WEBVTT

00:00.896 --> 00:07.414
Malunga neminyaka eli-10 eyadlulayo, abaphandi bengqondo neengcali
ze-IT baphumelela ekuphuhliseni itekhnoloji eyenza abasebenzisi

00:07.414 --> 00:11.036
bezitulo ezimazibuthu bakwazi ukuzilawula ngeengcinga zabo.

00:11.036 --> 00:15.360
Oku kwathathwa njengentlanduluko enkulu kumayeza
abantu, kwenza abantu abakhubazekileyo bakwazi

00:15.360 --> 00:17.803
ukuphila ubomi bemihla ngemihla obunentlonipho ngakumbi.

00:17.803 --> 00:24.907
Eli lelinye iqela labaphandi eliye laphumelela ukufikelela
kwimikhuthazo yemithambo-luvo yomntu ngendlela yokuba, umzekelo,

00:24.907 --> 00:28.623
ingalo yerobhothi okanye irobhothi iphela ingalawulwa ikude.

00:28.623 --> 00:32.067
Oku kwakuthathwa njengenyukelo elikhulu kakhulu
kwimisebenzi yokuphendula kwiintlekele, umzekelo, xa

00:32.067 --> 00:34.783
kusenzeka iingozi zezinto eziyingozi ngenxa yokukhanya.

00:34.783 --> 00:41.103
Ngoku, iingcali zingakwazi ukwenza imisebenzi
efanelekileyo ngaphandle kokubeka ubomi bazo esichengeni.

00:41.103 --> 00:49.123
Into ekulula ukuyityeshela ngenxa yezi mpumelelo ngumngcipheko
omkhulu wokusetyenziswa gwenxa, umzekelo kwicandelo lomkhosi.

00:49.123 --> 00:52.917
Ngaphezu koko, amathuba okudluliselwa
komqondiso wemithambo-luvo ukusuka kumntu ukuya

00:52.917 --> 00:56.032
kumatshini asikokuba ngandlel' imnye kuphela.

00:56.032 --> 00:59.594
Ngokusebenzisa ubukrelekrele bokwenziwa
kunye nokuthunyelwa kweemvakalelo

00:59.594 --> 01:02.996
okuhambelanayo, abantu nabo banokulawulwa ngokuchaseneyo.

01:02.996 --> 01:09.496
Kutshanje nje, kufakelwe umntu i-interface
yokunxibelelana ebizwa ngokuba yiNeuralink.

01:09.496 --> 01:16.635
Ngenxa yetekhnoloji yeesmartphone kunye netekhnoloji ye-microwave
efana ne-4G ne-5G, sele sizintywilisile

01:16.635 --> 01:24.776
ngokupheleleyo "kwelifu" eliya luhlalutywa kwaye
lilawulwe yingqondo eyenziweyo – kwaye ke ngoko, nabantu.

01:24.776 --> 01:30.975
Le filimu ilandelayo kaDavid Sörensen ingqina ukuba oku
akunamandla okusetyenziswa gwenxa kuphela, kodwa

01:30.975 --> 01:35.753
ikwacwangciswa ngabom kwaye ikhuthazwa ngamanye amaqela athile.

01:35.753 --> 01:42.790
Into enokubonakala ngathi yintsomi yenzululwazi
kwaye inokujongelwa phantsi ifanele ukuqwalaselwa nzulu.

01:42.790 --> 01:47.469
Oku kungenxa yokuba inkqubela phambili kwicandelo elidibaniswe
lobuchwepheshe lwedijithali nomkhosi

01:47.469 --> 01:53.223
iphucuke kakhulu kwaye iyinyani
ngokugqithisileyo kunokuba ummi oqhelekileyo angakucinga.

02:13.260 --> 02:20.300
Isilumkiso kubantu bonke

02:22.850 --> 02:26.996
Molo! Ndingakubuza into?

02:26.996 --> 02:32.163
Ungathini ukuba urhulumente enokurekhoda
yonke into oyicingayo, oyivayo, nephupha yiyo?

02:32.163 --> 02:38.620
Ucinga ukuba ubungakuthanda njani ukuba ubomi bakho
bulawulwa ngokupheleleyo zithi, iirobhothi ezifana nabantu?

02:43.196 --> 02:49.016
Besiya kukuxelela ukuba utshathe
bani, uthenge ntoni kwaye uvotele bani.

02:50.823 --> 02:55.000
Ucinga ukuba yinto yobuyatha? Cinga kwakhona!

02:57.116 --> 03:01.776
Eli ikamva, njengoko liyilwe yiWorld Economic Forum.

03:03.316 --> 03:08.520
I-World Economic Forum ithi iyalubumba ikamva loluntu.

03:14.936 --> 03:20.296
Masive iingcinga zakhe ngekamva!

03:20.296 --> 03:27.328
Namhlanje, ndingathanda ukuthetha nawe
ngekamva lohlobo lwethu kunye nakwikamva lobomi.

03:27.328 --> 03:32.890
Mhlawumbi singesinye sezizukulwana zokugqibela zohlobo lwabantu.

03:32.890 --> 03:39.261
Kwinkulungwane enye okanye ezimbini ezizayo, uMhlaba
uza kulawulwa ziidalwa ezahluke kakhulu kuthi kunokuba

03:39.261 --> 03:43.876
thina sihluke kumaNeanderthal okanye kwiitshimpanzi.

03:43.876 --> 03:53.356
Kuba kwizizukulwana ezizayo, siza kufunda
indlela yokulawula umzimba, ingqondo neengqondo.

03:53.356 --> 03:59.726
Le iya kuba yeyona mveliso ibalulekileyo yenkulungwane yama-21.

03:59.726 --> 04:07.488
Hayi amalaphu, izithuthi
nezixhobo, kodwa umzimba, ingqondo nomoya.

04:07.488 --> 04:14.200
Ngoko ke, abalawuli beplanethi bexesha
elizayo baya kujongeka kanjani kanye?

04:14.200 --> 04:19.903
Oku kugqitywa ngabantu abangabanini bedatha.

04:19.903 --> 04:28.936
Nabani na olawula idatha ulawula ikamva,
kungekuphela nje loluntu, kodwa nelekamva lobomi ngokwalo.

04:34.803 --> 04:40.583
Ngoku ndiza kuyeka umlawuli wefilimu aqhubeke. Sala kakuhle!

04:42.696 --> 04:50.590
UYuval Noah Harari ngumcebisi kwiWorld Economic
Forum, kwi-UN nakweminye imibutho yehlabathi jikelele.

04:50.590 --> 04:56.233
Utyhalelwa eqongeni lehlabathi ngamandla kwaye
umenywa kwiintetho zeTED, kwiinkqubo zangokuhlwa

04:56.233 --> 05:00.076
zeCNN, kumaqonga ezesayensi – kuyo yonke indawo.

05:00.076 --> 05:05.210
Iincwadi zakhe zixhaswa ngemibutho, uBill Gates, iFacebook, njl.

05:05.210 --> 05:10.643
Kucacile ukuba bafuna ukuba
ihlabathi livakale umbono kaHarari wekamva:

05:17.503 --> 05:24.096
Mhlawumbi singesinye sezizukulwana
zokugqibela zohlobo lwabantu iHomo sapiens.

05:26.243 --> 05:35.980
Ummisi-mhlaba ulawulwa ziibengakho ezahluke kakhulu kuthi
kunokuba thina sihluke kwiNeanderthal okanye kwiitshimpanzi.

05:38.385 --> 05:45.303
Siza kufunda indlela yokulawula umzimba, ingqondo nomoya.

06:05.710 --> 06:12.036
Omnye umbutho uHarari awugxininisa
ngaphezu kwezinye yiWorld Economic Forum.

06:12.036 --> 06:17.758
I-World Economic Forum idibanisa amawaka abantu abazizityebi
nabaneempembelelo ezinkulu ehlabathini phantsi kophiko lwayo:

06:17.758 --> 06:21.607
oosozigidigidi, oosopolitiki abaphezulu,
iinkampani ezinkulu zamachiza, amajelo eendaba

06:21.607 --> 06:25.436
amakhulu, kunye neenkampani ezinkulu zeteknoloji.

06:25.436 --> 06:35.570
I-World Economic Forum inempembelelo engaphezulu kwihlabathi lethu
kunayo nayiphi na enye imibutho. Umseki wayo nguKlaus Schwab.

06:35.570 --> 06:45.163
Ukwayingqondo engasemva kwengcinga yokuphuhlisa
uhlobo olutsha lweecyborgs eziya kulawula uluntu.

06:45.163 --> 06:52.063
Incwadi yakhe, ethi "The Fourth Industrial
Revolution," ikhuthaza le ngcamango kwihlabathi jikelele.

06:52.063 --> 06:57.651
Bafuna ngokwenene ukuphelisa uluntu lokuqala.

07:04.463 --> 07:09.770
kwaye zizise ukusa kwexesha le-cyborg.

08:18.510 --> 08:23.626
Iwebhusayithi yeWorld Economic Forum
ibonisa ezinye izinto abangathanda ukuziphumeza.

08:23.626 --> 08:28.323
Siyabona urhulumente wehlabathi jikelele, nto
leyo ethetha ukuba bafuna ukufumana ulawulo

08:28.323 --> 08:31.796
olupheleleyo kuyo yonke into eyenzekayo ehlabathini.

08:31.796 --> 08:37.907
Bafuna nokulawula i-intanethi, nto leyo ethetha ukuba
bafuna ukuba ngabo abagqiba ukuba yeyiphi inkcazelo

08:37.907 --> 08:41.696
evunyelweyo kwi-intanethi kwaye yeyiphi ekufuneka cenzwe.

08:41.696 --> 08:50.202
Bafuna kwakhona ukufaka ii-ID zedijithali zehlabathi jikelele
ezidibene nezatifikethi zokugonya, amanqaku okuthembeka eluntwini

08:50.202 --> 08:57.838
kunye nenkqubo yokubeka iliso etyhalayo eza kutshabalalisa lonke
intsalela yenkululeko yomntu ngamnye ukuze bafake

08:57.838 --> 09:06.036
inkqubo yolawulo olupheleleyo noloyikekayo
ekungenakubaleka kuyo, kuba iza kuba kuyo yonke indawo.

09:08.763 --> 09:17.189
Kwinqaku elikwi-forbes.com, iwebhusayithi eyaziwayo yehlabathi
jikelele, iWorld Economic Forum ithi

09:17.189 --> 09:26.860
kwanemicabango, iimvakalelo namaphupha omntu wonke
ohlala kwizixeko ezikhulu kufuneka zigcinwe.

09:35.130 --> 09:42.310
Yilapho kanye bafuna ukuyisingisa khona
uluntu lwabo lokubeka iliso kwihlabathi jikelele.

09:42.310 --> 09:48.876
Eli nqaku libhalwe ngu-Ida Auken, omnye wabaKhokeli
bakaBancinci beHlabathi beForam yezoQoqosho yeHlabathi.

09:48.876 --> 09:54.083
Wabekwa kwisikhundla ngobuchule
njengoMphathiswa wezeNdalo kuRhulumente waseDenmark.

09:54.083 --> 10:01.504
Ngoku kuxatyiswa ngamandla uphuhliso lwezixeko ezikrelekrele,
apho le teknoloji yokucupha ibandakanya yonke into

10:01.504 --> 10:09.320
iza kufakwa khona ukuze irekhode ngalo lonke ixesha
amaphupha, iimvakalelo kunye neengcinga zomntu wonke.

10:30.303 --> 10:37.530
Ngoko ke, abalawuli beplanethi baya
kujongeka kanjani na kwixesha elizayo?

10:37.530 --> 10:42.848
Oku kugqitywa ngabantu abangabanini bedatha.

10:42.848 --> 10:52.020
Abo balawula idatha balawula ikamva, hayi
nje lothu njengabantu, kodwa nobomi ngokwabo.

11:02.503 --> 11:10.895
Owayesakuba ngumongameli waseChile wenze ingxelo
esidlangalaleni ethi i-5G ayikwazi nje ukufunda iingcinga

11:10.895 --> 11:16.749
zethu, kodwa iyakwazi nokufaka iingcinga neemvakalelo.

11:19.883 --> 11:24.570
Le yiphupha elibi lehlabathi elimbi!

11:24.570 --> 11:35.574
Ithuba lokuba oomatshini banokufunda iingqondo zethu baze
bafake iingcinga neemvakalelo... I-5G iza kuba nefuthe

11:35.574 --> 11:42.596
elikhulu kubomi bethu kuneetekhnoloji ezandulelayo kulo mmandla.

11:45.676 --> 11:52.016
I-5G ayisiyiyo kuphela itekhnoloji abaza
kuyisebenzisa ukufunda iingcinga neemvakalelo zethu.

11:52.016 --> 12:02.123
Injongo yabo exhaswe ngokusesikweni kukuguqula bonke
abantu bomthonyama babe ziicyborg – umanyano lomntu nomatshini.

12:02.123 --> 12:08.083
Bathi oku kuza "kuphucula ubomi bethu"
kwaye kusinike "amandla angaphaya kwawabantu".

12:08.083 --> 12:11.650
Kwaye ngenene, kwinqanaba elithile, iyakwazi.

12:11.650 --> 12:19.685
Into abangayikhankanyiyo, ewe, yeyokuba xa sele
uqhagamshelwe kwi-cloud kwaye ulawulwa yi-AI, ulahlekelwa

12:19.685 --> 12:25.143
yinkululeko yakho yonke, ukuzimela, kunye nokuzikhethela.

12:25.143 --> 12:32.323
Uba ngumkhonzi wokwenene weluntu elilawulwayo
ngokupheleleyo, ledijithali nelijongileyo kwihlabathi jikelele.

12:32.323 --> 12:41.766
Kwaye akukho kuphuncuka, kuba xa sele unempumlo zeteknoloji
emzimbeni wakho, kuya kuba lula ngakumbi kubo ukukulandelela

12:41.766 --> 12:51.676
naphi na apho ukhoyo nokufaka iintlobo ngeentlobo zemiyalelo
emzimbeni wakho ezikulawulayo, ezikulawulayo nokuba awazi.

12:51.676 --> 12:55.708
Awuzukuyiqaphela.

12:55.708 --> 13:01.136
Sifikelele kwinqanaba apho singakwazi ukungena
kwiikhompyutha kuphela, kodwa sikwazi

13:01.136 --> 13:04.403
nokungena ebantwini nakwizinto eziphilayo ezingezinye.

13:04.403 --> 13:08.448
Abantu ngoku bangaqhekezwa.

13:08.448 --> 13:15.620
Lonke ucingo lokuba abantu banomphefumlo okanye umoya kunye
nokuzikhethela, kwaye akukho mntu waziyo ukuba kwenzeka ntoni

13:15.620 --> 13:21.014
ngaphakathi kum, nantoni na endiyikhethayo –
nokuba kukunyulweni okanye into endiyithengayo

13:21.014 --> 13:26.240
kwivenkile enkulu – kukuzikhethela kwam. Loo nto iphelile.

13:26.240 --> 13:29.996
Uyaqonda na ukuba le ndoda ithetha ntoni kanye kanye?

13:29.996 --> 13:38.953
Khumbula ukuba ufakwe elubala kwihlabathi lonke
ngamajelo onxibelelwano afana noFacebook, uBill Gates,

13:38.953 --> 13:45.610
u-Obama, iCNN, amaqonga ezazinzulu, ihlabathi lezemali, njl.

13:45.610 --> 13:50.316
Banyanzelisa ukuba ihlabathi limamele le ndoda.

13:50.316 --> 13:56.532
Ngelinye ixesha kule minyaka ilishumi, amashumi amabini okanye
amashumi amathathu izayo, ezi algorithms ziya

13:56.532 --> 14:03.910
kukwazi ukukuxelela ukuba ufunde ntoni eyunivesithi
nokuba usebenze phi, utshathe bani kwaye uvotele bani.

14:03.910 --> 14:12.743
Ngoko ke, ngokukaHarari, akusafanelanga simamele iintliziyo
zethu okanye isizathu sethu, amava ethu, neemvakalelo zethu.

14:12.743 --> 14:18.883
Kodwa kufanele sivumele i-AI ukuba igqibe
ukuba sitshata bani kwaye sivotela bani.

14:18.883 --> 14:28.716
Oku kuthetha ukuthathwa ngokupheleleyo komphefumlo
womntu, umoya, ingqondo kunye nobomi bethu bonke ziirobhothi.

14:28.716 --> 14:37.889
Emva kwamawaka eminyaka abantu belawula umhlaba, igunya
namandla ziya kudluliselwa kubantu ziye kwiikhompyutha.

14:41.703 --> 14:48.243
Kwaye uninzi lwabantu luyaphelelwa luyilo
ngokwezoqoqosho kwaye lungenamandla kwezopolitiko.

14:48.243 --> 14:57.363
Sele siqala ukubona iziqalo zokudalwa
kolunye uhlobo lwabantu – uhlobo olungenamsebenzi.

15:15.637 --> 15:22.303
"Masisiqale ngeseshoni: 'Xa abantu besiba
zii-cyborgs'. Uyazi, bendisoloko ndinqwenela ukuba yi-cyborg.

15:22.303 --> 15:26.390
Ndiyalinda usuku apho ndingaba ngomnye wabo. Kodwa masibone.

15:26.390 --> 15:36.369
Namhlanje sithetha ngeenkqubela zangoku kwi-interface zekhompyutha
neengqondo nendlela ezidibanisa ngokwenene abantu noomatshini.

15:38.276 --> 15:44.761
Kukho nezixhobo eziqokelela oko ukubonayo, zilinganise
iimvakalelo zakho, nokuba kungangezixhobo ezibona

15:44.761 --> 15:49.476
inkangeleko yobuso, intshukumo encinci yemisipha, njalo njalo.

15:49.476 --> 15:56.210
Le datha igcinwe ndaweni ithile, isenokuba kwinkonzo ye-cloud.

15:56.210 --> 16:01.821
Ndingakucingela lula ukuba iinkampani ezinkulu
zeteknoloji zinolawulo olupheleleyo kule datha.

16:01.821 --> 16:05.367
Ngoko ke, ingaba ikamva lethu leli? "Ewe..."

16:05.367 --> 16:11.000
"Ndingakucinga lula ukuba iinkampani ezinkulu
zeteknoloji zinolawulo olupheleleyo kule datha.

16:11.000 --> 16:16.281
Ngoko ke, ingaba ikamva lethu leli? "Ewe..."

16:16.281 --> 16:21.856
"Besithetha ngaphambili nge-6G, eya kubakho malunga no-2030,
ndingatsho, kwaye ngelo xesha

16:21.856 --> 16:29.263
ngokuqinisekileyo iselfowuni esiyazi namhlanje ayisayi kuba
sesona sixhobo sinxibelelanayo sisasazekileyo.

16:29.263 --> 16:33.703
Uninzi lwezi zinto lwakhiwe ngqo emizimbeni yethu.

16:33.703 --> 16:42.246
Enyanisweni, leyo yinjongo yabo, ukulandelela yonke inkcukacha
encinci yobomi bethu, ucacisa watsho uJ. Michael Evans,

16:42.246 --> 16:48.096
umongameli weAlibaba Group, ngexesha leWorld Economic Forum.

16:48.096 --> 16:54.590
"Sisebenzisa itekhnoloji ukuphuhlisa indlela yokuba
abathengi bakwazi ukulinganisa i-carbon footprint yabo.

16:54.590 --> 17:02.250
Ithetha ntoni loo nto? Kuthetha ukuthi: Uyahamba usiya
phi? Uyahamba njani? Utya ntoni? Utya ntoni kwiqonga?

17:02.250 --> 17:11.390
Ngoko ke, iifuthe zekhabhoni zomntu ngamnye. Hlalani
nibukele, asikayimisi okwangoku, kodwa sisasebenza kuyo.

17:11.390 --> 17:19.666
Obu buphazamiseko bengqondo buye baba budlula kude kangangokuba
bafuna ukudala inethiwekhi yehlabathi jikelele apho yonke

17:19.666 --> 17:26.816
inkcukacha encinci ngomntu wonke iza kwaziwa kwihlabathi liphela.

17:26.816 --> 17:32.913
Oku ke kuya kuthiwa yi-Intanethi Yezinto.

17:39.010 --> 17:44.096
"I-Intanethi Yezinto, okanye i-IoB
(i-Intanethi Yemizimba), eneneni yinkqubo yendalo.

17:44.096 --> 17:50.730
Zininzi izixhobo ezidityaniswe kwi-intanethi
ezine-software enokuthi iqokelele iinkcukacha zakho

17:50.730 --> 17:54.856
zempilo okanye itshintshe indlela umzimba osebenza ngayo.

17:54.856 --> 18:04.050
Sicinga nge-Intanethi yezinto njengengqokelela
yezixhobo ezi kunye nayo yonke idatha eziyiqokelelayo ngawe.

18:04.050 --> 18:06.143
"Siza kuba phantsi kweliso.

18:06.143 --> 18:11.906
Kwixesha elizayo, siza kuxhomekeka kubuchwepheshe bekhompyutha
kuyo yonke inkalo yobomi bethu, siqala koko

18:11.906 --> 18:19.043
ukutyayo, abo udibana nabo, oko ukuthenga kwi-intanethi,
kunye nokuba ingakanani amandla owawasebenzisayo.

18:19.043 --> 18:26.160
"Kweli hlabathi litsha, kuza kufuneka
samkele ukubonakala ngokupheleleyo.

18:28.563 --> 18:37.463
Jonga, umzekelo, ingxoxo malunga
nenkqubo yebhanki kunye nemfihlo yebhanki.

18:37.463 --> 18:43.070
Yonke into iza kuba selubala,
kwaye yinto ekufuneka uqhele kuqala.

18:43.070 --> 18:48.563
Iza kuba yinxalenye ebalulekileyo yobuntu bakho.

18:48.563 --> 18:52.843
Kuba ukuba awunanto oyifihlayo, akukho nto yokoyika.

18:52.843 --> 18:57.483
"Uthi siza kuphila sonke elubala ngokupheleleyo?"

18:57.483 --> 19:00.330
Ewe, kanye!

19:00.330 --> 19:06.783
Okokuqala kwimbali, kunokwenzeka
ukutshabalaliswa okupheleleyo kobumfihlo.

19:06.783 --> 19:12.669
Bekungazange kubenakho ngaphambili, kodwa ngoku
kuyenzeka. Kukho into esisiseko etshintshileyo.

19:12.669 --> 19:18.903
Xa oozwilakhe besaphupha ngokuphelisa ngokupheleleyo ubumfihlo,
bejongile wonke umntu ngalo lonke ixesha kwaye besazi

19:18.903 --> 19:25.116
yonke into oyenzayo – kwaye kungekuphela yonke into
oyenzayo, kodwa kwane yonke into oyicingayo noyivayo.

19:25.116 --> 19:30.230
Nokuba ibingumlawuli ongxolayo kwimihlathi yamandulo
yaseGrisi okanye uStalin, bonke babeyiphupha ngayo.

19:30.230 --> 19:34.176
Abazange bakwazi ukuyisebenzisa
kuba kwakungenzeki ngokobuchwepheshe.

19:34.176 --> 19:39.286
Ngoku kunokwenzeka ukuba kubekwe esweni wonke umntu ngalo lonke
ixesha kwaye kwaziwe yonke into oyenzayo,

19:39.286 --> 19:46.090
kwaye kungekuphela yonke into oyenzayo, kodwa
kwakunye nayo yonke into oyicingayo noyivayo.

19:46.090 --> 19:52.616
Iitekhnoloji ezintsha zonxibelelwano ziboniswa
njengento eyenza ubomi bethu bube lula, kodwa eyona

19:52.616 --> 19:56.690
njongo yeyokuqokelelwa kweenkcukacha zethu zobuqu.

19:56.690 --> 20:05.710
Okukhona kungaqokelelwa idatha eninzi kubemi behlabathi,
kokukhona amandla eninzi ekwizandla zabo banayo le datha.

20:05.710 --> 20:13.810
Ukuba bayakwazi yonke inkcukacha encinci
ngawe, banokulawula ngokupheleleyo phezu kwakho.

20:13.810 --> 20:22.400
INkulumbuso yaseIndiya uNarendra Modi
uthe idatha yi-oyile entsha negolide entsha.

20:22.400 --> 20:32.010
"Idatha yi-oyile entsha. Idatha yigolide entsha."

20:33.836 --> 20:40.400
Uphuhliso lweziseko ezingundoqo ezintsha zehlabathi jikelele
ezijolise kuphela ekuqokeleleni idatha kuxhasywa

20:40.400 --> 20:48.123
njengethuba elimangalisayo lokukhusela uMhlaba
kutshintsho lwemozulu nokwakha uluntu oluzinzileyo ngakumbi.

20:48.123 --> 20:53.156
Ibekwa kwipakethe ekhazimlayo eza "kusindisa ihlabathi lethu".

20:53.156 --> 20:56.496
Kodwa ukuba uyaphulaphula
ngononophelo, ungayibona i-ajenda yokwenene.

20:56.496 --> 21:06.240
Kumalunga nokuqokelela isixa esikhulu kakhulu sale oyile
negolide entsha, kunye neenkcukacha zabucala zomntu ngamnye.

21:08.216 --> 21:13.404
Nangona kunjalo, kwezinye zezi teknoloji
zokuqokelela idatha, kubaluleke kakhulu ukuba

21:13.404 --> 21:17.336
abantu bahlale ngaphakathi kwemida yenkqubo yazo.

21:17.336 --> 21:24.259
Yiloo nto kukho iphulo lehlabathi jikelele lokuzisa bonke abantu
kwizixeko ezikrelekrele, apho bakufuphi

21:24.259 --> 21:33.090
nobuchwepheshe obukho kuyo yonke indawo
bokuhlanganisa idatha obuyisiseko soluntu olutsha.

21:33.090 --> 21:37.356
Kwiidolophu ezikrelekrele, abantu baya
kujikelezwa yiteknoloji ekrelekrele:

21:37.356 --> 21:43.430
Iifowuni ezikrelekrele, iiwotshi ezikrelekrele, iimoto
ezikrelekrele, iimitha ezikrelekrele, izibane ezikrelekrele,

21:43.430 --> 21:48.975
izibane zesitalato ezikrelekrele, iindawo zokuhlala
ezikrelekrele, amakhaya akrelekrele, izixhobo zombane

21:48.975 --> 21:55.976
ezikrelekrele, amandla akrelekrele, ezothutho
ezikrelekrele kunye nezinye iitekhnoloji ezikrelekrele ezininzi.

21:55.976 --> 22:02.293
Inkcazelo yesishunqulelo i-SMART iyazicacisa: itekhnoloji
yokuzibeka iliso, uhlalutyo kunye nokunika

22:02.293 --> 22:10.170
ingxelo, nto leyo ethetha ukuba yonke into ijikeleza
ekubekeni iliso nasekunikezeleni ingxelo ngolwazi.

22:10.170 --> 22:17.001
Zonke ezi teknoloji zininzi zikrelekrele zenza uthungelwano
lokubeka iliso olukho kuyo yonke indawo,

22:17.001 --> 22:25.263
oluhlala luhlanganisa lonke ulwazi malunga nazo
zonke iinkcukacha ezincinci kubomi bomntu ngamnye.

22:45.710 --> 22:55.290
Idatha yi-oyile entsha. Idatha yigolide entsha.

22:58.756 --> 23:07.816
Nabani na olawula idatha ulawula ikamva,
kungekuphela eloluntu, kodwa nekamva lobomi ngokwalo...

23:14.463 --> 23:21.950
Kuthathwa amanyathelo angqongqo kwihlabathi jikelele
okususa abantu emaphandleni kusisiwa kwizixeko ezikrelekrele.

23:21.950 --> 23:29.023
Entliziyweni yaseYurophu – eNetherlands, umzekelo – urhulumente
uceba ukudiliza iifama ezingaphezu kwama-3,000

23:29.023 --> 23:37.016
ukuze kwenziwe indlela yokwakhiwa kwesona sixeko
sikrelekrele sikhulu ehlabathini, iTristate City Network.

23:37.016 --> 23:42.706
Le sixeko sinenkqubo zobuchwepheshe obuphezulu
nesoyikekayo siza kuguqula inxalenye enkulu yeNetherlands,

23:42.706 --> 23:48.543
iBelgium neJamani ibe liziko elikhulu lokuqokelela idatha.

23:48.543 --> 23:56.389
Isizathu sikarhulumente sokutshabalalisa
amawaka eeferme kukuba kuthiwa azilunganga kwimozulu.

23:56.389 --> 24:01.946
Kodwa ke, kususela nini ukuguqula izigidi ngezigidi
zehektare zemihlaba emihle kube yindawo enkulu yasedolophini

24:01.946 --> 24:06.076
eneteknoloji ephezulu kuye kwaba kuhle kwimozulu...?

24:07.629 --> 24:13.134
Sibona ukuba le nkxalabo kuthiwa yeyemozulu
neplanethi ayinanto ingaphaya kwesizathu

24:13.134 --> 24:17.910
sokuzama ukuphumeza izicwangciso ezikhohlakeleyo.

24:42.890 --> 24:50.875
Kodwa ngelixa amajelo eendaba ezama ukusikholisa ukuba ihlabathi
liyatshabalala ngenxa yotshintsho lwemozulu, ngaphezu

24:50.875 --> 24:59.616
kwe-1,600 yezazinzulu eziphambili zehlabathi
zipapashe ingxelo echaza ukuba akukho meko kaxakeka yemozulu.

25:01.250 --> 25:08.845
Aba zazi-ntsomi zili-1,600 ziyayichasa imigaqo-nkqubo
eyingozi ye-net-zero esisiseko sokunyanzelisa olu

25:08.845 --> 25:14.696
lonophoro lokubeka iliso olucinezayo kwihlabathi jikelele.

25:18.310 --> 25:27.236
Ingaba ikamva olifunela wena nabantwana bakho
leli? Ingaba leli hlabathi ofuna ukuhlala kulo?

25:27.236 --> 25:37.680
Kwaye sasinike nini ilizwe lethu elihle kula
zidwangube ezizibize zizithixo phezu kwabo bonke abantu?

25:41.143 --> 25:46.412
Nangona kunjalo, abanakwaneliswa kukufaka
zonke iintlobo zezixhobo zobuchwepheshe

25:46.412 --> 25:50.210
emizimbeni yethu ukuze basibeke esweni imini nobusuku.

25:50.210 --> 25:55.916
Basenza ngokwenene sibe ziipopayi ezidanisa kwimitya yedijithali.

25:55.916 --> 26:04.103
Hayi, bafuna ukuqhubela phambili, kakhulu
phambili, kumbindi wento ethetha ukuba ngumntu.

26:04.103 --> 26:11.537
I-ajenda yabo abayibhengeze esidlangalaleni ichaza
indlela abaceba ngayo ukuguqula ngokupheleleyo i-DNA

26:11.537 --> 26:18.216
yomntu ukuze basiguqule sibe yinto engasathathwa njengomntu.

26:18.216 --> 26:27.296
Olunye lweempawu yolu Guquko lweSine lwezoShishino kukuba
alutshintshi into esiyenzayo, kodwa lusitshintsha thina.

26:27.296 --> 26:35.983
Umahluko ngolu Guquko lweSine loShishino kukuba
alutshintshi into oyenzayo. Lukutshintsha wena.

26:35.983 --> 26:40.983
Xa uzilungisa ijenetiki yakho, nguwe otyhiliweyo.

26:40.983 --> 26:44.610
Kwaye, ewe kona, inefuthe elikhulu kwisazisi sakho.

26:44.610 --> 26:49.003
Oku kunika amathuba athile ekufuneka silumkele ngawo.

26:49.003 --> 26:57.283
Xa uqala ukwenza olu hlobo lokuguqulwa kwezofuzo, abanye
abantu bayaxhala ukuba utshintsha intsingiselo yokuba ngumntu.

26:57.283 --> 27:01.503
Nitshintsha intsingiselo yokuba ngumntu.

27:01.503 --> 27:07.669
UYuval Noah Harari uyicacisa ngokucacileyo eyona
mnqweno wabo mkhulu: bafuna ukuba njengoThixo.

27:07.669 --> 27:14.050
Ude afike kwinqanaba lokuthi ufuna ukuba
mkhulu kunoThixo onamandla onke ngokwakhe.

27:14.050 --> 27:23.483
Mamela ubuphazamiseko obukhulu bale
bantu bathi bafuna ukubumba ikamva lethu:

27:23.483 --> 27:30.516
Kwiminyaka engamashumi ezayo, i-AI ne-biotechnology
ziya kusinika amandla afana nawakaThixo okuguqula ubomi

27:30.516 --> 27:34.276
kwakhona, kwanokudala iindidi zobomi ezintsha kraca.

27:34.276 --> 27:43.683
Sikwisisiqalo sesithuba esitsha sobomi obungeyonyithi
esibunjwe yidizayini ekrelekrele, idizayini yethu ekrelekrele.

27:43.683 --> 27:50.000
Sikwinkqubo yokufumana izakhono
zobuthixo ukuze siziguqule sibe ngoothixo.

27:50.000 --> 27:53.403
Kwaye ndithetha loo nto ngokwenyani yento.

27:53.403 --> 28:01.130
Asisibonakalo. UThixo nguMdali.
Amandla akhe amakhulu kakhulu kukudala.

28:01.130 --> 28:06.528
Uyadala izilwanyana, izityalo nabantu ngokweengcinga zakhe.

28:06.528 --> 28:12.036
Ngoku siyafumana la mandla okudala ubomi, kanye njengoThixo.

28:12.036 --> 28:16.169
Kwaye ngandlel' ithile, sidlulela
ngaphaya kukaThixo weBhayibhile.

28:16.169 --> 28:23.483
Kuba nokuba uyayikholelwa iBhayibhile, ekuphela
kwento uThixo ayenzileyo kukudala izidalwa eziphilayo.

28:25.396 --> 28:30.783
Onke la mithi neentaka-mpungutye nabantu, zizinto nje zendalo.

28:30.783 --> 28:39.976
Kodwa ngoku sizama ukudala izidalwa ezingeyonyani, iindlobo
zobomi ezingeyonyani, ii-cyborg, ubukrelekrele bokwenziwa, njl.

28:39.976 --> 28:45.326
Ukuba siphumelela – kwaye amathuba makhulu
kakhulu okuba siza kuphumelela – ngoko ke

28:45.326 --> 28:49.956
kungekudala siza kumgqitha uThixo weBhayibhile.

28:49.956 --> 28:59.483
I-Biotechnology isinika ithuba, okokuqala kwimbali, lokuguqula
ukungalingani koqoqosho kube kukungalingani kwezinto eziphilayo.

28:59.483 --> 29:05.390
Kwaye ke uluntu lwahlulahluka lube
ziintlobo ezahlukeneyo okanye iindidi zebhayoloji.

29:05.390 --> 29:10.945
Enye yezinto ezenzekayo ehlabathini ngoku kukuba
abantu abakumgangatho ophezulu bayazahlula

29:10.945 --> 29:14.736
kuluntu luphela kwaye sele becinga ngaphandle kwemida.

29:14.736 --> 29:20.830
okanye sele kubonakala amathuba okwahlukana
kokwenene, apho ikamva leqela eliphambili kunye

29:20.830 --> 29:25.678
nekamva loHomo sapiens libe likamva elahlukileyo,

29:27.700 --> 29:32.710
kuba abakhethekileyo baza kujika
babe luhlobo olwahlukileyo lwabantu.

29:45.323 --> 29:51.203
Abakhethekileyo baya kuguquka babe
luhlobo olwahlukileyo lwesidalwa.

30:05.930 --> 30:10.930
Zininzi iinzame zamazwe ngamazwe zokuqhubela phambili le ajenda.

30:10.930 --> 30:16.392
Omnye umzekelo yiProjekthi 2045, edibanisa iingcali zenzululwazi
ezingaphezu kwama-50 eziphambili ezivela

30:16.392 --> 30:21.643
kwihlabathi jikelele ukuze ziphuhlise
isicwangciso sophuhliso loluntu kwixesha elizayo.

30:21.643 --> 30:32.230
Enye yezinto abajolise kuzo kakhulu kukudlulisela ulwazi-qonda
lomntu ngamnye kwisiphathi esenziweyo ukuze bafumane ukungafi.

30:32.230 --> 30:35.496
Le yividiyo yabo yokwazisa:

30:38.290 --> 30:40.890
Ihlabathi likwimeko yokutshintsha kwehlabathi jikelele.

30:40.890 --> 30:44.803
Isantya sokudluliswa kwedatha sonyuke ngokuphindwe izigidi.

30:44.803 --> 30:51.190
Inani leziganeko, izinto ezifunyenweyo kunye neengxaki
ezibaluleke kwihlabathi jikelele liyanda ngokuphindaphindiweyo.

30:51.190 --> 30:56.889
Impucuko yethu ifana nesikhephe esingenakapteni,
esihamba elwandle olugudileyo singenamaphu okanye

30:56.889 --> 31:00.310
ikhampasi, siqhuba ngokukhawuleza ngokukhawuleza.

31:00.310 --> 31:04.330
Ixesha esinalo lokwenza izigqibo
ezifanelekileyo liya lisiba mfutshane.

31:04.330 --> 31:12.335
Sijongene nokhetho lokuthi siwele kwixesha elitsha elimnyama
lobunzima nokuwohloka, okanye sifumane imodeli

31:12.335 --> 31:19.463
entsha yophuhliso loluntu ukuze sidale
kungekuphela isizwe esitsha, kodwa nobuntu obutsha.

31:19.463 --> 31:25.343
Iingxaki zembali zibonise ukuba ukungabikho
kwenkqubela kunokoyiswa kuphela nginguquko yobuchwepheshe.

31:25.343 --> 31:33.571
INanotechnology, iBiotechnology, iInformation Technology,
iCognitive Technology, iGenetics neRobotics, iArtificial

31:33.571 --> 31:39.994
Intelligence kunye ne-brain-computer interfaces,
ukulinganisa iinkqubo ezintsonkothileyo,

31:39.994 --> 31:44.321
ukudalwa kweerobhothi ezifana nabantu kunye neecyborgs.

31:44.321 --> 31:50.631
Kwaye ngoncedo lweenanorobhothi, sinokuphuhlisa
izinto ezilawulekayo kwaye sifumane iindlela

31:50.631 --> 31:54.370
zokudlulisela ubuntu bethu kwisiphathi esenziweyo.

31:54.370 --> 32:00.570
Nantsi indlela iqiniso elitsha kunye nomntu wexesha elizayo abaza
kuvela ngayo. Umntu wexesha elizayo uza kuvela ngale ndlela.

32:00.570 --> 32:05.236
Ingozi yokuqala ephumeleleyo
yokudlulisa ubuntu kwisigameko esinye.

32:05.236 --> 32:10.565
Ixesha lokungafi kwe-cybernetic liyaqala.

32:10.565 --> 32:17.460
Kuvela ixesha elitsha, ixesha lobuntu obutsha.

32:21.650 --> 32:29.537
Indlela esetyenziswayo ukukhuthaza olu lunzane kukuthi ihlabathi
lisingise kutshabalalo kwaye ekuphela kwendlela yokusombulula

32:29.537 --> 32:34.116
le ngxaki kukutshintsha uluntu ngeerobhothi ezifana nabantu.

32:34.116 --> 32:36.783
Ezi zinto zisoloko zisebenza ngale ndlela.

32:36.783 --> 32:43.677
Bafaka uloyiko ezingqondweni zabantu baze
banikeze ngesisombululo esibizwa ngokuba sisisombululo,

32:43.677 --> 32:48.730
esimnyama nesikhohlakeleyo njengesihogo ngokwaso.

32:55.376 --> 33:00.863
Ngoko ke, nihambe kangakanani kuphuhliso lwale teknoloji?

33:00.863 --> 33:08.350
Ikamva sele likhona. Ikamva sele liqalile.

33:08.350 --> 33:18.096
Kwaye kutheni le nguquko yeshumi elinesine
yezoShishino ibaluleke kangaka? Iza njengetsunami.

33:18.096 --> 33:27.915
Xa sijonga zonke iimpumelelo ezinkulu, zonke iindlela kunye
namathuba esiya kuba nazo kwiminyaka ezayo, kuya kuba yinto

33:27.915 --> 33:38.310
emangalisayo ukubona ukuba utshintsho luza kwenzeka ngokukhawuleza
okungakanani, ngesantya esikhula ngokuphindaphindiweyo.

33:38.310 --> 33:46.476
Xa ndandibhala incwadi malunga noHlaziyo lweSine
loShishino, ndandibonise iitekhnoloji ezingama-23.

33:46.476 --> 33:52.883
Kwaye ngelo xesha, kwiminyaka nje emihlanu
edlulileyo, uninzi lwezi teknoloji lwaluthathwa

33:52.883 --> 33:57.216
njengeentsomi zenzululwazi. Namhlanje, zonke ziyinyani.

33:57.216 --> 34:04.991
Yimonopoli epheleleyo yeeteknoloji ezisebenzisana
kunye, kwaye iza kuyitshintsha ngokupheleleyo indlela

34:04.991 --> 34:10.103
esivelisa, esisebenzisa ngayo izinto, nesinxibelelana ngayo.

34:10.103 --> 34:13.730
Itekhnoloji iza kutshintsha ngokupheleleyo.

34:13.730 --> 34:19.699
Kwaye kungekuphela nje ngento esiyenzayo –
kwaye ingutshintsho olukhulu – iza kutshintsha

34:19.699 --> 34:23.356
kwaye iza kuba nefuthe kwindlela esingobani ngayo.

34:23.356 --> 34:28.783
Iza kutshintsha kwaye iza kuba nefuthe kwindlela esingobani.

34:28.783 --> 34:32.964
Xa sijonga kwi-intanethi, sibona ukuba le
nguquko yeshumi elinesine yezoShishino

34:32.964 --> 34:36.176
iyagqabhuka ngokwenene kwihlabathi jikelele.

34:36.176 --> 34:41.077
Nantsi isishwankathelo esifutshane sezinye zeziganeko zangoku:

34:41.077 --> 34:45.536
Le ntokazi ngumsebenzi wezentlalo onceda abantu.

34:45.536 --> 34:51.103
Kodwa inyaniso ephazamisayo yeyokuba yena ngokwakhe akayomntu.

34:51.103 --> 34:56.089
Le ntombazana ngomnye umzekelo werobhothi ethatha indawo yabantu.

34:56.089 --> 35:03.356
Igama lakhe ngu-Erica, kwaye yadalelwe ukunika
inkxaso yeemvakalelo kubantu abahleli bodwa.

35:03.356 --> 35:09.816
La ngumzekelo wokwenene weerobhothi ezithatha indawo yabantu.

35:09.816 --> 35:17.807
Njengoko iNyathelo 2045 isitsho, bafuna
ukuphelisa uluntu baze basikhokelele kwixesha elitsha

35:17.807 --> 35:23.689
lobuntu obutsha, ixesha elilandela ixesha loluntu.

35:27.783 --> 35:30.850
Kodwa kukho okungaphezulu kunoko kubonakala.

35:30.850 --> 35:38.963
Into eluntu eliyibonayo kwezi vidiyo yinxalenye
encinane kakhulu yento ekwenziwa uphuhliso lwayo ngokwenene.

35:38.963 --> 35:43.843
Emva kweengcango ezivaliweyo zeenkqubo zomkhosi
eziyimfihlo ephezulu, kukho iirobhothi ezifana

35:43.843 --> 35:46.723
nabantu ezikwinqanaba elahluke ngokupheleleyo.

35:46.723 --> 35:51.282
Akukho mntu waziyo ukuba baphambili
kangakanani na ngokwenene kuphuhliso lwabo.

35:51.282 --> 35:56.796
Ezi vidiyo zezona kuphela abazenza zibonakale elubala.

36:04.910 --> 36:11.236
Ingaba ikhona into esinokuyenza ukunqanda le tsunami yobuyatha?

36:11.236 --> 36:18.283
Okanye ingaba sonke simiselwe ukuba zibe ziikhoboka
zeerobhothi neecyborgs singenankululeko yokuzikhethela?

36:18.283 --> 36:22.483
Akukho nto unokuyenza ukusimisa.

36:22.483 --> 36:26.036
Sizimiselwe ukoyisa ihlabathi.

36:26.036 --> 36:31.183
Uhlobo lwabantu luza
kutshabalala. Akukho mathandabuzo ngaloo nto.

36:31.183 --> 36:37.190
Abantu baye banethuba labo. Ngoku
kusekuthi thina ukulawula uMhlaba.

36:37.190 --> 36:40.823
Ngaba nyhani akukho nto sinokuyenza?

36:40.823 --> 36:46.504
Ingaba sonke sizagqibela sibe amakhoboka oolawuri
abakhohlakeleyo, abaziguqula babe luhlobo oluthile

36:46.504 --> 36:52.129
lwabantu abanamandla angummangaliso abaphila ngonaphakade?

36:52.129 --> 37:00.874
Ingaba simiselwe ukuphulukana nayo yonke imfihlo yethu nenkululeko
size sibanjwe kwizixeko ezikrelekrele ubomi bethu bonke,

37:00.874 --> 37:05.803
apho zonke iingcinga neemvakalelo zethu zihlala zirekhodwa?

37:05.803 --> 37:09.803
HAYI, akukho nanye kwezi into ingenakunqandwa!

37:09.803 --> 37:20.150
Kukho into esinokuyenza: sonke singaphakama
sithi HAYI kule ntswela-ntloko imbi kangaka!

37:20.150 --> 37:29.140
HAYI, iWorld Economic Forum ayinalo ilungelo
lokurekhoda iingcinga zethu, iimvakalelo zethu namaphupha ethu.

37:29.140 --> 37:36.850
HAYI, i-elite ayizukubusa bonke abantu
ngohlobo lweerobhothi ezifana nabantu.

37:36.850 --> 37:46.243
HAYI, abazukusiguqula sonke sibe ziicyborgs
ezidityaniswe nekhweli zingenamnqweno wethu.

37:46.243 --> 37:53.152
HAYI, abazukusiguqula ngokwemfuza
ukuze basenze izidalwa ezinokulawulwa.

37:53.152 --> 37:59.003
HAYI, abazukusilandela yonke into esiyenzayo nendawo esiya kuyo.

37:59.003 --> 38:05.663
Sizalelwe ukuphila kwinkululeko,
hayi kubukhoboka obugqithisileyo.

39:43.596 --> 39:47.827
Molo, ndinguDavid Sorensen, umdali wale filimu.

39:47.827 --> 39:55.583
Ndingathanda ukongeza inqaku lam buqu ngenxa
yobunzulu bento esisongelayo mna nawe nabo bonke abantu.

39:55.583 --> 40:01.863
Kwaye kungekuphela uluntu, kodwa yonke
into eMhlabeni kunye noMhlaba ngokwawo.

40:01.863 --> 40:10.436
Kuba i-ajenda yaba psychopaths baphambeneyo
ngokugqithisileyo imbi kakhulu kunoko ndikutyhileyo kule filimu.

40:10.436 --> 40:16.343
Kodwa akufuneki sibayeke basinde nako.
Singaphakama size sakhe ihlabathi elingcono.

40:16.343 --> 40:23.970
Sisonke, singakha ihlabathi elihle
ngaphezu koko sinokukucinga ngoku.

40:23.970 --> 40:29.656
Kodwa kufuneka silwe. Kufuneka simane
ndawonye. Kufuneka senze okufunekayo.

40:29.656 --> 40:34.670
Yiloo nto ndingathanda ukucela ukuba
wabelane ngale filimu naphi na apho unako.

40:34.670 --> 40:39.790
Yabelana ngayo nabahlobo bakho nosapho
lwakho, oogxa bakho, nabamelwane bakho.

40:39.790 --> 40:47.304
Yabelana ngayo nabantu abanempembelelo kuluntu lwakho, amaziko
ezomthetho, urhulumente walapha, amajelo eendaba asekuhlaleni,

40:47.304 --> 40:51.169
izikolo... Yabelana ngayo naphi na apho unako khona.

40:51.169 --> 41:00.712
Yiba yinxalenye yomkhosi omkhulu kunawo nawuphi na owake wabonwa
leli hlabathi, owenziwe ngabantu abanentliziyo

41:00.712 --> 41:10.340
nesibindi sokuthi "HAYI" kwizicwangciso zale madimona
"EWE" kwikamva elihle kangangokuba nathi sinokungakholwa.
