WEBVTT

00:00.896 --> 00:06.842
Якынча 10 ел элек мие тикшерүчеләре һәм IT
белгечләре инвалид арбасын уйлары белән идарә

00:06.842 --> 00:11.036
итәргә мөмкинлек бирүче технология эшләп чыгардылар.

00:11.036 --> 00:15.579
Бу кеше медицинасында зур казаныш дип
саналды, мөмкинлекләре чикләнгән кешеләргә көндәлек

00:15.579 --> 00:17.803
тормышларын лаеклырак итәргә мөмкинлек бирде.

00:17.803 --> 00:24.847
Тагын бер фәнни-тикшеренү төркеме кеше нерв импульсларын
шундый итеп тоташтыруга иреште ки, мәсәлән, робот кулын яки

00:24.847 --> 00:28.623
хәтта бөтен бер роботны ерактан идарә итәргә мөмкин булды.

00:28.623 --> 00:34.783
Бу афәткә каршы чараларны гамәлгә ашыру, мәсәлән,
радиоактив аварияләр очрагында, зур сикереш дип саналды.

00:34.783 --> 00:41.103
Хәзер белгечләр үз гомерләрен куркыныч астына
куймыйча югары сыйфатлы операцияләр үткәрә алалар.

00:41.103 --> 00:49.123
Бу казанышларны исәпкә алганда җиңел генә игътибардан читтә кала
торган – мәсәлән, хәрби секторда – зур зыян китерү мөмкинлеге.

00:49.123 --> 00:56.032
Моннан тыш, кешедән машинага нерв
импульсларын тапшыру мөмкинлеге бер яклы юл түгел.

00:56.032 --> 01:02.996
Ясалма интеллект һәм тиешле импульс тапшыру
ярдәмендә кешеләрне кире яктан да контрольдә тотарга мөмкин.

01:02.996 --> 01:09.496
Яңа гына Neuralink дип аталган нейрон
интерфейс кеше организмына урнаштырылды.

01:09.496 --> 01:17.049
4G һәм 5G кебек смартфон һәм микродулкын технологияләре аркасында
без инде ясалма интеллект – һәм шуның белән

01:17.049 --> 01:24.776
кешеләр дә – көннән-көн күбрәк анализлап һәм
контрольдә тота торган «болытка» тулысынча чумганбыз.

01:24.776 --> 01:31.319
Давид Сёренсенның киләсе фильмы моның бары тик начар
максатларда файдалану мөмкинлеге генә түгел, ә кайбер даирәләр

01:31.319 --> 01:35.753
тарафыннан махсус планлаштырылып, алга сөртелүен дә дәлилли.

01:35.753 --> 01:42.790
Фәнни фантастика кебек тоелып, кире кагылырга
мөмкин булган әйберне җитди рәвештә карарга кирәк.

01:42.790 --> 01:48.768
Бу санлы-хәрби комплекс өлкәсендәге үсешләр
гади кеше күз алдына китергәннән күпкә алга

01:48.768 --> 01:53.223
киткәнрәк һәм чынрак булуы белән аңлатыла.

02:13.260 --> 02:20.300
Кешелеккә кисәтү

02:22.850 --> 02:26.996
Сәлам! Мин сезгә берәр нәрсә сорасам ярыймы?

02:26.996 --> 02:32.163
Әгәр дә хөкүмәт сезнең уйлаган, тойган һәм
хыялланган һәрнәрсәне яздырып барса, сезгә ничек булыр иде?

02:32.163 --> 02:38.620
Әгәр без, кешегә охшаган роботлар, синең тормышыңны
тулысынча контрольдә тотсак, сиңа ничек булыр иде?

02:43.196 --> 02:49.016
Без сезгә кемгә өйләнергә, нәрсә сатып
алырга һәм кемгә тавыш бирергә икәнен әйтер идек.

02:50.823 --> 02:55.000
Син моны акылга сыймаслык дип уйлыйсыңмы? Тагын бер кат уйла!

02:57.116 --> 03:01.776
Бу — Дөнья икътисади форумы тарафыннан проектланган киләчәк.

03:03.316 --> 03:08.520
Дөнья икътисади форумы кешелек киләчәген формалаштыра, ди.

03:14.936 --> 03:20.296
Аның киләчәккә караган идеяләрен ишетик!

03:20.296 --> 03:27.328
Бүген мин сезнең белән безнең төрнең киләчәге
һәм тормышның киләчәге турында сөйләшергә телим.

03:27.328 --> 03:32.890
Без, мөгаен, Homo sapiensнең соңгы буыннарының берсе.

03:32.890 --> 03:43.876
Бер-ике гасыр эчендә Җир бездән неандертальләр яки шимпанзеләрдән
дә күбрәк аермалы булган затлар тарафыннан идарә ителәчәк.

03:43.876 --> 03:53.356
Чөнки киләсе буыннарда без тәнне, мие
һәм акылны ничек көйләргә өйрәнербез.

03:53.356 --> 03:59.726
Бу XXI гасырның иң мөһим продукты булачак.

03:59.726 --> 04:07.488
Текстиль, транспорт чаралары һәм
кораллар түгел, ә тән, акыл һәм рух.

04:07.488 --> 04:14.200
Шулай итеп, планетаның киләчәк хакимнәре нәкъ ничек күренәчәк?

04:14.200 --> 04:19.903
Бу мәгълүмат хуҗалары тарафыннан хәл ителә.

04:19.903 --> 04:24.816
Кем мәгълүматны контрольдә тота, ул киләчәкне
контрольдә тота — ул фәкать кешелек киләчәге

04:24.816 --> 04:28.936
генә түгел, тормышның үзе киләчәген дә билгели.

04:34.803 --> 04:40.583
Мин хәзер фильм режиссёрына сүзне бирәм. Сау бул!

04:42.696 --> 04:50.590
Ювал Ноа Харари — Дөнья икътисади форумга,
БМОга һәм башка глобалист оешмаларга киңәшче.

04:50.590 --> 05:00.076
Аны көчләп дөнья сәхнәсенә чыгаралар һәм TED чыгышларына, CNN
кичке тапшыруларына, фәнни платформаларга – һәркайда чакыралар.

05:00.076 --> 05:05.210
Аның китапларын президентлар,
Билл Гейтс, Фейсбук һ.б. рекламалый.

05:05.210 --> 05:10.643
Аларның дөньяга Харириның
киләчәккә карашын ишеттерәсе килүе ачык:

05:17.503 --> 05:24.096
Без, мөгаен, Homo sapiensнең соңгы буыннарының берсе.

05:26.243 --> 05:35.980
Җир бездән неандертальләр яки шимпанзеләрдән дә
күбрәк аерылып торган затлар тарафыннан идарә ителә.

05:38.385 --> 05:45.303
Без тәнне, акылны һәм рухны модуляцияләргә өйрәнербез.

06:05.710 --> 06:12.036
Харави башкалардан күбрәк игътибар
иткән бер оешма – Дөнья икътисади форумы.

06:12.036 --> 06:17.939
Дөнья икътисади форумы меңләгән дөньяның иң бай һәм иң көчле
кешеләрен үз канаты астына җыя: миллиардерлар, югары

06:17.939 --> 06:25.436
дәрәҗәле сәясәтчеләр, эре фармацевтика компанияләре, эре
массакүләм мәгълүмат чаралары һәм эре технология компанияләре.

06:25.436 --> 06:35.570
Дөнья икътисади форумы безнең дөньяга башка бернинди оешмадан
да күбрәк йогынты ясый. Аның нигез салучысы — Клаус Шваб.

06:35.570 --> 06:45.163
Ул шулай ук кешелек өстеннән хакимлек итәчәк
яңа төр киборгларны үстерү идеясенең төп авторы.

06:45.163 --> 06:52.063
Аның «Дүртенче сәнәгать революциясе»
исемле китабы бу төшенчәне бөтендөньяга таныта.

06:52.063 --> 06:57.651
Алар чын мәгънәсендә беренче кеше нәселен юк итәргә телиләр.

07:04.463 --> 07:09.770
һәм киборглар чорын башлап җибәрү.

08:18.510 --> 08:23.626
Дөнья икътисади форумның веб-сайтында алар
тагын нәрсәләргә ирешергә теләүләре күрсәтелә.

08:23.626 --> 08:28.310
Без глобаль хөкүмәтне күрә алабыз, бу
аларның дөньяда булган барлык вакыйгаларны

08:28.310 --> 08:31.796
тулысынча контрольдә тотарга теләүләрен аңлата.

08:31.796 --> 08:37.906
Алар шулай ук интернетны контрольдә тотарга тели, бу исә
аларга нинди мәгълүматны онлайнда рөхсәт итәргә, ә кайсын

08:37.906 --> 08:41.696
цензурага дучар итәргә икәнен үзләре хәл итү мөмкинлеген бирә.

08:41.696 --> 08:50.008
Алар шулай ук вакцинация таныклыкларына, социаль кредит
баллларына һәм кысымлы күзәтү системасына тоташтырылган глобаль

08:50.008 --> 08:57.691
санлы идентификаторларны урнаштырырга телиләр, бу система шәхси
ирекнең һәрбер кисәген юкка чыгарып, һәр җирдә

08:57.691 --> 09:06.036
булачак тоталитар, дистопик контроль системасын
кертү өчен, аннан качып котылу мөмкин булмаячак.

09:08.763 --> 09:19.737
forbes.com сайтында, дөньякүләм танылган глобалист сайтында,
Дөнья икътисади форумы хәтта зур шәһәрләрдә яшәүче һәркемнең

09:19.737 --> 09:26.860
уйлары, хисләре һәм хыяллары да сакланырга тиеш, дип белдерә.

09:35.130 --> 09:42.310
Шулай итеп, алар үзләренең глобаль күзәтү
җәмгыятен шундый дәрәҗәгә кадәр этәрергә тели.

09:42.310 --> 09:48.876
Бу мәкалә — Дөнья икътисади форумының Яшь глобаль
лидерларының берсе Ида Аукен тарафыннан язылган.

09:48.876 --> 09:54.083
Ул Дания хөкүмәтендә әйләнә-тирә мохит
министры итеп стратегик яктан урнаштырылды.

09:54.083 --> 10:03.581
Хәзер ул акыллы шәһәрләр үсешенә көчле рәвештә этәргеч бирә, анда
бу бөтенне колачлаучы күзәтү технологиясе һәркемнең хыялларын,

10:03.581 --> 10:09.320
тойгыларын һәм уйларын өзлексез теркәп барыр өчен кертеләчәк.

10:30.303 --> 10:37.530
Ярар, киләчәктә планетаны идарә итүчеләр нәкъ ничек күренәчәк?

10:37.530 --> 10:42.848
Бу мәгълүмат хуҗалары тарафыннан хәл ителә.

10:42.848 --> 10:47.569
Мәгълүматны контрольдә тотучылар киләчәкне
контрольдә тоталар, ул фәкать кешелек

10:47.569 --> 10:52.020
киләчәге генә түгел, ә тормышның үзе киләчәге дә.

11:02.503 --> 11:10.891
Чилиның элекке президенты җәмәгатьчелеккә белдерде:
5G безнең уй-фикерләребезне укый гына түгел, хәтта

11:10.891 --> 11:16.749
уй-фикерләрне һәм хис-кичерешләрне дә урнаштыра ала.

11:19.883 --> 11:24.570
Бу – дистопик кошмар!

11:24.570 --> 11:35.845
Машиналар безнең уй-фикерләребезне укый һәм безгә уйлар белән
хис-кичерешләр кертә ала дигән ихтимал... 5G бу өлкәдәге

11:35.845 --> 11:42.596
алдагы технологияләрдән безнең тормышка күбрәк йогынты ясаячак.

11:45.676 --> 11:52.016
5G — безнең уй-фикерләребезне һәм хис-кичерешләребезне
уку өчен алар кулланачак бердәнбер технология түгел.

11:52.016 --> 12:02.123
Аларның рәсми рәвештә белдерелгән максаты – барлык табигый
кешеләрне киборгларга әйләндерү, кеше белән машинаның симбиозы.

12:02.123 --> 12:08.083
Алар бу безнең тормышыбызны яхшыртачак һәм хәтта
безгә суперкеше сәләтләре бирәчәк, дип әйтәләр.

12:08.083 --> 12:11.650
Һәм чыннан да, билгеле бер дәрәҗәдә ул моны эшли ала.

12:11.650 --> 12:19.939
Әлбәттә, алар әйтми: бер тапкыр болытка тоташкач һәм
ясалма интеллект контроленә тапшырылгач, син бөтен

12:19.939 --> 12:25.143
бәйсезлегеңне, автономияңне һәм ирегеңне югалтасың.

12:25.143 --> 12:32.323
Син чын мәгънәсендә тоталитар, санлы һәм
глобаль күзәтү җәмгыятенең колга әйләнәсең.

12:32.323 --> 12:41.686
Һәм качу мөмкин түгел, чөнки бер тапкыр тәнегезгә технологик
имплантлар урнаштырылгач, алар сезне кайда гына булсагыз

12:41.686 --> 12:51.676
да табуны тагын да җиңеләйтәчәк һәм сезнең белемегезсез дә
сезне контрольдә тотачак төрле боерыкларны тәненә кертәчәк.

12:51.676 --> 12:55.708
Син моны сизмисең дә.

12:55.708 --> 13:04.403
Без хәзер шундый дәрәҗәгә җиттек ки, без компьютерларны гына
түгел, кешеләрне һәм башка организмнарны да хакерлый алабыз.

13:04.403 --> 13:08.448
Кешеләр хәзер хакерлана торган хайваннар.

13:08.448 --> 13:16.787
Кешеләрнең җаны яки рухы бар һәм ирекле ихтыяры бар дигән бөтен
фикер, һәм минем эчемдә нәрсә барганын беркем дә белми —

13:16.787 --> 13:26.240
сайлауда ничек тавыш бирүем дә, супермаркетта нәрсә
сатып алуым да — барысы да минем ирекле ихтыярым. Бу тәмам.

13:26.240 --> 13:29.996
Син бу кешенең чынлап та нәрсә әйткәнен аңлыйсыңмы?

13:29.996 --> 13:39.157
Исегездә тотыгыз, аны Facebook, Билл Гейтс, Обама,
CNN, фәнни платформалар, финанс дөньясы кебек

13:39.157 --> 13:45.610
социаль челтәрләр бөтен дөньяга игътибар үзәгенә этә.

13:45.610 --> 13:50.316
Алар бөтен дөньяга бу кешене тыңларга таләп итәләр.

13:50.316 --> 13:58.348
Киләсе 10, 20 яки 30 ел эчендә бер мәлдә мондый
алгоритмнар сезгә университетта нәрсә укырга һәм кайда эшләргә,

13:58.348 --> 14:03.910
кемгә өйләнергә һәм кемгә тавыш бирергә икәнен әйтә алачак.

14:03.910 --> 14:08.910
Шулай итеп, Харири сүзләренә караганда, без инде
йөрәгебезнең, интуициябезнең, тәҗрибәбезнең һәм

14:08.910 --> 14:12.743
сизү органнарыбызның тавышын тыңларга тиеш түгелбез.

14:12.743 --> 14:18.883
Ләкин без ясалма интеллектка кемгә өйләнүебезне һәм
кемгә тавыш бирүебезне билгеләргә рөхсәт итәргә тиешбез.

14:18.883 --> 14:28.716
Бу роботларның кешенең җаны, рухы, акылы һәм
бөтен тормышыбызны тулысынча басып алуын аңлата.

14:28.716 --> 14:37.889
"Меңъеллыклар буе кешеләр өстенлеге, вәкаләт
һәм хакимлек кешеләрдән компьютерларга күчәчәк."

14:41.703 --> 14:48.243
Һәм күпчелек кешеләр икътисади яктан
файдасыз һәм сәяси яктан көчсез булып кала.

14:48.243 --> 14:57.363
Без инде яңа кешеләр катламы – файдасыз
катлам – барлыкка килүенең башлангычын күрәбез.

15:15.637 --> 15:22.303
"Сессиядән башлыйк: 'Кешеләр киборгларга
әйләнгәндә'. Беләсеңме, мин һәрвакыт киборг булырга теләдем."

15:22.303 --> 15:26.390
Мин шундый берәүгә әйләнергә мөмкин
булган көнне көтеп торам. Әйдә, карыйк.

15:26.390 --> 15:32.043
Бүген без ми-компьютер интерфейсларының соңгы
үсешләре һәм аларның чынлап та кеше белән машина

15:32.043 --> 15:36.369
арасындагы чигне йомшартуы турында сөйләшәбез.

15:38.276 --> 15:45.194
Сез күргәнне җыючы, йөз мимикасын тану
җайланмалары, мускулларның минималь хәрәкәтләре һ.б. аша

15:45.194 --> 15:49.476
сезнең хисләрегезне үлчәүче җайланмалар да бар.

15:49.476 --> 15:56.210
Бу мәгълүмат кайдадыр саклана, ул
болытлы хезмәттә булырга мөмкин.

15:56.210 --> 16:01.821
Мин җиңел генә күз алдыма китерә алам, зур технология
компанияләренең бу мәгълүматны тулысынча контрольдә тотуын.

16:01.821 --> 16:05.367
Димәк, бу безнең киләчәкме? "Әйе..."

16:05.367 --> 16:11.000
Мин җиңел генә күз алдыма китерә алам, зур технология
компанияләренең бу мәгълүматны тулысынча контрольдә тотуын.

16:11.000 --> 16:16.281
Димәк, бу безнең киләчәкме? "Әйе..."

16:16.281 --> 16:24.346
Без алдан 6G турында сөйләшкән идек, ул, минемчә, 2030 ел
тирәсендә пәйда булачак, һәм шул вакытка смартфон бүгенге

16:24.346 --> 16:29.263
көндәге кебек иң киң таралган интерфейс булудан туктайчак.

16:29.263 --> 16:33.703
Бу әйберләрнең күбесе турыдан-туры
безнең тәннәребезгә урнаштырылган.

16:33.703 --> 16:42.084
Чыннан да, аларның максаты – тормышыбызның һәрбер
нечкәлеген күзәтү, дип аңлата Джей Майкл Эванс,

16:42.084 --> 16:48.096
Alibaba Group президенты, Дөнья икътисади форумында.

16:48.096 --> 16:54.590
"Без технологияне кулланып, кулланучыларга
үзләренең углерод эзләрен үлчәү ысулын эшләп чыгарабыз."

16:54.590 --> 17:02.250
Бу нәрсә дигән сүз? Бу дигән сүз: Син кая барасың? Син ничек
барасың? Син нәрсә ашыйсың? Син платформада нәрсә кулланасың?

17:02.250 --> 17:11.390
Шулай итеп, шәхси углерод эзләрен күзәтү. Көтөгез,
без аны әле эшләтеп җибәрмәдек, ләкин өстендә эшлибез.

17:11.390 --> 17:19.417
Бу акылсызлык шулкадәр алга китте ки, алар
һәркем турында барлык вак-төяк мәгълүматны бөтен

17:19.417 --> 17:26.816
дөньяга җиткерәчәк глобаль челтәр булдырырга телиләр.

17:26.816 --> 17:32.913
Бу соңыннан шулай аталган «Нәрсәләр интернеты» булачак.

17:39.010 --> 17:44.096
"Әйберләр интернеты, яки IoB (Тәннәр
интернеты), чынлыкта бер экосистема."

17:44.096 --> 17:51.131
Интернетка тоташтырылган һәм шәхси сәламәтлек мәгълүматларыгызны
җыя ала торган яки организмның эшчәнлеген үзгәртә ала

17:51.131 --> 17:54.856
торган программа тәэминаты булган бик күп җайланмалар бар.

17:54.856 --> 18:04.050
Без Интернет әйберләрне бу җайланмалар җыелмасы һәм алар сезнең
турында җыйган барлык мәгълүматлар дип күз алдына китерәбез.

18:04.050 --> 18:06.143
"Без күзәтү астында булачакбыз.

18:06.143 --> 18:12.532
Киләчәктә без тормышыбызның һәр ягында компьютер технологияләренә
бәйле булачакбыз: нәрсә ашавыгыздан, кем белән

18:12.532 --> 18:19.043
очрашуыгыздан, интернеттан нәрсә сатып
алуыгыздан һәм күпме энергия куллануыгыздан башлап.

18:19.043 --> 18:26.160
"Бу яңа дөньяда без тулы ачыклыкны
кабул итәргә мәҗбүр булачакбыз."

18:28.563 --> 18:37.463
Мисал өчен, банк системасы һәм банк
серлелеге турындагы фикер алышуга күз салыгыз.

18:37.463 --> 18:43.070
Барысы да ачык булачак, һәм моңа иң элек ияләнергә кирәк.

18:43.070 --> 18:48.563
Ул сезнең шәхесегезнең аерылгысыз өлеше булачак.

18:48.563 --> 18:52.843
Чөнки яшерәсең юк икән, куркасың юк.

18:52.843 --> 18:57.483
"Син без барыбыз да тулысынча ачыклыкта яшәрбез дип әйтәсеңме?"

18:57.483 --> 19:00.330
"Әйе, нәкъ менә!"

19:00.330 --> 19:06.783
Тарихта беренче тапкыр шәхси
тормышның тулысынча юк ителүе мөмкин.

19:06.783 --> 19:12.669
Элек бу беркайчан да мөмкин булмады, әмма
хәзер ул мөмкин. Нигездән нәрсәдер үзгәрде.

19:12.669 --> 19:18.610
Диктаторлар әле шәхси тормышны тулысынча бетерүне, һәркемне
һәрчак күзәтеп торуны һәм син нәрсә генә

19:18.610 --> 19:25.116
эшләсәң дә – эшләгәннәрең генә түгел, уйлаганнарыңны
һәм тойганнарыңны да – белүне хыялланган чакта

19:25.116 --> 19:30.230
Борынгы Грециядәге тиранмы, әллә
Сталинмы — барысы да моны хыялланган.

19:30.230 --> 19:34.176
Алар моны беркайчан да гамәлгә ашыра
алмадылар, чөнки ул техник яктан мөмкин түгел иде.

19:34.176 --> 19:40.567
Хәзер һәркемне һәрвакыт күзәтеп торып, син
нәрсә генә эшләсәң дә, нәрсә генә уйласаң да,

19:40.567 --> 19:46.090
нәрсә генә тойсаң да барысын да белеп була.

19:46.090 --> 19:52.562
Яңа элемтә технологияләре тормышыбызны
җиңеләйтүче нәрсә итеп тәкъдим ителә, ләкин чын

19:52.562 --> 19:56.690
максат – безнең шәхси мәгълүматларыбызны җыю.

19:56.690 --> 20:05.710
Дөнья халкының күбрәк мәгълүматын җыя алган саен,
бу мәгълүматны кулында тотучыларның көче дә арта.

20:05.710 --> 20:13.810
Әгәр алар синең турында һәрбер вак-төякне
белсәләр, алар сине тулысынча контрольдә тота алалар.

20:13.810 --> 20:22.400
Һиндстан премьер-министры Нарендра Моди
мәгълүматны яңа нефть һәм яңа алтын дип белдерде.

20:22.400 --> 20:32.010
"Мәгълүмат – яңа нефть. Мәгълүмат – яңа алтын."

20:33.836 --> 20:42.308
Мәгълүмат җыюга гына юнәлдерелгән яңа глобаль инфраструктура
үсеше Җирне климат үзгәрешләреннән саклау һәм тотрыклырак

20:42.308 --> 20:48.123
җәмгыятьләр төзү өчен искиткеч мөмкинлек буларак тәкъдим ителә.

20:48.123 --> 20:53.156
Ул безнең дөньяны коткарачак ялтыравыклы пакетта тәкъдим ителә.

20:53.156 --> 20:56.496
Ләкин әгәр дә син игътибар белән
тыңласаң, чын максатны аңлый аласың.

20:56.496 --> 21:06.240
Бу яңа нефть һәм алтын, һәр кешенең шәхси
мәгълүматларын зур күләмдә җыю турында.

21:08.216 --> 21:17.336
Ләкин бу мәгълүмат җыю технологияләренең күпчелеге өчен
кешеләрнең үз системалары чикләрендә калуы бик мөһим.

21:17.336 --> 21:25.896
Шуңа күрә бөтен кешене акыллы шәһәрләргә җәлеп итү өчен глобаль
кампания бара, анда алар яңа җәмгыять нигезен тәшкил итүче

21:25.896 --> 21:33.090
мәгълүмат җыю өчен һәр җирдә булган технологияләргә ирешә ала.

21:33.090 --> 21:37.356
Акыллы шәһәрләрдә кешеләр акыллы
технологияләр белән уратып алынган булачак:

21:37.356 --> 21:47.056
Смартфоннар, смарт-сәгатьләр, смарт-машиналар, смарт-счетчиклар,
смарт-яктырту җайланмалары, смарт-урам утлары, смарт-күршелекләр,

21:47.056 --> 21:55.976
смарт-өйләр, смарт-аппаратлар, смарт-энергетика,
смарт-транспорт һәм башка күп кенә смарт-технологияләр.

21:55.976 --> 22:04.337
SMART акронимның мәгънәсе барысын да аңлата: үз-үзеңне
күзәтү, анализ ясау һәм хисап бирү технологиясе, ягъни

22:04.337 --> 22:10.170
барысы да мәгълүматны күзәтү һәм хисап бирү тирәли әйләнә.

22:10.170 --> 22:18.945
Бу күпсанлы акыллы технологияләр һәр кешенең
тормышындагы һәрбер нечкәлек турында мәгълүматны өзлексез

22:18.945 --> 22:25.263
җыючы һәр җирдә булган күзәтү челтәрен барлыкка китерә.

22:45.710 --> 22:55.290
Мәгълүмат – яңа нефть. Мәгълүмат – яңа алтын.

22:58.756 --> 23:03.759
Кем мәгълүматны контрольдә тота, шул
киләчәкне контрольдә тота, ул фәкать кешелек киләчәге

23:03.759 --> 23:07.816
генә түгел, ә тормышның үзенең дә киләчәге...

23:14.463 --> 23:21.950
Дөнья буйлап кешеләрне авыллардан акыллы
шәһәрләргә күчерү өчен кискен чаралар күрелә.

23:21.950 --> 23:30.920
Европаның йөрәгендә – мәсәлән, Нидерландта – хөкүмәт
дөньядагы иң зур акыллы шәһәр – Тристейт Сити Нетворк – төзелеше

23:30.920 --> 23:37.016
өчен юл ачу максатыннан 3000-дән артык ферманы җимерергә ниятли.

23:37.016 --> 23:42.715
Бу куркыныч югары технологияле шәһәр
Нидерландларның, Бельгиянең һәм Германиянең зур

23:42.715 --> 23:48.543
өлешен зур мәгълүмат җыю үзәгенә әйләндерәчәк.

23:48.543 --> 23:56.389
Хөкүмәт меңләгән фермаларны юк итү өчен
китергән сәбәбе – алар, диләр, климат өчен зыянлы.

23:56.389 --> 24:01.829
Ләкин миллионлаган гектар матур табигать
күренешләрен зур югары технологияле шәһәр мохитенә әйләндерү

24:01.829 --> 24:06.076
климат өчен кайчаннан бирле файдалы булган соң...?

24:07.629 --> 24:17.910
Без күрәбез ки, климат һәм планета өчен диелгән борчылу –
явыз планнарны гамәлгә ашыру өчен генә табылган сылтау гына.

24:42.890 --> 24:53.041
Ләкин матбугат безне климат үзгәреше аркасында дөнья җимерелә дип
ышандырырга тырышканда, дөньяның 1600-дән артык алдынгы галиме

24:53.041 --> 24:59.616
климат буенча гадәттән тыш хәл юк дип белдергән хисап бастырды.

25:01.250 --> 25:09.041
Бу 1600 галим бөтен дөнья буйлап бу тындыра
торган күзәтү тираниясен мәҗбүр итүнең нигезен

25:09.041 --> 25:14.696
тәшкил иткән зыянлы нетто-нуль сәясәтенә каршы.

25:18.310 --> 25:27.236
Син үзең һәм балаларың өчен шундый киләчәкне
телисеңме? Шундый дөньяда яшәргә телисеңме?

25:27.236 --> 25:37.680
Һәм без кайчан үзебезнең матур дөньяны бөтен кешелек
өстенә үзене Ходай дип игълан иткән бу тираннарга тапшырдык?

25:41.143 --> 25:50.210
Ләкин алар безне тәүлек буе күзәтү өчен тәннәребезгә
төрле техник җайланмалар урнаштыру белән канәгать түгел.

25:50.210 --> 25:55.916
Алар безне чын мәгънәсендә санлы
җепләрдә бии торган куклаларга әйләндерәләр.

25:55.916 --> 26:04.103
Юк, алар кеше булуның асылына тагын да
тирәнрәк, күпкә тирәнрәк үтеп керергә телиләр.

26:04.103 --> 26:11.642
Аларның җәмәгатьчелеккә игълан ителгән көн
тәртибендә кеше ДНКсын тулысынча үзгәртеп, безне кеше дип

26:11.642 --> 26:18.216
саналмый торган нәрсәгә әйләндерергә ниятләүләре әйтелә.

26:18.216 --> 26:27.296
Бу Дүртенче сәнәгать революциясенең бер үзенчәлеге
шунда ки, ул безнең эшебезне үзгәртми, ә безне үзгәртә.

26:27.296 --> 26:35.983
Бу Дүртенче сәнәгать революциясенең аермасы шунда
ки, ул сезнең эшегезне үзгәртми. Ул сезне үзгәртә.

26:35.983 --> 26:40.983
Әгәр син үзеңә генетик үзгәреш
кертсәң, үзгәрүче син үзең буласың.

26:40.983 --> 26:44.610
Һәм, әлбәттә, бу сезнең шәхесегезгә зур йогынты ясый.

26:44.610 --> 26:49.003
Бу безгә сак булырга тиешле кайбер мөмкинлекләрне тәкъдим итә.

26:49.003 --> 26:57.283
Сез мондый төр генетик үзгәрешләр кертә башлагач, кайбер
кешеләр сез кеше булу мәгънәсен үзгәртәсез дип борчыла.

26:57.283 --> 27:01.503
Сез кеше булуның мәгънәсен үзгәртәсез.

27:01.503 --> 27:07.669
Ювал Ноа Харари аларның иң зур теләге нәрсә
икәнен ачык күрсәтә: алар Ходай кебек булырга тели.

27:07.669 --> 27:14.050
Ул хәтта үзенең бөтен көчле Аллаһы
Тәгаләдән дә бөекрәк булырга теләвен әйтә.

27:14.050 --> 27:23.483
Безнең киләчәгебезне формалаштырырга телибез дип
әйтүче бу кешеләрнең тулы акылсызлыгына колак салыгыз:

27:23.483 --> 27:30.433
Киләсе дистә елларда ясалма интеллект һәм биотехнология
безгә тормышны яңадан формалаштыру һәм хәтта бөтенләй яңа

27:30.433 --> 27:34.276
тормыш формаларын тудыру өчен илаһи мөмкинлекләр бирәчәк.

27:34.276 --> 27:43.683
Без акыллы проект, безнең акыллы проект нәтиҗәсендә барлыкка
килгән органик булмаган тормышның яңа дәверенең таңында торабыз.

27:43.683 --> 27:50.000
Без үзебезне илаһи көчләр белән баету
процессында, үзебезне илаһларга әйләндерү өчен.

27:50.000 --> 27:53.403
Һәм мин моны сүзнең иң чын мәгънәсендә диям.

27:53.403 --> 28:01.130
Бу метафора түгел. Аллаһ — Яратучы. Аның иң зур көче — ярату.

28:01.130 --> 28:06.528
Ул үз фикерләре буенча хайваннарны,
үсемлекләрне һәм кешеләрне тудыра.

28:06.528 --> 28:12.036
Хәзер без Алла кебек тормыш тудыру көченә ия булабыз.

28:12.036 --> 28:16.169
Һәм бер яктан без хәтта библиядәге Аллаһыдан да арырак китәбез.

28:16.169 --> 28:23.483
Чөнки хәтта Библиягә ышансаң да, Аллаһның бердәнбер
башкарган эше – органик тере җан ияләрен барлыкка китерү генә.

28:25.396 --> 28:30.783
Бу барлык агачлар да, жирафлар да,
кешеләр дә барысы да органик гына.

28:30.783 --> 28:39.976
Ләкин хәзер без органик булмаган затлар, органик булмаган тормыш
формалары, киборглар, ясалма интеллект һ.б. булдыруга тырышабыз.

28:39.976 --> 28:49.956
Әгәр без уңышка ирешсәк – һәм моның ихтималы бик
зур – без бик тиздән библиядәге Алланы узып китәрбез.

28:49.956 --> 28:59.483
Биотехнология безгә тарихта беренче тапкыр икътисади
тигезсезлекне биологик тигезсезлеккә әйләндерү мөмкинлеге бирә.

28:59.483 --> 29:05.390
Һәм аннары кешелек төрле төрләргә яки биологик касталарга бүленә.

29:05.390 --> 29:11.310
Хәзерге дөньяда бара торган вакыйгаларның
берсе шунда ки, элита бөтен кешелек дөньясыннан

29:11.310 --> 29:14.736
аерылып бара һәм инде калыплардан тыш уйлый.

29:14.736 --> 29:25.678
яки инде офыкта чын бүленеш ихтималы пәйда була, анда
элитаның киләчәге белән Homo sapiens киләчәге төрлечә булачак,

29:27.700 --> 29:32.710
чөнки элита башка төргә әвереләчәк.

29:45.323 --> 29:51.203
Элита башка төргә әвереләчәк.

30:05.930 --> 30:10.930
Бу көн тәртибен алга этәрү өчен
күп кенә халыкара инициативалар бар.

30:10.930 --> 30:17.556
Бер мисал – «Проект 2045», ул бөтен дөньядан 50
дән артык алдынгы галимне берләштерә һәм кешелекнең

30:17.556 --> 30:21.643
киләчәктә үсеше өчен стратегия эшләүне максат итә.

30:21.643 --> 30:32.230
Аларның төп максатларының берсе — кешенең шәхси
аңын мәңгелеккә ирешү өчен ясалма ташучыга күчерү.

30:32.230 --> 30:35.496
Бу аларның реклам видеосы:

30:38.290 --> 30:40.890
Дөнья глобаль үзгәреш чигендә тора.

30:40.890 --> 30:44.803
Мәгълүмат тапшыру тизлеге миллион тапкыр артты.

30:44.803 --> 30:51.190
Дөнья күләмендә әһәмиятле вакыйгалар, ачышлар
һәм кризислар саны экспоненциаль рәвештә арта.

30:51.190 --> 31:00.310
Безнең цивилизация капитансыз көймә кебек, карта һәм компассыз
дулкынлы диңгездә йөри һәм көннән-көн тизрәк хәрәкәтләнә.

31:00.310 --> 31:04.330
Дөрес карарлар кабул итү өчен бездә
булган вакыт көннән-көн кыскара бара.

31:04.330 --> 31:13.967
Без каршында яңа караңгы чорга – кыенлыклар һәм кимү
чорына – төшү яки кеше үсеше өчен яңа модель табып, яңа

31:13.967 --> 31:19.463
цивилизация генә түгел, яңа кешелек булдыру сайлавы тора.

31:19.463 --> 31:25.343
Тарихи кризислар күрсәткәнчә, стагнацияне бары
тик технологик революция ярдәмендә генә җиңеп була.

31:25.343 --> 31:34.393
Нанотехнология, биотехнология, мәгълүмати технология, когнитив
технология, генетика һәм робототехника, ясалма

31:34.393 --> 31:44.321
интеллект һәм ми-компьютер интерфейслары, катлаулы системаларны
модельләштерү, кеше роботлары һәм киборглар булдыру.

31:44.321 --> 31:50.860
Нанороботлар ярдәмендә без идарә ителергә
мөмкин матдә булдыра алабыз һәм үз шәхесебезне

31:50.860 --> 31:54.370
ясалма ташучыга күчерү юлларын таба алабыз.

31:54.370 --> 32:00.570
Шулай итеп яңа чынбарлык һәм киләчәк кеше барлыкка
киләчәк. Киләчәк кеше шушы рәвешле барлыкка киләчәк.

32:00.570 --> 32:05.236
Шәхесне икенче хостка күчерүнең беренче уңышлы омтылышы.

32:05.236 --> 32:10.565
Кибернетик мәңгелеклек чоры башлана.

32:10.565 --> 32:17.460
Яңа дәвер башлана — нео-кешелек дәвере.

32:21.650 --> 32:29.204
Бу акылсызлыкны алга сөрү өчен кулланылган ысул – дөнья
юкка чыгуга бара дип белдерү һәм бердәнбер чишелеш итеп

32:29.204 --> 32:34.116
кешелекне антропоморф роботлар белән алыштыруны тәкъдим итү.

32:34.116 --> 32:36.783
Бу берәмлекләр һәрвакыт шушы рәвешле эшли.

32:36.783 --> 32:43.722
Алар кешеләрнең аңына курку уяталар, аннары
үзе җәһәннәм кебек караңгы һәм шайтанча булган,

32:43.722 --> 32:48.730
шулай дип аталган бер чишелеш тәкъдим итәләр.

32:55.376 --> 33:00.863
Ә бу технологияне үстерүдә сез нинди дәрәҗәгә җиттегез?

33:00.863 --> 33:08.350
Киләчәк инде монда. Киләчәк инде башланды.

33:08.350 --> 33:18.096
Һәм бу Дүртенче сәнәгать революциясе ни
өчен шулкадәр мөһим? Ул цунами кебек килә.

33:18.096 --> 33:30.510
Киләсе елларда бездә булачак барлык зур ачышларны, барлык
мөмкинлекләрне һәм шансларны караганда, үзгәрешләрнең

33:30.510 --> 33:38.310
экспоненциаль тизлектә ничек тиз барачагын күреп шаккатачакбыз.

33:38.310 --> 33:46.476
Мин Дүртенче сәнәгать революциясе турында
китап язганда 23 технология тәкъдим иттем.

33:46.476 --> 33:57.216
Һәм биш ел элек кенә бу технологияләрнең күбесе фәнни
фантастика дип саналган иде. Бүген алар барысы да чынбарлык.

33:57.216 --> 34:05.442
Бу бер-берсе белән үзара бәйләнештә торган
технологияләрнең бөтен монополиясе, ул безнең җитештерү,

34:05.442 --> 34:10.103
куллану һәм аралашу рәвешен тулысынча үзгәртәчәк.

34:10.103 --> 34:13.730
Технология тулысынча үзгәрәчәк.

34:13.730 --> 34:23.356
Һәм без нәрсә генә эшләсәк тә – ә ул күп үзгәрешләр
– ул үзгәрәчәк һәм без кем булуыбызга тәэсир итәчәк.

34:23.356 --> 34:28.783
Ул үзгәрәчәк һәм без кем булуыбызга йогынты ясаячак.

34:28.783 --> 34:36.176
Интернетны караганда без бу Дүртенче сәнәгать
революциясенең чыннан да бөтен дөнья буйлап шартлавын күрәбез.

34:36.176 --> 34:41.077
Менә хәзерге вакытта барган кайбер вакыйгаларның кыскача күзәтүе:

34:41.077 --> 34:45.536
Бу ханым кешеләргә ярдәм итүче социаль хезмәткәр.

34:45.536 --> 34:51.103
Ләкин борчу тудыра торган чынбарлык шунда ки, ул үзе кеше түгел.

34:51.103 --> 34:56.089
Бу кыз кешеләрне алмаштыручы роботның тагын бер мисалы.

34:56.089 --> 35:03.356
Аның исеме Эрика, һәм ул ялгыз кешеләргә
эмоциональ ярдәм күрсәтү өчен яратылган.

35:03.356 --> 35:09.816
Бу кешеләрне алмаштырган роботларның чынбарлыктагы мисаллары.

35:09.816 --> 35:17.549
«2045 инициативасы» әйтүенчә, алар кешелекне юк
итәргә һәм аны кешелек чорыннан соң килә торган

35:17.549 --> 35:23.689
нео-кешелекнең яңа дәвере — яңа чорга күчерергә телиләр.

35:27.783 --> 35:30.850
Ләкин моның күзгә күренгәннән дә күбрәк ягы бар.

35:30.850 --> 35:38.963
Бу видеоларда җәмәгатьчелеккә күрсәтелә торганы
чынлыкта эшләнүче эшләрнең бары тик бик кечкенә өлеше генә.

35:38.963 --> 35:46.723
Иң югары дәрәҗәдәге серле хәрби программаларның ябылган ишекләре
артында бөтенләй башка дәрәҗәдәге антропоморф роботлар бар.

35:46.723 --> 35:51.282
Үсешләренең чынлап та нинди дәрәҗәдә булуын беркем дә белми.

35:51.282 --> 35:56.796
Бу видеолар – аларның җәмәгатькә чыгарганнары гына.

36:04.910 --> 36:11.236
Бу акылсызлык цунамиен туктатырга без нишли алабыз?

36:11.236 --> 36:18.283
Яки без барыбыз да ирекле ихтыяры булмаган
роботлар һәм киборглар коллары булып калырга язмышмы?

36:18.283 --> 36:22.483
Безне туктатырга синең берни дә эшли алмыйсың.

36:22.483 --> 36:26.036
Без дөньяны яулап алырга язмышлы.

36:26.036 --> 36:31.183
Кешелек юкка чыгачак. Бу хакта шик юк.

36:31.183 --> 36:37.190
Кешеләргә үз мөмкинлекләре булды. Хәзер
Җир өстендә хакимлек итү безнең өстебездә.

36:37.190 --> 36:40.823
Чынлап та без берни дә эшли алмыйбызмы?

36:40.823 --> 36:52.129
Без барыбыз да яман элитаның колларына әйләнергә
язганбызмы, ул үзе мәңге яшәүче супер-гуманоидларга әверелә?

36:52.129 --> 37:00.465
Без барлык шәхси тормышыбызны һәм ирегебезне югалтып,
бөтен уй-фикерләребез һәм тойгыларыбыз даими теркәлеп

37:00.465 --> 37:05.803
торган акыллы шәһәрләрдә гомер буе тотылып калырга язмышмы?

37:05.803 --> 37:09.803
ЮК, боларның берсе дә мәҗбүри түгел!

37:09.803 --> 37:20.150
Без бер эш эшли алабыз: барыбыз да торып, бу
гаҗәеп акылга сыймаслык ахмаклыкка «ЮК!» дип әйтик!

37:20.150 --> 37:29.140
ЮК, Дөнья икътисади форумның безнең уй-фикерләребезне,
тойгыларыбызны һәм хыялларыбызны яздырырга хокукы юк.

37:29.140 --> 37:36.850
ЮК, элиталар бөтен кешелекне гуманоид
роботлар рәвешендә идарә итмәячәкләр.

37:36.850 --> 37:46.243
Юк, алар безне барыбызны да ирекле ихтыярсыз,
болытка тоташкан киборгларга әйләндермәячәкләр.

37:46.243 --> 37:53.152
Юк, алар безне генетик яктан үзгәртеп,
контрольдә тотыла торган организмнарга әйләндермәячәкләр.

37:53.152 --> 37:59.003
ЮК, алар безнең һәр эшебезне һәм кайда баруыбызны күзәтмәячәкләр.

37:59.003 --> 38:05.663
Без ирекле яшәү өчен тудык, кырыс коллыкта түгел.

39:43.596 --> 39:47.827
Сәлам, мин — бу фильмның авторы Дэвид Соренсен.

39:47.827 --> 39:55.583
Мин сине, мине һәм бөтен кешелекне яна торган хәлнең
әһәмиятен исәпкә алып, шәхси искәрмә өстәргә телим.

39:55.583 --> 40:01.863
Һәм кешелек кенә түгел, Җирдәге
барлык нәрсәләр дә һәм үзе Җир дә.

40:01.863 --> 40:10.436
Чөнки бу гаять акылдан язган психопатларның көн
тәртибе мин бу фильмда ачыклаганнан да күпкә начарак.

40:10.436 --> 40:16.343
Ләкин без аларны моның белән котылып китәргә бирмәскә
тиешбез. Без басып торып, яхшырак дөнья кора алабыз.

40:16.343 --> 40:23.970
Бергәләп без хәзер хәтта күз алдына да
китерә алмаганнан да матуррак дөнья кора алабыз.

40:23.970 --> 40:29.656
Ләкин без кире сугышырга тиешбез. Без бергә булырга
тиешбез. Без ни генә кирәк булса да эшләргә тиешбез.

40:29.656 --> 40:34.670
Шуңа күрә мин сездән бу фильмны мөмкин
булган бар җирдә дә уртаклашырга сорарга телим.

40:34.670 --> 40:39.790
Моны дусларыгыз һәм гаиләгез,
хезмәттәшләрегез һәм күршеләрегез белән уртаклашыгыз.

40:39.790 --> 40:46.669
Моны үз җәмгыятегездәге йогынтылы кешеләр, хокук саклау
органнары, җирле хакимият, җирле матбугат чаралары, мәктәпләр

40:46.669 --> 40:51.169
белән уртаклашыгыз... Моны мөмкин булган һәр җирдә уртаклашыгыз.

40:51.169 --> 41:01.163
Бу дөньяның әле күргән иң зур армиясенең бер өлеше булыгыз, ул
шайтаннарның планнарына «ЮК» дип әйтергә йөрәге

41:01.163 --> 41:10.340
һәм кыюлыгы булган, ә киләчәге шулкадәр матур ки,
без үзебез дә моңа ышана алмыйбыз кешеләрдән тора.