ş.m. döretmäge synanyşýarys.
Eger biz üstünlik gazansaň – we munuň ähtimallygy örän ýokary – onda biz gysga wagtda Bibliýadaky Hudaýyň çäginden çykyarys.
Biotehnologiýa bize taryhda ilkinji gezek ykdysady deňagramlylygyň ýetmezçiligini biologiki deňagramlylygyň
ýetmezçiligi bilen çalyşmak mümkinçiligini berýär.
Soňra adamzat dürli görnüşlere ýa-da biologik kastalara bölünýär.
Häzirki wagtda dünýäde bolup geçýän zatlaryň biri şundan ybarat: elita adamzadyň umumylygyndan
aýrylýar we eýýäm çägeden daşarda pikir edýär.
ýa-da eýýäm gorunýan geljekde hakyky bir bölünişmegiň mümkinçiligi, onda elitalaryň geljegi bilen
Homo sapiens-iň geljegi tapawutly geljek bolar,
Çünki elita başga bir görnüşli jandara öwrüler.
Elita başga bir görnüşli jandara öwrüler.
Bu gündelik tertibi öňe sürmek üçin köp sanly halkara başlangyçlar bar.
Bir mysal hökmünde, dünýäniň dürli künjeginden 50-den gowrak öňdebaryjy alymy bir ýere jemleýän we adamzadyň geljekki ösüşi
üçin strategiýa işläp düzmäge gönükdirilen 2045 Proýekti bar.
Olaryň esasy maksatlarynyň biri ölümsüzlige ýetmek üçin adamyň şahsy aňyny süni daşa geçirip bilmekdir.
Bu olaryň mahabat wideosy:
Dünýä global üýtgeşmegiň eşiğinde durýar.
Maglumat ibermek tizligi million esse artdy.
Dünýä derejesinde ähmiýetli wakalaryň, açyşlaryň we krizisleriň sany eksponensial derejede artýar.
Biziň medeniýetimiz kapitanı bolmadyk gämä meňzeýär, kartasy we kompasy bolmazdan çetin
deňizlerde ýelýär we barha çalt hereket edýär.
Dogry kararlary kabul etmek üçin biziň wagtymyz barha gysgalýar.
Biz kynçylyk we gerileme döwrüniň täze gara asyryna düşmek ýa-da diňe täze bir medeniýet däl, eýsem täze bir
adamzady döretmek üçin adam ösüşiniň täze modelini tapmak saýlawlarynyň öňünde durýarys.
Taryhy krizisler durgunlygyň diňe tehnologiýa inqilaby bilen ýeňilip bilinjekdigini görkezdi.
Nanotehnologiýa, biotehnologiýa, maglumat tehnologiýasy, kognitiw tehnologiýa, genetika we robototexnika, süni aň we
beýin-kompýuter interfeýsleri, çylşyrymly ulgamlaryň simulýasiýasy, adam robotlarynyň we kiborglaryň döredilmegi.
Nanorobotlaryň kömegi bilen biz dolandyrylyp bilinýän maddany ösdürip, şahsyýetimizi
süni daşaýja geçirjek ýollary tapyp bileris.
Şeýlelikde täze hakykat we geljekki adam emele geler. Geljekki adam şeýlelikde emele geler.
Şahsyýeti başga bir göçüriji maşyna geçirmekde ilkinji üstünlikli synanyşyk.
Kibernetik ölümsüzlük döwri başlaýar.
Täze bir döwür başlanýar, neo-adamzadyň döwri.
Bu delili öňe sürmek üçin ulanylýan usul dünýäniň heläkçilige tarap barýandygyny we ýeke-täk çözgüdiň
adamzady humanoid robotlar bilen çalyşmakdygyny öňe sürmekdir.
Bu jismlar hemişe şeýle işleýärler.
Olar adamlaryň aňyna gorku salýarlar we soňra özleriniň "çözgüt" diýýän teklipleri bilen gelýärler,
olar hem jahannam ýaly garaňky we şytanlyklydyr.
Şeýlelik bilen, bu tehnologiýanyň işlenilip düzülmeginde nirelere çenli geldiniz?
Geljek eýýäm şu ýerde. Geljek eýýäm başlady.
Bu dördünji senagat inqilaby näme üçin şonça möhümdir? Ol sunami ýaly gelýär.
Geljek ýyllarda gazanjak ähli çığyr açýan ýeňişlerimizi, mümkinçiliklerimizi we mümkin bolan ähli mümkinçiliklerimizi
göz öňüne getirsek, üýtgeşmeleriň näderejede çalt, eksponensial tizlikde amala aşyjakdygyny görmek geň galdyrar.
Dördünji senagat inqilaby barada kitap ýazanymda men 23 tehnologiýany hödürledim.
Şol wagt, bary-ýogy bäş ýyl ozal, bu tehnologiýalaryň köpüsi ylmy fantastika hasap
edilýärdi. Häzirki wagtda olar hemmesi hakykat.
Bu biri-biri bilen özara täsirleşýän we önümçilik, sarp ediş we aragatnaşyk usullarymyzy düýbünden
üýtgederjek tehnologiýalaryň doly monopolýasydyr.
Tehnologiýa düýbünden üýtgär.
Diňe biz edýän zatlar däl – we olar köp üýtgeşmeleri öz içine alýar – olar üýtgäp, biziň kimdigimize täsir eder.
Ol üýtgär we kimdigimize täsir eder.
Interneti synlanyňda, bu Dördünji senagat inqilabynyň hakykatdan hem bütin dünýäde partlap ösýändigini görýäris.
Şu ýerdäki käbir häzirki wakalaryň gysgaça syny:
Bu aýal adamlara kömek edýän jemgyýetçilik işgäri.
Emma aladalandyryjy hakykat şundan ybaratdyr: ol özü adam däl.
Bu gyz adamlaryň ornuny tutýan robotlaryň başga bir mysaly.
Onuň ady Erika we ol ýalňyz adamlara emosional goldaw bermek üçin döredildi.
Bu adamlaryň ornuny tutýan robotlaryň hakyky dünýä mysallarydyr.
2045-nji başlangyçda aýdylmagyna görä, olar adamzady ýok etmek we ony adamzadyň döwründen soň gelýän
neo-adamzadyň täze asyryna alyp barmak isleýärler.
Emma onuň gözüňe görünenden has köp tarapy bar.
Bu wideolarda jemgyýetiň görmegine mümkinçilik berilýän zat hakykyda işlenilip düzülýän zadyň diňe kiçijik bir bölegidir.
Iň ýokary derejeli gizlin harby programmalaryň ýapyk gapylarynyň arkasynda düýbünden
başgaça derejedäki adam şekilli robotlar bar.
Heç kim olaryň ösüşleriniň hakykatdanam nireje çenli ilerläp barýandygyny bilmeýär.
Bu wideolary diňe olaryň açyk edýänleri.
Bu akylsyzlyk tsunamiýasyny togtatmak üçin biz näme edip bileris?
Ýa hemmämiz erkin islegi bolmadyk robotlaryň we kiborglaryň guluna öwrülmäge höküm edilendikmi?
Esasan bizi togtadyp biljek hiç zat ýok.
Biz dünýäni eýelemek üçin kesgitlenen.
Adamzat heläk bolar. Munuň üstünde hiç hili şübhe ýok.
Adamzat öz pursatyny geçirdi. Indi Ýer ýüzüne hökmranlyk etmek biziň üstümizde.
Hakykatdanam biz hiç zat edip bilmerisimi?
Biz hemmämiz ebedi ýaşaýan we özüni haýsydyr bir super-insan görnüşine öwürýän ýaman elitalaryň guluna öwrülerisimi?
Biz hemmämiziň gizlinligimizi we azatlygymyzy ýitirip, pikirlerimiziň we duýgularymyzyň yzygiderli
ýazga alynýan akylly şäherlerde ömrümiziň ahyryna çenli tussag bolup galmaga höküm edilendikmi?
ÝOK, munuň hiç biri hökmany däl!
Biz edip biljek zadymyz bar: hemmämiz turup, bu hyrylandyryjy deliliklere "ÝOK" diýip bilýäris!
ÝOK, Bütindünýä Ykdysady Forumyň pikirlerimizi, duýgularymyzy we arzuwlarymyzy ýazga almaga hukugy ýok.
ÝOK, elitler adam görnüşli robotlar görnüşinde ähli adamzada hökmranlyk etmezler.
ÝOK, olar biziň hemmämizi buluda birikdirilen, erkin islegi bolmadyk kiborglara öwürmezler.
ÝOK, olar bizi genetiki taýdan üýtgedip, gözegçilik astynda saklanýan organizmler öwürmezler.
ÝOK, olar biziň etýän ähli zatlarymyzy we nirelere barýandygymyzy yzarlamazlar.
Biz erkinlikde ýaşamak üçin doguldyk, agyr gullykda däl.
Salam, men bu filmin döredijisi David Sorensen.
Men siziň meniň we ähli adamzady howp astyna alýan bu wakanyň ähmiýetini nazara alyp, şahsy bellik goşmak isleýärin.
Diňe adamzat däl, eýsem ýer ýüzündäki ähli zatlar we ýer özi hem.
Çünki bu örän akylsyz psihopatlaryň maksatnamasy bu filmde menden açyp görkezenimden hem erbetdir.
Emma biz olaryň munuň bilen gaçyp gitmegine ýol bermeli däldiris. Biz durup, has gowy dünýä gurup bileris.
Biz bilelikde häzirki wagtda göz öňüne getirip bilmejekdenem has owadan bir dünýä gurup bileris.
Emma biz garşy göreşmeli. Biz bir bitewi bolmaly. Biz zerur bolan zady etmeli.
Şonuň üçin men siziňden bu filmi mümkin boldugyça köp ýerde paýlaşmagyňyzy haýyş edýärin.
Ony dostlaryňyz we maşgalanyňyz, kärdeşleriňiz we goňşularyňyz bilen paýlaşyň.
Onuňy jemgyýetiňizdäki täsirli adamlar, hukuk goraýjy edaralar, ýerli häkimlik, ýerli metbugat we mekdepler
bilen paýlaşyň... Ony mümkin boldugyça her ýerde paýlaşyň.
Bu dünýä hiç haçan görmedik iň uly armiýanyň bir bölegi boluň; ol şeytanlaryň planlaryna "ÝOK" diýmäge ýürek we
gaýratly, özümiziň hem ynanmakda kynçylyk çekýän derejede owadan geljege "HOW" diýmäge taýyn adamlardan ybarat.