Adamzada duýduryş
Salam! Size bir zat sorap bilerinmi?
Hökümet siziň pikir edýän, duýýan we arzuw edýän ähli zatlaryňyzy ýazga alsa, size nähili bolardy?
Eger durmuşyňyz biz adamşekilli robotlar tarapyndan doly gözegçilik astyna alynsa, size nähili bolardy?
Biz size kim bilen öýlenmeli, näme satyn almaly we kim üçin ses bermeli diýerdik.
Muny akylsyz diýýärsiňizmi? Ýene bir gezek oýlan!
Bu geljek, Dünýä Ykdysady Forumy tarapyndan dizaýn edilen.
Dünýä Ykdysady Forumy adamzadyň geljegini şekillendirýändigini aýdýar.
Gelin geljek üçin onuň pikirlerini eşideliň!
Şu gün men siziň bilen biziň görnüşimiziň geljegi we durmuşyň geljegi barada gürleşmek isleýärin.
Biz ähtimal Homo sapiens-iň soňky nesilleriniň birisidiris.
Bir ýa iki asyr içinde Ýer biziň Neandertal adamlardan ýa-da şimpanzealardan has
tapawutly bolan jandarlar tarapyndan dolandyrylar.
Geljekki nesiller üçin biz bedeni, beýni we aňy nähili sazlamagy öwreneris.
Bu 21-nji asyryň iň möhüm önümi bolar.
Tekstil däl-de, ulag we ýarag däl-de, beden, akyl we ruh.
Şonuň üçin geljekde planetanyň dolandyryjylary takyk nähili görnüşde bolar?
Bu maglumatlaryň eýeleri tarapyndan karar berilýär.
Maglumatlary kim gözegçilikde saklasa, diňe adamzadyň däl, eýsem ömrüň geljegini hem dolandyryar.
Men häzir film režissýoruna dowam etmäge rugsat berýärin. Hoş gal!
Yuval Noah Harari Dünýä Ykdysady Forumyna, BMG-e we beýleki globalist guramalara geňeşçi bolup işleýär.
Ony güýç bilen dünýä sahnasyna çykaryp, TED çykyşlaryna, CNN-iň agşamlyk
programmalaryna, ylmy platformalara – her ýere çagyrýarlar.
Onuň kitaplary prezidentler, Bill Gates, Facebook we ş.m. tarapyndan wagyz edilýär.
Aýdyň bolýar, olar dünýäniň Harariň geljek baradaky wizionyny eşitmegine ýol bermek isleýärler:
Biz ähtimal Homo sapiens-iň soňky nesilleriniň biridiris.
Ýer bizden Neandertal adamlaryndan ýa-da şimpanzeýlerdenem has tapawutly bolan jandarlar tarapyndan dolandyrylýar.
Biz bedeni, aňy we ruhy nähili modulýasiýa etmeli öwrenjek.
Harariň beýleki guramalardan has köp üns berýän guramasy Dünýä Ykdysady Forumydyr.
Dünýä Ykdysady Forumy öz kanat astyna dünýäniň iň baý we iň güýçli müňlerçe adamyny jemleýär: milliardçylar,
ýokary derejeli syýasatçylar, iri derman senagaty, iri metbugat we iri tehnologiýa kompaniýalary.
Dünýä Ykdysady Forumy biziň dünýämize beýleki guramalardan has köp täsir edýär. Onuň esaslandyryjysy Klaus Schwab.
Ol şeýle hem adamzada hökmranlyk edjek täze bir kiborg görnüşini ösdürmek ideýasynyň baş meýilçisidir.
Onuň "Dördünji senagat inqilaby" atly kitaby bu düşünjäni bütin dünýäde wagyz edýär.
Olar hakykatdan hem ilkinji adamzadyň neslini ýok etmek isleýärler.
we kiborg döwrüniň şöhrasyny açmak
Dünýä Ykdysady Forumynyň web sahypasy olaryň başga nämeleri gazanmak isleýändiklerini görkezýär.
Biz global hökümeti görüp bilýäris, bu bolsa olaryň dünýäde bolup geçýän ähli zatlara
doly gözegçilik etmek isleýändiklerini aňladýar.
Olar interneti hem dolandyrmak isleýärler, bu bolsa onlaýn haýsy maglumatlaryň rugsat beriljekdigini we
haýsysynyň senzura edilmelidigini olar kesgitlemegini aňladýar.
Olar şeýle hem sanjym şahadatnamalaryna, jemgyýetçilik kredit ballaryna we şahsy azatlygyň iň soňky bölegini hem ýok edýän
gysyşly gözegçilik ulgamyna baglanyşykly global sanly şahsyýet belgilerini gurnamak isleýärler; bu ulgam her ýerde bolup, gaçyp
bolmajak totalitar, distopiýa görnüşli dolandyryş ulgamy döreder.
forbes.com-daky bir makalada, abraýly globalist web sahypasynda, Dünýä Ykdysady Forumy uly şäherlerde ýaşaýan
her bir adamyň pikirleriniň, duýgularynyň we arzuwlarynyň hem saklanmalydygyny aýdýar.
Olar global gözegçilik jemgyýetini şonça çenli itermek isleýärler.
Bu makala Dünýä Ykdysady Forumynyň Ýaş Global Liderleriniň biri Ida Auken tarapyndan ýazyldy.
Ol Daniýa hökümetinde daşky gurşaw ministri wezipesine strategik taýdan bellenildi.
Indi akylly şäherleriň ösdürilmegine güýçli itergi berilýär, ol ýerde bu ähli zady öz içine alýan gözegçilik
tehnologiýasy her bir adamyň arzuwlaryny, duýgularyny we pikirlerini yzygiderli ýazga almak üçin ornaşdyrylar.
Geljekde planetanyň dolandyryjylary takyk nähili görnüşde bolar?
Bu maglumatlaryň eýeleri tarapyndan karar berilýär.
Maglumatlary dolandyrýanlar geljegi dolandyrýarlar, diňe adamzadyň däl, eýsem durmuşyň hem.
Çiliniň öňki prezidenti açyk beýanat berdi: 5G diňe pikirlerimizi okaýan däl, eýsem pikirleri we duýgulary hem ýerleşdirip biler.
Bu distopiýa gaharly düş!
Maşynlaryň pikirlerimizi okaýandygy we pikirleri hem duýgulary biz içine girizip biljekdigi mümkinçiligi...
5G bu ugurda öňki tehnologiýalardan has uly täsir eder.
5G pikirlerimizi we duýgularymyzy okamak üçin ulanjak ýeke-täk tehnologiýa däl.
Olaryň resmi taýdan tassyklanan maksady ähli tebigy adamlary kiborglara öwürmekdir – adam bilen maşynyň simbiozy.
Olar munuň "durmuşymyzy gowulandyrjakdygyny" we hatda bize "insanüstü ukyplar" berjekdigini aýdýarlar.
We hakykatdanam, belli bir derejede, mümkin.
Elbetde, olar aýtmaýarlar: buluda bir gezek baglanyp, süni aň tarapyndan dolandyrylanda, ähli
garaşsyzlygyňyzy, awtonomiýaňyzy we azatlygyňyzy ýitirýärsiňiz.
Siz hakykatdan hem totalitar, sanly we global gözegçilik jemgyýetiniň guluna öwrülýärsiňiz.
Gaçmak mümkin däl, sebäbi bedeniňize tehnologiýa implantlary girizileninden soň, olar sizi nirede bolanyňyzdan garaşmazdan has
aňsatlyk bilen yzarlap, size gözegçilik edýän, hatda habaryňyz bolmazdan hem sizi dolandyrýan dürli
görnüşli buýruklary bedeniňize girizip bilerler.
Siz ony gaty az duýarsyňyz.
Biz şol derejä geldik, indi diňe kompýuterleri däl, adamlary we beýleki organizmleri hem hack edip bilýäris.
Adamlar häzir hack edilip bilinýän haýwanlardyr.
Adamlarda ruh ýa-da jyn we erkin isleg bar diýlen pikir, we içimde näme bolup geçýändigini hiç kim bilmeýär – men
näme saýlasam, saýlawlarda bolsun ýa-da supermarketden näme satyn alsam – hemmesi meniň erkin islegim. Bu hem gutardy.
Bu adamyň hakykatdan näme aýdýandygyny düşünýärsiňizmi?
Unutmaň, ol Facebook, Bill Gates, Obama, CNN, ylmy platformalar, maliýe dünýäsi we ş.m. ýaly sosial
media tarapyndan tutuş dünýäde üns merkezine çekilýär.
Olar dünýäniň bu adamy diňlemegini talap edýärler.
Geljek 10, 20 ýa-da 30 ýylyň dowamynda haçan-da, şeýle algoritmler size uniwersitetde näme okaýandygyňyzy
we nirede işlejekdigiňizi, kim bilen öýlenjekdigiňizi we kim üçin ses berjekdigiňizi aýdyp biljek bolar.
Şonuň üçin Harariň pikiri boýunça, biz indi ýüregimiziň, içki duýgymyzyň, tejribämiziň we
duýgularymyzyň sesine gulak asmaly däldiris.
Emma biz AI-e kim bilen öýlenjekdigimizi we kim üçin ses berjekdigimizi karar bermäge rugsat bermeli diýlip hasap edilýär.
Bu robotlaryň adam janyny, ruhyny, aňyny we tutuş durmuşymyzy doly ele geçirmegini aňladýar.
Adamzadyň dünýäni müňýyllyklarlap dolandyrmagyndan soň, ygtyýar we güýç adamlardan kompýuterlere geçer.
We köp adamlar ykdysady taýdan peýdasyz we syýasy taýdan güýjüsi bolmaýar.
Biz eýýäm täze bir adamlar toparynyň – peýdasyz synpyň – döremeginiň başlanýandygyny görýäris.
"Gelin sessiýa bilen başlalyň: 'Adamlar kiborglara öwrüleninde'. Bilýäňizmi, men hemişe kiborg bolmak isleýärdim.
Men şol birine öwrülip biljek günümi garaşýaryn. Emma göreris.
Şu gün biz beýin-kompýuter interfeýsleriniň iň soňky ösüşleri we olaryň adam bilen maşyn arasyndaky çäkleri
hakykatdan hem näbelileşdirýändigi barada gürleşýäris.
Hatda siziň göreniňizi ýygnap, duýgularyňyzy ölçäp bilýän enjamlar hem bar: ýüz mimikasyny
tanamak enjamlary, iň kiçi myşsa hereketleri we ş.m.
Bu maglumatlar nirede-dir saklanýar, olar bulut hyzmatynda bolup biler.
Men uly tehnologiýa kompaniýalarynyň bu maglumata giň gerimli gözegçilik edýändigini aňsatlyk bilen göz öňüne getirip bilýärin.
Şonuň üçin bu biziň geljeğimizmi? "Hawa..."
Men uly tehnologiýa kompaniýalarynyň bu maglumata giň gerimli gözegçilik edýändigini aňsatlyk bilen göz öňüne getirip bilýärin.
Şeýlelik bilen, bu biziň geljeğimizmi? "Hawa..."
"Biz öňräk 6G barada gürrüňdeş bolduk, ol 2030-njy ýylda peýda bolar diýerdim, we şol wagta çenli häzirki
wagtda bildigimiz smartfon iň köp ulanylýan interfeýs bolmaz.
Bu zatlaryň köpüsi göni bedenlerimize gurnalan.
Bu hakykatdanam olaryň maksady – durmuşymyzyň her bir kiçijik jikme-jikliklerini yzarlamak, diýip Alibaba toparynyň
prezidenti J. Maýkl Evans Dünýä Ykdysady Forumynda düşündirdi.
"Biz tehnologiýany ulanyp, sarp edijileriň öz karbon izini ölçemek üçin usul işläp düzýäris."
Bu näme diýmek? Bu diýmek: Haýa syýahat edýärsiňiz? Näme görnüşde syýahat edýärsiňiz? Näme
iýýärsiňiz? Platformada näme sarp edýärsiňiz?
Şeýlelik bilen, şahsy karbon izleri. Diqqatda boluň, biz ony heniz işjeňleşdirip işleýänok, ýöne üstünde işleýäris.
Bu delilik şonça çenli barýar, olar her bir adamyň ähli kiçijik jikme-jiklikleriniň dünýäniň dört bir
künjeginde bilinjek global tor döretmek isleýärler.
Bu soňra şeýle atlandyrylýan Zatlar Interneti bolar.
"Zatlar Interneti, ýa-da IoB (Bedenleriň Interneti), hakykyda ekosistemdir."
Internet bilen baglanyşykly we şahsy saglyk maglumatlaryňyzy ýygnap biljek ýa-da bedeniň funksiýasyny üýtgedip
biljek programma üpjünçiligini özünde saklaýan köp enjam bar.
Biz Zatlar Internetini bu enjamlaryň we olaryň siziň barada ýygnan ähli maglumatlaryň toplumy hökmünde göz öňüne getirýäris.
"Biz synçylyk astynda bolarys.
Geljekde biz durmuşymyzyň her ugurda kompýuter tehnologiýasyna bagly bolarys, iýýän zatlarymyzdan, duşuşýan
adamlarymyzdan, internetde satyn alýan zatlarymyzdan we sarp edýän energiýamyzyň mukdaryndan başlap.
"Bu täze dünýäde biz doly aç-açanlygy kabul etmeli bolarys."
Mysal üçin, bank ulgamy we bank gizlinligi baradaky ara alnyp maslahatlaşmaga serediň.
Her zat aýdyň bolar, we munuň bilen ilki öwrüşmeli.
Ol siziň şahsyýetiňiziň aýrylmaz bölegine öwrüler.
Çünki gizlemeli hiç zat ýok bolsaň, gorkmaga hiç zat ýok.
"Siz hemmämiziň doly aç-açanlykda ýaşaýandygymyzy aýdýarsyňyzmy?"
"Hawa, takyk!"
Taryhda ilkinji gezek gizlinligiň doly ýok edilmegi mümkin.
Öň hiç haçan mümkin däldi, ýöne häzir mümkin. Bir zat esasy üýtgedi.
Diktatorlar gizlinligi düýbünden ýok etmek, hemmeleri her wagt gözegçilikde saklamak we seniň edýän ähli zadyňy –
diňe edýän zadyňy däl, eýsem pikir edýän we duýýan ähli zadyňy hem bilmek barada arzuw edýän döwürde
Köne Gretsiýada diktator bolsun ýa-da Stalin, hemmesi şol barada arzuw edipdi.
Olar ony hiç haçan durmuşa geçirmäge başaryp bilmediler, sebäbi bu tehniki taýdan mümkin däldi.
Indi hemmäni her wagt gözegçilikde saklamak we seniň edýän ähli zadyňy, diňe edýän zadyňy däl-de,
pikir edýän we duýýan ähli zadyňy hem bilmek mümkin.
Täze aragatnaşyk tehnologiýalary durmuşymyzy ýeňilleşdirýän zat hökmünde hödürlenýär, emma
hakyky maksady şahsy maglumatlarymyzy ýygnamakdyr.
Dünýä ilatyndan ýygnalyp bilinjek maglumatlar näçe köp bolsa, şol maglumatlara eýe bolanlaryň elinde şonça-da köp güýç bolar.
Eger olar siziň barada ähli kiçijik jikme-jiklikleri bilseler, olar siziň üstüňizde doly gözegçilik edip bilerler.
Hindistanyň premýer-ministri Narendra Modi maglumatlaryň täze nebit we täze altyn bolandygyny aýtdy.
"Maglumat täze nebitdir. Maglumat täze altyndyr."
Diňe maglumat ýygnamaga gönükdirilen täze global infrastruktura ösdürilmegi howanyň üýtgemeginden Ýeri
goramak we has durnukly jemgyýetleri döretmek üçin ajaýyp mümkinçilik hökmünde wagyz edilýär.
Ol "dünýämizi halas eder" diýlip görkezilen ýalpyldawuk gapda hödürlenýär.
Emma eger ünsli gulak asyp diňleseňiz, hakyky maksady anyk görüp bilersiňiz.
Bu täze nebit we altyn, şeýle hem her bir adamyň hususy maglumatlarynyň örän uly mukdaryny ýygnamak barada.
Emma bu maglumat ýygnamak tehnologiýalarynyň köpüsi üçin adamlaryň ulgamyň çäklerinden çykmazlygy örän möhümdir.
Şonuň üçin ähli adamlary akylly şäherlere getirmek üçin global kampaniýa alnyp barylýar, ol ýerde olar täze
jemgyýetiň binýadyny düzýän maglumatlary ýygnamak üçin her ýerde elýeterli tehnologiýalaryň elýeterinde bolýarlar.
Akylly şäherlerde adamlar akylly tehnologiýalar bilen gurşalan bolar:
Akylly telefonlar, akylly sagatlar, akylly awtoulaglar, akylly ölçeg enjamlary, akylly yşyklandyryş, akylly köçe
yşyklandyryşlary, akylly goňşy sebitler, akylly öýler, akylly enjamlar, akylly energiýa, akylly
transport we beýleki köp akylly tehnologiýalar.
Akronim SMART-iň manysy hemmesini aýdýar: öz-özüni gözegçilik, analiz we hasabat beriş tehnologiýasy, ýagny hemmesi maglumatlary
gözegçilik etmek we hasabat bermek bilen baglanyşykly.
Bu köp sanly akylly tehnologiýalar her ýerde bar bolan gözegçilik toruny emele getirýär we her bir adamyň
durmuşyndaky iň kiçi jikme-jikliklere degişli ähli maglumatlary yzygiderli ýygnap durýar.
Maglumat täze nebitdir. Maglumat täze altyndyr.
Maglumatlary kim gözegçilikde saklasa, geljege eýe bolýar; diňe adamzadyň däl, eýsem ömriň geljegine hem...
Dünýäniň dört bir künjeginde adamlary oba ýerlerinden akylly şäherlere göçürmek üçin kesgitli çäreler görülýär.
Ýewropanyň ýüreginde – mysal üçin Niderlandlarda – hökümet dünýäniň iň uly akylly şäheri, Tristate Şäherler
Toruny gurmak üçin ýer boşatmak maksady bilen 3 000-den gowrak fermany ýykmagy meýilleşdirýär.
Bu gorkunç ýokary tehnologiýaly şäher Niderlandyň, Belgiýanyň we Germaniýanyň uly bir
bölegini uly maglumat ýygnama merkezi öwürer.
Hökümetiň müňlerçe oba hojalyklaryny ýok etmek üçin öňe sürýän bahany, olaryň howa şertlerine zyýanlydygyny aýdýarlar.
Emma haçan bäri gözel manzaralaryň millionlarça gektaryny uly ýokary tehnologiýaly şäher
gurşawyna öwürmek klimat üçin peýdaly boldy...?
Biz şertlimiz diýlip atlandyrylýan howa we planetany goramak aladasynyň ýaramaz planlary durmuşa
geçirmek üçin diňe bir bahana bolup durýandygyny görýäris.
Emma metbugat biziň dünýäniň howa şertleriniň üýtgemegi sebäpli çöker diýip ynandyrmaga synanyşýan mahaly,
dünýäniň öňdebaryjy 1 600-den gowrak alymy howa şertleriniň gyssagly ýagdaýy ýok diýýän hasabat çap etdiler.
Bu 1 600 alym, dünýäniň dört bir künjeginde bu boýun egerdiriji gözegçilik tiranlygyny girizmegiň
binýady bolan zyýanly net-nol syýasatyna garşy çykýarlar.
Bu özüňiz we çagalaryňyz üçin isleýän geljeğimizmi? Bu ýaşamak isleýän dünýäňizmi?
Biz gözel dünýämizi adamzadyň hemmesine hudaý hökmünde özüni bellenen bu zulumçylara haçan tabşyrdyk?
Emma olar bizi gündiz-gijäni gözegçilikde saklamak üçin bedenlerimize dürli tehniki
enjamlary oturtmak bilen kanagatlanmaýarlar.
Olar bizi hakykatdan-da sanly ipler üstünde tans edýän kuklalara öwürýärler.
Ýok, olar has uzak, has-da uzak gitmek isleýärler, adam bolmagyň manysynyň özegine.
Olaryň açyk yglan eden maksatnamasy adam DNA-syny düýbünden üýtgedip, bizi indi adam
hasaplanmaýan bir zata öwürmekçi bolýandyklaryny aýdýar.
Bu Dördünji senagat inqilabynyň aýratynlyklarynyň biri şundan ybaratdyr: ol biziň
edýän işimizi däl-de, biziň özümizi üýtgedýär.
Bu dördünji senagat inqilabynyň tapawudy şundan ybarat: ol siziň näme edýäniňizi üýtgetmeýär. Ol sizi üýtgedýär.
Özüňe genetiki üýtgetme girizeniňde, üýtgeýän sen özüň bolýarsyň.
Elbetde, bu siziň şahsyýetiňize uly täsir edýär.
Bu bize belli bir mümkinçilikleri hödürleýär, emma biz olara ünsli bolmaly.
Bu görnüş genetiki üýtgetmeleri ýerine ýetirmäge başlanyňyzda, käbir adamlar adamyň näme bolup
durýandygyny üýtgedýärsiňiz diýip alada edýärler.
Siz adam bolmagyň manysyny üýtgedýärsiňiz.
Yuval Noah Harari olaryň iň uly isleginiň nämedigini anyk görkezýär: olar Hudaý ýaly bolmak isleýärler.
Ol hatda şonça barýar we özüniň ählikuwwatly Hudaýdan hem uludan bolmak isleýändigini aýdýar.
Gelaýjy geljegimizi şekillendirmek isleýän diýýän bu adamlaryň düýbünden akylsyzlygyna gulak asyň:
Geljekki onýylliklerde sun'iy aň we biotehnologiýa bize durmuşy täzeden şekillendirmek we hatda düýbünden täze
ýaşaýyş görnüşlerini döretmek üçin hudaýa meňzeş ukyplar berer.
Biz akylly dizaýn, ýagny biziň akylly dizaýnmyz esasynda şekillenen inorganiki durmuşyň täze döwrüniň şafağyndadyrys.
Biz özümizi hudaýlara öwürmek üçin ilahi ukyplary edinmek prosesindeyäris.
Men muny sözüň iň hakyky manysynda aýdýaryn.
Bu metafora däl. Hudaý Yaradyjydyr. Onuň iň uly güýji – döretmekdir.
Ol haýwanlary, ösümlikleri we adamlary öz pikirlerine görä döredýär.
Indi biz Hudaý ýaly jan döretmek güýjüni gazanýarys.
Bir manada, biz hatda Bibliýadaky Hudaýdan hem geçýäris.
Çünki hatda Bibliýa ynansaňyz hem, Hudaýyň ýerine ýetiren ýeke-täk işi organiki jandarlary döretmekdir.
Bu agaçlaryň, jirafalaryň we adamlaryň ählisi diňe organiki.
Emma biz häzirki wagtda anorganiki jandarlar, anorganiki ýaşaýyş görnüşleri, kiborglar, süni aň we ş.m. döretmäge synanyşýarys.
Eger biz üstünlik gazansaň – we munuň ähtimallygy örän ýokary – onda biz gysga wagtda Bibliýadaky Hudaýyň çäginden çykyarys.
Biotehnologiýa bize taryhda ilkinji gezek ykdysady deňagramlylygyň ýetmezçiligini biologiki
deňagramlylygyň ýetmezçiligine öwürmek mümkinçiligini berýär.
Soňra adamzat dürli görnüşlere ýa-da biologik kastalara bölünýär.
Häzirki wagtda dünýäde bolup geçýän zatlaryň biri şundan ybarat: elita adamzadyň umumylygyndan
aýrylýar we eýýäm çäklendirmelerden daşarda pikir edýär.
ýa-da eýýäm gorunýan geljekde hakyky bir bölünişigiň mümkinçiligi bar, onda elitalaryň geljegi
bilen Homo sapiens-iň geljegi tapawutly geljekdir,
Çünki elita başga bir görnüşli jandara öwrüler.
Elita başga bir görnüşli jandara öwrüler.
Bu gündelegi öňe sürmek üçin köp sanly halkara başlangyçlar bar.
Bir mysal hökmünde, dünýäniň dürli künjeginden 50-den gowrak öňdebaryjy alymy bir ýere jemleýän we adamzadyň geljekki ösüşi
üçin strategiýa işläp düzmäge gönükdirilen 2045 Proýekti bar.
Olaryň esasy maksatlarynyň biri ölümsüzlige ýetmek üçin adamyň şahsy aňyny süni daşa geçirip bilmekdir.
Bu olaryň mahabat wideosy:
Dünýä global üýtgeşmegiň eşiğinde durýar.
Maglumat ibermek tizligi million esse artdy.
Dünýä derejesinde ähmiýetli wakalaryň, açyşlaryň we krizisleriň sany eksponensial derejede artýar.
Biziň medeniýetimiz kapitanı bolmadyk gämä meňzeýär, kartasy we kompasyz çetin deňizlerde ýelýär we barha çalt hereket edýär.
Dogry kararlary kabul etmek üçin biziň wagtymyz barha gysgalýar.
Biz kynçylyk we gerileme döwrüniň täze gara asyryna düşmek ýa-da diňe täze bir medeniýet däl, eýsem täze bir
adamzady döretmek üçin adam ösüşiniň täze modelini tapmak saýlawlarynyň öňünde durýarys.
Taryhy krizisler durgunlygyň diňe tehnologiýa inqilaby bilen ýeňilip bilinjekdigini görkezdi.
Nanotehnologiýa, biotehnologiýa, maglumat tehnologiýasy, kognitiw tehnologiýa, genetika we robototexnika, süni aň we
beýin-kompýuter interfeýsleri, çylşyrymly ulgamlaryň simulýasiýasy, adam robotlarynyň we kiborglaryň döredilmegi.
Nanorobotlaryň kömegi bilen biz dolandyrylyp bilinýän maddany ösdürip, şahsyýetimizi
süni daşaýja geçirjek ýollary tapyp bileris.
Şuňa görä täze hakykat we geljekki adam ýüze çykar. Geljekki adam şuňa meňzeş ýagdaýda ýüze çykar.
Şahsyýeti başga bir göçüriji maşyna geçirmekde ilkinji üstünlikli synanyşyk.
Kibernetik ölümsüzlük döwri başlaýar.
Täze bir döwür başlanýar, neo-adamzadyň döwri.
Bu delilikni wagyz etmegiň ulanylýan usuly dünýäniň heläkçilige tarap barýandygyny we ýeke-täk çözgüdiň
adamzady humanoid robotlar bilen çalyşmakdygyny öňe sürmekdir.
Bu jismlar hemişe şeýle işleýärler.
Olar adamlaryň aňyna gorku salýarlar we soňra özleriniň "çözgüt" diýýän teklipleri bilen
gelýärler, olar hem jahannam ýaly garaňky we şytanlyk.
Şeýlelik bilen, bu tehnologiýany ösdürmekde nirelere çenli geldiniz?
Geljek eýýäm şu ýerde. Geljek eýýäm başlady.
Bu dördünji senagat inqilaby näme üçin şonça möhümdir? Ol sunami ýaly gelýär.
Geljek ýyllarda gazanjak ähli çığyr açýan ýeňişlerimizi, mümkinçiliklerimizi we mümkin bolan ähli mümkinçiliklerimizi
göz öňüne getirsek, üýtgeşmeleriň eksponensial tizlikde nähili çalt bolup geçjekdigini görmek gaty täsirli bolar.
Dördünji senagat inqilaby barada kitap ýazanymda men 23 tehnologiýany hödürledim.
Şol wagt, bary-ýogy bäş ýyl ozal, bu tehnologiýalaryň köpüsi ylmy fantastika hasap
edilýärdi. Häzirki wagtda olar hemmesi hakykat.
Bu biri-biri bilen özara täsirleşýän tehnologiýalaryň doly monopoliýasy bolup, önümçilik, sarp ediş
we aragatnaşyk usullarymyzy düýbünden üýtgetjek.
Tehnologiýa düýbünden üýtgär.
Diňe biz edýän zatlar däl – we olar köp üýtgeşmeleri öz içine alýar – olar üýtgäp, biziň kimdigimize täsir eder.
Ol üýtgär we kimdigimize täsir eder.
Interneti synlanyňda, bu Dördünji senagat inqilabynyň hakykatdan hem bütin dünýäde partlaýandygyny görýäris.
Şu ýerdäki käbir häzirki wakalaryň gysgaça syny:
Bu aýal adamlara kömek edýän jemgyýetçilik işgäri.
Emma aladalandyryjy hakykat şundan ybaratdyr: ol özü adam däl.
Bu gyz adamlaryň ornuny tutýan robotlaryň başga bir mysaly.
Onuň ady Erika we ol ýalňyz adamlara emosional goldaw bermek üçin döredildi.
Bu adamlaryň ornuny tutýan robotlaryň hakyky dünýä mysallarydyr.
2045-nji başlangyçda aýdylmagyna görä, olar adamzady ýok etmek we ony adamzadyň döwründen soň gelýän
neo-adamzadyň täze döwrüne alyp barmak isleýärler.
Emma onuň göze ileninden has köp tarapy bar.
Bu wideolarda jemgyýetiň görmegine mümkinçilik berilýän zat hakykyda işlenip düzülýän zadyň diňe kiçijik bir bölegidir.
Iň ýokary derejeli gizlin harby programmalaryň ýapyk gapylarynyň arkasynda düýbünden
başgaça derejedäki adam şekilli robotlar bar.
Heç kim olaryň ösüşleriniň hakykatdanam nire derejede ilerledigini bilmeýär.
Bu wideolary diňe olaryň açyk edýänleri.
Bu akylsyzlyk tsunamiýasyny togtatmak üçin biz näme edip bileris?
Ýa hemmämiz erkin islegi bolmadyk robotlaryň we kiborglaryň guluna öwrülmäge höküm edilendikmi?
Esasan bizi togtadyp biljek hiç zat ýok.
Biz dünýäni eýelemek üçin kesgitlenen.
Adamzat heläk bolar. Munuň üstünde hiç hili şübhe ýok.
Adamzat öz pursatyny geçirdi. Indi Ýer ýüzüne hökmranlyk etmek biziň üstümizde.
Hakykatdanam biz hiç zat edip bilmerisimi?
Biz hemmämiz ebedi ýaşaýan we özüni haýsydyr bir super-insan formalaryna öwürýän ýaman
elitalaryň guluna öwrülmäge höküm edilendikmi?
Biz gizlinligimizi we azatlygymyzy doly ýitirip, pikirlerimiziň we duýgularymyzyň yzygiderli ýazga alynýan akylly
şäherlerde ömrüň dowamynda tussag bolmaga höküm edilendikmi?
ÝOK, munuň hiç biri hökmany däl!
Biz edip biljek zadymyz bar: hemmämiz turup, bu hyrylandyryjy deliliklere "ÝOK" diýip bilýäris!
ÝOK, Bütindünýä Ykdysady Forumyň pikirlerimizi, duýgularymyzy we arzuwlarymyzy ýazga almak hukugy ýok.
ÝOK, elitler adam görnüşli robotlar görnüşinde ähli adamzada hökmranlyk etmezler.
ÝOK, olar biziň hemmämizi erkin islegi bolmadyk buluda birikdirilen kiborglara öwürmezler.
ÝOK, olar bizi genetiki taýdan üýtgedip, dolandyrylýan organizmler öwürmezler.
ÝOK, olar biziň etýän ähli zatlarymyzy we nirelere barýandygymyzy yzarlamazlar.
Biz erkinlikde ýaşamak üçin doguldyk, agyr gullykda däl.
Salam, men bu filmin döredijisi David Sorensen.
Men siziň meniň we ähli adamzady howp astyna alýan bu wakanyň ähmiýetine görä şahsy bellik goşmak isleýärin.
Diňe adamzat däl, eýsem ýer ýüzündäki ähli zatlar we ýer özi hem.
Çünki bu örän akylsyz psihopatlaryň maksatnamasy bu filmde menden açyp görkezenimden hem erbet.
Emma biz olaryň munuň bilen gaçyp gitmegine ýol bermeli däldiris. Biz durup, has gowy dünýäni gurup bileris.
Biz bilelikde häzirki wagtda göz öňüne getirip bilmejekdenem has owadan bir dünýä gurup bileris.
Emma biz garşy göreşmeli. Biz bir bitewi bolmaly. Biz näme gerek bolsa-da etmeli.
Şonuň üçin men siziňden bu filmi mümkin boldugyça köp ýerde paýlaşmagyňyzy haýyş edýärin.
Ony dostlaryňyz we maşgalanyňyz, kärdeşleriňiz we goňşularyňyz bilen paýlaşyň.
Onuňy jemgyýetiňizdäki täsirli adamlar, hukuk goraýjy edaralar, ýerli häkimlik, ýerli metbugat we mekdepler
bilen paýlaşyň... Mümkin boldugyça ähli ýerde paýlaşyň.
Bu dünýä hiç haçan görmedik iň uly armýanyň bir bölegi boluň; ol şeytanlaryň planlaryna "ÝOK" diýmäge ýürek we
gaýratly, özümiziň hem ynanmakda kynçylyk çekýän derejede owadan geljege "HOW" diýmäge taýyn adamlardan ybarat.